Чу шамъи сбҳгҳии ҷони даҳум ба буии насим

چو شمع صبحگهی جان دهم به بوی نسیم

Чу субҳдам ба шикарханда мешавам таслим

چو صبحدم به شکرخنده می شوم تسلیم

зи танги айшӣ чу гули танг дилӣ дорам

ز تنگ عیشی چو گل تنگ دلی دارم

Ки ханда гар кунам аз заъф мешавам ба ду ним

که خنده گر کنم از ضعف می شوم به دو نیم

Ҷаҳон чу сафҳаи рухсоранигор саҳеҳ

جهان چو صفحه رخساره نگار صحیح

Ҳамин ман аз назари афтода чун китоби сқим

همین من از نظر افتاده چون کتاب سقیم

Ба ганҷи ишқи фурӯ рафтааст пои дилам

به گنج عشق فرو رفته است پای دلم

зи фарқ то қадамам дар миёни нозу Наим

ز فرق تا قدمم در میان ناز و نعیم

Ба нури меҳри буруни ойу ҷазб шавқ бибин

به نور مهر برون آی و جذب شوق ببین

Ки зарраи гармтар ин раҳ равад зи иброҳӣм

که ذره گرم تر این ره رود ز ابراهیم

Чунон ба шавқи сӯии офтоби хеши рӯм

چنان به شوق سوی آفتاب خویش روم

Ки зарраам ба дигар зарра мекунад тақдим

که ذره ام به دگر ذره می کند تقدیم

Агар ба ин тани зорами з ҷо барангезанд

اگر به این تن زارم ز جا برانگیزند

Ба хоки риздм аз як дигар изом Ромем

به خاک ریزدم از یک دگر عظام رمیم

Вагар ба хулд барандам ба ин ?илами ризвон

وگر به خلد برندم به این الم رضوان

зи слсбили гурезад ба сӯии моءи ҳаҷем

ز سلسبیل گریزد به سوی ماء حجیم

Баланду пасти з барра дорам

بلند و پست ز بره دارم

зи бими ҷон ба Асои роҳ май рӯм чу кулем

ز بیم جان به عصا راه می روم چو کلیم

зи ҳавли роҳ ба лоҳўл май нуҳуми по ро

ز هول راه به لاحول می نهم پا را

Наузи биллоҳ аз раҳзании деви раҷим

نعوذ بالله از رهزنی دیو رجیم

зи доруии назари шоҳ дидаам сиҳҳат

ز داروی نظر شاه دیده ام صحت

Ба тозаи дард дил овардаам ба назд ҳаким

به تازه درد دل آورده ام به نزد حکیم

зи нотавонӣ бисёр худ ба ин шодам

ز ناتوانی بسیار خود به این شادم

Ки дайр фарқ барорам зи саҷдаи таслим

که دیر فرق برآرم ز سجده تسلیم

зи бас ки костаам кас намекунад эҳсос

ز بس که کاسته ام کس نمی کند احساس

Тан назор марои зери по чу нақши гилӣм

تن نزار مرا زیر پا چو نقش گلیم

зи баси нзории ман бар замин нахуст ояд

ز بس نزاری من بر زمین نخست آید

Гарми синон ба зарофат занад ба пушти надим

گرم سنان به ظرافت زند به پشت ندیم

зи фарши ҷабҳаи ман нақши остона ӯ

ز فرش جبهه من نقش آستانه او

Бурун равад чу ғариб аз дар сарои муқӣм

برون رود چو غریب از در سرای مقیم

Малик чу каъба ва ман чун ҳтим дар поиш

ملک چو کعبه و من چون حطیم در پایش

Муқаррабони ҷанобаш чу рукнҳои ҳтим

مقربان جنابش چو رکن های حطیم

Чаҳор ҳади ҷаҳонро ба сӯй ӯ иқбол

چهار حد جهان را به سوی او اقبال

Чу сӯии каъбаи эзади чаҳор ҳади ҳарим

چو سوی کعبه ایزد چهار حد حریم

Яке ба сидқу сафои пеши рафта дар лаббайк

یکی به صدق و صفا پیش رفته در لبیک

Яке ба базлу атои пас давида дар таслим

یکی به بذل و عطا پس دویده در تسلیم

Кашида наъраи аллоҳи Акбар аз ҳар сӯ

کشیده نعره الله اکبر از هر سو

Бгоҳ диданаши асҳоб чун гуҳи таҳрим

بگاه دیدنش اصحاب چون گه تحریم

Кулоҳи гӯшаи ҷисми ҷалолаш аз рифъат

کلاه گوشه جسم جلالش از رفعت

Фиканда гӯии фалак бар қафо чу нуқтаи ҷим

فکنده گوی فلک بر قفا چو نقطه جیم

