Ба номи худованди мушкили гушой

به نام خداوند مشکل گشای

Ки ӯ ҳаст бар неку бади раҳнамо

که او هست بر نیک و بد رهنما

Гузоранда ин сухани достон

گذارنده این سخن داستان

Чунин гуфт аз гуфта бостон

چنین گفت از گفته باستان

Ки рӯзӣ дар айёми фасли баҳор

که روزی در ایام فصل بهار

Манӯчеҳр бар тахти бади шаҳриёр

منوچهر بر تخت بد شهریار

Кулоҳи кӣӣ бар сари афрошта

کلاه کئی بر سر افراشته

Накӯи хусравии маҷлиси ороста

نکو خسروی مجلس آراسته

Ҳамаи паҳлавонони эрониён

همه پهلوانان ایرانیان

Ба хизмати камари бастаи андари миён

به خدمت کمر بسته اندر میان

Фарози яке курсии зарнигор

فراز یکی کرسی زرنگار

Нишаста бидон золи соми савор

نشسته بدان زال سام سوار

Ба як даст ӯ буд Гӯдарзу Гев

به یک دست او بود گودرز و گیو

зи сӯй дигар пӯри гшўоди ню

ز سوی دگر پور گشواد نیو

Ҷаҳони паҳлавони рустами золи сом

جهان پهلوان رستم زال سام

Дар он базми бади даҳ ҳафташ тамом

در آن بزم بد ده هفتش تمام

зи нақл ва майу бодаи хушгувор

ز نقل و می و باده خوشگوار

зи буии хуши он чиз коед ба кор

ز بوی خوش آن چیز کاید به کار

Ҳамаи андари он базми омода буд

همه اندر آن بزم آماده بود

Сару зулфи соқӣ ба каф дода буд

سر و زلف ساقی به کف داده بود

Нишаста дар он базми шоҳи ҷаҳон

نشسته در آن بزم شاه جهان

Дилаши фориғ аз ғуссаҳои ҷаҳон

دلش فارغ از غصه های جهان

Гуҳ аз силам гуфтӣ сухани гуҳи зи тӯр

گه از سلم گفتی سخن گه ز تور

Гуҳ аз дард Эраҷ шудӣ носабур

گه از درد ایرج شدی ناصبور

Ки ногуҳ фиристода омад з дар

که ناگه فرستاده آمد ز در

Ки эй шоҳи некӯии вологуҳар

که ای شاه نیکوی والاگهر

Фиристодаи шоҳ ҳиндам бидон

فرستاده شاه هندم بدان

Ба наздики он шоҳи эрониён

به نزدیک آن شاه ایرانیان

Ки шоҳо ба ғам поймол андарем

که شاها به غم پایمال اندریم

Абои аждаҳо дар ҷидол андарем

ابا اژدها در جدال اندریم

Ба Ҳиндӯстон бабрӣ омад падед

به هندوستان ببری آمد پدید

Надидаи замона на даврон шунид

ندیده زمانه نه دوران شنید

Дарозӣу паҳноӣ ӯ сад каманд

درازی و پهنای او صد کمند

Буд бештар эй шаҳи арҷманд

بود بیشتر ای شه ارجمند

Нафас чун ба ҳомӯн дар орад кунун

نفس چون به هامون در آرد کنون

Шавад аз туфаши оби дарё чу хӯн

شود از تفش آب دریا چو خون

зи дӯди дамаши ҳинди пар оташ аст

ز دود دمش هند پر آتش است

Ту фарёди раси кони шҳо нохуш аст

تو فریاد رس کان شها ناخوش است

Сӯии сабзаи зоригар оради гузар

سوی سبزه زاری گر آرد گذر

Бисӯзад зи дӯди дамаши хушк ва тар

بسوزد ز دود دمش خشک و تر

Хӯрд оҳан ва рӯйу миси ҷумлаи пок

خورد آهن و روی و مس جمله پاک

Ҳамин дам наёрад сӯии сангу хок

همین دم نیارد سوی سنگ و خاک

Манӯчеҳр аз ваии сухан гӯш кард

منوچهر از وی سخن گوش کرد

Зсри ақл яксар фаромӯш кард

زسر عقل یکسر فراموش کرد

Нигаҳ кард бар рӯй золи савор

نگه کرد بر روی زال سوار

Бадв гуфт к-эии паҳлуи номдор

بدو گفت کای پهلو نامدار

Дили душман аз теғи ту пари ҳарос

دل دشمن از تیغ تو پر هراس

Парокандаи дили хотиру носипос

پراکنده دل خاطر و ناسپاس

Чу дастоварӣ сӯии гурзи гарон

چو دست آوری سوی گُرز گران

Дил хора гардад чу оби равон

دل خاره گردد چو آب روان

Змодр чу ту зодӣ эй поки зод

زمادر چو تو زادی ای پاک زاد

Здшмни кас аз мо наёвард ёд

زدشمن کس از ما نیاورد یاد

Чугирӣ ба кафи найзаи оташӣ

چو گیری به کف نیزه آتشی

