Ба рӯзи нахустин маи фурӯдин

به روز نخستین مه فرودین

Фаромарзи паймӯди ҳиндӯи замин

فرامرز پیمود هندو زمین

Ба раҳи брнёсўди марду сутур

به ره بر نیاسود مرد و ستور

Ҳаме шуд давон то дар неки нур

همی‌شد دوان تا در نیک‌نور

Чўомди хабар зон сӯии нӯшдор

چو آمد خبر زان سوی نوشدار

Пазира шуданро бифармуд кор

پذیره شدن را بفرمود کار

Далерони буруни барад аз неки нур

دلیران برون برد از نیک نور

Биёрост гетӣ ба марду сутур

بیاراست گیتی به مرد و ستور

Ба ҷое куҷои ном ӯ бад саранд

به جایی کجا نام او بد سرند

Расед андрўи паҳлавони баланд

رسید اندرو پهلوان بلند

Або ӯ далерони Эрони ҳазор

ابا او دلیران ایران هزار

Ҳужаброни разму палангони кор

هژبران رزم و پلنگان کار

Гиронмояи Густаҳму нўшоди шер

گرانمایه گستهم و نوشاد شیر

Пас андари дмон бо сипоҳи далер

پس اندر دمان با سپاه دلیر

Абои паҳлавони бади ҷаҳонҷуи зросб

ابا پهلوان بد جهانجو زراسب

Гиронмояи бежан чу озргшсб

گرانمایه بیژن چو آذرگشسب

Чу гургин мелоду гурзам ки кӯҳ

چو گرگین میلاد و گُرزَم که کوه

Аз он ду гуруҳ ялон шуд сутӯҳ

از آن دو گروه یلان شد ستوه

Азин сӯи вази он сӯи ҳамаи барзада

ازین سو وز آن سو همه برزده

Ҷаҳон пар шуд аз пелу ғӯлу дада

جهان پر شد از پیل و غول و دده

Баробар ба ойини сафии нӯшдор

برابر به آیین صفی نوشدار

Биёрост як равия чун навбаҳор

بیاراست یک رویه چون نوبهار

Чиҳил пели ҷангии хурушон ба пеш

چهل پیل جنگی خروشان به پیش

Басӣ пилбон гашта ҷӯшон ба хеш

بسی پیل‌بان گشته جوشان به خویش

Ҳаме гуфт к-эии номдорони ҷанг

همی‌گفت که‌ای نامداران جنگ

Ҳамоно ки тон ноед аз хеши нанг

همانا که تان ناید از خویش ننگ

Ки андаки сипоҳӣ бар ин дашти кин

که اندک سپاهی بر این دشت کین

Даромад ба майдони сӯии разму кин

درآمد به میدان سوی رزم و کین

Каз ин сони яке мо ба майдони ҷҳим

کز این سان یکی ما به میدان جهیم

Магар ҳам хӯрем ва занему диҳем

مگر هم خوریم و زنیم و دهیم

Чунонашон бигирем аз эдар ба ҷой

چنانشان بگیریم از ایدر به جای

Ки на сар шиносанд яксар на пой

که نه سر شناسند یکسر نه پای

Ба як рӯй аз ҷои бархестанд

به یک روی از جای برخاستند

Ҷаҳонро ба зубин биёростанд

جهان را به زوبین بیاراستند

Зросбу фаромарз ва гургин зи пеш

زراسب و فرامرز و گرگین ز پیش

Давиданд чун гурги бўиндаҳи мяш

دویدند چون گرگ بوینده میش

Саф орой шуд бежан аз маймана

صف‌آرای شد بیژن از میمنه

Худу гурзами шери чандини тана

خود و گُرزَم شیر چندین تنه

Чу оташ дар он дашт кин рехтанд

چو آتش در آن دشت کین ریختند

Дилу мағзу гул бо ҳам омехтанд

دل و مغز و گل با هم آمیختند

Сӯии қалб дар шуд фаромарзи гург

سوی قلب در شد فرامرز گرگ

Чу оташи баровардаи гурзи бузург

چو آتش برآورده گُرز بزرگ

Чу ширӣ ки андари броФкндаҳи гӯр

چو شیری که اندر برافکنده گور

Срҳндўони андромд ба шӯр

سر هندوان اندر آمد به شور

