Здргоаҳ шоҳӣ дамиданд ноӣ
زدرگاه شاهی دمیدند نای
Сипаҳбад ба асб андар оварад пой
سپهبد به اسب اندر آورد پای
Саворон ӯ камтар аз пнчи сад
سواران او کمتر از پنچ صد
Ба гетии чунин бад ба мардум расад
به گیتی چنین بد به مردم رسد
Бидон андакии пеш эшон шуданд
بدان اندکی پیش ایشان شدند
Чўгли пеши боди гул афшон шуданд
چوگل پیش باد گل افشان شدند
Нигаҳ кард ҷомосби андари шумор
نگه کرد جاماسب اندر شمار
Здидаҳ баборед хӯн бар канор
زدیده ببارید خون بر کنار
Бадв гуфт баҳман ки ин гиря чист
بدو گفت بهمن که این گریه چیست
Чунин рӯзи фаррух чаҳ бояд гирист
چنین روز فرخ چه باید گریست
Дилам гуфт шоҳои пар аз дарди гашт
دلم گفت شاها پر از درد گشت
Аз ин бе вафои ахтарони срдгшт
از این بی وفا اختران سردگشت
Саромади фаромарзи ялро замон
سرآمد فرامرز یل را زمان
Дариғо бузургони он дудмон
دریغا بزرگان آن دودمان
Ба тундӣ бар ӯ бонг зад шоҳ зуаш
به تندی بر او بانگ زد شاه زوش
Бадв гуфт к-эии пер ва бе мағзи вҳўш
بدو گفت کای پیر و بی مغز وهوش
Туро дард ӯ коргари бад ба дил
تو را درد او کارگر بد به دل
Валикини ҳаме хур бапушӣ ба гул
ولیکن همی خور بپوشی به گل
Ту дерӣаст то меҳрбон вае
تو دیریست تا مهربان ویی
Шаби врўзи андари Аннан вае
شب وروز اندر عنان ویی
Бифармуд то ҳамла карданд шоҳ
بفرمود تا حمله کردند شاه
Чу мавҷи равон ва чу оби сиёҳ
چو موج روان و چو آب سیاه
Баромади чкочоки тирўи табар
برآمد چکاچاک تیرو تبر
Яке беша шуд саракашонро сипар
یکی بیشه شد سرکشان را سپر
Куҷои хишти баранда чун на?ил шуд
کجا خشت برنده چون نال شد
Сипарҳо ба кирдор ғарбол шуд
سپرها به کردار غربال شد
Куҷои тирборони баромади зшст
کجا تیرباران برآمد زشست
Кас аз захми шаст далерон нараст
کس از زخم شست دلیران نرست
Куҷо шуд сари найзаҳо ҷони рубой
کجا شد سر نیزه ها جان ربای
Даровард ҳар дар замонаши зҷоӣ
درآورد هر در زمانش زجای
Чу шуд дар ҳавои шасти бози вкмнд
چو شد در هوا شست باز وکمند
Тани зӯрманд аз ткоўри бикунад
تن زورمند از تکاور بکند
Чу зубини зёл далерон бирафт
چو زوبین زیال دلیران برفت
Равонҳо зтн , роҳ рафтан гирифт
روان ها زتن،راه رفتن گرفت
Збҳри хӯриши гашти парони уқоб
زبهر خورش گشت پران عقاب
Бидон сон ки пӯшида шуд офтоб
بدان سان که پوشیده شد آفتاب
Камӣн кард дар дашт , мрдорхўор
کمین کرد در دشت،مردارخوار
Маровро хӯриши солиёнҳо савор
مراو را خورش سالیان ها سوار
Савори диловар чу ғурон шудӣ
سوار دلاور چو غران شدی
Сртиғ ҳиндяш барон шудӣ
سرتیغ هندیش بران شدی
Равон , роҳ рафтан гирифтяш ҳуш
روان،راه رفتن گرفتیش هوش
