Чоршанбе ки аз шукуфаи меҳр
چارشنبه که از شکوفه مهر
Гашти пирӯзаи гавани саводи сипеҳр
گشت پیروزهگون سواد سپهر
Шоҳро шуд зи олами афрӯзӣ
شاه را شد ز عالم افروزی
Ҷомаи пирӯзаи гавани зи пирӯзӣ
جامه پیروزهگون ز پیروزی
Шуд ба пирӯзаи гунбад аз сари ноз
شد به پیروزه گنبد از سر ناز
Рӯзи кӯтоҳ буду қиссаи дароз
روز کوتاه بود و قصه دراز
Зулфи шаб чун ниқоби мишкӣни баст
زلف شب چون نقاب مشکین بست
Шаҳи зи ниқобӣ нақибон раст
شه ز نقابی نقیبان رست
Хост то бонӯии фасонаи сарой
خواست تا بانوی فسانهسرای
Оради ойини бонӯона ба ҷой
آرد آیین بانوانه به جای
Гуяд аз роҳи ъшқбозӣ ӯ
گوید از راه عشقبازی او
Достонӣ ба длнўозӣ ӯ
داستانی به دلنوازی او
Ғунчаи гули кушоди сарви баланд
غنچهٔ گل گشاد سرو بلند
Баст бар барги гули шмомаҳи қанд
بست بر برگ گل شمامه قند
Гуфт к-эии чархи бандаи фармонат
گفت کای چرخ بنده فرمانت
Ва ахтари фаррух офарин хонат
واخترِ فرخ آفرینخوانت
Ману беҳтари зи ман ҳазор каниз
من و بهتر ز من هزار کنیز
Аз замини бӯсӣ ту гашта азиз
از زمینبوسی تو گشته عزیز
Зишт бошад ки пеши чашмаи нӯш
زشت باشد که پیش چشمهٔ نوش
Дргшоиди дукони сиркаи фуруш
درگشاید دکان سرکهفروش
Чун зи фармон шоҳ нест гзир
چون ز فرمان شاه نیست گزیر
Гӯям ар шаҳ буд сдоъ пазир
گویم ار شه بود صداع پذیر
Буд мардӣ ба Мисри моҳони ном
بود مردی به مصر ماهان نام
Манзар ӣ хубтар зи моҳи тамом
منظری خوبتر ز ماه تمام
Юсуфи Мисрён ба зебоӣ
یوسف مصریان به زیبایی
Ҳиндӯӣ ӯ ҳазор яғмо ӣӣ
هندوی او هزار یغمایی
Ҷамъӣ аз дӯстону ҳмзодон
جمعی از دوستان و همزادان
Гашта ҳаряк ба рӯй ӯ шодон
گشته هریک به روی او شادان
Рўзкӣ чанд зери чархи кабӯд
روزکی چند زیر چرخ کبود
Дил ниҳоданд бар самоъу сурӯд
دل نهادند بر سماع و سرود
Ҳаряк аз баҳри он хуҷастаи чароғ
هریک از بهر آن خجسته چراغ
Карда меҳмонӣ ӣӣ ба хонау боғ
کرده مهمانییی به خانه و باغ
Рӯзии озодае бузург на хирад
روزی آزادهای بزرگ نه خُرد
Омад , ӯро ба боғи меҳмони барад
آمد، او را به باغ مهمان برد
Бӯстонии латифу ширини кор
بوستانی لطیف و شیرینکار
Дӯстон зу латифтар сад бор
دوستان زو لطیفتر صدبار
То шаби онҷо нишот ме карданд
تا شب آنجا نشاط میکردند
Гоҳ май гоҳ мива ме хӯрданд
گاه می گاه میوه میخوردند
Ҳар замон аз нишоти парваришӣ
هر زمان از نشاط پرورشی
Ҳрдм аз гӯна дигар хӯришӣ
هردم از گونه دگر خورشی
Шаб чу аз машк баркашид илм
شب چو از مشک برکشید علم
Нуқраро қӣри дркшиди қалам
نقره را قیر درکشید قلم
Айши хуш будашон дар он бустон
عیش خوش بودشان در آن بستان
Бода дар дасту нағма дар дастон
باده در دست و نغمه در دستان
Ҳам дар он боғи дил гарав карданд
هم در آن باغ دل گرو کردند
Хуррамии тозаи айш нав карданд
خرمی تازه عیش نو کردند
Буд маҳтобии осмони афрӯз
بود مهتابی آسمان افروز
Шабӣ алҳақ ба равшанои рӯз
شبی الحق به روشنایی روز
Мағзи моҳон чу гарм шуд зи шароб
مغز ماهان چو گرم شد ز شراب
Тобиш моҳ диду гардиши об
تابش ماه دید و گردش آب
Гирди он боғи гашт чун мисатон
گرد آن باغ گشت چون مستان
То расед аз чаман ба нахлистон
تا رسید از چمن به نخلستان
Дид шахсеи зи даври комади пеш
دید شخصی ز دور کامد پیش
Хабар ш дод аз ошнои хеш
خبرش داد از آشنایی خویش
Чун ки бишнохташ ҳам?или ш буд
چون که بشناختش همالش بود
Дар тиҷорати шарики молаш буд
در تجارت شریک مالش بود
Гуфт чун омадӣ бад-ӣни ҳангом ?