Бад-ӣни сони зи шабгир то нимрўз

بدین سان ز شبگیر تا نیم‌روز

Сари саракашони гирд гетӣ фурӯз

سر سرکشان گرد گیتی‌فروز

Срҳндўони ҳамчуи барги дарахт

سر هندوان همچو برگ درخت

Фурӯрихт бар ҳиндӯони кори сахт

فروریخت بر هندوان کار سخت

Ба ҳомӯни чунон сахт шуд растхез

به هامون چنان سخت شد رستخیز

Ки афтод дар пели ҷангии гурез

که افتاد در پیل جنگی گریز

Фаромарзи ногуҳ чу боди баҳор

فرامرز ناگه چو باد بهار

Расед андаруни бади раги нӯшдор

رسید اندرون بد رگ نوشدار

Гирифташ киёнии камари шери нар

گرفتش کیانی کمر شیر نر

з зинаш бияфканад бар раҳи гузар

ز زینش بیفکند بر ره‌گذر

Бишуд тези гургин ба кирдори маст

بشد تیز گرگین به کردار مست

Ду дасташ бипечед бар пушти баст

دو دستش بپیچید بر پشت بست

Чу шуд меҳтари ҳиндӯони пасту хор

چو شد مهتر هندوان پست و خوار

Гурезон бишуд лашкари номдор

گریزان بشد لشکر نامدار

Ҷаҳони паҳлавон бо сипоҳии зпӣ

جهان پهلوان با سپاهی ز پی

Чу оташ ки сӯзади ҳамеи хушки не

چو آتش که سوزد همی خشک‌نی

Биҷуст ва гирифт ва ба шамшери кишт

بجَست و گرفت و به شمشیر کشت

Замона бидон ҳиндӯон шуд дурушт

زمانه بدان هندوان شد درشت

Ҳзорўи сад вшсти зишони асир

هزار و صد و شصت زیشان اسیر

Гирифтанд пелони басии дастгир

گرفتند پیلان بسی دستگیر

Ҳамон маҳди заррину пардаи сарой

همان مهد زرین و پرده سرای

Бабрад ва намонданд чизе ба ҷой

ببرد و نماندند چیزی به جای

Чу Густаҳму нўшод дар вай расед

چو گستهم و نوشاد در وی رسید

Биҷузи куштау хаста чизе надид

بجز کشته و خسته چیزی ندید

Гирифтаи ҳамин нӯшдори баланд

گرفته همین نوشدار بلند

Бипечад ӯро ба хами каманд

بپیچد او را به خم کمند

Ситоиш ҳаме кард гуфт эй далер

ستایش همی‌کرد گفت ای دلیر

Сипеҳрати зи чеҳра магар дод сайр

سپهر‌ت ز چهره مگر داد سیر

Куҷо шер гунҷад сару ёли ту

کجا شیر گنجد سر و یال تو

Куҷои шери печад ба куполи ту

کجا شیر پیچد به کوپال تو

Бибастанд он шоҳи ҳиндӣ ба бўр

ببستند آن شاه هندی به بور

Бишуд ҳамчунон то дар неки нур

بشد همچنان تا در نیک نور

Пазира шудандаш ҳамаи ҳиндӯон

پذیره شدندش همه هندوان

Ба хоҳиш бар паҳлавони ҷаҳон

به خواهش بر پهلوان جهان

Ба пеши андарони таблу тавқу илм

به پیش اندران طبل و طوق و علم

Ҳамаи чеҳраи пурхӯну дида ба нам

همه چهره پرخون و دیده به نم

Ба хоҳишгарии пеши бардаи саман

به خواهش‌گری پیش برده سمن

Ба гардон фурӯбаста теғи вкФн

به گردان فروبسته تیغ و کفن

Якояки ббрднди пешаши намоз

یکایک ببردند پیشش نماز

Ббхшидшони паҳлуи сарфароз

ببخشیدشان پهلو سرفراز

Бифармуд то нӯшдор оваранд

بفرمود تا نوشدار آورند

Бадви панду андарз кор оваранд

بدو پند و اندرز کار آورند

Бадв гуфт к-эии сарвари ҳиндӯон

بدو گفت کای سرور هندوان

Ббхшидмт зон ки ҳастӣ ҷавон

ببخشیدمت زان که هستی جوان

Бадоне ки бо лашкари шоҳ кӣ

بدانی که با لشکر شاه کی