Фалак бо ту ноед ба гардани кашӣ

فلک با تو ناید به گردن کشی

Дили ман зи меҳр ту нозад ҳаме

دل من ز مهر تو نازد همی

Бад-ӣни хуби чеҳр ту нозад ҳаме

بدین خوب چهر تو نازد همی

Ҳама аз далерони шамшери зан

همه از دلیران شمشیر زن

Гузин кун яке номдори анҷуман

گزین کن یکی نامدار انجمن

Аз эдар сӯии ҳинди рӯ бо сипоҳ

از ایدر سوی هند رو با سپاه

Магарсозӣ он бабри ғурони табоҳ

مگر سازی آن ببر غران تباه

Чу бишунид зол аз шаҳ ин гуфт рост

چو بشنید زال از شه این گفت راست

Заминро бабўсед ва бар пой хост

زمین را ببوسید و بر پای خاست

Бигуфто ки эй шаҳриёри ҷаҳон

بگفتا که ای شهریار جهان

Камар баста дорам ба хизмати миён

کمر بسته دارم به خدمت میان

Ту бар тахт биншину дили шоди дор

تو بر تخت بنشین و دل شاد دار

Аз он ҷонвар ман барорам дамор

از آن جانور من برآرم دمار

Чу бишунид рустам аз ӯ ин сухан

چو بشنید رستم از او این سخن

Зҷои ҷуст ва гуфт эй шаҳи анҷуман

زجا جست و گفت ای شه انجمن

Бифармо бад-ӣни разм рафтани маро

بفرما بدین رزم رفتن مرا

зи гардони броФрози гардани маро

ز گردان برافراز گردن مرا

Падар гарчи рондаи гуҳии дору гир

پدر گرچه رانده گهی دار و گیر

Миён баста дорад чу шери далер

میان بسته دارد چو شیر دلیر

Набошад ба наздик яздон накӯй

نباشد به نزدیک یزدان نکوی

Тани осӯдаи пӯру падари ҷангҷӯӣ

تن آسوده پور و پدر جنگجوی

Кунун ман бад-ӣни разми бандами камар

کنون من بدین رزم بندم کمر

Тан осӯда бошад ки бояд падар

تن آسوده باشد که باید پدر

Марои он дурустаст кони ҷонвар

مرا آن درست است کان جانور

Ба дасти маниш ҷон барояд ба сар

به دست منش جان برآید به سر

Падар гарчи аз шери нар бартар аст

پدر گرچه از شیر نر برتر است

Мари он ҷонварро на андар хур аст

مر آن جانور را نه اندر خور است

зи гуфтори рустам бар ошуфт зол

ز گفتار رستم بر آشفت زال

Бадв зад яке тозӣонаи дўол

بدو زد یکی تازیانه دوال

Бадв гуфт кӣ кӯдак хӯрд сол

بدو گفت کی کودک خورد سال

Чу дорӣ ба сари ақл эй бе ҳам?ил

چو داری به سر عقل ای بی همال

Бадв гуфт кӣ кӯдак кам хирад

بدو گفت کی کودک کم خرد

зи озодагони ин на андар хӯрд

ز آزادگان این نه اندر خورد

Ки тифлии ту ду ҳафт солаи тамом

که طفلی تو دو هفت ساله تمام

Кунӣ пеши лашкари марои зишти ном

کنی پیش لشکر مرا زشت نام

Чу ту кӯдаки парварида ба ноз

چو تو کودک پروریده به ناز

Кунӣ ҷанги бабри баёнро ту соз

کنی جنگ ببر بیان را تو ساز

Чу ман паҳливонӣ ки дар ҳинду чин

چو من پهلوانی که در هند و چین

Нависанд номи маро бар нигин

نویسند نام مرا بر نگین

Мари он ҷонварро на андар хӯрам

مر آن جانور را نه اندر خورم

Магар каз ту аз зӯру тани камтарам

مگر کز تو از زور و تن کمترم

Забонат баридани зи бен дар хур аст

زبانت بریدن ز بن در خور است

Лбонт ба ҳам духтан беҳтар аст

لبانت به هم دوختن بهتر است

Ки то бор дигар нагӯйӣ чунин

که تا بار دیگر نگویی چنین

Миёни бузургони Эрони замин

میان بزرگان ایران زمین

Пас онгаҳ ба Гӯдарз кшўод гуфт

پس آنگه به گودرز کشواد گفت

Ки ақлу хиради мар туро нест ҷуфт

که عقل و خرد مر ترا نیست جفت

Бигуфтам турои мари чунин чандгоҳ

بگفتم ترا مر چنین چندگاه

Мёўри мари ин Тифлро назд шоҳ

میاور مر این طفل را نزد شاه

Адаби варзишу ақлу ҳушу хирад

ادب ورزش و عقل و هوش و خرد

Ки то бачагонро адаби пурвирд

که تا بچگان را ادب پرورد

