Шоҳи рӯзӣ шикор кард писанд
شاه روزی شکار کرد پسند
Дар биёбони пасту кӯҳи баланд
در بیابان پست و کوه بلند
Ашқри гӯри сам ба саҳрои тохт
اشقر گور سم به صحرا تاخت
Шӯр мекарду гӯр май андохт
شور میکرد و گور میانداخت
Муштариро з қавс бошад ҷой
مشتری را ز قوس باشد جای
Қавс ӯ гашти муштарии паймоӣ
قوس او گشت مشتری پیمای
Аз саворони пурҳи баста ба дашт
از سواران پره بسته به دشت
Рамаи гӯри сӯии шоҳи гузашт
رمه گور سوی شاه گذشت
Шоҳ дар матраҳи истода чу шер
شاه در مطرح ایستاده چو شیر
Ашқрши рақси баргирифта ба зер
اشقرش رقص برگرفته به زیر
Дасташ аз зиҳи нисор дар ме кард
دستش از زه نثار در میکرد
Шасти холӣу тир пар ме кард
شست خالی و تیر پر میکرد
Бар замини зи оҳани блорки тир
بر زمین ز آهن بلارک تیر
Гоҳе оташ фиканду гуҳи нахҷӣр
گاهی آتش فکند و گه نخجیر
Чун буд рони гӯру бодаи ноб
چون بود ران گور و بادهٔ ناب
Оташӣ бояд аз барои кабоб
آتشی باید از برای کباب
Ёсҷи шаҳ ки хӯни гӯрони рехт
یاسج شه که خون گوران ریخت
Магари оташи зи баҳр он ангехт
مگر آتش ز بهر آن انگیخت
Гармии ночхш ба захми дурушт
گرمی ناچخش به زخم درشت
Пухта мекард ҳаркиро май кишт
پخته میکرد هرکهرا میکشت
Ва ончӣ зу даргузашт ҳам нагузошт
وآنچه زو درگذشت هم نگذاشت
ё пеш кард ё пеши бардошт
یا پیش کرد یا پیش برداشت
Дошт ба худ канизакӣ чун моҳ
داشت با خود کنیزکی چون ماه
Чусту чобук ба ҳам рикобии шоҳ
چست و چابک به همرکابی شاه
Фитнаи номии ҳазор фитна дар ӯ
فتنه نامی هزار فتنه در او
Фитнаи шоҳу шоҳи фитна бар ӯ
فتنهٔ شاه و شاه فتنه بر او
Тозаи рӯе чу нави баҳори биҳишт
تازهرویی چو نوبهار بهشت
Каши хиромӣ чу бод бар сари кишт
کش خرامی چو باد بر سر کشت
Ангабинӣ ба равғани олӯда
انگبینی به روغن آلوده
Чарбу ширин чу саҳни полуда
چرب و شیرین چو صحن پالوده
Бо ҳамаи некуии сурӯди сарой
با همه نیکویی سرود سرای
Равадсозӣ ба рақси чобуки пой
رود سازی به رقص چابکپای
Нола чун бар навой равад оварад
ناله چون بر نوای رود آورد
Мурғро аз ҳаво фурӯд оварад
مرغ را از هوا فرود آورد
Бештар дар шикору бода ва равад
بیشتر در شکار و باده و رود
Шоҳ аз ӯ хостии самоъу сурӯд
شاه از او خواستی سماع و سرود
Соз ӯ чангу сози хусрави тир
ساز او چنگ و ساز خسرو تیر
Ин задӣ чанг ва он задӣ нахчир
این زدی چنگ و آن زدی نخچیر
Гӯр бархест аз биёбон чанд
گور برخاست از بیابان چند
Шоҳ бар гӯр гарм кард саманд
شاه بر گور گرم کرد سمند
Чун даромад ба гӯри тези оҳанг
چون درآمد به گور تیز آهنگ
Тунди ширии камони гирифта ба чанг
تند شیری کمان گرفته به چنگ
Тир дар ним гирди шасти ниҳод
تیر در نیمگَردِ شست نهاد
Пас камони дркшиду шасти кушод
پس کمان درکشید و شست گشاد
Бар кФли гоҳ гӯр шуд тири ш
بر کفلگاه گور شد تیرش
Бӯса бар хок дод нахчири ш
بوسه بر خاک داد نخچیرش
Дар яке лаҳзаи зи он шикори шигифт
در یکی لحظه زآن شکار شگفت
Чандро кишт ва чандро бигирифт
چند را کشت و چند را بگرفت
Ва он канизаки зи нозу айёрӣ
وآن کنیزک ز ناز و عیاری
Дар сано кард хештани дорӣ
در ثنا کرد خویشتنداری
Шоҳи як соъати истоди сабур
شاه یک ساعت ایستاد صبور
То яке гӯр шуд равонаи зи давр
تا یکی گور شد روانه ز دور
Гуфт ки эй танги чашми тоторӣ
گفت کهای تنگ چشم تاتاری
Сайди моро ба чашм май норай ?
