Чу рӯ ба бурҷ шараф кард офтоби мунир

چو رو به برج شرف کرد آفتاب منیر

Дамид фотиҳаи фатҳ бар ҳисори асир

دمید فاتحه فتح بر حصار اسیر

Маи мейри ҷалолӣ ба фари фарвардин

مه میر جلالی به فر فروردین

Дар амни гоҳ мамолик шуд инбисот пазир

در امن گاه ممالک شد انبساط پذیر

зи лаҳв бе хирадони ъз салтанат ме рафт

ز لهو بی خردان عز سلطنت می رفت

Нгоҳдошти малики ҳурмати кулоҳу сарир

نگاهداشت ملک حرمت کلاه و سریر

Чҳо з раҳм намуданд бандагонаши озод

چها ز رحم نمودند بندگانش آزاد

Мулӯки зодаи зи зиндону ганҷ аз занҷир

ملوک زاده ز زندان و گنج از زنجیر

Ба пуштаҳо зару телҳо дирам бароварданд

به پشته ها زر و تل ها درم برآوردند

Ба кӯҳ зад назари шоҳи гўиёи эксир

به کوه زد نظر شاه گوییا اکسیر

Баёни фатҳи асир аз қиёс берунаст

بیان فتح اسیر از قیاس بیرونست

Нахусти қиссаи молӣ ?герат кунам тақрир

نخست قصه مالی گرت کنم تقریر

Чу нардбони уқулу ҳўосро бастанд

چو نردبان عقول و هواس را بستند

Ки бршўнд ба девор ӯ паии тасхир

که برشوند به دیوار او پی تسخیر

зи баси гаронии андешаи поя ҳо бишикаст

ز بس گرانی اندیشه پایه ها بشکست

Қазои рафтаи биФтод бар сари тадбир

قضای رفته بیفتاد بر سر تدبیر

Назар ба силсила мумкинот афканданд

نظر به سلسله ممکنات افکندند

Ҷидори қалъаи маин буду пои мӯри қсир

جدار قلعه مهین بود و پای مور قصیر

намерасед камандии ҳам аз сари шабу рӯз

نمی رسید کمندی هم از سر شب و روز

Пай суъӯд гирифтанд турраи шабгир

پی صعود گرفتند طره شبگیر

Бидон ҷидор давиданд чун ҳавас ба димоғ

بدان جدار دویدند چون هوس به دماغ

Дар он ҳисор хазиданд ҳамчуи сар ба замир

در آن حصار خزیدند همچو سر به ضمیر

з пухта кӯшӣ ҳушёру хоми нӯшии маст

ز پخته کوشی هشیار و خام نوشی مست

зи халқи куштаи равон буд хӯн ба ранги ъсир

ز خلق کشته روان بود خون به رنگ عصیر

Кашид қалъаи молигар аз наҳифи фиғон

کشید قلعه مالی گر از نهیب فغان

Ки чист ҷангу адоват ба ин заъифи сағир

که چیست جنگ و عداوت به این ضعیف صغیر

Агар ба даъвии тахту хазина омада ед

اگر به دعوی تخت و خزینه آمده اید

Сағирро нагирифтаст кас ба ҷурми кабӣр

صغیر را نگرفتست کس به جرم کبیر

зи ман гирифта ба ноҳақи Наими дунё ро

ز من گرفته به ناحق نعیم دنیا را

Кунун уқубаташи афканда дар балои съир

کنون عقوبتش افکنده در بلای سعیر

зи тӯбу зарби зани оташкадаи сети миррӣхаш

ز توپ و ضرب زن آتشکده ست مریخش

Нишаста бар сари оташкада чу роҳиби пер

نشسته بر سر آتشکده چو راهب پیر

Далер буд ба хӯни рези хасм ва ме гуфтам

دلیر بود به خون ریز خصم و می گفتم

Ки охираш ба уқубат шаванд домани гир

که آخرش به عقوبت شوند دامن گیر

Танури бурҷ ба борӯту нафти тофта буд

تنور برج به باروت و نفت تافته بود

Хабар надошт ки хокаш ба хӯн кунанд хамир