Надорад ҳамеи чархи гардандаи пай

ندارد همی چرخ گردنده پی

На ин даҳ ҳазорастгар сад ҳазор

نه این ده هزار است گر صد هزار

Биорӣ наёяд ба майдони кор

بیاری نیاید به میدان کار

Бифармуд то ҳалқаи зари ноб

بفرمود تا حلقه زر ناب

Кашида дар он лؤлؤони хўшоб

کشیده در آن لؤلؤان خوشاب

Ба гӯш андараш кард ва кардаш раҳо

به گوش اندرش کرد و کردش رها

Раҳо шуд ҳамон хусрави пурбаҳо

رها شد همان خسرو پربها

БдўгФти к-эии шер бо ройу ҳуш

بدو گفت کای شیر با رای و هوش

Ба ман гӯши пардозу пандами нюаш

به من گوش پرداز و پندم نیوش

Маро огаҳ омад ки андаки сипоҳ

مرا آگه آمد که اندک سپاه

Зоирони бад-ӣни марзи паймӯдаи роҳ

ز ایران بدین مرز پیموده راه

Ту доне ки ҳркў ба гетӣ бараст

تو دانی که هرکو به گیتی بر است

з ҳар сӯи ғурураши басӣ дар сараст

ز هر سو غرورش بسی در سر است

Сбксораҳи марду ғурури маӣ

سبکساره مرد و غرور مهی

Ба ёдоваради тахти шоҳаншаҳӣ

به یاد آورد تخت شاهنشهی

Зтирӣ падед ояд он саркашӣ

ز تیری پدید آید آن سرکشی

Набошад ба гетӣ ба аз хомшӣ

نباشد به گیتی به از خامشی

Туро камтарини ман яке чокарам

تو را کمترین من یکی چاکرم

Раҳ кед ҳиндӣ ба сар биспурам

ره کید هندی به سر بسپرم

Сипоҳи туро пешрав ман шавам

سپاه تو را پیشرو من شوم

Ба мардӣ ба ком брҳмн шавам

به مردی به کام برهمن شوم

Бибин он ки бахтами чунин тира шуд

ببین آن که بختم چنین تیره شد

Зоиронёни чашми ман хира шуд

ز ایرانیان چشم من خیره شد

Ки дар лашкар кед ва он анҷуман

که در لشکر کید و آن انجمن

Ба кунадоварӣ кас набошад чу ман

به کند آوری کس نباشد چو من

Чу дидам туро кФчаҳ кед ҳинд

چو دیدم تو را کفچه کید هند

Ба купол ӯ дрнёиди писанд

به کوپال او در نیاید پسند

Бидонам ки ӯро саранҷоми кор

بدانم که او را سرانجام کار

Нахоҳад шуд аз теғи ту растгор

نخواهد شد از تیغ تو رستگار

Нахустин биорад ба майдони хурӯш

نخستین بیارد به میدان خروش

Ба охири ҳамин ҳалқа соядаш гӯш

به آخر همین حلقه سایدش گوش

Бад-ӣни сон ки бинии камандати дароз

بدین سان که بینی کمندت دراز

Ҳам акнӯн ду гӯши варои ҳалқаи соз

هم اکنون دو گوش ورا حلقه ساز

Чу дидам туро мғФри ҷангҷӯӣ

چو دیدم تو را مغفر جنگجوی

Ба дил гуфтам аз шоҳ дастат бишӯй

به دل گفتم از شاه دستت بشوی

Чу бишунид зу меҳтари анҷуман

چو بشنید زو مهتر انجمن

Ба гӯшаш ҳамоно хуш омад сухан

به گوشش همانا خوش آمد سخن

Бихандед ва гуфташ ту худ шоди зӣ

بخندید و گفتش تو خود شاد زی

Зондишаҳ кед озоди зӣ

ز اندیشه کید آزاد زی

Ту андеша бомдодон макун

تو اندیشه بامدادان مکن

Ки фардо дигар бошад ӯро сухан

که فردا دگر باشد او را سخن

Сипоҳӣ ки дории ту аз неки нур

سپاهی که داری تو از نیک نور

Бихону ҳамеи созкни марзи бўр

بخوان و همی ساز کن مرز بور

Срномдорони баровари баланд

سر نامداران برآور بلند

Якояки ҳамаи эмини ор аз газанд

