Рафт мунзар ба иттифоқи падар
رفت منذر به اتفاق پدر
Бар чунин ҷустуҷӯии басти камар
بر چنین جستجوی بست کمر
Ҷуст ҷое фароху сози баланд
جست جایی فراخ و ساز بلند
Эмин аз гармӣу гудозу газанд
ایمن از گرمی و گداز و گزند
Ки ончунон диз дар он диёр набӯд
کآن چنان دز در آن دیار نبود
Ва ончии бади ҷузи ҳамон ба кор набӯд
وآن چه بد جز همان به کار نبود
Аўстодони кор май ҷустанд
اوستادان کار میجستند
Ҷои он коргоҳ ме шастанд
جای آن کارگاه میشستند
Ҳарки бар шуғли он ғараз бархест
هر که بر شغل آن غرض برخاست
Он намӯдор азу наомад рост
آن نمودار ازو نیامد راست
То ба нӯъмон хабар расед дуруст
تا به نُعمان خبر رسید درست
Ки ончунон пешаи вар ки дар хур туаст
کآن چنان پیشهور که در خور توست
Ҳаст номоварӣ зи кишвари рӯм
هست نامآوری ز کشور روم
Зиракии кови з санг созад мум
زیرکی کاو ز سنگ سازد موم
Чобукии чарби дасту ширини кор
چابکی چربدست و شیرینکار
Соми дастӣу ном ӯ смнор
سامدستی و نام او «سنمار»
Дастбурди ши ҳамаи ҷаҳони дида
دستبردش همه جهان دیده
Ба ҳамаи дидае писандида
به همه دیدهای پسندیده
Карда чандини банно ба Миср ва ба шом
کرده چندین بنا به مصر و به شام
Ҳар яке дар ниҳоди хеши тамом
هر یکی در نهاد خویش تمام
Рӯмёни ҳиндӯони пеша ӯ
رومیان، هندوان پیشهٔ او
Чинёни резаи чини теша ӯ
چینیان، ریزهچین ِتیشهٔ او
Гарчи банност венаи сухан фош аст
گر چه بناست وین سخن فاش است
Авестоади ҳазор наққош аст
اوستادِ هزار نقاش است
Ҳаст беруни азин ба ройу қиёс
هست بیرون ازین به رای و قیاس
Расади ангезу иртифоъи шинос
رصدانگیز و ارتفاعشناس
Назараш бар фалаки танидаи луоб
نظرش بر فلک تنیده لعاب
Аз дами анкабути астрлоб
از دم عنکبوت اصطرلاب
Чун блиноси рӯми соҳиби рой
چون بلیناس روم صاحبرای
Ҳам расади банд ва ҳам тилисми гшо ӣ
هم رصدبند و هم طلسمگشای
Огаҳ аз рӯй бастагони сипеҳр
آگه از رویبستگانِ سپهر
Аз шабихуни моҳу кӣнаи меҳр
از شبیخون ماه و کینهٔ مهر
Сози ин шуғли азу туоне ёфт
ساز این شغل ازو توانی یافت
Кин чунин кисват , ӯ тавонад бофт
کاین چنین کسوت، او تواند بافت
Тоқӣ аз гули чунон бророид
طاقی از گِل چنان برآراید
Каз ситора чароғ бирабоед
کز ستاره چراغ برُباید
Чун ки нӯъмони бад-ӣни талабкор ӣ
چون که نعمان بدین طلبکاری
Гарм дил шуд зи нори смнорӣ
گرمدل شد ز نارِ سمناری
Кас фиристод ва хонд зи он бумаш
کس فرستاد و خواند زآن بومش
Ҳам ба рӯмӣ фирефт аз рӯмаш
هم به رومی فریفت از رومش
Чунки смнори сӯй нӯъмон рафт
چون که سمنار سوی نعمان رفت
Рағбат кор шуд яке дар ҳафт
رغبت کار شد یکی در هفت
Ончии мақсӯд буд аз ӯ дархост
آن چه مقصود بود از او درخواست
Вонгаҳе кард кор ӯро рост
وانگهی کرد کار او را راست
Олатии кони равоқро шоист
آلتی کآن رواق را شایست
Сохтанд ончунон ки ме боист
ساختند آن چنان که میبایست
Панҷа коргар шуд оҳани санҷ
پنجه کارگر شد آهنسنج
Бар банно кард кори солии панҷ
بر بنا کرد کار سالی پنج
То ҳам охир ба дасти заррини чанг
تا هم آخر به دست زرینچنگ
Кард симини равоқӣ аз гулу санг
کرد سیمینرواقی از گِل و سنگ
Кӯшкӣ бурҷ баркашида ба моҳ
کوشکی برج برکشیده به ماه
Қиблаи гоҳи ҳамаи сипеду сиёҳ
