Дӯши он замон ки тири шаҳоб аз камон фитод

دوش آن زمان که تیر شهاب از کمان فتاد

Моро ситораи халаф аз осмон фитод

ما را ستاره خلف از آسمان فتاد

Ҳамчун ҳилоли иди тулӯъ ва ғуруб кард

همچون هلال عید طلوع و غروب کرد

Фарзанди ман ба толеъи ман ҳам қирон фитод

فرزند من به طالع من هم قران فتاد

Дурдонаам ки ҷо ба канор касе накард

دردانه ام که جا به کنار کسی نکرد

Омад азон ҳону буруни зин ҷаҳон фитод

آمد ازان هان و برون زین جهان فتاد

Гуфтам баланди бонги иқомат ба гӯш ӯ

گفتم بلند بانگ اقامت به گوش او

Сокин нашуд ки боргиши хуш Аннан фитод

ساکن نشد که بارگیش خوش عنان فتاد

Болин ки аз адам ба сарои вуҷӯди барад

بالین که از عدم به سرای وجود برد

Масти шабона буд ба хоб гарон фитод

مست شبانه بود به خواب گران فتاد

Мӯии сараш ба нуқра баробар гузоштам

موی سرش به نقره برابر گذاشتم

Қисмати нигар ки хок ба мӯӣ миён фитод

قسمت نگر که خاک به موی میان فتاد

Соҳили кафи суол ба дарёи кушода буд

ساحل کف سئوال به دریا گشاده بود

Зад муваҷҷаҳи муҳӣту дарӣ бар карон фитод

زد موجه محیط و دری بر کران فتاد

Аз чархи рӯзи кӯри саросемаи сртрм

از چرخ روز کور سراسیمه سرترم

Кӯҳли алҷўоҳрм ба шаб аз кӯҳл дон фитод

کحل الجواهرم به شب از کحل دان فتاد

Фарроши нақши хона ба ҷоруб май барад

فراش نقش خانه به جاروب می برد

Ман аъамӣ ва ба шаби дирам аз ресмон фитод

من اعمی و به شب درم از ریسمان فتاد

Як мива бар дарахти барӯманд баста шуд

یک میوه بر درخت برومند بسته شد

Ваон ҳам напухта дар назар боғбон фитод

وان هم نپخته در نظر باغبان فتاد

Лаби ногушӯда ғунчаам аз шох канда шуд

لب ناگشوده غنچه ام از شاخ کنده شد

Сари брнкрдаҳи байза аз ошён фитод

سر برنکرده بیضه از آشیان فتاد

Зудаш чу моҳи нави фалак аз шер боз кард

زودش چو ماه نو فلک از شیر باز کرد

Тифлам ба дасти доя номеҳрбон фитод

طفلم به دست دایه نامهربان فتاد

Мӯъҷиз ба каъба , саҳар ба Кашмӣр ме баранд

معجز به کعبه، سحر به کشمیر می برند

Аз тухми ман ки дар гул Ҳиндӯстон фитод

از تخم من که در گل هندوستان فتاد

Рутаби аллсон ба хок азим Ромем шуд

رطب اللسان به خاک عظیم رمیم شد

Исои дамии зи домани охир замон фитод

عیسی دمی ز دامن آخر زمان فتاد

Дар боғу мазраъи ҳамаи каси барг рез шуд

در باغ و مزرع همه کس برگ ریز شد

Моро дарахту шохи зи бод хазон фитод

ما را درخت و شاخ ز باد خزان فتاد

Тавъам нагашт сур майу нағма бар лабам

توأم نگشت سور می و نغمه بر لبم