گفت چون آمدی بدین هنگام؟
На рафиқ ва на чокар ва на ғулом !
نه رفیق و نه چاکر و نه غلام!
Гуфт ки имшаби расидам аз раҳи давр
گفت کهامشب رسیدم از ره دور
Дилам аз диданат набӯд сабур
دلم از دیدنت نبود صبور
Судӣ овардаам буруни зи қиёс
سودی آوردهام برون ز قیاس
Зон чунон суд ҳаст ҷои сипос
زان چنان سود هست جای سپاس
Чун расидам ба шаҳр , бегуҳ буд
چون رسیدم به شهر، بیگه بود
Шаҳр дар бастаи хона бераҳ буд
شهر در بسته، خانه بیره بود
Ҳам дар он корвонсаро ӣ бурун
هم در آن کاروانسرای برون
Барадами он бор меҳр карда дарун
بردم آن بارِ مُهرکرده درون
Чун шунидам ки хоҷаи меҳмони сет
چون شنیدم که خواجه مهمانست
Омадами боз рафтани осони сет
آمدم باز رفتن آسانست
Гар ту ое ба шаҳр ба бошад
گر تو آیی به شهر به باشد
Довари даҳ салоҳ даҳ бошад
داور ده صلاح ده باشد
Низ мумкин буд ки дар шаби доҷ
نیز ممکن بود که در شب داج
Нимаи судӣ ниҳон кунем аз боҷ
نیمه سودی نهان کنیم از باج
Дили моҳони зи шодмонии мол
دل ماهان ز شادمانی مال
Барграфт он шарикро дунбол
برگرفت آن شریک را دنبال
Дар кушоданд боғро з наҳуфт
در گشادند باغ را ز نهفت
Чун касе шан надид ҳеҷ нагуфт
چون کسیشان ندید هیچ نگفت
Ҳарду дар пўиаҳ гашта боди хиром
هردو در پویه گشته باد خرام
То з шаб рафт як ду поси тамом
تا ز شب رفت یک دو پاس تمام
Пеш мешуд шарики роҳи навард
پیش میشد شریک راهنورد
ӯ ба дунбол май давид чу гирд
او به دنبال میدوید چو گرد
Роҳ чун аз ҳисоби хонаи гузашт
راه چون از حساب خانه گذشت
Тири андеша аз нишонаи гузашт
تیر اندیشه از نشانه گذشت
Гуфт моҳони зи мо ба фарзаи нил
گفت ماهان ز ما به فرضه نیل
Даврӣ роҳ нест ҷузи як майл
دوری راه نیست جز یک میل
Чори фарсанги раҳ фузун рафтем
چار فرسنگ ره فزون رفتیم
Аз хати доира бурун рафтем
از خط دایره برون رفتیم
Бози гуфтои магар ки ман мастам !
باز گفتا مگر که من مستم!