Ба хӯн , марг гуфтӣ ки ҷоно макуш
به خون،مرگ گفتی که جانا مکوش
Сар ҳар синонеи яке ҷони рабӯд
سر هر سنانی یکی جان ربود
Здлҳо ҳамеи ҳуши пайкони рабӯд
زدل ها همی هوش پیکان ربود
Фаромарзи яли гурзро баркашид
فرامرز یل گرز را برکشید
Ҷуз аз кӯшиш , он рӯз чора надид
جز از کوشش،آن روز چاره ندید
Яке халъати афканд дар дашти ҷанг
یکی خلعت افکند در دشت جنگ
Заминро зхўн , чодари лаъли ранг
زمین را زخون،چادر لعل رنگ
Ба ҳар ҳамлае лашкарии брдрид
به هر حمله ای لشکری بردرید
Ба ҳар стўаҳ Эй шуд сафии нопадид
به هر سطوه ای شد صفی ناپدید
Зчндон бикушт аз далерони шоҳ
زچندان بکشت از دلیران شاه
Ки натавон шумурдани ҳамеи соли вмоаҳ
که نتوان شمردن همی سال وماه
Ба ҳар кас ки биниҳод шамшери даст
به هر کس که بنهاد شمشیر دست
Савори впёдаҳ ба ҳам бршкст
سوار وپیاده به هم برشکست
Зхўн , дастаи гурз , марҷон шуда
زخون،دسته گرز،مرجان شده
Ҷаҳонӣ аз он захм , беҷон шуда
جهانی از آن زخم،بی جان شده
Чунин то саворонаш кушта шуданд
چنین تا سوارانش کشته شدند
Ҳама бо гул вхўн сиришта шуданд
همه با گل وخون سرشته شدند
Набӯдаш каси ҷузи ғуломони хеш
نبودش کس جز غلامان خویش
Шуд азбхт , навмед аз ҷони хеш
شد ازبخت،نومید از جان خویش
Ба навмидии андар чаҳ кӯшиш намӯд
به نومیدی اندر چه کوشش نمود
Чу баргашта шуд бахт , кӯшиш чаҳ суд
چو برگشته شد بخت،کوشش چه سود
Пас омад яке захми пайкони дурушт
پس آمد یکی زخم پیکان درشت
Мрони хинги пурвор ӯро бикушт
مرآن خنگ پروار او را بکشت
Чу шуд кушта дар зерови борагӣ
چو شد کشته در زیراو بارگی
Ниҳоди андрў рӯй бечорагӣ
نهاد اندرو روی بیچارگی
Зира бар камаргоҳ зад марди ҷанг
زره بر کمرگاه زد مرد جنگ
Дароварди теғи ялиро ба чанг
درآورد تیغ یلی را به چنگ
Ғуломонаши таркиш фурӯ рехтанд
غلامانش ترکش فرو ریختند
Пиёда шуданду броўихтнд
پیاده شدند و برآویختند
Шикаста шудаш теғу гурзи вкмнд
شکسته شدش تیغ و گرز وکمند
Камони хости он номдори баланд
کمان خواست آن نامدار بلند
Чўоз шаст бикшод барандаи тир
چواز شست بگشاد برنده تیر
Ҳам оварад ӯро аҷал гуфт мейр
هم آورد او را اجل گفت میر
На бргстўон , тир ӯ боздошт
نه برگستوان،تیر او بازداشت
На ҷузи тирагии дигар касе соз дошт
نه جز تیرگی دیگر کسی ساز داشت
Зхўн карда чун чодари сурх , дашт
زخون کرده چون چادر سرخ،دشت
Чунон шуд ки пиромнши зори гашт
چنان شد که پیرامنش زار گشت
Дили баҳман аз кор ӯ шуд ба ҷӯш
دل بهمن از کار او شد به جوش
Баровард бар лашкари худ хурӯш
برآورد بر لشکر خود خروش
Ки як марду чандини ҳазорон савор
که یک مرد و چندین هزاران سوار
Надоред шарм аз ману кирдигор ?