Бидон сони диҳиши гӯшмолу адаб

بدان سان دهش گوشمال و ادب

Ки аз хотир уфтад мари инро тъб

که از خاطر افتد مر این را تعب

Барошуфт зин гуфта Гӯдарзи гирд

برآشفت زین گفته گودرز گرد

Бирафту Таҳамтан ба ҳамроҳи барад

برفت و تهمتن به همراه برد

Гузин кард онгоҳи золи савор

گزین کرد آنگاه زال سوار

Саворони ҷангии даҳ ва ду ҳазор

سواران جنگی ده و دو هزار

Чу кшўоду Қорани сарони сипоҳ

چو کشواد و قارن سران سپاه

Бронднди манзил ба манзили сипоҳ

براندند منزل به منزل سپاه

Дигар онкии донои дилу ҳӯшманд

دگر آنکه دانا دل و هوشمند

Ҳаме аз Таҳамтан кунад нақли панд

همی از تهمتن کند نقل پند

Ки чун пӯри кшўоди Гӯдарзи гирд

که چون پور کشواد گودرز گرد

Мар ӯро ба маҷлиси сӯии хонаи барад

مر او را به مجلس سوی خانه برد

зи дастони дили худ пурозор кард

ز دستان دل خود پرآزار کرد

Бирав чанд чӯби адаб кор кард

برو چند چوب ادب کار کرد

Таҳамтан барошуфт бо ӯ ба ҷанг

تهمتن برآشفت با او به جنگ

Бирав панҷа бикшод бозуии ҷанг

برو پنجه بگشاد بازوی جنگ

Бишуд тунди Гӯдарз бо ӯ ба ҷанг

بشد تند گودرز با او به جنگ

Гирифташ дўоли камаргоҳи танг

گرفتش دوال کمرگاه تنگ

Чу бар икдгри зӯрашони бозгашт

چو بر یکدگر زورشان بازگشت

Баровард рустам ба Гӯдарзи даст

برآورد رستم به گودرز دست

Бузади мушт бар фарқи Гӯдарзи сахт

بزد مشت بر فرق گودرز سخت

Ки аз по дар омад чу шохи дарахт

که از پا در آمد چو شاخ درخت

Ба бар прўронндаҳ бедод кард

به بر پروراننده بیداد کرد

Гиребонаш аз дасти вай чок кард

گریبانش از دست وی چاک کرد

Таҳамтан бурун омад аз назд вай

تهمتن برون آمد از نزد وی

Рахш гашта гулнори пари хӯни зи хуй

رخش گشته گلنار پر خون ز خوی

Ҳамон дами сӯй хона омад чу шер

همان دم سوی خانه آمد چو شیر

Дилии пари зхўн аз паии дору гир

دلی پر زخون از پی دار و گیر

Силеҳи дорро бонги барзади баланд

سلیح دار را بانگ برزد بلند

Ки бигушо дар ганҷу асбоб чанд

که بگشا در گنج و اسباب چند

Силеҳ ниёкон биовар барам

سلیح نیاکان بیاور برم

Бидон то бад-ӣни сон яке бингарам

بدان تا بدین سان یکی بنگرم

Бубинами силеҳ ки афзӯн тар аст

ببینم سلیح که افزون تر است

Кадомин аз эшон маро беҳтар аст

کدامین از ایشان مرا بهتر است

Силеҳи дори гуфто ки ту кистӣ

سلیح دار گفتا که تو کیستی

Чунин тунду тез аз пай чистӣ

چنین تند و تیز از پی چیستی

Бадв гуфт манам пӯри дастони сом

بدو گفت منم پور دستان سام

Таҳамтани маро боб кардаст ном

تهمتن مرا باب کردست نام

Чу бишунид он марди барадаши намоз

چو بشنید آن مرد بردش نماز

Бадв гуфт к-эии паҳлуи сарфароз

بدو گفت کای پهلو سرفراز

Ки бе рои дастони фаррухи нажод

که بی رای دستان فرخ نژاد

Наёрам силеҳи хонаро дар кушод

نیارم سلیح خانه را در گشاد

Бар ошуфт рустами зи гуфтори ӯй

بر آشفت رستم ز گفتار اوی

Ба сӯии силеҳ хона биниҳод рӯй

به سوی سلیح خانه بنهاد روی

Бузади по ва аз пошна дар бикунад

بزد پا و از پاشنه در بکند

Миёни силеҳи хонаи худро фиканд

میان سلیح خانه خود را فکند

Силеҳи дор чун дид бардошти гом

سلیح دار چون دید برداشت گام

Бадв бонг зад рустами золи сом

بدو بانگ زد رستم زال سام

Ба яздон кигар пештар по наҳй

به یزدان که گر پیشتر پا نهی

Сари хеш бар ҷои он по наҳй

سر خویش بر جای آن پا نهی

Битарсед он марду истоди пой

بترسید آن مرد و ایستاد پای

Дарун рафт рустам чу нрождҳоӣ