یکایک همه ایمن آر از گزند

Вази он пас раҳ кедро пеш бош

وز آن پس ره کید را پیش باش

Пар аз хӯни гиромитар аз хеш бош

پر از خون گرامی تر از خویش باش

Ки ман соз ва сомон кеду сипоҳ

که من ساز و سامان کید و سپاه

Ба ҳам барзанам бо чунин дастгоҳ

به هم برزنم با چنین دستگاه

Аз он пас яке ҳалқаи шоҳвор

از آن پس یکی حلقهٔ شاهوار

Кулоҳи вкмри ҷумлаи гавҳар нигор

کلاه و کمر جمله گوهر‌نگار

Қабоу кулоҳу стому камар

قبا و کلاه و ستام و کمر

Гиронмояи асбон бо зини зар

گرانمایه اسبان با زین زر

Бифармуду ганҷури корди буриш

بفرمود و گنجور کآرد برش

Бапушед он номвари пайкараш

بپوشید آن نامور پیکر‌ش

Фаромарзро гуфт пас нӯшдор

فرامرز را گفت پس نوشدار

Ки эй шоди гирди далеру савор

که ای شاد گرد دلیر و سوار

Яке хон ман шодмон кун ба май

یکی خوان من شادمان کن به می

Барафрӯз хону бёшом май

برافروز خوان و بیاشام می

Яке ҳафтаи рухсори ман брФрўз

یکی هفته رخسار من برفروز

Ба шодӣ ҳама бигузаронем рӯз

به شادی همه بگذرانیم روز

Ҷаҳон паҳлавон гуфт оре равост

جهان پهلوان گفت آری رواست

Бад-ӣни кор бар мизбони подшост

بدین کار بر میزبان پادشا‌ست

Бирафтанд дар хонаи нӯшдор

برفتند در خانه نوشدار

Шаҳу лашкару меҳтари номдор

شه و لشکر و مهتر نامدار

Яке ҳафтаи дилшод дар неки нур

یکی هفته دلشاد در نیک نور

Кашиданд бодаи зҷоми булӯр

کشیدند باده ز جام بلور

Ҳамаи бонги хунёгарон дар чаман

همه بانگ خنیاگران در چمن

Лаби ҷӯии пурлолау Настаран

لب جوی پر لاله و نسترن

Самани хирмани гул ба харвор буд

سمن خرمن گل به خروار بود

Ҳавои яксараи машки тотор буд

هوا یک‌سره مشک تاتار بود

Ба хонаи даруни машку авду абир

به خانه درون مشک و عود و عبیر

Чаман шуд биҳишту ҳавои дилпазир

چمن شد بهشت و هوا دلپذیر

Дафу чангу ромишгар ва равад ва май

دف و چنگ و رامشگر و رود و می

Равони бода бар ёди коўс кӣ

روان باده بر یاد کاووس کی

Сари саракашон чун ки мисатон шудӣ

سر سرکشان چون که مستان شدی

Ба май ёдаш аз пӯр дастон шудӣ

به می یادش از پور دستان شدی

Ба ҳар дам чу дидӣ майу гулистон

به هر دم چو دیدی می و گلستان

Сухан гуфтӣ аз золу Зобулстон

سخن گفتی از زال و زابلستان

Чу як ҳафта бо ромишу чанг буд

چو یک هفته با رامش و چنگ بود

Ба ҳаштум ба куполи оҳанг буд

به هشتم به کوپال آهنگ بود

Сипоҳи гӯи меҳтари неки нур

سپاه گو مهتر نیک نور

Якояк бибастанд зин бар сутур

یکایک ببستند زین بر ستور

Чу шоҳин ки хезад ба парвози сайд

چو شاهین که خیزد به پرواز صید

Якояк бурун рафт зин марз кед

یکایک برون رفت زین مرز کید

Ҳамаи дили пар аз кин чу пелони маст

همه دل پُر از کین چو پیلان مست

Буриданд фарсанг зон роҳи шаст

بریدند فرسنگ زان راه شصت

Аз он огаҳӣ шуд ба шаҳри биринҷ

از آن آگهی شد به شهر برنج

Ки омад худованди куполу ганҷ

که آمد خداوند کوپال و گنج

Фаромарзи яли гӯи шаҳи тоҷдор