صید ما را به چشم میناری؟
Сайди мо каз сифат бурун ояд
صید ما کز صفت برون آید
Дар чунон чашми танг чун ояд ?
در چنان چشم تنگ چون آید؟
Гӯрӣ омад , бигӯ ки чун тозам ? !
گوری آمد، بگو که چون تازم؟!
Вази сараш то самаш чаҳ андозам ?
وز سرش تا سمش چه اندازم؟
Нӯши лаби зи он маниш ки хуй буд
نوشلب زآن منش که خوی بوَد
Зани баду зани газофаи гӯ ӣ буд
زن بُد و زن گزافهگوی بوَد
Гуфт бояд ки рух барафрӯзӣ
گفت باید که رخ برافروزی
Сари ин гӯр дар самаши дузӣ
سر این گور در سمش دوزی
Шоҳ чун дид печи пайчи ӯ
شاه چون دید پیچ پیچی او
Чора гар шуд зи бади басӣчи ӯ
چارهگر شد ز بد بسیچی او
Хости аввали камони гуруҳа чу бод
خواست اول کمان گروهه چو باد
Муҳрае дар камони гуруҳаи ниҳод
مهرهای در کمان گروهه نهاد
Сайдро муҳра дарфиканд ба гӯш
صید را مهره درفکند به گوش
Омад аз тоби муҳраи мағз ба ҷӯш
آمد از تاب مهره مغز به جوش
Сами сӯии гӯши баради сайди забун
سم سوی گوش برد صید زبون
То зи гӯши оради он алоқаи бурун
تا ز گوش آرد آن علاقه برون
Тири шаҳ барқ шуд ҷаҳон афрӯхт
تیر شه برق شد جهان افروخت
Гӯшу самро ба якдигари брдўхт
گوش و سم را به یکدیگر بردوخت
Гуфт шаҳ бо канизаки чинӣ
گفت شه با کنیزک چینی
Дастбурдам чигуна май бинӣ ? !
دستبردم چگونه میبینی؟!
Гуфт пар карда шаҳриёри ин кор
گفت پُر کرده شهریار این کار
Кор пар карда кӣ буд душвор ? !
کار پُر کرده کی بود دشوار؟!
Ҳарчӣ таълим карда бошад мард
هرچه تعلیم کرده باشد مرد
Гарчи душвор шуд бшоид кард
گرچه دشوار شد بشاید کرد
Рафтани тири шоҳ бар сами гӯр
رفتن تیر شاه بر سم گور
Ҳаст аз адмон на аз зиёдати зӯр
هست از ادمان نه از زیادتِ زور
Шоҳро ин шунида сахт омад
شاه را این شنیده سخت آمد
Табари тез бар дарахт омад
تبر تیز بر درخت آمد
Дил бидон моҳ бемудоро кард
دل بدان ماه بیمدارا کرد
Кӣнаи хеш ошкоро кард
کینه خویش آشکارا کرد
Подшоҳон ки кӣна каш бошанд
پادشاهان که کینه کَش باشند
Хӯн кунанд он замон ки хуш бошанд
خون کنند آن زمان که خوَش باشند
Бо чаҳ оҳӯ ки асб зин накунанд !