То марги духтару писарам тавъамон фитод

تا مرگ دختر و پسرم توأمان فتاد

Ашгм чу Фрқдони зи сари осмони гузашт

اشگم چو فرقدان ز سر آسمان گذشت

Каз осмони толеъи ман Фрқдон фитод

کز آسمان طالع من فرقدان فتاد

Духтар ки пори марди писар дар ивази бзод

دختر که پار مرد پسر در عوض بزاد

Имсол ғабн шуд ки зиён бар зиён фитод

امسال غبن شد که زیان بر زیان فتاد

Шояд ки хор бар сари сарв ва саман кунам

شاید که خار بر سر سرو و سمن کنم

Кони гул ки буд тоҷи сар бӯстон фитод

کان گل که بود تاج سر بوستان فتاد

То чашми ман зи фӯт дар ман саҳоб шуд

تا چشم من ز فوت در من سحاب شد

Ҳарҷо дарӣ ба батни садаф буд об шуд

هرجا دری به بطن صدف بود آب شد

Бар ман ҷаҳон сиёҳ шуд аз марги нури дайн

بر من جهان سیاه شد از مرگ نور دین

Бар чархи Зуҳраи навҳагар офтоб шуд

بر چرخ زهره نوحه گر آفتاب شد

Моҳ аз ҷафоӣ чарх харошид рӯй хеш

ماه از جفای چرخ خراشید روی خویش

Хӯни рехт бар замину лақаб офтоб шуд

خون ریخت بر زمین و لقب آفتاب شد

Аз бас ки сӯхтами дили бирҳми душманон

از بس که سوختم دل بیرحم دشمنان

Бар доғи гӯшаи ҷигари ман кабоб шуд

بر داغ گوشه جگر من کباب شد

Сангам бар обгина мино зад осмон

سنگم بر آبگینه مینا زد آسمان

Ҷуръаи зи хоку хоки зи ҷуръа хароб шуд

جرعه ز خاک و خاک ز جرعه خراب شد

Омад ба хӯшаи тухми умедам ба хӯни дил

آمد به خوشه تخم امیدم به خون دل

Ваон хӯша дона кард ва дигар хӯн ноб шуд

وان خوشه دانه کرد و دگر خون ناب شد

Сабъи алмсонии он валад сонӣам намонад

سبع المثانی آن ولد ثانیم نماند

Ам алўлд нарафт киам алкитоб шуд

ام الولد نرفت که ام الکتاب شد

Дар ҳайратам ки шарбати маргаши зи ҳуши барад ?

در حیرتم که شربت مرگش ز هوش برد؟

ё шери доя зон лаб мегаван шароб шуд ?

یا شیر دایه زان لب میگون شراب شد؟

Сархуши ғунуда буд дар оғӯши ҷони ман

سرخوش غنوده بود در آغوش جان من

Чашмони ним хоб гушӯд ва ба хоб шуд

چشمان نیم خواب گشود و به خواب شد

Рафтам лабони ббўсмш аз лутфи ҷони супурд

رفتم لبان ببوسمش از لطف جان سپرد

Оби ҳаёт аз нафаси ман сароб шуд

آب حیات از نفس من سراب شد

Гирами зи меҳри турбат ӯ дар бағали кашам

گیرم ز مهر تربت او در بغل کشم

Фарзанд шуд туробу падар Бутуроб шуд

فرزند شد تراب و پدر بوتراب شد

Гуфтам зи баъди як чиллаи татҳир ӯ даҳум

گفتم ز بعد یک چله تطهیر او دهم

Аз эътикофи як даҳа дар печ ва тоб шуд

از اعتکاف یک دهه در پیچ و تاب شد

Оҳам агар мазоҳим гардун шавад чаҳ суд ?