درون رفت رستم چو نراژدهای

Миёни силеҳи хона чун бингаред

میان سلیح خانه چون بنگرید

Силеҳи ниёкон бисёр дид

سلیح نیاکان بسیار دید

Ҷдогўнаҳ ҳар як бади анбошта

جداگونه هر یک بد انباشته

Силеҳи ҳам ба ҷо ҳаст бгзоштаҳ

سلیح هم به جا هست بگذاشته

Аз он номдорони фархундаи ном

از آن نامداران فرخنده نام

Гузид он силеҳи сипаҳдори сом

گزید آن سلیح سپهدار سام

Базӯдӣ ба марди силеҳ дор гуфт

بزودی به مرد سلیح دار گفت

Ба яздон ки ӯ ҳаст беёру ҷуфт

به یزدان که او هست بی یار و جفت

Агар фошсозӣ ту ин рози ман

اگر فاش سازی تو این راز من

Намое ба каси розу оғози ман

نمایی به کس راز و آغاز من

Вази ӣнҷои сӯии ҳинди гирдами савор

وز اینجا سوی هند گردم سوار

Аз он ҷонвар ман барорам дамор

از آن جانور من برآرم دمار

Пас онгоҳ ҳастем туро кӣнаи хоҳ

پس آنگاه هستیم تو را کینه خواه

Кунам рӯзгорат чу нили сиёҳ

کنم روزگارت چو نیل سیاه

Бадв гуфт бигзор эдар ту рой

بدو گفت بگذار ایدر تو رای

Бад-ӣни кор бо каси ним раҳнамоӣ

بدین کار با کس نیم رهنمای

Нагӯям ба каси роз аз эдар сухан

نگویم به کس راز از ایدر سخن

Ту доне кунун ҳар чаҳ хоҳӣ бикун

تو دانی کنون هر چه خواهی بکن

Таҳамтани зи гуфтор ӯ гашти шод

تهمتن ز گفتار او گشت شاد

Бапушед дар дами силеҳи ҳамчуи бод

بپوشید در دم سلیح همچو باد

Тани як танаи роҳ андар гирифт

تن یک تنه راه اندر گرفت

Паии лашкари зол зар барграфт

پی لشکر زال زر برگرفت

Таҳамтани зи Гӯдарз чу гашти давр

تهمتن ز گودرز چو گشت دور

зи давряш Гӯдарз шуд носабур

ز دوریش گودرز شد ناصبور

Ба дил гуфт аз кӯдак нав расед

به دل گفت از کودک نو رسید

Ба сар бар блоҳм бихоҳад расед

به سر بر بلاهم بخواهد رسید

Ки ҳангом тифлӣаст монанди юз

که هنگام طفلی است مانند یوز

Дариғо ба модари нзодӣ ҳануз

دریغا به مادر نزادی هنوز

Гар ӯро бад ояд аз ин раҳи гузар

گر او را بد آید از این ره گذر

Надонам чаҳ гӯям бар золи зар

ندانم چه گویم بر زال زر

Бигуфт ин ва бар борагӣ бар нишаст

بگفت این و بر بارگی بر نشست

Камари басти найзаи гирифта ба даст

کمر بست نیزه گرفته به دست

Ҷаҳондидаи Гӯдарзи кшўоди гирд

جهاندیده گودرز کشواد گرد

Паии рустам зол бигирифту барад

پی رستم زال بگرفت و برد

з пас кард рустами ҳамон гуҳи назар

ز پس کرد رستم همان گه نظر

Бидид аз пас хеши он номвар

بدید از پس خویش آن نامور

Бидонаст Гӯдарз ояд ба пеш

بدانست گودرز آید به پیش

Ки ӯ меҳрбонаст чун ҷони хеш

که او مهربانست چون جان خویش

Ҳамон дами боистод бар ҷои хеш

همان دم بایستاد بر جای خویش

Чунин то ки Гӯдарз омад ба пеш

چنین تا که گودرز آمد به پیش

Таҳамтан ба асб андар омад чу бод

تهمتن به اسب اندر آمد چو باد

Ба лаби ҳуққаи хокро нақш дод

به لب حقه خاک را نقش داد

Пас онгаҳ рикобаш бабўсед ва гуфт

پس آنگه رکابش ببوسید و گفت

Ки эй бахти ёр ва хирад гашта ҷуфт

که ای بخت یار و خرد گشته جفت

Ба дили тарсу андешаи як сӯй кун

به دل ترس و اندیشه یک سوی کن

Ба ман беҳтар аз меҳри дил рӯй кун

به من بهتر از مهر دل روی کن

Бибинӣ ки ин кӯдаки хўрдсол

ببینی که این کودک خوردسال

Ҳунар чун намояди ҳамин дам ба зол

هنر چون نماید همین دم به زال

Сипоҳи варои ҷумла бар ҳам занам

سپاه ورا جمله بر هم زنم

Ки ин ҷангу пайкору кини дами занам

که این جنگ و پیکار و کین دم زنم

Кашами ҳалқаи нуқра дар гӯши ӯй

