Чист он равшандилӣ каз тираи сангаш гавҳар аст
چیست آن روشندلی کز تیره سنگش گوهر است
Ошиқии равшани замиру дилбарии симин бар аст
عاشقی روشن ضمیر و دلبری سیمین بر است
Гуҳи дилаш аз сангу гуҳи зи оҳан вале сангини дилаш
گه دلش از سنگ و گه ز آهن ولی سنگین دلش
Аз дили ушшоқу табъи дилбарон нозуктар аст
از دل عشاق و طبع دلبران نازکتر است
Содаи лавҳу покдл чун ошиқон омад вале
ساده لوح و پاکدل چون عاشقان آمد ولی
Ҳар замонаш чун ҳўснокони нигорӣ дар бар аст
هر زمانش چون هوسناکان نگاری در بر است
Оризи хубон фурӯзонаст зи оҳи ошиқон
عارض خوبان فروزان است ز آه عاشقان
Рӯй ин зи оҳии зрўзи ошиқони тира тар аст
روی این ز آهی زروز عاشقان تیره تر است
Сода ҳамчун хотири ошиқи биҷуз аз акси ёр
ساده همچون خاطر عاشق بجز از عکس یار
Лек аслу акс ҳар якро бъкс дигар аст
لیک اصل و عکس هر یک را بعکس دیگر است
Мумтанеъ аз ин фироқу мумтанеъ бо он висол
ممتنع از این فراق و ممتنع با آن وصال
Он з манзураст тимсоли ибни мисол аз нозир аст
آن ز منظور است تمثال این مثال از ناظر است
Зишти рӯйони зишти бенандаши накӯи рӯйол накӯ
زشت رویان زشت بینندش نکو رویان نکو
Венаи аҷаб на зштр ва бошад на некӯ манзар аст
وین عجب نه زشت رو باشد نه نیکو منظر است
Нуктаи ҷӯйу айби гӯй ва худнамо омад магар
نکته جوی و عیب گوی و خودنما آمد مگر
Носеҳии бсёрдон ё зоҳидӣ донишвар аст
ناصحی بسیاردان یا زاهدی دانشور است
Гар равад каси сӯй ӯ рӯи сӯй ӯ оради балӣ
گر رود کس سوی او رو سوی او آرد بلی
Шоҳид аз аҳли назар даврӣ наҷуед хуштар аст
شاهد از اهل نظر دوری نجوید خوشتر است
Мардумонро нанг аз ҳамномяш бошад вале
مردمان را ننگ از همنامیش باشد ولی
Ном ӯро аз шарафи ҷо бартар аз Искандар аст
نام او را از شرف جابر تر از اسکندر است
Мнтбъи даравии сувар ё мунъакис аз ваии шуъоъ
منطبع دروی صور یا منعکس از وی شعاع
Ҳамчуи рои врўии дорои Сикандари чокрост
همچو رای و روی دارای سکندر چاکراست
Дар кафи шоҳи ҷаҳони бдристи гӯйӣ дар ҳилол
در کف شاه جهان بدریست گویی در هلال
ё сипеҳрии вндри он то бандаи меҳри анўрост
یا سپهری وندر آن تابنده مهر انوراست
Ифтихори хусравони фатҳи алии шаҳ эй ки ҷӯад
افتخار خسروان فتح علی شه ای که جود
Бе вуҷӯди дасти ту ҳамчун арз беҷавҳар аст
بی وجود دست تو همچون عرض بی جوهر است
Подшоҳонро ҳамеи зин пеш гуфтандӣ бмдҳ
پادشاهان را همی زین پیش گفتندی بمدح
Кин Сикандари қадару доророӣу аФридўн фар аст
کاین سکندر قدر و دارارای و افریدون فر است
Чокарони пешгоҳатгар бар нҷидии ҳаме
چاکران پیشگاهت گر بر نجیدی همی
Гуфтам инат пешкори он бандаи ин Фрмонбр аст
گفتم اینت پیشکار آن بنده این فرمانبر است
Сояро ҳаргиз набинад каси ҷудо аз офтоб
سایه را هرگز نبیند کس جدا از آفتاب
Пас касе кӯи мункири зот ту бошад кофар аст
پس کسی کو منکر ذات تو باشد کافر است
Ақл гуяд чун бгоҳ разми ореи зери пой
عقل گوید چون بگاه رزم آری زیر پای
Боди рафторӣ ки гӯйии наълаши андар озар аст
باد رفتاری که گویی نعلش اندر آذر است
Суръат барқаст дар зин ё бзирт тавсан аст
سرعت برق است در زین یا بزیرت توسن است
Сӯрат маҷдаст пайдо ё бФрқт афсар аст
صورت مجد است پیدا یا بفرقت افسر است
Оят фатҳаст бар по ё ба пешат роят аст
آیت فتح است بر پا یا به پیشت رایت است
Марг хасмаст ошкоро ё бадастат ханҷар аст
مرگ خصم است آشکارا یا بدستت خنجر است
Ин танат ё осмонӣ дар миён ҷавшан аст
این تنت یا آسمانی در میان جوشن است