آهم اگر مزاحم گردون شود چه سود؟

Натавон сӯии фиришта ба рҷм шаҳоб шуд

نتوان سوی فرشته به رجم شهاب شد

Бар рамли толеъаш мижаам нуқтае ниҳод

بر رمل طالعش مژه ام نقطه ای نهاد

Дар хонаи ҳаёти ваии ин инқилоб шуд

در خانه حیات وی این انقلاب شد

Субҳ нахустем нафасӣ чанд рух намӯд

صبح نخستیم نفسی چند رخ نمود

Субҳи дувум ба ним нафас дар ниқоб шуд

صبح دوم به نیم نفس در نقاب شد

Ашгми бенот наъши зи наъши бенот гашт

اشگم بنات نعش ز نعش بنات گشت

Чашмами сароби нақши зи нақш сароб шуд

چشمم سراب نقش ز نقش سراب شد

Андӯҳи ман з хӯрдан андӯҳ шуд қавӣ

اندوه من ز خوردن اندوه شد قوی

Гнҷшг шуд уқоб чу қӯт уқоб шуд

گنجشگ شد عقاب چو قوت عقاب شد

Моро ҷигари зи шукр Ҳиндӯстон бсухт

ما را جگر ز شکر هندوستان بسوخت

Оҳӯ куҷо чаред ки хӯни мшг ноб шуд

آهو کجا چرید که خون مشگ ناب شد

Афтодаам ба гӯшаи перӣ ва бе касе

افتاده ام به گوشه پیری و بی کسی

Чун хаймаи куҳан ки гусаста таноб шуд

چون خیمه کهن که گسسته طناب شد

Гӯи нақши шӯи хароби назар бар ҳақиқатаст

گو نقش شو خراب نظر بر حقیقتست

Сад дар адад якеаст ки сад ҷо ҳисоб шуд

صد در عدد یکیست که صد جا حساب شد

Воҳсрто ки шохи умедам ба бар намонад

واحسرتا که شاخ امیدم به بر نماند

Чандон ки бӯ кунам зи дарахтам самар намонад

چندان که بو کنم ز درختم ثمر نماند

Афтод нури субҳи нахустин ба бистарам

افتاد نور صبح نخستین به بسترم

Рафтам зи хоб чашм бимолам саҳар намонад

رفتم ز خواب چشم بمالم سحر نماند

Даврони хароҷи малики Бадахшони з ман гирифт

دوران خراج ملک بدخشان ز من گرفت

Лаълӣ ки кӯҳ дошт ба тараф камар намонад

لعلی که کوه داشت به طرف کمر نماند

Бар оҷизони з бебасарӣ ханда ме задам

بر عاجزان ز بی بصری خنده می زدم

Чашмами басири гашт ки нур басар намонад

چشمم بصیر گشت که نور بصر نماند

Чандон тпидм аз ғами ҳамҷинси хештан

چندان طپیدم از غم همجنس خویشتن

Кӯро қафаси шикасту марои бол ва пар намонад

کو را قفس شکست و مرا بال و پر نماند

Гӯйӣ ки нақши анҷуму афлок рафта анд

گویی که نقش انجم و افلاک رفته اند

Дар на садаф ба толеъи ман як гуҳар намонад

در نه صدف به طالع من یک گهر نماند

Сҳронўрду сӯхти мағзами зи кори хеш

صحرانورد و سوخت مغزم ز کار خویش

Баҳр аз дирами параст ва дар абрам мтр намонад

بحر از درم پرست و در ابرم مطر نماند

Бар Тифли ман ки мардумак дида манаст

بر طفل من که مردمک دیده منست

Чандон гирист санг ки нам дар ҳаҷар намонад

چندان گریست سنگ که نم در حجر نماند

Пистони ғунча бе нафаси субҳи хшги гашт

پستان غنچه بی نفس صبح خشگ گشت

Шери саҳоб бе лаби гулбарг тар намонад

شیر سحاب بی لب گلبرگ تر نماند

Савдои қавм шавқ кулем аллоҳии бабрад

سودای قوم شوق کلیم اللهی ببرد

Он наъраи анооллаҳу нур шаҷар намонад

آن نعره اناالله و نور شجر نماند

Бо шукри дкни гул Эрон сиришта гашт

با شکر دکن گل ایران سرشته گشت

Дар табъи ҳинди хосият глшкр намонад

در طبع هند خاصیت گلشکر نماند

Сайёд дар кмингаҳ оҳӯ нишаста буд

صیاد در کمینگه آهو نشسته بود

?мешегӣ ки нофаи баст ба хӯн ҷигар намонад

مشگی که نافه بست به خون جگر نماند

Чун рӯз дар ниқоб шудам коФтоб рафт

چون روز در نقاب شدم کافتاب رفت

Чун шаби сиёҳ пӯш шудам кон қамар намонад

چون شب سیاه پوش شدم کان قمر نماند

Помоли ҳодисоти сипеҳрам ба ҳайратам

پامال حادثات سپهرم به حیرتم

Даҳрам чигуна ёфт чу аз ман асар намонад

دهرم چگونه یافت چو از من اثر نماند

Бинад чу рӯзгори дарӣ аз натоҷ ман

بیند چو روزگار دری از نتاج من

Дафнаш кунад ки дар хури ақдаш гуҳар намонад

دفنش کند که در خور عقدش گهر نماند

Чархам ба ин балои бузург имтиҳон намӯд

چرخم به این بلای بزرگ امتحان نمود

Дигар ба ман нифоқи қазо ва қадар намонад

دیگر به من نفاق قضا و قدر نماند

Кории чунин хатири маро каз ҷаҳон фитод

کاری چنین خطیر مرا کز جهان فتاد

Дар назд хотирами ду ҷаҳонро хатар намонад

در نزد خاطرم دو جهان را خطر نماند

Маддоҳи худ ба мартабаи хештани шудем

مداح خود به مرتبه خویشتن شدیم

Гар мухтасари шудеми сухан мухтасар намонад

گر مختصر شدیم سخن مختصر نماند

Беҳтар ки аслу насл ба хок ватан барем

بهتر که اصل و نسل به خاک وطن بریم

Моро ки дар диёри ғарибӣ писар намонад

ما را که در دیار غریبی پسر نماند

Нури ду чашмами он дар дарёи табори кӯ ?