خبر نداشت که خاکش به خون کنند خمیر

Нахусти рӯз ки номаш асир ме карданд

نخست روز که نامش اسیر می کردند

Ба дили гузашт ки ин ном мекунад таъсир

به دل گذشت که این نام می کند تأثیر

зи шарҳи ҳоли ҳам ошуфтаанд сукконаш

ز شرح حال هم آشفته اند سکانش

Ки мушаррафанд дарав бар саҳифаи тақдир

که مشرفند درو بر صحیفه تقدیر

Хаданги тафриқа аз ҳар тараф ба сайд омад

خدنگ تفرقه از هر طرف به صید آمد

Сипаҳ ки пурҳ зад ва дар ҳисор шуд нахабир

سپه که پره زد و در حصار شد نخبیر

Чу ин навид шуниданд прдлон доданд

چو این نوید شنیدند پردلان دادند

Аннан ба ҷавдати ақлу ҷаллодти тадбир

عنان به جودت عقل و جلادت تدبیر

Ба як ишораи адуро ба ҳазрат овараданд

به یک اشاره عدو را به حضرت آوردند

Чунонкӣ мӯӣ наҷунбед бар мшору мушир

چنانکه موی نجنبید بر مشار و مشیر

Ба боргоҳи хилофати сари сҷўдоўрд

به بارگاه خلافت سر سجودآورد

Ба рухи ғубори хато бар ҷабини хуии тақсир

به رخ غبار خطا بر جبین خوی تقصیر

Ба аҷз гуфт ки инак ману нигину кулоҳ

به عجز گفت که اینک من و نگین و کلاه

Ба рамз гуфт ки ин қалъау қалилу касӣр

به رمز گفت که این قلعه و قلیل و کثیر

Дар он мақом ки ояд ба ҷзру мади дарё

در آن مقام که آید به جزر و مد دریا

Ҳунар чаҳ моя тавонад намӯд мавҷи ғадир

هنر چه مایه تواند نمود موج غدیر

Ба қобилият ӯ шоҳ дид ва хандон гуфт

به قابلیت او شاه دید و خندان گفت

Ки эй машоми бузургӣу салтанатро сайр

که ای مشام بزرگی و سلطنت را سیر

Ту танги ҳавсилау маликро нўолаҳи бузург

تو تنگ حوصله و ملک را نواله بزرگ

На дар хури сари минқори тести ин анҷӣр

نه در خور سر منقار تست این انجیر

Ба кӯзаи бум ва бар малик сабз натавон дошт

به کوزه بوم و بر ملک سبز نتوان داشت

Гузори гулшану саҳро ба баҳру абри мтир

گذار گلشن و صحرا به بحر و ابر مطیر

Башу ба оби шафоати дили асирон ро

بشو به آب شفاعت دل اسیران را

зи лавси зиллаташони даҳ ҳисорро татҳир

ز لوث ذلتشان ده حصار را تطهیر

Замин ҳукм бабўсед ва бедиранг навишт

زمین حکم ببوسید و بی درنگ نوشت

Ба он гуруҳ ки инаст амр ва нест гзир

به آن گروه که اینست امر و نیست گزیر

Чу ин паёми сӯии ҳорсон қалъа расед

چو این پیام سوی حارسان قلعه رسید

зи фаҳми каҷи ҳамаи рафтанд дар ғариву нафир

ز فهم کج همه رفتند در غریو و نفیر

Ҳама ба кори хурушон чу мурғ бе ҳангом

همه به کار خروشان چو مرغ بی هنگام

Валек мот чу шатранҷён бе тадбир

ولیک مات چو شطرنجیان بی تدبیر

Чу бахт бад кунад аз хонаи даври соҳиб ро

چو بخت بد کند از خانه دور صاحب را

зи пай ба навҳа кашад саги фиғону мурғи сафир

ز پی به نوحه کشد سگ فغان و مرغ صفیر

Пас аз ҳамаи ғараз ва хост ёфтанд амон

پس از همه غرض و خواست یافتند امان

Ба малику молу раият ба ному нанги амир

به ملک و مال و رعیت به نام و ننگ امیر

