Бас кун эй ҷодӯ ӣ сухани пайванд
بس کن ای جادوی سخن پیوند
Сухани рафта чанд гӯйӣ чанд ?
سخن رفته چند گویی چند؟
Чун гул аз коми худ бар ори нафас
چون گل از کام خود برآر نفس
Коми ту атри сои коми ту бас
کام تو عطرسای کام تو بس
Он чунон рафт аҳди ман зи нахуст
آنچنان رفت عهد من ز نخست
Боки ? бо онкӣ аҳд ӯст дуруст
باکه؟ با آنکه عهد اوست درست
Ки ончии гӯянда дигар гуфта сет
کهآنچه گوینده دگر گفتهست
Мо ба мехӯрданем ва ӯ хуфтаи сет
ما به می خوردنیم و او خفتهست
Бозаши андешаи мол худ накунам
بازش اندیشه مال خود نکنم
Бад буд , бади хисол худ накунам
بد بوَد، بد خصال خود نکنم
То тавонам чу боди наврӯзӣ
تا توانم چو باد نوروزی
Накунам даъвии куҳани дузӣ
نکنم دعوی کهندوزی
Гарчи дар шеваи гуҳар сифтан
گرچه در شیوهٔ گهر سفتن
Шарт ман нест гуфта вогФтн
شرط من نیست گفته واگفتن
Лек чун раҳ ба ганҷи хонаи яке сет
لیک چون ره به گنجخانه یکیست
Тирҳогар ду шуд нишонаи яке сет
تیرها گر دو شد نشانه یکیست
Чун набошад з бозгуфт гзир
چون نباشد ز بازگفت گزیر
Донам ангехт аз пилос ҳарир
دانم انگیخت از پلاسْ حریر
Ду мтрз ба кимиё ӣ сухан
دو مُطرّز به کیمیای سخن
Тоза карданд нақдҳои куҳан
تازه کردند نقدهای کهن
Он з мис кард нуқраи нуқраи хос
آن ز مس کرد نقره نقرهٔ خاص
Вена кунад нуқраро ба зари халос
وین کند نقره را به زر خلاص
Мис чу дидӣ ки нуқра шуд ба айёр
مس چو دیدی که نقره شد به عیار
Нуқрагар зар шавад шигифти мадор
نقره گر زر شود شگفت مدار
Ақди пайванди ин сарири баланд
عقدپیوند این سریر بلند
Ин чунин дод ақдро пайванд
این چنین داد عقد را پیوند
Ки чу баҳроми гӯри гашти огоҳ
که چو بهرامگور گشت آگاه
Зончи бегонае рабӯди кулоҳ
زانچ بیگانهای ربود کلاه
Бар талаб кардани кулоҳи каён
بر طلب کردن کلاه کیان
Кӣнаро дар кушоду басти миён
کینه را در گشاد و بست میان
Дод нӯъмони мунзари ши ёрӣ
داد نُعمان مُنذِرش یاری
Дар талаб кардани ҷҳондорӣ
در طلب کردن جهانداری
Ганҷ аз он бештар ки шояд гуфт
گنج از آن بیشتر که شاید گفت
Гавҳари афзӯн аз онкӣ шояд сифт
گوهر افزون از آنکه شاید سفت
Лашгар ангехт беш аз андоза
لشگر انگیخت بیش از اندازه
Кӣнаи вари тези гашту кини тоза
کینهور تیز گشت و کین تازه
Аз Яман то адани з рӯй шумор
از یمن تا عَدَن ز روی شمار
Дар ҳам афтод садҳазори савор
در هم افتاد صدهزار سوار
Ҳамаи пӯлоди пӯшу оҳани хоӣ
همه پولادپوش و آهنخای
Кини кашу диўбнду қалъаи гшо ӣ
کینکِش و دیوبند و قلعهگشای
Ҳар яке дар наварди худ ширӣ
هر یکی در نورد خود شیری
Қоими кишвар ӣ ба шамшер ӣ
قایم کشوری به شمشیری
Дар рўорў фитод мавкиби шоҳ
