Чун зи баҳроми гӯр бо падараш

چون ز بهرام گور با پدرش

Боз гуфтанд манеҳён хабараш

باز گفتند منهیان خبرش

Ки ба сарпанҷаи шергир шудаи сет

که به سرپنجه شیرگیر شده‌ست

Шери бурноу гурги пер шудаи сет

شیرِ برنا و گرگ ِ پیر شده‌ست

Шер бо ӯ чу саг буд ба набард

شیر با او چو سگ بوَد به نبرد

Кови ҳамеи зи аждаҳои براردи гирд

کاو همی ز اژدها برآرد گَرد

Деви бандад ба хами хоми каманд

دیو بندد به خمّ ِ خامِ کمند

Кӯҳ сояд ба зери сами саманд

کوه ساید به زیر سُم سمند

зи оҳани алмос ӯ ҳарир кунад

ز‌آهنْ الماسِ او حریر کند

Ва оҳанаши сангро хамир кунад

و‌آهنش سنگ را خمیر کند

Падар аз оташи ҷавонӣ ӯ

پدر از آتش جوانی او

Марг худ дид зиндагонӣ ӯ

مرگ خود دید زندگانی او

Кард аз он шери оташини беша

کرد از آن شیر آتشین بیشه

Ҳамчуи шерони зи оташи андеша

همچو شیران ز آتش اندیشه

Аз назаргоҳ хеш монадаш давр

از نظرگاه خویش ماندش دور

Гарчи ноқис буд назар бе нур

گرچه ناقص بود نظر بی‌نور

Буд баҳроми рӯзу шаб ба шикор

بود بهرام روز و شب به شکار

Гоҳ бар боду гоҳи бода гусор

گاه بر باد و گاه باده‌گسار

Ба шикор ва ба май шитобанда

به شکار و به می شتابنده

Дар Яман чун Суҳайли тобанда

در یمن چون سهیل تابنده

Кард шоҳи Ямани зи ғояти меҳр

کرد شاه یمن ز غایت مهر

Ҳукм ӯро равон чу ҳукми сипеҳр

حکم او را روان چو حکم سپهر

Аз сари донишу кифояти хеш

از سر دانش و کفایت خویش

Ҳокимаш кард бар вилояти хеш

حاکمش کرد بر ولایت خویش

Додаш аз чанд гӯнаи гавҳару теғ

دادش از چند گونه گوهر و تیغ

Ҷон агар хост ҳам надошт дареғ

جان اگر خواست هم نداشت دریغ

Ҳарчӣ боисташ аз ҷавоҳиру ганҷ

هرچه بایستش از جواهر و گنج

Буд ва як ҷӯ набӯдашандау ранҷ

بود و یک جو نبودش انده و رنج

зи он аноят ки буд дар сафари ш

ز‌آن عنایت که بود در سفر‌ش

Ёди номади вилояти падари ш

یاد نامد ولایت پدر‌ش

Давр чун дар набшати рӯзӣ чанд

دور چون در نَبَشت روزی چند

Бозӣ ӣӣ нав намӯд чархи баланд

بازی‌یی نو نمود چرخ بلند

Яздгирд аз сарир сайр омад

یزدگرد از سریر سیر آمد

Кори болои гирифта зер омад

کارِ بالا گرفته زیر آمد

Тоҷу Тахтӣ ки ёфт аз падарон

تاج و تختی که یافت از پدران

Кард бо ӯ ҳамон ки бо дгарон

کرد با او همان که با دگران

Чун тиҳӣ шуд сари сарири зи шоҳ

چون تهی شد سر سریر ز شاه

Анҷуман сохтанд шаҳру сипоҳ

انجمن ساختند شهر و سپاه

Каз нажоди ш касе раҳо накунанд

کز نژاد‌ش کسی رها نکنند

Хизмати мор ва аждаҳо накунанд

خدمت مار و اژدها نکنند

Гарчи баҳром сарбаландӣ дошт

گرچه بهرام سربلندی داشت

Донишу теғу зӯрманд ӣ дошт

دانش و تیغ و زورمند‌ی داشت

Аз ҷиноят кашӣдан падараш

از جنایت کشیدن پدرش

Дида кас надид дар ҳунари ш

دیده کس ندید در هنر‌ش

Гуфт ҳар кас дар ӯ назар накунем

گفت هر کس در او نظر نکنیم

Вази падари мурданаш хабар накунем