با چه آهو که اسب زین نکنند!
Чаҳ сегиро ки пӯстин накунанд !
چه سگی را که پوستین نکنند!
Гуфт агар монмши ситезагар сет
گفت اگر مانمَش ستیزهگرست
Вари кашам , ин ҳисоб аз он битарсат
ور کُشم، این حساب ازآن بترست
Зани кашии кори шери мард ан нест
زنکُشی کار شیرمردان نیست
Ки зан аз ҷинси ҳам набард ан нест
که زن از جنس همنبردان نیست
Буд сарҳангӣ аз нажоди бузург
بود سرهنگی از نژاد بزرگ
Тунд чун шеру сҳмнок чу гург
تند چون شیر و سهمناک چو گرگ
Хонд шоҳаш ба назд хеши фароз
خواند شاهش به نزد خویش فراز
Гуфт рӯи кори ин каниз бисоз
گفت رو کار این کنیز بساز
Фитнаи боргоҳи давлати мост
فتنهٔ بارگاه دولت ماست
Фитнаи куштани з рӯй ақли равои сет
فتنه کشتن ز روی عقل رواست
Барад сарҳанг дод пешаи зи пеш
برد سرهنگ دادپیشه ز پیش
Он парии чеҳраро ба хонаи хеш
آن پری چهره را به خانهٔ خویش
Хост то кор ӯ бипардозад
خواست تا کار او بپردازد
Шамъи вор аз таниш сар андозад
شمعوار از تنش سر اندازد
Об дар дида гуфташ он дилбанд
آب در دیده گفتش آن دلبند
Ки ин чунин нописандро мапаснд
کهاینچنین ناپسند را مپسند
Макун ар нестии ту душмани хеш
مکن ار نیستی تو دشمن خویش
Хӯни ман бегунаҳ ба гардани хеш
خون منِ بیگنه به گردن خویش
Мӯниси хоси шаҳриёри манам
مونس خاص شهریار منم
Ва зи канизонаши ихтиёри манам
و ز کنیزانش اختیار منم
То бидон ҳад ки дар шаробу шикор
تا بدان حد که در شراب و شکار
Ҷузи маниш кас набӯд мӯнису ёр
جز منَش کس نبود مونس و یار
Гар зи густохӣ ӣӣ ки буд маро
گر ز گستاخییی که بود مرا
Деви бозича Эй намӯд маро
دیو بازیچهای نمود مرا
Шаҳи зи гармӣ сиёсатам фармуд
شه ز گرمی سیاستم فرمود
Дар ҳалокам макуш зўдои зуд
در هلاکم مکوش زودا زود
Рўзкӣ чанд сабр кун ба шикеб
روزکی چند صبر کن به شکیب
Шоҳро гӯи бкштмш ба фиреб
شاه را گو بکشتمش به فریب
Гар бидон гуфта шоҳ бошад шод
گر بدان گفته شاه باشد شاد
Бикашам , хӯни ман ҳалолати бод
بکُشم، خون من حلالت باد
Вар шавад тнгдли зи куштани ман
ور شود تنگدل ز کشتن من
Эминии бошиддат ба ҷон ва ба тан
ایمنی باشدت به جان و به تن
Ту зи пурсиши раҳе ва ман зи ҳалок
تو ز پرسش رهی و من ز هلاک
Зоди сарвии ниўФтд бар хок
زاد سروی نیوفتد بر خاک
Рӯзӣ ояд агарчӣ ҳеҷ касам
روزی آید اگرچه هیچکسم
Ки ончӣ кардӣ ба хизматат барисам
کهآنچه کردی به خدمتت برسم
Ин сухан гуфту ақди бози кушод