Ин рахт ё офтобӣ дар канор мғФр аст
این رخت یا آفتابی در کنار مغفر است
Бо хирад гуфтам чу дидам дӯши сӯии ахтарон
با خرد گفتم چو دیدم دوش سوی اختران
Ин бидонадишон каз эшон даҳри пуршӯр ва шар аст
این بداندیشان کز ایشان دهر پرشور و شر است
Ҳеҷ донеи номашон ё як бики аҷромашон
هیچ دانی نامشان یا یک بیک اجرامشان
Ҷунбишу оромашон кин собитаст он соирост
جنبش و آرامشان کاین ثابت است آن سایراست
Гуфт бар маи байн ки дар ҳар маи бомидии ҳаме
گفت بر مه بین که در هر مه بامیدی همی
Гуҳ чу заррини наъл ва гоҳе ҳамчуи симин соғар аст
گه چو زرین نعل و گاهی همچو سیمین ساغر است
Роизону соқёнш чун бчизӣ нашмуранд
رایضان و ساقیانش چون بچیزی نشمرند
Аз чаҳ дар моҳ дигар гуҳи фарбеҳу гуҳ лоғар аст
از چه در ماه دگر گه فربه و گه لاغر است
Тирро бингар ки аз шарми дабирони малик
تیر را بنگر که از شرم دبیران ملک
Гоҳе андари бохтари пинҳони гуҳӣ дар ховар аст
گاهی اندر باختر پنهان گهی در خاور است
Вена на ноҳидаст бар тарафи уфуқ ҳар шаби чунон
وین نه ناهید است بر طرف افق هر شب چنان
Каз хаёлии бедилӣ дар интизор дилбар аст
کز خیالی بیدلی در انتظار دلبر است
Лъбтӣ бо барбатӣ дар интизори рухсатӣ
لعبتی با بربطی در انتظار رخصتی
Ходимони базми шаҳро то саҳар бар маъбар аст
خادمان بزم شه را تا سحر بر معبر است
Дида дар бар ҷавшанаши тарки фалаки рӯзии брзм
دیده در بر جوشنش ترک فلک روزی برزم
То кунун аз атласи чархиши басар бар мъҷр аст
تا کنون از اطلس چرخش بسر بر معجر است
Муштариро байн ки ҳамчун воъизони блФзўл
مشتری را بین که همچون واعظان بلفضول
Субҳу шому рӯзу шаб ҳар дами фароз минбар аст
صبح و شام و روز و شب هر دم فراز منبر است
То хаттӣонаш буд рӯзӣ боиўон оваранд
تا خطیانش بود روزی بایوان آورند
Гоҳу бегаи шоҳро хутбаи саро мдҳтгр аст
گاه و بیگه شاه را خطبه سرا مدحتگر است
Венаи савобатро ки бинии пеш ва пас пӯёни ҳаме
وین ثوابت را که بینی پیش و پس پویان همی
Ҷониби мағриби шитобон аз пай якдигар аст
جانب مغرب شتابان از پی یکدیگر است
Офтоби салтанати гӯйии гзштстӣу боз
آفتاب سلطنت گویی گذشتستی و باز
Монда бар раҳи фавҷӣ аз вомондагон лашгар аст
مانده بر ره فوجی از واماندگان لشگر است
Бо хирад гуфтам бигӯ то кист ин равшани замир
با خرد گفتم بگو تا کیست این روشن ضمیر
Пери пари тамкин ки рой ӯ зи рӯйиши анўорост
پیر پر تمکین که رای او ز رویش انواراست
Гуфт инак гуфтамат бишинав адабро поси дор
گفت اینک گفتمت بشنو ادب را پاس دار
Ин маликро посбонаст ин фалакро сарвар аст
این ملک را پاسبان است این فلک را سرور است
Сӯии ин дар гуҳ чу сӯии корвони бонг дароӣ
سوی این در گه چو سوی کاروان بانگ درای
Корвони озро бонги срирш раҳбар аст
کاروان آز را بانگ صریرش رهبر است
Бар фалаки бӯҳтон агар бо адл ӯ будӣ раво
بر فلک بهتان اگر با عدل او بودی روا
Осмонро гуфтамӣ бо остонаш ҳамсар аст
آسمان را گفتمی با آستانش همسر است
Дар ҷаҳонро вусъатӣ бо рой ӯ будӣ биҷой
در جهان را وسعتی با رای او بودی بجای
Ҷоҳ ӯро гуфтамӣ инак ҷаҳонӣ дигар аст
جاه او را گفتمی اینک جهانی دیگر است
То фурӯғ рӯй хуршедии фалак ҳар субҳгоҳ
تا فروغ روی خورشیدی فلک هر صبحگاه
Занги пардози саводи шаби зи сатҳ ағбр аст
زنگ پرداز سواد شب ز سطح اغبر است
Шоҳиди комаши намояди чеҳра дар мроти бахт
شاهد کامش نماید چهره در مرآت بخت
Зонка мроти ҷаҳонро бҳт ӯ сайқалгар аст
زانکه مرآت جهان را بحت او صیقلگر است