نور دو چشمم آن در دریا تبار کو؟

ӯ рафт ва ман равони зи пеши ёдгори кӯ ?

او رفت و من روان ز پیش یادگار کو؟

Аз силки назми итрати ман интизом ёфт

از سلک نظم عترت من انتظام یافت

Ҳамзоди гавҳари сухани обдори кӯ ?

همزاد گوهر سخن آبدار کو؟

Чархам ба нася реза хон ҳам наме даҳум

چرخم به نسیه ریزه خوان هم نمی دهم

Нақди дурусти сиккаи комили айёри кӯ ?

نقد درست سکه کامل عیار کو؟

Нафхӣ ки шуд ба домани Марями ниҳон чаҳ шуд ?

نفخی که شد به دامن مریم نهان چه شد؟

Дастӣ ки шуд з ҷайб кулем ошкори кӯ ?

دستی که شد ز جیب کلیم آشکار کو؟

Мижгони ҳур панҷа шераст бар дилам

مژگان حور پنجه شیرست بر دلم

Он чашми оҳӯонаи мардуми шикори кӯ ?

آن چشم آهوانه مردم شکار کو؟

Бар фазл ман намонад гувоҳии замона ро

بر فضل من نماند گواهی زمانه را

Тифлӣ ки буд воситаи ифтихори кӯ ?

طفلی که بود واسطه افتخار کو؟

Маҳрӯм гаштаам шаб аз овози гиря аш

محروم گشته ام شب از آواز گریه اش

Он гиря эй ки бо дил ман дошт кори кӯ ?

آن گریه ای که با دل من داشت کار کو؟

Ҳурони ашг бар сари хокаш фитода анд

حوران اشگ بر سر خاکش فتاده اند

Гӯи бикрёни чашми марои пардаи дори кӯ ?

گو بکریان چشم مرا پرده دار کو؟

Бемодар ва падар наниҳад пой бар сирот

بی مادر و پدر ننهد پای بر صراط

Ҳифзи млоикши зи ямину ясори кӯ ?

حفظ ملایکش ز یمین و یسار کو؟

Лутфаст агар аҷал ба касе шарбатӣ диҳад

لطفست اگر اجل به کسی شربتی دهد

Қаҳт сахост доруии дафъи хумори кӯ ?

قحط سخاست داروی دفع خمار کو؟

Киштами зи гарму сарди тамӯз ва хазон бсухт

کشتم ز گرم و سرد تموز و خزان بسوخت

Бгзошти чори фасли ҳаётами баҳори кӯ ?

بگذاشت چار فصل حیاتم بهار کو؟

Дар барги рези умри з каф рафт ҳосилам

در برگ ریز عمر ز کف رفت حاصلم

Тухми нишоти хотири умедвори кӯ ?

تخم نشاط خاطر امیدوار کو؟

Аз ихтилофи рӯзу шабами дона Эй нараст

از اختلاف روز و شبم دانه ای نرست

Умрами гузашти ҳосили лайл ва наҳор кӯ ?

عمرم گذشت حاصل لیل و نهار کو؟

Ҷони бонг « арҷъӣ » шунӯди сабр чун кунад ?

جان بانگ «ارجعی » شنود صبر چون کند؟

Шаҳбозро ки наъра занад шаҳи қарори кӯ ?

شهباز را که نعره زند شه قرار کو؟

Дар арсаи адами ҳамаи мисатон фитода анд

در عرصه عدم همه مستان فتاده اند

Аз масти ман хабар ки диҳад ? ҳӯшёри кӯ ?

از مست من خبر که دهد؟ هوشیار کو؟

Гирам ба дидаи по наад он дида аз куҷост ?

گیرم به دیده پا نهد آن دیده از کجاست؟

Гирам ки дар канор ман ояд канори кӯ ?

گیرم که در کنار من آید کنار کو؟

Хоҳам даҳуми фиреб ба дунё чу одамаш

خواهم دهم فریب به دنیا چو آدمش

Роҳи биҳишту ҳилаи тоўсу мори кӯ ?

راه بهشت و حیله طاوس و مار کو؟

Ҳам қабр ӯ зи ҳадя ӯ зарфишон кунед

هم قبر او ز هدیه او زرفشان کنید

эй меҳри тавқ вае маи нави гӯшвори кӯ ?