قبلهگاه، همه سپید و سیاه
Коргоҳӣ ба зебу зркор ӣ
کارگاهی به زیب و زرکاری
Ранги норайу нақши смнорӣ
رنگناری و نقش سمناری
Фалакии пой гирд карда ба ноз
فلکی پای گِرد کرده به ناز
На фалакро ба гирд ӯ парвоз
نُه فلک را به گرد او پرواز
Қутбӣ аз пайкари ҷанубу шимол
قطبی از پیکر جنوب و شمال
Тнглўшо ӣ садҳазори хаёл
تَنگلوشای صدهزار خیال
Мондаро диданаши муқобили хоб
مانده را دیدنش مقابل خواب
Ташнаро нақш ӯ баробари об
تشنه را نقش او برابر آب
Офтоб ар бар ӯ фикандӣ нур
آفتاب ار بر او فکندی نور
Дидаро дар ъсобаҳи бастии ҳур
دیده را در عصابه بستی حور
Чун биҳишташи даруни пари осоиш
چون بهشتش درون، پر آسایش
Чун сипеҳри ши буруни пари ороиш
چون سپهرش برون، پر آرایش
Сқлш аз молаши ширешаму шер
صقلش از مالش سریشُم و شیر
Гашта ойӣнаи вори акс пазир
گشته آیینهوار عکسپذیر
Дар шубони рӯз ӣ аз шитобу диранг
در شبانروزی از شتاب و درنگ
Чун арӯсони баромадӣ ба се ранг
چون عروسان برآمدی به سه رنگ
Ёфтӣ аз се ранги новирдӣ
یافتی از سه رنگ ناوردی
Азрақӣу сипед ӣу зард ӣ
ازرقی و سپیدی و زردی
Субҳи дами зи осмони азрақи пӯш
صبحدم ز آسمان ازرق پوش
Чун ҳавои бастии азрақӣ бар дӯш
چون هوا بستی ازرقی بر دوش
Ки офтоб омадӣ буруни зи навард
کآفتاب آمدی برون ز نوَرد
Чеҳра чун офтоб кардӣ зард
چهره چون آفتاب کردی زرد
Чун задӣ абри калла бар хуршед
چون زدی ابر، کُله بر خورشید
Аз латофат шудӣ чу абри сифед
از لطافت شدی چو ابر سفید
Бо ҳаво дар ниқоби як рангӣ
با هوا در نقاب یک رنگی
Гоҳ рӯмӣ намӯду гуҳи зангӣ
گاه رومی نمود و گه زنگی
Чунки смнор аз он амал пардохт
چون که سمنار از آن عمل پرداخت
Хубтар зонка хостанд бсохт
خوبتر زآن که خواستند بساخت
зи осмони бргзшти равнақ ӯ
زآسمان برگذشت رونق او
Хур ба равнақ шуд аз хўрнқ ӯ
خور به رونق شد از خَوَرْنَق او
Дод нӯъмон ба неъматяши навид
داد نعمان به نعمتیش نوید
Ки ба як нима зон надошт умед
که به یک نیمه زآن نداشت امید
Аз шутури борҳои пари зари хушк
از شتر، بارهای پر زر خشک
Вази гиронмояҳои гавҳару машк
وز گرانمایههای گوهر و مشک
Бештар зонка дар шумор ояд
بیشتر زآن که در شمار آید
То дигар вақтҳо ба кор ояд
تا دگر وقتها به کار آید
Чӯб агар боздорӣ аз оташ
چوب اگر بازداری از آتش
Хом монад кабоби сахтии каш
خام مانَد کباب سختیکَش
Даст бахшанда ки офат дирам аст
دستِ بخشنده کآفتِ درم است
Ҳоҷиби албоби дарга карам аст
حاجبالباب درگهِ کرم است
Марди банно ки он навозиш дид
مرد بنّا که آن نوازش دید
Ваъдаҳои умедвор шунид
وعدههای امیدوار شنید
Гуфт агар зон чаҳ ваъда додам шоҳ
گفت: اگر زآن چه وعده دادم شاه
Пеш аз ин шуғл будамӣ огоҳ
پیش از این شغل بودمی آگاه
Нақши ин коргоҳи чинии кор
نقش این کارگاهِ چینیکار
Бҳтрки бстмӣ дар ин паргор
بهترک بستمی در این پرگار
Бештари ?бардамӣ дар ӣнҷои ранҷ
بیشتر بردمی در این جا رنج
То ба ман шоҳ беш додӣ ганҷ
تا به من شاه بیش دادی گنج
Кардамӣ кӯшкӣ ки то будӣ
کردمی کوشکی که تا بودی
Рӯзаш аз рӯзи равнақи афзудӣ
روزش از روز رونق افزودی
Гуфт нӯъмон чу беш ёбии чиз
گفت نعمان: چو بیش یابی چیز
Ба аз ин сохтани туоне низ ?