این سخن گفت و عقد باز گشاد
Пеш ӯ ҳафт пораи лаъли ниҳод
پیش او هفت پاره لعل نهاد
Ҳар яке зи он хароҷи иқлӣмӣ
هر یکی زآن خراج اقلیمی
Дахли Аммони зи нарх ӯ нимӣ
دخلِ عمّان ز نرخِ او نیمی
Марди сарҳанг аз он нмўнши рост
مرد سرهنگ از آن نمونش راست
Аз сари хӯни он санам бархест
از سر خون آن صنم برخاست
Гуфт зинҳори сари з кор мабар
گفت زنهار سر ز کار مبَر
Бо касе ном шаҳриёр мабар
با کسی نام شهریار مبر
Гӯи ман ин хонаро парастори м
گو من این خانه را پرستارم
Кор мекун ки ман бад-ӣни корам
کار میکن که من بدین کارم
Ман худ он чораҳо ки бояд сохт
من خود آن چارهها که باید ساخت
Созам ар хоҳадат замона навохт
سازم ار خواهدت زمانه نواخت
Бар чунин аҳд рафташон савганд
بر چنین عهد رفتشان سوگند
Ин з бедод раст ва он зи газанд
این ز بیداد رست و آن ز گزند
Баъди як ҳафта чун расед ба шоҳ
بعد یک هفته چون رسید به شاه
Шоҳ аз ӯ бози ҷусти қиссаи моҳ
شاه از او باز جست قصهٔ ماه
Гуфт маро ба аждаҳо додам
گفت مه را به اژدها دادم
Киштам аз ашки хӯн баҳо додам
کشتم از اشک خونبها دادم
Об дар чашм шаҳриёр омад
آب در چشم شهریار آمد
Дили сарҳанг бо қарор омад
دل سرهنگ با قرار آمد
Буд сарҳангро диҳии маъмур
بود سرهنگ را دهی معمور
Ҷойгоҳии зи чашми мардуми давр
جایگاهی ز چشم مردم دور
Кӯшкӣ рост баркашида ба авҷ
کوشکی راست برکشیده به اوج
Аз муҳӣт сипеҳр ёфта мавҷ
از محیط سپهر یافته موج
Шаст пояи равоқи манзар ӯ
شصت پایه رواق ِ منظر او
Карда ҷой нишаст бар сар ӯ
کرده جای نشست بر سر او
Буд бар вай ҳамеша ҷои каниз
بود بر وی همیشه جای کنیز
Ба азизон диҳанд ҷои азиз
به عزیزان دهند جای عزیز
Модаи говӣ дар он ду рӯзи бзод
ماده گاوی در آن دو روز بزاد
Зоди гӯсолае латифи ниҳод
زاد گوسالهای لطیفنهاد
Он парии чеҳраи ҷаҳони афрӯз
آن پری چهرهٔ جهان افروز
Барграфтӣ ба гарданаши ҳамаи рӯз
برگرفتی به گردنش همه روز
Пой дар зер ӯ биФшрдӣ
پای در زیر او بیفشردی
Пояи поя ба кӯшк бар барадӣ
پایه پایه به کوشک بر بردی
Меҳри гӯсолаи каш буд ба баҳор
مهر گوساله کش بود به بهار
Моҳи гӯсолаи каш ки дид ? биор
ماه گوساله کش که دید؟ بیار
Ҳамаи рӯзи он ғизоли сими андом
همه روز آن غزال سیم اندام
Баради гӯсоларо зи хона ба бом
برد گوساله را ز خانه به بام
Рӯз то рӯз аз ин қарор нагашт
روز تا روز از این قرار نگشت
Коргар буд чун з кор нагашт
کارگر بود چون ز کار نگشت