کشم حلقه نقره در گوش اوی

Ки аз сар бурун гардадаш ҳуши ӯй

که از سر برون گرددش هوش اوی

Бидон то бибинанди мардии ман

بدان تا ببینند مردی من

Азин ёлу куполу гардии ман

ازین یال و کوپال و گردی من

Бузади тозӣона маро гуфт сард

بزد تازیانه مرا گفت سرد

Худаш мард диду маро шер хӯрд

خودش مرد دید و مرا شیر خورد

Агар ҳамраҳе гом бурдору ой

اگر همرهی گام بردار و آی

Вагарна магӯ ҳарфу рӯи бози ҷой

وگرنه مگو حرف و رو باز جای

Чу бишунид Гӯдарз чизе нагуфт

چو بشنید گودرز چیزی نگفت

Ба ночор бо ӯ раҳ андар гирифт

به ناچار با او ره اندر گرفت

Ҳамаи рӯз аз пас ҳаме тохтанд

همه روز از پس همی تاختند

Ба рӯзи сеюм рӯз бар сохтанд

به روز سوم روز بر ساختند

Расиданд бар лашкари золи зар

رسیدند بر لشکر زال زر

Ба тундии бкрднд аз эшон гузар

به تندی بکردند از ایشان گذر

Паии лашкари Қорани разми зан

پی لشکر قارن رزم زن

Гирифт он замони паҳлуи пели тан

گرفت آن زمان پهلو پیل تن

Чу ду рӯзаи роҳ дигар тохтанд

چو دو روزه راه دگر تاختند

Ба наздики худ андар андохтанд

به نزدیک خود اندر انداختند

Шаби тираи бади моҳ пайдо набӯд

شب تیره بد ماه پیدا نبود

Ба дили ҳеҷашон фикр ва ғавғо набӯд

به دل هیچشان فکر و غوغا نبود

Сипаҳдори гӯи Қорани разми зан

سپهدار گو قارن رزم زن

Ба пеши сипаҳи баъзе аз анҷуман

به پیش سپه بعضی از انجمن

Таҳамтан ба Гӯдарз кшўод гуфт

تهمتن به گودرز کشواد گفت

Ки ақлу хиради мари туро нест ҷуфт

که عقل و خرد مر تو را نیست جفت

Ба яздону додари хуршеду моҳ

به یزدان و دادار خورشید و ماه

Ба ҷону сршоаҳу тахту кулоҳ

به جان و سرشاه و تخت و کلاه

Агар бо сипоҳи ошнои диҳӣ

اگر با سپاه آشنایی دهی

Дар ин тираи шаби равшанои диҳӣ

در این تیره شب روشنایی دهی

Ниёем дигар бо ту дар систон

نیایم دگر با تو در سیستان

Набинам дигар хеш ва ҳам дӯстон

نبینم دگر خویش و هم دوستان

Ки то зиндаам бо ту кин оварам

که تا زنده ام با تو کین آورم

На по дар рикоб аз замин оварам

نه پا در رکاب از زمین آورم

Чу бишунид Гӯдарз савганд хӯрд

چو بشنید گودرز سوگند خورد

Бад-ӣни нилгуни гунбади лоҷувард

بدین نیلگون گنبد لاجورد

Ки рози ту бо кас нагӯям ҳаме

که راز تو با کس نگویم همی

Раҳ равшаноӣ наҷӯям ҳаме

ره روشنایی نجویم همی

Чу рустам шунид ин сухани гашти шод

چو رستم شنید این سخن گشت شاد

Дар шодмонӣ ба худ баргушод

در شادمانی به خود برگشاد

Бапушед андари замони сози ҷанг

بپوشید اندر زمان ساز جنگ

Миёнро ба занҷир барбаст танг

میان را به زنجیر بربست تنگ

Ба гардан баровард рӯмии амӯд

به گردن برآورد رومی عمود

Савора шуду найзаро дар рабӯд

سواره شد و نیزه را در ربود

Барангехти бораи гӯи ҷанги хоҳ

برانگیخت باره گو جنگ خواه

Зпшт сипаҳ шуд ба пеши сипоҳ

زپشت سپه شد به پیش سپاه

Буғурред чун шери нар дар шикор

بغرید چون شیر نر در شکار

Билразед он марду асбу савор

بلرزید آن مرد و اسب و سوار

Аз он наъра афтод қорун ба ҷӯш

از آن نعره افتاد قارون به جوش

Баровард гурзи гаронро ба дӯш

برآورد گُرز گران را به دوش

Биёмад ба назд Таҳамтан чу бод

بیامد به نزد تهمتن چو باد

Ба дашноми Қоран забон баргушод

به دشنام قارن زبان برگشاد

Бадв гуфт кӣ хирагӣ мард шавам

بدو گفت کی خیرگی مرد شوم

Бигӯ каз чаҳ марз ва чаҳ ободи бум

بگو کز چه مرز و چه آباد بوم

Сар раҳ гирифтӣу роҳ ту чист

سر ره گرفتی و راه تو چیست