Ба ин умед ки лутфами з хок бардорад

به این امید که لطفم ز خاک بردارد

Фитодаам чу залилон ба пеши пои Карим

فتاده ام چو ذلیلان به پیش پای کریم

Азин умеди дарозӣ ки дар диласт маро

ازین امید درازی که در دلست مرا

Чу рӯ ба қибла кунам каъба ам кунад таъзим

چو رو به قبله کنم کعبه ام کند تعظیم

зи баъди мо ва ту ин шуъла аз назар давраст

ز بعد ما و تو این شعله از نظر دورست

Ба вақт қурб барояд з остин кулем

به وقت قرب برآید ز آستین کلیم

Ба ҳеҷ кас нарасад навбат ар з ман бошӣ

به هیچ کس نرسد نوبت ار ز من باشی

Гарми ҷаҳон ҳама гӯйанд мумсикатасту лӣим

گرم جهان همه گویند ممسکت است و لئیم

Ману вафо ба дарат хортар з як дигарем

من و وفا به درت خوارتر ز یک دگریم

Макун мсоҳлаҳ дар ҳақи бандагони қадим

مکن مساهله در حق بندگان قدیم

Дро ба маҷлиси мисатону меҳрбонии байн

درآ به مجلس مستان و مهربانی بین

Ки подшоҳ наад бар сар гадо дияем

که پادشاه نهد بر سر گدا دیهیم

Дроздстии бахтами нигар ки бар дар шоҳ

درازدستی بختم نگر که بر در شاه

Нишон ҷабҳа кунам саҷдаи гоҳи ҳафт иқлӣм

نشان جبهه کنم سجده گاه هفت اقلیم

Хулосаи ду ҷаҳони шоҳи Акбари ғозӣ

خلاصه دو جهان شاه اکبر غازی

Ки ҳаст лутфу итобаши калиди хулду ҷҳим

که هست لطف و عتابش کلید خلد و جحیم

Аз буии хуррамии навбаҳори давлат ӯ

از بوی خرمی نوبهار دولت او

Ба синаи ғунча пайкон кунад шукуфтаи насим

به سینه غنچه پیکان کند شکفته نسیم

зи баси тамаккун ӯ ваъдаро длисти сабур

ز بس تمکن او وعده را دلیست صبور

зи баси саломат ӯ хастаро танӣаст салим

ز بس سلامت او خسته را تنیست سلیم

з ҷӯад ӯст ки дарё ба бахшишаст далер

ز جود اوست که دریا به بخشش است دلیر

з ҳалам ӯст ки дунёи брнҷшсти ҳалим

ز حلم اوست که دنیا برنجشست حلیم

зи базли неъмату мискини навозии карамаш

ز بذل نعمت و مسکین نوازی کرمش

Ба кунҷи фақру қаноат буд биҳишти Наим

به کنج فقر و قناعت بود بهشت نعیم

Ба ҳоҷатӣ ки дилами рост иқтидо дорам

به حاجتی که دلم راست اقتدا دارم

Ба рукни каъбаи ҳоҷоти шоҳзодаи салим

به رکن کعبه حاجات شاهزاده سلیم

Зиҳии зи шавқи лақои ту шахси нусрат ро

زهی ز شوق لقای تو شخص نصرت را

Ба зер ҳар бен мӯеи ҳазор чашм кулем

به زیر هر بن مویی هزار چشم کلیم

Кунад хироми дарони пояи давлатати кони ҷо

کند خرام درآن پایه دولتت کان جا

Азали нишон ба абад медиҳад ки ӯст қадим

ازل نشان به ابد می دهد که اوست قدیم

Ҷаҳони зи неъмати ту зулаи басту исо ро

جهان ز نعمت تو زله بست و عیسی را

Нагашт бар сар хон сипеҳри нон ба ду ним

نگشت بر سر خوان سپهر نان به دو نیم

Сахии туе ки карами дидае ба хон падар

سخی تویی که کرم دیده ای به خوان پدر

Ятем агар ҳама рӯҳ илоҳаст ҳаст ятем

یتیم اگر همه روح الهست هست یتیم

Замона то ту набӯдӣ ба мкрмт ме гуфт

زمانه تا تو نبودی به مکرمت می گفت

Ҳануз одам ва ҳавво сатарвананду ақим

هنوز آدم و حوا سترونند و عقیم

Ту коми рон ба муроду ҷаҳон ба фахр аз ту

تو کام ران به مراد و جهان به فخر از تو

Чу миҳмони гиронмоя дар сарои Карим

چو میهمان گرانمایه در سرای کریم

Буд анояти оми ту шоҳидӣ ки ба рФқ

بود عنایت عام تو شاهدی که به رفق

Рибоед аз дукон коинот анем ?

