Чун хўрнқ ба фари баҳромӣ

چون خَوَرْنَق به فرّ بهرامی

Равза Эй шуд бидон длоромӣ

روضه‌ای شد بدان دلارامی

Ки осмони қибла замин хондаш

که‌آسمان قبلهٔ زمین خواندش

Ва офариниши баҳор чин хондаш

و‌آفرینش بهار چین خواندش

Омаданд аз хабари шунидан ӯ

آمدند از خبر شنیدن او

Садҳазори одамӣ ба дидан ӯ

صدهزار آدمی به دیدن او

Ҳарки медидаш офарин ме гуфт

هرکه می‌دیدش آفرین می‌گفت

Остонаш ба остин ме рафт

آستانش به آستین می‌رفت

Бар Содири хўрнқ аз ҳар боб

بر سِدیر خَوَرْنَق از هر باب

Байтҳоӣ равонаи гашт чу об

بیت‌هایی روانه گشت چو آب

То Яман тоб шуд Суҳайли сипеҳр

تا یمن‌تاب شد سهیل سپهر

Он парастиш на моҳ дид ва на меҳр

آن پرستش، نَه ماه دید و نَه مهر

Аданӣ буд дар дроФшонӣ

عَدَنی بود در دُرافشانی

Ямании пари Суҳайли нӯронӣ

یمنی پُر سهیلِ نورانی

Яман аз нақш ӯ ки номӣ шуд

یمن از نقش او که نامی شد

Дар ҷаҳон чун Ирам гиромӣ шуд

در جهان چون ارم گرامی شد

Шуд чу бурҷи ҳамли ҷаҳони оро ӣ

شد چو برج حمَل جهان‌آرا‌ی

Хосса баҳром карда будаш ҷой

خاصه بهرام کرده بودش جای

Чунки бар шуд ба бом ӯ баҳром

چون که بر شد به بام او بهرام

Зуҳраи бардошт бар нишоташи ҷом

زهره برداشت بر نشاطش جام

Кўшгӣ дид карда чун гардун

کوشگی دید کرده چون گردون

Офтобаши даруну моҳи бурун

آفتابش درون و ماه برون

Офтоб аз дарун ба ҷилвагар ӣ

آفتاب از درون به جلوه‌گر‌ی

Маи зи беруни чароғи раҳгузар ӣ

مه ز بیرون چراغ رهگذر‌ی

Бар сар ӯ ҳамеша боди вазон

بر سر او همیشه باد وزان

Давр аз он бод кӯаст боди хазон

دور از آن باد کوست باد خزان

Чун фурӯ дид чори гӯшаи кох

چون فرو دید چار گوشهٔ کاخ

Соҳатӣ дид чун биҳишти фарох

ساحتی دید چون بهشت فراخ

Аз яке сӯи равандаи оби Фурот

از یکی سو رونده آب فرات

Ба гўорндгӣ чу оби ҳаёт

به گوارندگی چو آب حیات

Ваз дигар сӯии сидраи ҷӯии Содир

وز دگر سوی سدره جوی سدیر

Диҳии анбошта ба равғану шер

دهی انباشته به روغن و شیر

Бодияи пешу марғзор аз пас

بادیه پیش و مرغزار از پس

Бодаш аз нофа баргушода нафас

بادش از نافه برگشاده نفس

Буд нӯъмон бар он киёнии бом

بود نعمان بر آن کیانی‌بام

Ба тамошо нишаста бо баҳром

به تماشا نشسته با بهرام

Гирд бар гирди он равоқи биҳишт

گرد بر گرد آن رواق بهشت

Сурхӣ лола диду сабзии кишт

سرخیِ لاله دید و سبزی کشت

Ҳамаи саҳрои бисоти шӯштар ӣ

همه صحرا بساط شوشتر‌ی

Ҷойгоҳи тзрўу Кебеки дарӣ

جایگاه تَذَرْو و کبکِ دری

Гуфт аз ин хубтар чаҳ шояд буд ? !

گفت: از این خوب‌تر چه شاید بود‌؟

Ба чунин ҷои шод бояд буд

به چنین جای شاد باید بود

Буд дастури ши он замон бар даст

بود دستور‌ش آن زمان بر دست

Додгари пешае Масеҳи параст

دادگر پیشه‌ای مسیح‌پرست

Гуфт « ки эзад шинохтан ба дуруст

گفت: کایزد شناختن به درست

Хуштар аз ҳарчӣ дар вилоят туаст

خوش‌تر از هر چه در ولایت توست

Гар ту зи он маърифати хабари дорӣ

گر تو ز‌آن معرفت خبر داری

Дил аз ин ранг ва буи бурдорӣ »