Ндонӣ ки ин лашкар ва пел кист

ندانی که این لشکر و پیل کیست

Сипоҳи гиронмояи зол зар аст

سپاه گرانمایه زال زر است

Ки Эрони сипаҳро сипаҳбад сар аст

که ایران سپه را سپهبد سر است

Бикаш аз тамаъи пои густох ро

بکش از طمع پای گستاخ را

Ки нохӯрдаи каси миваи ин боғ ро

که ناخورده کس میوه این باغ را

Бигӯ ном то донамат кистӣ

بگو نام تا دانمت کیستی

Чунин тунду тез аз пай чистӣ

چنین تند و تیز از پی چیستی

Таҳамтан аз ва ин сухан чун шнФт

تهمتن از و این سخن چون شنفت

Марои ном Албурз хонанд гуфт

مرا نام البرز خوانند گفت

Биндоз аз хоста ҳар чаҳ ҳаст

بینداز از خواسته هر چه هست

зи баъзе шутурҳоу пелони маст

ز بعضی شترها و پیلان مست

Якояки марои ҳадя пеш оваред

یکایک مرا هدیه پیش آورید

Пас онгаҳ азин сарзамин бигузаред

پس آنگه ازین سرزمین بگذرید

Чу бишунид Қорани барангехти асб

چو بشنید قارن برانگیخت اسب

Даромад ба майдон чу озари гшсб

درآمد به میدان چو آذر گشسب

Амӯди гарони баради болои сар

عمود گران برد بالای سر

Бидон то занад пели танро камар

بدان تا زند پیل تن را کمر

Таҳамтан бар ошуфт чу пели маст

تهمتن بر آشفت چو پیل مست

Гирифт аз ҳавои гурзи он шери даст

گرفت از هوا گُرز آن شیر دست

Бипечед гурз аз кафш давр кард

بپیچید گُرز از کفش دور کرد

Пас онгаҳ баровард гурзи набард

پس آنگه برآورد گُرز نبرد

Чу кшўоди Қорани бад-ӣн гӯна дид

چو کشواد قارن بدین گونه دید

Ҳам онкии гарони гурзро бар кашид

هم آنکه گران گُرز را برکشید

Ба гурз андар омад гӯ ки фикан

به گُرز اندر آمد گُوِ کُهْ فکن

Бузади гурз бар шонаи пели тан

بزد گُرز بر شانه پیل تن

Таҳамтан бихандед ва бикшод чанг

تهمتن بخندید و بگشاد چنگ

Гирифташ дўоли камаргоҳи танг

گرفتش دوال کمرگاه تنگ

Бикунадаши зи зину бузад бар замин

بکندش ز زین و بزد بر زمین

Бибасташ ба хам каманд гузин

ببستش به خم کمند گزین

Далерони Эрон чу шери жён

دلیران ایران چو شیر ژیان

Гирифтанд яксар варо дар миён

گرفتند یکسر ورا در میان

Ба чандон ки бар вай бар ошўФтнд

به چندان که بر وی بر آشوفتند

Ба чандон ки гурзаш ба тан кӯфтанд

به چندان که گُرزش به تن کوفتند

На сустӣ гирифт андари он размгоҳ

نه سستی گرفت اندر آن رزمگاه

На бе хандаи гаштӣ дар он размгоҳ

نه بی خنده گشتی در آن رزمگاه

Аз эшон ду сад тан гирифт ва бибаст

از ایشان دو صد تن گرفت و ببست

Дигар лашкар аз пеш Рахшаш наҷуст

دگر لشکر از پیش رخشش نجست

Бирафтанд яксар бар золи зар

برفتند یکسر بر زال زر

Бигуфтанд бо ӯ азин раҳи гузар

بگفتند با او ازین ره گذر

Ки Албурзи номӣ ба мо раҳ бибаст

که البرز نامی به ما ره ببست

Ба танҳо сипаҳро ба ҳам бршкст

به تنها سپه را به هم برشکست

Бибастааст кшўоду Қоран ба ҳам

ببسته است کشواد و قارن به هم

Зҷнгии саворони ду сад беш ва кам

زجنگی سواران دو صد بیش و کم

Чу золи ин суханҳои нашунида дид

چو زال این سخنهای نشنیده دید

Ба ларза дар омад ба монанди бед

به لرزه در آمد به مانند بید

Азин гуфта хунаши баромад ба ҷӯш

ازین گفته خونش برآمد به جوش

Ба зин андар омад бузади як хурӯш

به زین اندر آمد بزد یک خروش

Биёмад шитобон бидон размгоҳ

بیامد شتابان بدان رزمگاه

Бигардаш сипаҳбад ба ҳар сӯи нигоҳ

بگردش سپهبد به هر سو نگاه

Зада дид он хаймаи хештан

زده دید آن خیمه خویشتن

Нишаста майонаш гӯи пели тан

نشسته میانش گو پیل تن

Ниҳода ба сари тарк дар бар зира