Агарчӣ раҳмати шаҳи перро ҷавон ме кард

اگرچه رحمت شه پیر را جوان می کرد

Ҷавони зи ҳавли биёбон ҳаме раседӣ пер

جوان ز هول بیابان همی رسیدی پیر

Намӯд кишварӣ аз олами мисоли нишон

نمود کشوری از عالم مثال نشان

зи ҷони асар нау бозору хонаи пари тасвир

ز جان اثر نه و بازار و خانه پر تصویر

Бзири борикии монда буд танги нафас

بزیر باریکی مانده بود تنگ نفس

зи ҳамли мол яке гашта буд шодии мейр

ز حمل مال یکی گشته بود شادی میر

зи бас ки гашти гарон аҷрат кашӣдан мол

ز بس که گشت گران اجرت کشیدن مال

Гадои шаҳри ғании гашту молдори фақир

گدای شهر غنی گشت و مالدار فقیر

Ҳамаи хароби зи кирдори хешу шаҳ ба фусун

همه خراب ز کردار خویش و شه به فسون

Ки чун кунад дили вайрони ин ҳамаи таъмир

که چون کند دل ویران این همه تعمیر

Ҳамаи зи ахтари худ дар ваболу довари халқ

همه ز اختر خود در وبال و داور خلق

Чу офтоб бар авҷи шарафи ниҳодаи сарир

چو آفتاب بر اوج شرف نهاده سریر

Халифа ба сазои шоҳи Акбари ғозӣ

خلیفه به سزا شاه اکبر غازی

Басири ғайби назари молики фириштаи дабир

بصیر غیب نظر مالک فرشته دبیر

Ҳар он мисол ки тғроши ном ӯ набӯд

هر آن مثال که طغراش نام او نبود

Дуруст нест басони намоз бе такбир

درست نیست بسان نماز بی تکبیر

Кунун ба пушт кунад мурғ бар ҳавои парвоз

کنون به پشت کند مرغ بر هوا پرواز

Ки подшоҳи сулаймон ва осифаст вазир

که پادشاه سلیمان و آصف است وزیر

Зиҳӣ ба салтанату адл беъдилу мисол

زهی به سلطنت و عدل بی عدیل و مثال

Хҳӣ ба мкрмту раҳм бешабиҳу назир

خهی به مکرمت و رحم بی شبیه و نظیر

Муҳаббати ту дар аҷзои офариниши даҳр

محبت تو در اجزای آفرینش دهر

Чу равғанаст ниҳон гашта дар табиати шер

چو روغنست نهان گشته در طبیعت شیر

Чигуна меҳри ту берун равад зи обу гулӣ

چگونه مهر تو بیرون رود ز آب و گلی

Ки кардааст чиҳил соли раҳматаши тахмир

که کرده است چهل سال رحمتش تخمیر

Ту дод муъаддилат ва раҳм додае ба камол

تو داد معدلت و رحم داده ای به کمال

Ба кори давлати ту кас намекунад тақсир

به کار دولت تو کس نمی کند تقصیر

зи завқи булъаҷабиҳои нақши қудрати ту

ز ذوق بوالعجبی های نقش قدرت تو

Дамӣ наме наад аз дасти хомаро тақдир

دمی نمی نهد از دست خامه را تقدیر

Қазои туро зи пай корнома ме дорад

قضا تو را ز پی کارنامه می دارد

Ки ҳамчуи нақши ту дигар намешавад тасвир

که همچو نقش تو دیگر نمی شود تصویر

Либоси муфлисӣ аз фарбеҳии неъмати ту

لباس مفلسی از فربهی نعمت تو

Чунон параст ки сӯзан намеравад ба ҳарир

چنان پرست که سوزن نمی رود به حریر

Абои намӯдани табъи ту аз хаёли фасод

ابا نمودن طبع تو از خیال فساد

Буруни зи қолаб шайтон кашид нафаси шарир

برون ز قالب شیطان کشید نفس شریر

Ҷаҳон ба ҳирсу ҳаво ҳар банно ки тарҳи андохт

جهان به حرص و هوا هر بنا که طرح انداخت