Бар назари сӯратии ғалати бастам
بر نظر صورتی غلط بستم
ӯ ки дар раҳбарии марои ёри сет
او که در رهبری مرا یارست
Роҳдони сет ва низ ҳушёри сет
راهدانست و نیز هشیارست
Ҳамчунон мешуданд дар таку тоб
همچنان میشدند در تک و تاب
Пас рӯи оҳистаи пешрав ба шитоб
پسرو آهسته پیشرو به شتاب
Гарчи пас рӯи зи пеш рӯ ме монад
گرچه پسرو ز پیشرو میماند
Пеши рӯи бози мондаро ме хонд
پیشرو باز مانده را میخواند
Кам накарданд ҳардуи зи он парвоз
کم نکردند هردو زآن پرواز
То бидон гуҳ ки мурғ кард овоз
تا بدان گه که مرغ کرد آواز
Чун пар ифшоанд мурғи субҳи гуҳӣ
چون پر افشاند مرغ صبحگهی
Шуд димоғи шаб аз хаёли тиҳӣ
شد دماغ شب از خیال تهی
Дидаи мардуми хаёли параст
دیدهٔ مردم خیال پرست
Аз фиреби хаёл бозӣ раст
از فریب خیال بازی رست
Шуд зи моҳони шарики нопидо
شد ز ماهان شریک ناپیدا
Монад моҳони зи гмрҳии шайдо
ماند ماهان ز گمرهی شیدا
Мастӣу мондагии димоғаши сифт
مستی و ماندگی دماغش سفت
Мондау маст буд бар ҷо хуфт
مانده و مست بود بر جا خفت
Ашк чун шамъи ним сӯз фишонд
اشک چون شمع نیمسوز فشاند
Хуфта то вақти ним рӯз бимонад
خفته تا وقت نیم روز بماند
Чун зи гармо ӣ офтоби сараш
چون ز گرمای آفتاب سرش
Гармтар гашт аз оташи ҷигари ш
گرمتر گشت از آتش جگرش
Дида бикшод бар назораи роҳ
دیده بگشاد بر نظاره راه
Гирд бар гирд хеш кард нигоҳ
گرد بر گرد خویش کرد نگاه
Боғи гули ҷусту гул ба боғ надид
باغ گل جست و گل به باغ ندید
Ҷузи дилӣ бо ҳазор доғ надид
جز دلی با هزار داغ ندید
Ғор бар ғор дид манзили хеш
غار بر غار دید منزل خویش
Мор ҳар ғор аз аждаҳо ӣӣ беш
مار هر غار از اژدهایی بیش
Гарчи тоқат намонад дар поиш
گرچه طاقت نماند در پایش
Ҳам ба рафтан пазира шуд райш
هم به رفتن پذیره شد رایش
Пўиаҳ мекарду зӯри поиш на
پویه میکرد و زور پایش نه
Роҳ мерафту раҳнамои иш на
راه میرفت و رهنمایش نه
То назд шоҳи шаби се пояи хеш
تا نزد شاهِ شب سهپایه خویش
Буд тарсони дилаши зи сояи хеш
بود ترسان دلش ز سایه خویش
Шаб чу нақши сиёҳи кории баст
شب چو نقش سیاهکاری بست
Рӯзгор аз спидкорӣ раст
روزگار از سپیدکاری رست
Бе худ афтод бар дар ғорӣ
بیخود افتاد بر در غاری
Ҳар гиёҳӣ ба чашм ӯ мор ӣ
هر گیاهی به چشم او ماری
ӯ дар он деви хонаи рафтаи зи ҳуш
او در آن دیوخانه رفته ز هوش
Комди овози одамии ш ба гӯш
کآمد آواز آدمیش به گوش
Чун назар баргушод дид дутан
چون نظر برگشاد دید دوتن
Зу яке мард буду дигари зан
زو یکی مرد بود و دیگر زن
Ҳарду бар дӯши пуштаҳо баста
هردو بر دوش پشتهها بسته
намешуданд аз гаронии оҳиста
میشدند از گرانی آهسته
Марди ковро бидид бар раҳи хеш
مرد کاو را بدید بر ره خویش
Монад занро ба ҷой ва омад пеш
ماند زن را به جای و آمد پیش
Бонг бар зад бирав ки ҳон чаҳ касе ?
بانگ بر زد برو که هان چه کسی؟
Бо ки дорӣ чу боди ҳам нафасӣ ?
با که داری چو باد هم نفسی؟
Гуфт мардии ғарибу корами хом
گفت مردی غریب و کارم خام
Ҳаст моҳони гўшёри ми ном
هست ماهان گوشیارم نام
Гуфт коинҷо чигуна афтодӣ ?