نهاده به سر ترک در بر زره

Зираро зада бар гиребони гиреҳ

زره را زده بر گریبان گره

Камандӣ ба бозуу асбӣ ба зин

کمندی به بازو و اسبی به زین

Хурушону ҷӯшон чу дарёии чин

خروشان و جوشان چو دریای چین

Чу кшўоду Қоран ба банди гарон

چو کشواد و قارن به بند گران

Нишаста намечу кунад оварон

نشسته میانش چو کند آوران

Бипечед ва хашмаш бишуд золи зар

بپیچید و خشمش بشد زال زر

Ба дил гуфт кинро намоями ҳунар

به دل گفت کاین را نمایم هنر

Магар каз ҳунари дили ҳросонмш

مگر کز هنر دل هراسانمش

Пас онгаҳ бигирам бтрсонмш

پس آنگه بگیرم بترسانمش

Бигуфт ин ва ғуред монанди абр

بگفت این و غرید مانند ابر

Биёмад Таҳамтани басони ҳужабр

بیامد تهمتن بسان هژبر

Бузади чанг бар танги мураккаб чу санг

بزد چنگ بر تنگ مرکب چو سنگ

Гирифташ бидон сон ки омад ба ҷанг

گرفتش بدان سان که آمد به جنگ

Сару пои асби гиронмояи зол

سر و پای اسب گرانمایه زال

Гирифт он ҳунарпарвар неки фол

گرفت آن هنر پرور نیک فال

Ба чандон ки зад пошнаи золи сом

به چندان که زد پاشنه زال سام

Дигар бораи поиш на биниҳод гом

دگر باره پایش نه بنهاد گام

Шуд андӯҳгини золи соми савор

شد اندوهگین زال سام سوار

Ки бар мо бар ошуфта шуд рӯзгор

که بر ما بر آشفته شد روزگار

Ба бабри баёни сӯии ҷанги омадем

به ببر بیان سوی جنگ آمدیم

Ки нола ба сӯии наҳанги омадем

که ناله به سوی نهنگ آمدیم

Ҷаҳони паҳлавонон рӯй замин

جهان پهلوانان روی زمین

Чу Миср ва чу рӯм ва чу Мочӣну чин

چو مصر و چو روم و چو ماچین و چین

Нтобанд як зарби гурзам ба ҷанг

نتابند یک ضرب گُرزَم به جنگ

Амӯди маро кас нагирад ба чанг

عمود مرا کس نگیرد به چنگ

Бало ҳаст ҳамоно ки бар мо расед

بلا هست همانا که بر ما رسید

Надонам ки аз вай чаҳ хоҳем дид

ندانم که از وی چه خواهیم دید

Агар бдҳмши боҷи нанагӣ буд

اگر بدهمش باج ننگی بود

Вагар ндҳмши шери ҷангӣ буд

وگر ندهمش شیر جنگی بود

Чаҳ созам надонам чаҳ кор оварам

چه سازم ندانم چه کار آورم

Ки ин шери нари зер пой оварам

که این شیر نر زیر پای آورم

Дигар гуфт андеша набӯд ҷузи ин

دگر گفت اندیشه نبود جز این

Ки симурғро ман бихонам барин

که سیمرغ را من بخوانم برین

Чу Албурзи баргашт аз ҷанги боз

چو البرز برگشت از جنگ باز

Бишуд назд Гӯдарзу барадаши намоз

بشد نزد گودرز و بردش نماز

Бабўсед чашму сараши паҳлавон

ببوسید چشم و سرش پهلوان

Бадв гуфт к-эии паҳлавони ҷаҳон

بدو گفت کای پهلوان جهان

Набарди ялонро ту андари хурӣ

نبرد یلان را تو اندر خوری

Ту аз сому гршсби афзӯн тарӣ

تو از سام و گرشسب افزون تری

Хирадпарвар ҳӯшмандони туе

خرد پرور هوشمندان تویی

Ҳнрўри туе пели дандони туе

هنرور تویی پیل دندان تویی

Чу бишунид Албурз хандид ва гуфт

چو بشنید البرز خندید و گفت

Ки бо ҳӯшмандони хиради боди ҷуфт

که با هوشمندان خرد باد جفت

Агар ӯ набӯдӣ ҳамоно падар

اگر او نبودی همانا پدر

Ба чангам нарафтӣ саломат ба дар

به چنگم نرفتی سلامت به در

Надидӣ ки ман ҳурматаши доштам

ندیدی که من حرمتش داشتم

Бадви бозуии кини ниФроштм

بدو بازوی کین نیفراشتم

Бифармуд то бандёнро зи банд

بفرمود تا بندیان را ز بند

Кушоданд аз тоб дода каманд

گشادند از تاب داده کمند

Бирафтанд назд гиронмояи зол

برفتند نزد گرانمایه زال

Бигуфтанд ҳар як бидон шарҳи ҳол

بگفتند هر یک بدان شرح حال

Ки Албурзро боҷ бояд нахуст