دل از این رنگ و بوی برداری‌

Зотши ангези он шарораи гарм

‌زآتش‌انگیزِ آن شرارهٔ گرم

Шуд дил сахт кӯш нӯъмони нарм

شد دلِ سخت‌کوشِ نعمان نرم

То фалак баркашида ҳафт ҳисор

تا فلک، برکشیده هفت حصار

Манҷаниқӣ чунин нашуд бар кор

منجنیقی چنین نشد بر کار

Чунки нӯъмон шуд аз равоқ ба зер

چون که نعمان شد از رواق به زیر

Дар биёбони ниҳод рӯй чу шер

در بیابان نهاد روی چو شیر

Аз сари ганҷ ва мамлакат бархест

از سر گنج و مملکت برخاست

Дайну дунё ба ҳам наёяд рост

دین و دنیا به هم نیاید راست

Рахт барбаст аз он сулаймонӣ

رخت بربست از آن سلیمانی

Чун парӣ шуд зи халқи пинҳонӣ

چون پری شد ز خلق پنهانی

Кас надидаш дигар ба хонаи хеш

کس ندیدش دیگر به خانهٔ خویش

Инат Кайхусрави замонаи хеш

اینت کیخسرو زمانهٔ خویش

Гарчи мунзар басӣ намӯд шитоб

گر چه منذر بسی نمود شتاب

Ҳотифи давлаташи надоди ҷавоб

هاتف دولتش نداد جواب

Дошт сӯгӣ чунонк бояд дошт

داشت سوگی چنانک باید داشت

Рўзкӣ чандро ба ғами бгзошт

روزکی چند را به غم بگذاشت

Ғам басӣ хӯрду ҷои ғам будаш

غم بسی خورد و جای غم بودش

Ки сияҳи гашти хона зон дӯдаш

که سیه گشت خانه زان دودش

Чун набӯд аз сариру тоҷи гзир

چون نبود از سریر و تاج گزیر

Боз машғӯл шуд ба тоҷу сарир

باز مشغول شد به تاج و سریر

Ҷавр бас кард ва дод пеш оварад

جور بس کرد و داد پیش آورد

Маликро барқарор хеш оварад

ملک را برقرار خویش آورد

Бар сипаҳдор ӣ ш ба малику сипоҳ

بر سپهدار‌یش به ملک و سپاه

Халъат ва дилхушӣ расед зи шоҳ

خلعت و دل‌خوشی رسید ز شاه

Дошт баҳромро чу ҷони азиз

داشت بهرام را چو جان عزیز

Чун падар балки зу накӯтар низ

چون پدر بلکه زو نکو‌تر نیز

Писарӣ хуб дошт нӯъмони ном

پسری خوب داشت، «نعمان» نام

Шери як дояи хӯрда бо баҳром

شیر یک دایه خورده با بهرام

Аз сари ҳамдамӣу ҳамсолӣ

از سر همدمی و هم‌سالی

Нашудӣ як замони азуи холӣ

نشدی یک زمان ازو خالی

Аз яке таҳтаи ҳарфи хондандӣ

از یکی تخته حرف خواندندی

Дар яке базм дар Фшондндӣ

در یکی بزم دُر فشاندندی

Ҳеҷ рӯзӣ чу офтоб аз нур

هیچ روزی چو آفتاب از نور

Ин аз он он азин нагаштӣ давр

این از آن، آن ازین نگشتی دور

Шоҳзода дар он ҳисори баланд

شاهزاده در آن حصار بلند

Парвариш мегирифт солӣ чанд

پرورش می‌گرفت سالی چند

Ҷуз ба омухтан набӯдаш рой

جز به آموختن نبودش رای

Буд ақлаш ба илми роҳнамо ӣ

بود عقلش به علم راهنما‌ی

Тозӣу порсӣу юнонӣ

تازی و پارسی و یونانی

Ёд додаш муғи дабистонӣ

یاد دادش مغ دبستانی

Мунзари он шоҳ бо маҳорату меҳр

منذر آن شاه با مهارت و مهر

Оятӣ буд дар шумори сипеҳр

آیتی بود در شمار سپهر

Буд ҳафт ахтар ва дувоздаҳ бурҷ

بود هفت اختر و دوازده برج

Пеш ӯ саргушодаи дарҷ ба дарҷ

پیش او سرگشاده، درج به درج

Ба хати ҳандасӣ амал карда

به خط هندسی عمل کرده

Чун мҷстии ҳазор ҳал карда

چون مجسطی هزار حل کرده

Росиди чарх обгун бӯда

راصد چرخ آبگون بوده

Қатра то қатраи Қатари паймӯда