ای مهر طوق و ای مه نو گوشوار کو؟

эй осмон ки зоири ин равзае мудом

ای آسمان که زایر این روضه ای مدام

Бар марқадаши зи Зуҳрау парвини нисори кӯ ?

بر مرقدش ز زهره و پروین نثار کو؟

Ин наргису саман ки канизон ин дарид

این نرگس و سمن که کنیزان این درید

Дарҷи абиру миҷмараи ътрбори кӯ ?

درج عبیر و مجمره عطربار کو؟

Хезед то з уқда барорем моҳ ро

خیزید تا ز عقده برآریم ماه را

Як сӯ кунем пардаи маҳди сиёҳ ро

یک سو کنیم پرده مهد سیاه را

Мшгин кунем аз туфи дили сақфи зарнигор

مشگین کنیم از تف دل سقف زرنگار

Лаълӣ кунем аз нами хӯни боргоҳ ро

لعلی کنیم از نم خون بارگاه را

Аввали гулоб дида фишонем бар замин

اول گلاب دیده فشانیم بر زمین

Вонгаҳ ба ҷаъди оҳи брўбими роҳ ро

وآنگه به جعد آه بروبیم راه را

Гирду ғубор кӯй бишӯйем зи оби чашм

گرد و غبار کوی بشوییم ز آب چشم

Фарш қадам кунем нишони ҷбоаҳ ро

فرش قدم کنیم نشان جباه را

Вонгаҳи зи саҳни хона ба айвонаши оварем

وآنگه ز صحن خانه به ایوانش آوریم

Бандем бар мҳФаҳи авдии кулоҳ ро

بندیم بر محفه عودی کلاه را

Ҳамчун бенот наъши бигиреми наъш ӯ

همچون بنات نعش بگیریم نعش او

Чу каҳкашон кунем ба сари ҷумлаи коҳ ро

چو کهکشان کنیم به سر جمله کاه را

Аз хона то ҳзираҳ бисӯзем туфи занон

از خانه تا حظیره بسوزیم تف زنان

Ҳам мшғли ду дида ва ҳам шамъи оҳ ро

هم مشغل دو دیده و هم شمع آه را

Пас вақти дафни пардаи з рӯйиш барафканем

پس وقت دفن پرده ز رویش برافکنیم

То пар кунад зи нуру сафои хобгоҳ ро

تا پر کند ز نور و صفا خوابگاه را

Аз баракати шафоати фарзанд мо сазад

از برکت شفاعت فرزند ما سزد

Бахшанд то ба одаму ҳаввои гуноҳ ро

بخشند تا به آدم و حوا گناه را

То дидаам ки бар рух ӯ хок карда анд

تا دیده ام که بر رخ او خاک کرده اند

Нафикандаам ба рӯй рафиқони нигоҳ ро

نفکنده ام به روی رفیقان نگاه را

эй баси шигифти расм ки ихвони азизи хеш

ای بس شگفت رسم که اخوان عزیز خویش

Дар чоҳ афкананд ва бапушанд чоҳ ро

در چاه افکنند و بپوشند چاه را

Дар сояи шафоати нахли мазор ӯ

در سایه شفاعت نخل مزار او

Умед бастаем атои алоа ро

امید بسته ایم عطای الاه را

Меҳнат кашидагон ба ғурбат фитода ем

محنت کشیدگان به غربت فتاده ایم

Бгзоштаҳи зи ҷаври ҳаводиси паноҳ ро

بگذاشته ز جور حوادث پناه را

Аз баҳри кимиёии фароғати зи шаҳри хеш

از بهر کیمیای فراغت ز شهر خویش

Баркандаем решаи мардуми гиёҳ ро

برکنده ایم ریشه مردم گیاه را

Бас дар ҳавои маскан ғурбат гудохтем

بس در هوای مسکن غربت گداختیم

Эксир агар кунем сазад хоки роҳ ро

اکسیر اگر کنیم سزد خاک راه را

Аз сими талъатон ншобўр карда ем

از سیم طلعتان نشابور کرده ایم

Кони зари сифеди замини сиёҳ ро

کان زر سفید زمین سیاه را

Хезанд агар зи хоки шафиъони мо ба ҳашар

خیزند اگر ز خاک شفیعان ما به حشر

Дар маҳшари овареми ду олами сипоҳ ро

در محشر آوریم دو عالم سپاه را