Кунад хароб ки ту хуб мекунӣ таъмир

کند خراب که تو خوب می کنی تعمیر

Қазо нутқ назанад ҳар куҷо ки фармон ро

قضا نطق نزند هر کجا که فرمان را

Ба азли внсб ту бошад тасарруфу тағйир

به عزل ونصب تو باشد تصرف و تغییر

Ту асли роҳату осоишӣ ки олам ро

تو اصل راحت و آسایشی که عالم را

з ҳарчӣ ҳаст гзирст ва аз ту нест гзир

ز هرچه هست گزیرست و از تو نیست گزیر

Хаёл бад накунад кас ки дар раҳи дилу гӯш

خیال بد نکند کس که در ره دل و گوش

Нишондаи ҳзми ту дар ҳар қадами ҳазор хабир

نشانده حزم تو در هر قدم هزار خبیر

Ҷаҳони ситони малико , шаҳи нишон худовандо

جهان ستان ملکا، شه نشان خداوندا

Ки оламаст зи амни ту бар фарроши ҳарир

که عالمست ز امن تو بر فراش حریر

з ҳарчӣ дар ҳама маликаст аз ту ме хоҳам

ز هرچه در همه ملکست از تو می خواهم

Диҳӣу кулбаи амнӣ ва як ду пори ҳасир

دهی و کلبه امنی و یک دو پار حصیر

Азин гузаштаи сари ҷуръатӣ дигар дорам

ازین گذشته سر جرأتی دگر دارم

Ки вақти фурсати хосони фитода дар таъхир

که وقت فرصت خاصان فتاده در تأخیر

Ману рафиқии зи абнои ман зи малики Ироқ

من و رفیقی ز ابنای من ز ملک عراق

Ба гарму сарди тамӯзу хазони шудеми масир

به گرم و سرد تموز و خزان شدیم مسیر

Ду мурғ будем оварда сӯии ҳинди паноҳ

دو مرغ بودیم آورده سوی هند پناه

з кед муштарӣу доми моҳу офати тир

ز کید مشتری و دام ماه و آفت تیر

Қазои бади сӯии Кашмӣраш аз ҳавои андохт

قضای بد سوی کشمیرش از هوا انداخت

Магар кашид дар он бум бе мақоми сафир

مگر کشید در آن بوم بی مقام صفیر

Асири банд ту гардид ва халқ ме гӯйанд

اسیر بند تو گردید و خلق می گویند

Ба андалеб чаман дархураст неи занҷир

به عندلیب چمن درخورست نی زنجیر

Ба некӣ ва ба бадӣ аз азал қалам рафтаст

به نیکی و به بدی از ازل قلم رفتست

Бубахш ҷурми ғаниро ба илтимоси фақир

ببخش جرم غنی را به التماس فقیر

Гуруснааст ба дарюзаи шафоати ман

گرسنه است به دریوزه شفاعت من

?хитои назми ману ҷурм ӯ шаҳобпазир

خطای نظم من و جرم او شهابپذیر

зи арзи ҳол « назирӣ » нигоҳ афв мапуаш

ز عرض حال «نظیری » نگاه عفو مپوش

Ки ҳамчуи лутф тўош нест дар замонаи назир

که همچو لطف تواش نیست در زمانه نظیر

Чаҳ дасти рейси сазои ту рӯзгори орад

چه دست ریس سزای تو روزگار آرد

Ки риштае ба сари дӯк май тунд бар хайр

که رشته ای به سر دوک می تند بر خیر

Ҳамеша то ба мудороу рФқи некӯён

همیشه تا به مدارا و رفق نیکویان

Дили рамида душман кунанд сайду асир

دل رمیده دشمن کنند صید و اسیر

Ҷамоли давлати ту длФриби сайёдӣ

جمال دولت تو دلفریب صیادی

Ки ҳар ки чашм бидӯзад бирав ба хайри ахир

که هر که چشم بدوزد برو به خیر اخیر

Сараш ба ҳалқаи умед банд гардонанд

سرش به حلقه امید بند گردانند

Атоу лутфи ту он оҳӯони оҳӯгир

عطا و لطف تو آن آهوان آهوگیر