که البرز را باج باید نخست

Ки аз дасти вай боз гирдем дуруст

که از دست وی باز گردیم درست

Барошуфт азин гӯнаи золи савор

برآشفت ازین گونه زال سوار

Азин гуфта гӯяндаро кард хор

ازین گفته گوینده را کرد خوار

Ки эй кам хиради мард бисёр гӯй

که ای کم خرد مرد بسیار گوی

Мазан дам азин гуфта дигар магӯӣ

مزن دم ازین گفته دیگر مگوی

Агар боҷ бидиҳам ман Албурз ро

اگر باج بدهم من البرز را

Чаҳ дорам ба кафи найзау гурз ро

چه دارم به کف نیزه و گُرز را

зи гоҳи Каюмарс то ин замон

ز گاه کیومرث تا این زمان

Ки бастад бигӯ боҷ аз эрониён

که بستد بگو باج از ایرانیان

Ки Албурз хоҳад зи мо боҷ ро

که البرز خواهد ز ما باج را

Ҳар он ёрау гавҳару тоҷ ро

هر آن یاره و گوهر و تاج را

Чу фардо занад бар сипеҳри офтоб

چو فردا زند بر سپهر آفتاب

Ҷаҳон мешавад сар ба сари зари ноб

جهان می شود سر به سر زر ناب

Каманди каён ва ману теғу гурз

کمند کیان و من و تیغ و گُرز

Бигирам бабандам ба Албурзи брз

بگیرم ببندم به البرز برز

Ҷаҳонро бадви чашм гирён кунам

جهان را بدو چشم گریان کنم

Дили деву ҷодӯ ҳаросон кунам

دل دیو و جادو هراسان کنم

Чу хуршед бадаред аз шаби қафас

چو خورشید بدرید از شب قفس

Дами субҳ аз равшанӣ зад нафас

دم صبح از روشنی زد نفس

Баровард сари зол ва аз ҷои хоб

برآورد سر زال و از جای خواب

Сари пари зкинаҳи дилии пуршитоб

سر پر زکینه دلی پرشتاب

Яке тарк ба сари зи фӯлоди чин

یکی ترک به سر ز فولاد چین

Ниҳоди он хирадманд бо офарин

نهاد آن خردمند با آفرین

Ду аблақ зада бар сари меҳтарӣ

دو ابلق زده بر سر مهتری

На аз меҳтарӣ балки аз кеҳтарӣ

نه از مهتری بلکه از کهتری

Камари таркиши андар миён кард танг

کمر ترکش اندر میان کرد تنگ

Ки будаш сад ва шаст тири хаданг

که بودش صد و شصت تیر خدنگ

Ба фитрок бар басти печони каманд

به فتراک بر بست پیچان کمند

Камонро ба бозуӣ тамкин фиканд

کمان را به بازوی تمکین فکند

Яке гурзи нуҳсад манӣ зери зин

یکی گُرز نهصد منی زیر زین

Фрўҳштаҳи он гирд бо офарин

فروهشته آن گرد با آفرین

Сипар дар пас пушти печони каманд

سپر در پس پشت پیچان کمند

Пас онгаҳ равон шуд чу кӯҳи баланд

پس آنگه روان شد چو کوه بلند

Даромад ба майдон чу шери жён

درآمد به میدان چو شیر ژیان

Ба кафи теғу найза ба бозуи камон

به کف تیغ و نیزه به بازو کمان

Вази он рӯй Албурз чун гашти рӯз

وز آن روی البرز چون گشت روز

Баромади зҷои гирд гетӣ фурӯз

برآمد زجا گرد گیتی فروز

Зсндс қабое бапушед нарм

زسندس قبایی بپوشید نرم

Ба пас кард пас ҷавшан ва худ гарм

به پس کرد پس جوشن و خود گرم

Ба сар афсарӣ барниҳода баланд

به سر افسری برنهاده بلند

Казу хира шуд дидаи ҳӯшманд

کزو خیره شد دیده هوشمند

зи фӯлоди занҷираши андари миён

ز فولاد زنجیرش اندر میان

Камар карда андари миёни паҳлавон

کمر کرده اندر میان پهلوان

Камари таркиши андари миёни танги баст

کمر ترکش اندر میان تنگ بست

Ту гуфтӣ магари кӯҳ фӯлод раст

تو گفتی مگر کوه فولاد رست

Камарбанд занҷир зад бар ғилоф

کمربند زنجیر زد بر غلاف

Бибаст ва гиреҳ зад абр рӯй ноф

ببست و گره زد ابر روی ناف

Каманди хами андари хаму чин ба чин

کمند خم اندر خم و چین به چین

Ба ҳам рафта чун зулфи хубони чин

به هم رفته چون زلف خوبان چین

Ба фитрок бар басти он паҳлавон

به فتراک بر بست آن پهلوان

Ба кӯҳа баровард гурзи гарон

به کوهه برآورد گُرز گران