قطره تا قطره، قطر پیموده

Аз нҳонхонаҳҳои дурандеш

از نهان‌خانه‌های دوراندیش

Боз дода хабар ба хотири хеш

باز داده خبر به خاطر خویش

Чун ки шҳзодаҳро ба ақл ва ба рой

چون که شهزاده را به عقل و به رای

Дониш омӯз диду рамзи гшо ӣ

دانش‌آموز دید و رمز‌گشا‌ی

Тахту майлаши ниҳоди пеш ба меҳр

تخت و میلش نهاد پیش به مهر

Дар ваии омухти розҳои сипеҳр

در وی آموخت راز‌های سپهر

Ҳар замирӣ ки он наоне буд

هر ضمیری که آن نهانی بود

Гар заминигар осмонӣ буд

گر زمینی گر آسمانی بود

Ҳамаро як ба як ба ҳам брдўхт

همه را یک به یک به هم بردوخت

Чун ба ҳам ҷумла шуд дарави омухт

چون به هم جمله شد درو آموخت

То чунон баҳра манд шуд баҳром

تا چنان بهره‌مند شد بهرام

Ки асл ҳар илмро шинохти тамом

کاصل هر علم را شناخت تمام

Дар намӯдори зичу астрлоб

در نمودار زیچ و اصطرلاب

Дркшидии з рӯй ғайби ниқоб

درکشیدی ز روی غیب، نقاب

Боз чун тахт ва майл биниҳодӣ

باز چون تخت و میل بنهادی

Гиреҳ аз кор чарх бикшодӣ

گره از کار چرخ بگشادی

Чун ҳунарманд шуд ба гуфт ва шунид

چون هنرمند شد به «گفت و شنید»

Ҳунар омӯз ӣ силаҳ гузид

هنر‌آموز‌یِ سلاح گزید

Дар силаҳу саворӣ ва так ва тоз

در سلاح و سواری و تک و تاز

Гӯии барад аз сипеҳри чавгони боз

گوی برد از سپهرِ چوگان‌باز

Чун аз он поя низ гашти бузург

چون از آن پایه نیز گشت بزرگ

Панҷа шер кунаду гардани гург

پنجهٔ شیر کَند و گردنِ گرگ

Теғи субҳ аз синони гузор ӣ ӯ

تیغ صبح از سِنان‌گزار‌یِ او

Сипари афканд бо саворӣ ӯ

سپر افکند با سواری او

Ончунон дӯхт санги хора ба тир

آن چنان دوخت سنگِ خاره به تیر

Ки надузанд парниёну ҳарир

که ندوزند پرنیان و حریر

Тир агар бар нишона Эй ронадӣ

تیر اگر بر نشانه‌ای راندی

Ҷаъбаро бар нишонаи бншондӣ

جعبه را بر نشانه بنشاندی

Теғ агар барзадӣ ба тораки санг

تیغ اگر برزدی به تارک سنگ

Оби гаштӣ ва лек оташи ранг

آب گشتی و لیک آتش رنگ

Пеши найзаи шгар арзанӣ будӣ

پیش نیزه‌ش گر ارزنی بودی

Ба синонаш чу ҳалқаи брбўдӣ

به سنانش چو حلقه بربودی

Найзаи ш аз ҳалқи шери ҳалқаи рибо ӣ

نیزه‌ش از حلق شیرِ حلقه‌ربا‌ی

Теғаш аз қуфли ганҷи ҳалқаи гушой

تیغش از قفلِ گنجِ حلقه‌گشای

Дар назаргоҳ рост андозӣ

در نظرگاه راست اندازی

Иғлқшро ба мӯӣ шуд бозӣ

یَغلِقش را به موی شد بازی

Ҳарчӣ дидӣ ва гарчи будӣ давр

هر چه دیدی و گر چه بودی دور

Задӣ ар соя буд онгар нур

زدی ار سایه بود آن گر نور

Ва ончӣ ӯ ҳам надид дар партоб

و‌آن چه او هم ندید در پرتاب

Давлаташ зад бар ончӣ дид савоб

دولتش زد بر آن چه دید صواب

Шери посони посгоҳи рама

شیر پاسان، پاسگاه رمه

Лофи шер ӣ азу заданд ҳама

لاف شیر‌ی ازو زدند همه

Гоҳ бар бабр тарк тоз ӣ кард

گاه بر ببر ترک‌تاز‌ی کرد

Гоҳ бо шери шарзаи боз ӣ кард

گاه با شیر شرزه‌باز‌ی کرد

Дар Яман ҳар куҷои сухани ронданд

در یمن هر کجا سخن راندند

Ҳамаи наҷми алимониаш хонданд

همه نَجمُ الیَمانی‌اش خواندند