رباید از دکان کاینات عنیم؟

Гиреҳи гушои хати турраи муроди ту ро

گره گشای خط طره مراد تو را

зи узвҳо ҳамаи нохуни дамади чўмоҳии сим

ز عضوها همه ناخن دمد چوماهی سیم

Сухани зи мадҳи ту бо назми ҳамчуи ақди гавҳар

سخن ز مدح تو با نظم همچو عقد گوهر

Гуҳари зи ҷӯади ту бе қадари ҳамчуи Тифли ятем

گهر ز جود تو بی قدر همچو طفل یتیم

Дирам ба мадҳу санои хусравони атои созанд

درم به مدح و ثنا خسروان عطا سازند

Ту базл мол кунӣ бо тўоъу таъзим

تو بذل مال کنی با تواع و تعظیم

Чу ғунчаи дасти ту беихтиёр бигушоед

چو غنچه دست تو بی اختیار بگشاید

Чу гули зи дасти ту бе интизоми резади сим

چو گل ز دست تو بی انتظام ریزد سیم

Чу ту ба ғайри талаби воми дори зари надиҳад

چو تو به غیر طلب وام دار زر ندهد

зи бахшиши ту ғаромат кашад ҳамеша ғурем

ز بخشش تو غرامت کشد همیشه غریم

Азон бақоӣ абад хоҳамат ки доим ҳаст

ازان بقای ابد خواهمت که دایم هست

Вуҷӯд ҳар ду ҷаҳони пеши ҳиммати ту ъдим

وجود هر دو جهان پیش همت تو عدیم

Туро ки илми ладуннӣ буд чаро гӯям

تو را که علم لدنی بود چرا گویم

Ки код бдрс нафармӯдае зи табъи фаҳим

که کد بدرس نفرموده ای ز طبع فهیم

На бо навоҳӣу инкори ту хаёли ғалат

نه با نواهی و انکار تو خیال غلط

На бо овомиру аҳкоми ту хисоли змим

نه با اوامر و احکام تو خصال ذمیم

Агар кифояти қонӯн ту нагирад даст

اگر کفایت قانون تو نگیرد دست

Ғариқ ҷаҳл шавад дар ҳиҷоби илми алӣам

غریق جهل شود در حجاب علم علیم

Ҳазор сатҳи аризу тавил тарҳ кунад

هزار سطح عریض و طویل طرح کند

Кифоятии ту агар нуқтаро кунад тақсим

کفایتی تو اگر نقطه را کند تقسیم

зи баси ифозаи файзӣ ки дар замонаи тест

ز بس افاضه فیضی که در زمانه تست

Қавоиди ҳкмошстаҳи тараоти қадим

قواعد حکماشسته ترهات قدیم

Чунон ба аҳди ту Тифлони дақиқ ҳарф зананд

چنان به عهد تو طفلان دقیق حرف زنند

Ки ақл кул накунад фаҳми баъди сад тафҳим

که عقل کل نکند فهم بعد صد تفهیم

зи баси ъзўбти алфози ту агар кованд

ز بس عذوبت الفاظ تو اگر کاوند

Ба зери пой ту пойанд кавсару таснӣм

به زیر پای تو پایند کوثر و تسنیم

Кунам чу неки таъаммул ба шаъни душмани тест

کنم چو نیک تأمل به شأن دشمن تست

Ба ҳар мақом ки нозил шуда азоб ?илем

به هر مقام که نازل شده عذاب الیم

Ҳамеша ранҷу ҳасади хотири ҳасуди ту ро

همیشه رنج و حسد خاطر حسود تو را

Гирифтааст чу дасти лӣими ҳалқи лӣим

گرفته است چو دست لئیم حلق لئیم

Кунам мушоҳидаи доим ба зилли давлати ту

کنم مشاهده دایم به ظل دولت تو

Ки ҷилва мекунад имкони фатҳҳои азим

که جلوه می کند امکان فتح های عظیم

з фатҳ карда шаробӣ ба соғар ва дода

ز فتح کرده شرابی به ساغر و داده