То ба ҷое расед гӯсола
تا به جایی رسید گوساله
Ки яке гови гашти шаш сола
که یکی گاو گشت شش ساله
Ҳамчунона он бути гули андомаш
همچنانه آن بت گلاندامش
Барадӣ аз зери хона бар бомаш
بردی از زیر خانه بر بامش
Ҳеҷ ранҷиш наомадӣ зи он бор
هیچ رنجش نیامدی زآن بار
Зонкаҳ ху карда буд бо он кор
زآنکه خو کرده بود با آن کار
Ҳарчӣ дар гови гӯшт май афзуд
هرچه در گاو گوشت میافزود
Қӯт ӯ зиёдатар май буд
قوت او زیادهتر میبود
Рӯзии он танги чашм бо дили танг
روزی آن تنگ چشم با دل تنگ
Буд танҳо нишаста бо сарҳанг
بود تنها نشسته با سرهنگ
Чори гавҳари зи гӯши гавҳари каш
چار گوهر ز گوش گوهرکَش
Баргушод оннигор ҳўрои Фш
برگشاد آن نگار حورافَش
Гуфт ки ин нақдҳо бабр бифурӯш
گفت کهاین نقدها ببر بفروش
Чун баҳо бстдӣ биор хамӯш
چون بها بستدی بیار خموش
Гӯсфандони хар ва бихӯру гулоб
گوسفندان خر و بخور و گلاب
Вончаҳ бояд зи нақлу шамъу шароб
وآنچه باید ز نقل و شمع و شراب
Маҷлисӣ рост кун чу равзаи ҳур
مجلسی راست کن چو روضهٔ حور
Аз шаробу кабобу нақл ва бихӯр
از شراب و کباب و نقل و بخور
Шаҳ чу ояд бад-ӣни тараф ба шикор
شه چو آید بدین طرف به شکار
Аз рикобаш чу фатҳи дасти мадор
از رکابش چو فتح دست مدار
Дил дарандозу ҷон пазирӣ кун
دل درانداز و جان پذیری کن
Як замонаши лагом гирӣ кун
یک زمانش لگامگیری کن
Шоҳи баҳроми хуй хуш дорад
شاه بهرام خوی خوش دارد
Табъи озоди ноз каш дорад
طبع آزاد ناز کش دارد
Чун бибинад ниёзмандии ту
چون ببیند نیازمندی تو
Сар дар орад ба сарбаландии ту
سر در آرد به سربلندی تو
Бар чунин манзар ӣ ситораи сарир
بر چنین منظری ستارهسریر
Гоҳи шаҳдаши диҳем ва гоҳе шер
گاه شهدش دهیم و گاهی شیر
Гар чунин кор сӯдманд шавад
گر چنین کار سودمند شود
Кори мо ҳарду зу баланд шавад
کار ما هردو زو بلند شود
Марди сарҳанг лаъл монад ба ҷой
مرد سرهنگ لعل ماند به جای
Ки ончунонаш ҳазор дод худоӣ
کهآنچنانش هزار داد خدای
Рафт ва аз ганҷҳои пинҳонӣ
رفت و از گنجهای پنهانی
Як ба як сохт барги меҳмонӣ
یک به یک ساخت برگ مهمانی
Хӯрдҳои мулӯки вори сира
خوردهای ملوکوار سره
Мурғу моҳӣу гўспнду барра
مرغ و ماهی و گوسپند و بره
Роҳу райҳон ки маҷлис ороед
راح و ریحان که مجلس آراید
Нӯш ва нақулӣ ки базмро шояд
نوش و نقلی که بزم را شاید
Ҳамаи асбоби кори сохт тамом
همه اسباب کار ساخت تمام
То кӣ ояд ба сидгаҳи баҳром
تا کی آید به صیدگه بهرام