ندارید شرم از من و کردگار؟
Сипоҳ аз накӯҳиши брошўФтнд
سپاه از نکوهش برآشوفتند
Ба як раҳи барон чанд тан кӯфтанд
به یک ره برآن چند تن کوفتند
Дар эшон фитоданд мардони мард
در ایشان فتادند مردان مرد
Чу дар лолаи зори аўФтди боди сард
چو در لاله زار اوفتد باد سرد
Сипаҳбад форуманд хаста ба ҷой
سپهبد فروماند خسته به جای
Шикастаи камону гусастаи қабоӣ
شکسته کمان و گسسته قبای
Биндохти як раҳи камонро задаст
بینداخت یک ره کمان را زدست
Сипар пеш биниҳод ва бар сар нишаст
سپر پیش بنهاد و بر سر نشست
Чу ҳалқа шудаи гирд ӯ бар сипоҳ
چو حلقه شده گرد او بر سپاه
Ҳаме кард ҳаркаси бадв дар нигоҳ
همی کرد هرکس بدو در نگاه
На каси пеш рӯйиш тавонист гашт
نه کس پیش رویش توانست گشت
На наздик ӯ номадории бгшт
نه نزدیک او نامداری بگشت
Чу баҳман чунон дид фарзонаи мард
چو بهمن چنان دید فرزانه مرد
Абои саракашон наздаш оҳанг кард
ابا سرکشان نزدش آهنگ کرد
Ҳама истоданд болой ӯ
همه ایستادند بالای او
Сипар буд хоки сияҳи ҷой ӯ
سپر بود خاک سیه جای او
Бузади тозӣонаи яке бар сараш
بزد تازیانه یکی بر سرش
Азони танг дил шуд ҳамаи лашкараш
ازآن تنگ دل شد همه لشکرش
Сияҳи мардро гуфт дасташ бабанд
سیه مرد را گفت دستش ببند
Казин номи ёбӣ ба гетии баланд
کزین نام یابی به گیتی بلند
Бадв гуфт шоҳои ту хоҳӣ ки ман
بدو گفت شاها تو خواهی که من
Шавам зишти номи андарин анҷуман
شوم زشت نام اندرین انجمن
Аз он пас казу дидаам мардумӣ
از آن پس کزو دیده ام مردمی
Чаҳ бояд ки ӯ гардад аз ман ғамӣ
چه باید که او گردد از من غمی
На мардум буд кӯ надорад сипос
نه مردم بود کو ندارد سپاس
Хунаки марди некӯии некии шинос
خنک مرد نیکوی نیکی شناس
Шаҳи Дайламонро бифармуд шоҳ
شه دیلمان را بفرمود شاه
Ки дасташ бабанд ва накӯҳиш махоҳ
که دستش ببند و نکوهش مخواه
Ба шаҳ гуфт ҳаргизи мабодо ки ман
به شه گفت هرگز مبادا که من
Кунам зишти ном , ин тани хештан
کنم زشت نام،این تن خویشتن
Маро бо сипоҳи ман озод кард
مرا با سپاه من آزاد کرد
Сазои никуӣ чаҳ бедод кард
سزای نکویی چه بیداد کرد
Шуд аз хашм , мари шоҳро сурх , чашм
شد از خشم،مر شاه را سرخ،چشم
Ба раҳоам вгўдрз гуфташ ба хашм
به رهام وگودرز گفتش به خشم
Ки борӣ накард ӯ ба ту мардумӣ
که باری نکرد او به تو مردمی
Сазадгар ба гуфтори ман бгрўӣ
سزد گر به گفتار من بگروی
Чунин дод посух ки бо ман накард
چنین داد پاسخ که با من نکرد
Ман аз вай надидам на гарм ва на суд
من از وی ندیدم نه گرم و نه سود
Валикин бидонем моҳо басӣ
ولیکن بدانیم ماها بسی
Никуӣ намӯдаст бо ҳаркасӣ
نکویی نمودست با هرکسی
Ки Гӯдарзро бастад аз дасти дев
که گودرز را بستد از دست دیو
Таҳамтан ба фармони кайҳони хдиў