وز پدر مردنش خبر نکنیم

Кон биёбоне араби пурвирд

کان بیابانیِ عرب‌پرورد

Кори малик аҷам надонад кард

کار مُلک عجم نداند کرد

Тозёнро диҳад вилояту ганҷ

تازیان را دهد ولایت و گنج

Порсӣ зодагон расанд ба ранҷ

پارسی‌زادگان رسند به رنج

Кас наме хост ков шавад бар гоҳ

کس نمی‌خواست کاو شود بر گاه

Чун худои хост бар ниҳоди кулоҳ

چون خدا خواست بر نهاد کلاه

Перӣ аз бхрдон гузин карданд

پیری از بخردان گزین کردند

Ном ӯ довар замин карданд

نام او داور زمین کردند

Гарчи наз ҷинси тоҷдорон буд

گرچه نز جنس تاجداران بود

Ҳам ба гавҳари зи шаҳриёрон буд

هم به گوهر ز شهریاران بود

Тоҷ бар фарқи сари нҳодндш

تاج بر فرق سر نهادندش

Камари ҳафт чашма додандаш

کمر هفت چشمه دادندش

Чунки баҳром гӯр ёфт хабар

چونکه بهرام‌گور یافت خبر

Ки осмони даври хеши барад ба сар

که‌آسمان دور خویش برد به سر

Даврӣ аз сар намӯд дигари бор

دوری از سر نمود دیگر بار

Бар хилоф гузашта омад кор

بر‌خلاف گذشته آمد کار

Аз сари тахт ва тоҷ шуд падараш

از سر تخت و تاج شد پدرش

Кас набад тахти гиру тоҷўри ш

کس نبد تخت گیر و تاجور‌ش

Пои бегона дар миён омад

پای بیگانه در میان آمد

Шӯришии тоза дар ҷаҳон омад

شورشی تازه در جهان آمد

Аввали ойин сӯгворӣ дошт

اول آیین سوگواری داشت

Нақши пирӯза бар ақиқи нигошт

نقش پیروزه بر عقیق نگاشت

Вонгаҳ оварад азми онкӣ чу шер

وانگه آورد عزم آنکه چو شیر

Баркашад бар мухолифони шамшер

برکشد بر مخالفان شمشیر

Теғ бар душманон дароз кунад

تیغ بر دشمنان دراز کند

Дар пайкору кӣна боз кунад

در پیکار و کینه باز کند

Бози гуфто чаро дадии созам

باز گفتا چرا ددی سازم

Аввали он ба ки бхрдии созам

اول آن به که بخردی سازم

Гарчи эрониён хато карданд

گرچه ایرانیان خطا کردند

Каз дили озарми мо раҳо карданд

کز دل آزرم ما رها کردند

Дар дил сахташон нахоҳам дид

در دل سختشان نخواهم دید

Нармии орм ки нармии сети калид

نرمی آرم که نرمی‌ست کلید

Бо ҳамаи сгдлӣ шикор мананд

با همه سگدلی شکار منند

Гўспндон марғзор мананд

گوسپندان مرغزار منند

Гарчи дар пашм хештан хусбанд

گرچه در پشم خویشتن خسبند

Ҳама дар пунбаи зор ман хусбанд

همه در پنبه‌زار من خسبند

Ба ки бади аҳд ва сангдил бошанд

به که بد‌عهد و سنگدل باشند

То зи ман оқибат хаҷал бошанд

تا ز من عاقبت خجل باشند

Аз хиёнат расад хиҷолати мард

از خیانت رسد خجالت مرد

Вази хиҷолат дареғ бошаду дард

وز خجالت دریغ باشد و درد

Ба ҷузи он ҳарчӣ бинӣ аз хорӣ

به جز آن هرچه بینی از خواری

Бошад он навъе аз стмгорӣ

باشد آن نوعی از ستمگاری

Бехрдўор агар шуданд зи даст

بی‌خردوار اگر شدند ز دست

Ба хирадашон кунам хдиўи параст

به خردشان کنم خدیو پرست

Мард каз сайди но сабур уфтад

مرد کز صید نا‌صبور افتد

Тир ӯ аз нишона давр уфтад

تیر او از نشانه دور افتد