فرامرز یل گو شه تاجدار

Фишонданд шамшеру ханҷари збор

فشاندند شمشیر و خنجر ز بار

Пазира шудандаш киону маон

پذیره شدندش کهان و مهان

Ҳама пар шуд аз шодмонии ҷаҳон

همه پر شد از شادمانی جهان

Аз он саракашон шуд ҷаҳондори шод

از آن سرکشان شد جهاندار شاد

Басии панду андарз ва умед дод

بسی پند و اندرز و امید داد

Се рӯз ва се шаби шод ва хуррам баданд

سه روز و سه شب شاد و خرم بدند

Ба май дрншстнд ва хуррам шуданд

به می در نشستند و خرم شدند

Яке марди фарзонаи бади шодком

یکی مرد فرزانه بد شادکام

Ки бади меҳтари марзи беҳрузи ном

که بد مهتر مرز بهروز نام

Фаромарзи ялро ситоиш гирифт

فرامرز یل را ستایش گرفت

Ғаму дарди худро намоиш гирифт

غم و درد خود را نمایش گرفت

Бадв гуфт к-эии меҳтари систон

بدو گفت کای مهتر سیستان

Мубораки паии ту ба Ҳиндӯстон

مبارک پی تو به هندوستان

Рҳондии збди марзи нўшод ро

رهاندی ز بد مرز نوشاد را

Ба куполу шамшери пӯлод ро

به کوپال و شمشیر پولاد را

Чаҳ гурги сухани дон чаҳ кноси дев

چه گرگ سخن‌دان چه کناس دیو

Чаҳ он мор каз вай ҷаҳон шуд ғарив

چه آن مار کز وی جهان شد غریو

Ту кардӣ ҷаҳони холӣ аз каргадан

تو کردی جهان خالی از کرگدن

Ҷаҳонро рҳонидӣ аз макру фан

جهان را رهانیدی از مکر و فن

Балоеи бад-ӣни гӯна дар шаҳри мост

بلایی بدین گونه در شهر ماست

Казу рӯзу шаби марду зан дар балост

کزو روز و شب مرد و زن در بلاست

На наздик шаҳраст эдар на давр

نه نزدیک شهر است ایدر نه دور

Ҳамеи ном ӯ карда донои снўр

همی نام او کرده دانا سنور

Ба тани жандаи пел ва ба ранги паланг

به تن ژنده پیل و به رنگ پلنگ

Ҳиўнон ба гардан чу шерон ба чанг

هیونان به گردن چو شیران به چنگ

Аз он марзи моро басӣ ғам шудаст

از آن مرز ما را بسی غم شده‌ست

зи ошӯб ӯ хобу хур кам шудаст

ز آشوب او خواب و خور کم شده‌ست

Набошад бад-ӣни дардмони ёри кас

نباشد بدین دردمان یار کس

Бад-ӣни ғами ту моро ба фарёди рас

بدین غم تو ما را به فریاد رس

Ба посух чунин гуфт к-эии рои зан

به پاسخ چنین گفت کای رای‌زن

Нахустин битобед рӯй аз шмн

نخستین بتابید روی از شمن

Ба гетии яке ҷуз худованд нест

به گیتی یکی جز خداوند نیست

Ки ӯро ҳаме мисли ва монанд нест

که او را همی مثل و مانند نیست

Батон ар з бен хӯрд бояд нахуст

بتان ار ز بن خورد باید نخست

Вази он пас зи дади кӣна боядат ҷуст

وز آن پس ز دد کینه بایدت جست

Бифармуд то ҳар чаҳ бадашони шмн

بفرمود تا هر چه بدشان شمن

Биоранду созандашони анҷуман

بیارند و سازندشان انجمن

Чу шуд анҷуман оташ афрӯхтанд

چو شد انجمن آتش افروختند

Ба як равияи оташ ҳаме сӯхтанд

به یک رویه آتش همی‌سوختند

Биёмухташон номаи кирдигор

بیاموختشان نامه کردگار

Бидон сон ки бишунид зомўзгор

بدان سان که بشنید ز آموزگار

Чу он буми баргашти яздони шинос

چو ‌زآن بوم برگشت یزدان شناس

Баромад ба ҳар ҷои дуруду сипос

برآمد به هر جا درود و سپاس