تهمتن به فرمان کیهان خدیو
Ҳамон бежани Гев аз банди чоҳ
همان بیژن گیو از بند چاه
Раҳонед андари шубони сиёҳ
رهانید اندر شبان سیاه
Агар шоҳ бинад нФрмоидми к
اگر شاه بیند نفرمایدم ک
ҳи ин кори як рӯзи бгзоидм
ه این کار یک روز بگذایدم
Ба ҳаркас ки фармуд шоҳи баланд
به هرکس که فرمود شاه بلند
Накард ҳеҷ каси дасти ялро ба банд
نکرد هیچ کس دست یل را به بند
Бифармуд пас ғуломони шоҳ
بفرمود پس غلامان شاه
Шуданд аз фаромарзи ял , неки хоҳ
شدند از فرامرز یل،نیک خواه
Бибастанд дасташ ба кирдори санг
ببستند دستش به کردار سنگ
Ниҳоданд бар гарданаши полҳнг
نهادند بر گردنش پالهنگ
Зад андари гулистони кобули дарахт
زد اندر گلستان کابل درخت
Зпс кард бар шоҳ ва бар бех , сахт
زپس کرد بر شاه و بر بیخ،سخت
Фромрзил , мурда бар дор кард
فرامرزیل،مرده بر دار کرد
Тани пели вораш нигунсор кард
تن پیل وارش نگونسار کرد
Дарахти салибӣу ойин ӯ
درخت صلیبی و آیین او
Збҳмн падед омад вкин ӯ
زبهمن پدید آمد وکین او
Чу монад ба гетӣ , ҳунар , ёдгор
چو ماند به گیتی،هنر،یادگار
Никуӣ бааст аз салибӣу дор
نکویی بهست از صلیبی و دار
Ба гетӣ намонад ба ҷузи неки вебад
به گیتی نماند به جز نیک وبد
Тугар бад кунӣ , ҳам ба ту бад расад
تو گر بد کنی،هم به تو بد رسد
Писар , сарнигӯнаш буд дорадон
پسر،سرنگونش بود داردان
Падар , сар ба зиндони оташ , равон
پدر،سر به زندان آتش،روان
Сарони сипаҳ ҷома карданд чок
سران سپه جامه کردند چاک
Ба ҷой калла барниҳоданд хок
به جای کله برنهادند خاک
Злшкри баромад ба зории хурӯш
زلشکر برآمد به زاری خروش
Здўи дида , хӯни дили омдбаҳи ҷӯш
زدو دیده،خون دل آمدبه جوش
зи рустам ҳаме хӯрд ҳаркаси дареғ
ز رستم همی خورد هرکس دریغ
Ки хуршед ӯ монад дар зери меғ
که خورشید او ماند در زیر میغ
Дареғи он ҳамаи кору кирдоров
دریغ آن همه کار و کرداراو
Ба ҷои ниёкони мо кор ӯ
به جای نیاکان ما کار او
Агар башнавад рустами пилтан
اگر بشنود رستم پیلتن
Ба дахма ба худ брдрд ӯ кафан
به دخمه به خود بردرد او کفن
Сарафрози гардони фарзонаи мард
سرافراز گردان فرزانه مرد
Се рӯзи андрон сӯг буданд вдрд
سه روز اندرآن سوگ بودند ودرد
Чаҳоруми накӯи дахма Эй сохтанд
چهارم نکو دخمه ای ساختند
Зкор сипаҳбад бипардохтанд
زکار سپهبد بپرداختند
Нҳодндши онҷоу гаштанди боз
نهادندش آنجا و گشتند باز
Ҷаҳонро чунинаст ойини всоз
جهان را چنین است آیین وساز
На чун рост гардад азу шод бош
نه چون راست گردد ازو شاد باش
Нагар кажи бигардад ба фарёд бош
نه گر کژ بگردد به فریاد باش
Ки ҳар ду ҳаме бугзарад бе диранг
که هر دو همی بگذرد بی درنگ
Ту аз ваии гуҳии шод ва гоҳе ба ҷанг
تو از وی گهی شاد و گاهی به جنگ