گفت کاینجا چگونه افتادی؟
Кин харобӣ надорад ободӣ
کاین خرابی ندارد آبادی
Ин бару буми ҷои девони сет
این بر و بوم جای دیوانست
Шер аз ошӯби шани ғариви ани сет
شیر از آشوبشان غریوانست
Гуфт ллаҳу фии аллоҳ эй сираи мард
گفت لله و فیالله ای سرهمرد
Он кун аз мардумӣ ки шояд кард
آن کن از مردمی که شاید کرد
Ки ман ӣнҷо ба худ науфтодам
که من اینجا به خود نیفتادم
Дев бигзор ки одамизоди м
دیو بگذار کهآدمیزادم
Дӯш будам ба нозу осонӣ
دوش بودم به ناز و آسانی
Бар бисоти Ирам ба меҳмонӣ
بر بساط ارم به مهمانی
Мардӣ омад ки ман ҳам?или туам
مردی آمد که من همال توام
Аз шарикони малику моли туам
از شریکان ملک و مال توام
Зон биҳиштами бад-ӣни хароби афканд
زان بهشتم بدین خراب افکند
Гум шуд аз ман чу рӯҳи гашти баланд
گم شد از من، چو روز گشت بلند
Бо ман он ёри фориғ аз ёрӣ
با من آن یارِ فارغ از یاری
ё ғалат кард ё ғалати корӣ
یا غلط کرد یا غلطکاری
Мардумӣ кун ту аз барои худо ӣ
مردمی کن تو از برای خدای
Роҳ гум кардаро ба ман бинмоӣ
راه گم کرده را به من بنمای
Мард гуфт эй ҷавони зебору ӣ
مرد گفت ای جوان زیباروی
Ба яке мӯии рстӣ аз як мӯӣ
به یکی موی رستی از یک موی
Дев буд онкии мардумаши хуоне
دیو بود آنکه مردمش خوانی
Ном ӯ ҳоил биёбоне
نام او هایل بیابانی
Чун ту сад одамии зи раҳи бардаи сет
چون تو صد آدمی ز ره بردهست
Ҳарякӣ бар гриўаҳи мурдаи сет
هریکی بر گریوه مردهست
Ман ва ин зани рафиқу ёри тўоим
من و این زن رفیق و یار توایم
Ҳардуи имшаби нигоҳдори тўоим
هردو امشب نگاهدار توایم
Дил қавӣ кун миёни мо бхром
دل قوی کن میان ما بخرام
Паии зи пай бар мгири гом аз гом
پی ز پی برمگیر گام از گام
Рафт моҳони миёни он ду далел
رفت ماهان میان آن دو دلیل
Роҳро менавишт майл ба майл
راه را مینوشت میل به میل
То дами субҳи ҳеҷ дам назаданд
تا دم صبح هیچ دم نزدند
Ҷузи паии икдгр қадам назаданд
جز پی یکدگر قدم نزدند
Чун дуҳул бар кашид бонги хурӯс
چون دهل بر کشید بانگ خروس
Субҳ бар ноқаи басти заррини кӯс
صبح بر ناقه بست زرین کوس
Он ду зиндони гуҳ бекалид шуданд
آندو زندانگه بیکلید شدند
Ҳарду аз дида нопадид шуданд
هردو از دیده ناپدید شدند
Бози моҳон дар аўФтоди зи пой
باز ماهان در اوفتاد ز پای
Чун фурӯмондагон бимонад ба ҷой
چون فروماندگان بماند به جای
Рӯз чун акс равшаноӣ дод
روز چون عکس روشنایی داد
Хок бар хӯни шаб гўоиӣ дод
خاک بر خون شب گوایی داد
Гашти моҳон дар он гриўаҳи танг
گشت ماهان در آن گریوهٔ تنگ
Кӯҳ бар кӯҳ дид ҷои паланг
کوه بر کوه دید جای پلنگ
Тоқаташ рафт аз онкӣ хӯрд набӯд
طاقتش رفت از آنکه خورد نبود
Хӯришии ҷузи дареғ ва дард набӯд
خورشی جز دریغ و درد نبود
Беху тухми гё талаб ме кард
بیخ و تخم گیا طلب میکرد
Андаки андак ба ҷой нон ме хӯрд
اندک اندک به جای نان میخورد
Бози мондани зи роҳ рӯй надошт
باز ماندن ز راه روی نداشت
Раҳ нау раҳрав ӣ фурӯ нагузошт
ره نه و رهروی فرو نگذاشت
То шаби он рӯз рафт кӯҳ ба кӯҳ
تا شب آن روز رفت کوه به کوه
Омад аз ҷон ва аз ҷаҳон ба сутӯҳ
آمد از جان و از جهان به ستوه
Чун ҷаҳони сипеди гашти сиёҳ
چون جهان سپید گشت سیاه
Роҳрав низ боз монад зи роҳ
راهرو نیز باز ماند ز راه
Дар муғокии хазид ва лухтӣ хуфт
در مغاکی خزید و لختی خفت
Рӯй хеш аз рўндгон наҳуфт
روی خویش از روندگان نهفت
Ногуҳи овози пой асб шунид
ناگه آواز پای اسب شنید
Бар сар роҳ шуд савор ӣ дид
بر سر راه شد سواری دید
Мураккаби хеш гарм карда савор
مرکب خویش گرم کرده سوار
Дар дигар дасти мураккабии раҳвор
در دگر دست مرکبی رهوار
Чун даромад ба назд моҳони танг
چون درآمد به نزد ماهان تنگ
Пайкар ӣ дид дар хазида ба санг
پیکری دید در خزیده به سنگ
Гуфт к-эй раҳ нишин зарқ намой
گفت کای رهنشین زرق نمای
Чаҳ касе ва чаҳ ҷои тести ӣнҷоӣ ?