در روارو فتاد موکب شاه
Нам ба моҳӣ раседу гирд ба моҳ
نم به ماهی رسید و گرد به ماه
Нолаи курно ӣ ва рӯйин хам
ناله کرنای و رویین خُم
Дар ҷигар карда Зуҳраҳоро гум
در جگر کرده زَهرهها را گم
Кӯси рӯйин баланд кард овоз
کوس رویین بلند کرد آواز
Захма бар косаи рехти косаи навоз
زخمه بر کاسه ریخت کاسهنواز
Кӯҳу саҳрои зи баси нафиру хурӯш
کوه و صحرا ز بس نفیر و خروش
Бар тибқҳои осмон зад ҷӯш
بر طبقهای آسمان زد جوش
Лашгарии бештари зи мӯру малах
لشگری بیشتر ز مور و ملخ
Гарми кӣна чу оташи дӯзах
گرمکینه چو آتش دوزخ
Поигаҳи ҷӯии тахт шоҳ шуданд
پایگهجوی تخت شاه شدند
Вази Ямани сӯй тахтгоҳ шуданд
وز یمن سوی تختگاه شدند
Огаҳӣ ёфт тахти гири ҷаҳон
آگهی یافت تختگیر جهان
Ки аждаҳо ӣӣ дигар кушоди даҳон
کهاژدهایی دگر گشاد دهان
Бар замин омад осмонро майл
بر زمین آمد آسمان را میل
Вази Яман сар бароваред Суҳайл
وز یمن سر برآورید سهیل
Шери нар панҷа баргушод ба зӯр
شیر نر پنجه برگشاد به زور
То кунад хасмро чу гӯр ба гӯр
تا کند خصم را چو گور به گور
Тахт гирад кулоҳ бастанд
تخت گیرد کلاه بستاند
Биншинад ғубор бинишонад
بنشیند غبار بنشاند
Номдори ану мӯбади ани сипоҳ
نامداران و موبدان سپاه
Ҳама гирд омаданд бар дар шоҳ
همه گرد آمدند بر در شاه
Анҷуман сохтанд ва рой заданд
انجمن ساختند و رای زدند
Саркаширо ба пушт пой заданд
سرکشی را به پشت پای زدند
Рой эшон бидон кашид анҷом
رای ایشان بدان کشید انجام
Ки нависанд нома бар баҳром
که نویسند نامه بر بهرام
Ҳарчӣ фармуд ақл бинвиштанд
هرچه فرمود عقل بنوشتند
Пӯсти нокандаи донаро киштанд
پوست ناکنده دانه را کشتند
Котиби номаи сухани пардоз
کاتب نامه سخن پرداز
Дар сухан дод шарҳи ҳоли дароз
در سخن داد شرح حال دراز
Нома чун шуд набишта печиданд
نامه چون شد نبشته پیچیدند
Рафтани роҳро бсичиднд
رفتن راه را بسیچیدند
Чун расиданд ва омаданд фурӯд
چون رسیدند و آمدند فرود
Шоҳи навро замона дод дуруд
شاه نو را زمانه داد درود
Ҳоҷибони дил ба корашон доданд
حاجبان دل به کارشان دادند
Бори ҷустанд ва борашон доданд
بار جستند و بارشان دادند
Дод баҳроми шоҳи дастурӣ
داد بهرام شاه دستوری
То фаротар шаванд азон даврӣ
تا فراتر شوند ازان دوری
Пеши рафтанд бо ҳазор ҳарос
پیش رفتند با هزار هراس
Саҷдаи бурданд ва доштанд сипос
سجده بردند و داشتند سپاس
Он ки зони ҷумлаи гӯии дониши барад
آن کهزآنجمله گویِ دانش بُرد
Бар сари нома бӯса доду супурд
بر سر نامه بوسه داد و سپرد
Номаро меҳр баргушод дабир
نامه را مهر برگشاد دبیر
Хонд бар шаҳриёри кишвари гир
خواند بر شهریار کشورگیر