به از این ساختن توانی نیز؟
Гуфт агар боядат ба вақти бсич
گفت: اگر بایدت به وقت بسیچ
Он кунам кин буриш набошад ҳеҷ
آن کنم کاین بَرَش نباشد هیچ
Ин се рангаст , он буд сад ранг
این سه رنگ است، آن بود صد رنگ
Он з ёқӯт бошад ин аз санг
آن ز یاقوت باشد این از سنگ
Ин ба як гунбадии намояди чеҳр
این به یک گنبدی نماید چهر
Он буд ҳафт гунбад ӣ чу сипеҳр
آن بود هفت گنبدی چو سپهر
Рӯй нӯъмони азин сухани бФрўхт
روی نعمان ازین سخن بفْروخت
Хирмани меҳру мардумиро сӯхт
خرمن مهر و مردمی را سوخت
Подшоҳи оташии сет каз нураш
پادشاه آتشیست کز نورش
Эмин он шуд ки дид аз давраш
ایمن آن شد که دید از دورش
Ва оташ ӯ гулӣаст гавҳари бор
وآتش او گلی است گوهربار
Дар баробар гуласт ва дар бар хор
در برابر گل است و در بر خار
Подшаҳи ҳамчуи токи ангури сет
پادشه همچو تاک انگورست
Дар напечад дар он каз ӯ давраст
در نپیچد در آن کز او دورست
Вонкаҳи печад дар ӯ ба сад ёрӣ
وآن که پیچد در او به صد یاری
Бех ва бориш кунад ба сад хор ӣ
بیخ و بارش کند به صد خواری
Гуфт агар монмш ба зӯр ва ба зар
گفت: اگر مانمش به زور و به زر
Ба азинӣ кунад ба ҷой дигар
به ازینی کند به جای دگر
Ному сяти маро табоҳ кунад
نام و صیت مرا تباه کند
Номаи хешро сиёҳ кунад
نامهٔ خویش را سیاه کند
Кордорони хешро фармуд
کارداران خویش را فرمود
То баранд аз дизи аФкнндши зуд
تا برند از دز افکنندش زود
Коргари байн ки хоки хунхори ш
کارگر بین که خاک خونخوارش
Чун фиканд аз нишонаи кораш ?
چون فکند از نشانهٔ کارش؟
Кард қасрӣ ба чанд соли баланд
کرد قصری به چند سال بلند
Ба замоняши азу замона фиканд
به زمانیش ازو زمانه فکند
Оташ ангехт худ ба дӯд афтод
آتش انگیخت خود به دود افتاد
Дайр бар бом рафт ва зуд афтод
دیر بر بام رفت و زود افتاد
Бехабар буд аз аўФтодни хеш
بیخبر بود از اوفتادنِ خویش
Кон банно баркашид сад газ беш
کآن بنا برکشید صد گز بیش
Гар зи гӯри худаш хабар будӣ
گر ز گور خودش خبر بودی
Як бадаст аз се гази ниФзўдӣ
یک بَدَست، از سه گز نیفزودی
Тахти пояи чунон тавон бар барад
تخت پایه چنان توان بر برد
Ки чу уфтӣ азу нагардӣ хирад
که چو افتی ازو نگردی خرد
Ном нӯъмон бидон баннои баланд
نام نعمان بدان بنای بلند
Аз баландӣ ба маи расонади каманд
از بلندی، به مه رساند کمند
Хоки ҷодӯ ӣ мутлақаш ме хонд
خاک جادوی مطلقش میخواند
Халқи раб алхўрнқш ме хонд
خلق ربالخَوَرْنَقش میخواند