Ба ҳар ҳариф ба андозаи вафои тақсим

به هر حریف به اندازه وفا تقسیم

Ба ҳар масоф ки азми ту раҳнамо гардад

به هر مصاف که عزم تو رهنما گردد

Чу барги коҳи пурди кӯҳҳо ба боли насим

چو برگ کاه پرد کوه ها به بال نسیم

Дарони диёр ки қаҳри ту қаҳрамон гардад

درآن دیار که قهر تو قهرمان گردد

Падар ба қатл писар нест меҳрбону раҳим

پدر به قتل پسر نیست مهربان و رحیم

зи батни оҳан ва сангӣ барояд ар шарарӣ

ز بطن آهن و سنگی برآید ار شرری

Азон фурӯхта арад ҳазор нори ҷҳим

ازان فروخته ارد هزار نار جحیم

Буд ҳуқуқи улуламри дараҷаони воҷиб

بود حقوق اولوالامر درجهان واجب

Нагашта оқи падар бо итоати ту асим

نگشته عاق پدر با اطاعت تو اثیم

зи устуворӣ аҳдат сазад агар гардад

ز استواری عهدت سزد اگر گردد

Чу нутфа дар раҳми андеша дар замири ҷсим

چو نطفه در رحم اندیشه در ضمیر جسیم

Чунон ситора ба сатҳи сипеҳри бишуморӣ

چنان ستاره به سطح سپهر بشماری

Ки ҷавҳарии бишуморади гуҳар ба сатҳи адим

که جوهری بشمارد گهر به سطح ادیم

Мҳонёни замир аз фурӯғи бахшиши ту

مهانیان ضمیر از فروغ بخشش تو

Ниҳодаанд чароғи умед дар раҳи бим

نهاده اند چراغ امید در ره بیم

Мубашширони қулӯб аз салоҳи ҳикмати ту

مبشران قلوب از صلاح حکمت تو

Рисондаанд ба гӯши самими сидқи самим

رسانده اند به گوش صمیم صدق صمیم

Шҳншҳои маликои дарди дили з мо бишинав

شهنشها ملکا درد دل ز ما بشنو

Ки аз қабӣла ишқему хонаи зоди қадим

که از قبیله عشقیم و خانه زاد قدیم

зи баҳри офати ҷон май диҳеми дил ба хатар

ز بهر آفت جان می دهیم دل به خطر

зи баҳри меҳнат дил менаҳем ҷон дар бим

ز بهر محنت دل می نهیم جان در بیم

Бисоз кардани тартиби маҷлисати шабу рӯз

بساز کردن ترتیب مجلست شب و روز

Ба чашму сари нигаҳ ва саҷда мекунам таълим

به چشم و سر نگه و سجده می کنم تعلیم

Ба фикри қурби ту чун хусравон ба хонаи хеш

به فکر قرب تو چون خسروان به خانه خویش

Даруни хиромам ва бар миҳмон кунам тақдим

درون خرامم و بر میهمان کنم تقدیم

Дрор дар сафи қурбониён « назирӣ » ро

درآر در صف قربانیان «نظیری » را

Ки на ғизол ҳарам гардад венаи сайди ҳарим

که نه غزال حرم گردد ونه صید حریم

Ҳамеша то халқи хештан бузург кунад

همیشه تا خلق خویشتن بزرگ کند

Гадо ба фоқау фақру ғанӣ ба нозу Наим

گدا به فاقه و فقر و غنی به ناز و نعیم

Ту бошу ахтари худ бо ҳазор неъмату ноз

تو باش و اختر خود با هزار نعمت و ناز

Бубахш коми фақир ва барор кори ятем

ببخش کام فقیر و برآر کار یتیم

Адуии ин ду чароғи ҳаётро бодо

عدوی این دو چراغ حیات را بادا

зи фарқ чун тани миқроз то ба ноф дунем

ز فرق چون تن مقراض تا به ناف دونیم