چه کسی و چه جای تست اینجای؟
Гар хабар боз додӣ аз рози м
گر خبر باز دادی از رازم
Вар на ҳоле сарат биндозам
ور نه حالی سرت بیندازم
Гашти моҳони зи бим ӯ ларзон
گشت ماهان ز بیم او لرزان
Тухмӣ ифшоанд чун кишоварзи ан
تخمی افشاند چون کشاورزان
Гуфт к-эии раҳи наварди хуби хиром
گفت کای رهنورد خوب خرام
Гӯш кун саргузашти бандаи тамом
گوش کن سرگذشت بنده تمام
Вончаҳ донист аз ошкор ва наҳуфт
وآنچه دانست از آشکار و نهفت
Чун ниўшндаҳ гӯш кард бигуфт
چون نیوشنده گوش کرد بگفت
Чун савори он фасона зу бишунид
چون سوار آن فسانه زو بشنید
Дар аҷаб монаду пушт даст гузид
در عجب ماند و پشت دست گزید
Гуфт барадам ба хештани лоҳўл
گفت بَردَم به خویشتن لاحول
Ки шудӣ эмин аз ҳалоки ду ҳавл
که شدی ایمن از هلاک دو هول
Нару модау ғӯл чора гаранд
نر و ماده دو غول چارهگرند
Ки одамиро зи роҳи худ бибаранд
کهآدمی را ز راه خود ببرند
Дар муғок афкананд ва хӯн резанд
در مغاک افکنند و خون ریزند
Чун шавад бонги мурғ , бигурезанд
چون شود بانگ مرغ، بگریزند
Модаи ҳилоу номи нари ғилои сет
ماده هیلا و نام نر غیلاست
Корашон кардани бадӣу балои сет
کارشان کردن بدی و بلاست
Шукр кун каз ҳалоки шани рстӣ
شکر کن کز هلاکشان رستی
Ҳон сабк бош агар касе ҳастӣ
هان سبک باش اگر کسی هستی
Бар ҷнибт нишин Аннани даракаш
بر جنیبت نشین عنان درکش
Вази ҳамаи неку бади забони даракаш
وز همه نیک و بد زبان درکش
Бар пайам бодпо иро май рон
بر پیام بادپای را میران
Дар дили худ худоиро ме хон
در دل خود خدای را میخوان
Оҷизу ёваи гашти зон дар ғор
عاجز و یاوه گشت زآن در غار
Бар пари он парандаи гашти савор
بر پر آن پرنده گشت سوار
Ончунон бар пеш фарс ме ронад
آنچنان بر پیش فرس میراند
Ки азуи боди боз пас ме монад
که ازو باد باز پس میماند
Чун қадари моя роҳ бинвиштанд
چون قدر مایه راه بنوشتند
Вази хатаргоҳ кӯҳ бигузаштанд
وز خطرگاه کوه بگذشتند
Гашти пайдои зи кӯҳи пояи паст
گشت پیدا ز کوهپایه پست
Содаи даштӣ чигуна ? чун кафи даст
ساده دشتی چگونه؟ چون کف دست
Омад аз ҳар тараф навозиш равад
آمد از هر طرف نوازش رود
Нолаи барбат ва навой сурӯд
نالهٔ بربط و نوای سرود
Бонг аз он сӯ ки сӯии мо бхром
بانگ از آن سو که سوی ما بخرام
Наъраи зини сӯ ки нӯши бодати ҷом
نعره زین سو که نوش بادت جام
Ҳамаи саҳро ба ҷои сабзау гул
همه صحرا به جای سبزه و گل
Ғӯл дар ғӯл буду ғул дар ғул
غول در غول بود و غل در غل
Кӯҳу саҳрои з дев гашта сутӯҳ
کوه و صحرا ز دیو گشته ستوه
Кӯҳи саҳрои гирифтаи саҳрои кӯҳ
کوه صحرا گرفته صحرا کوه
Бар нишаста ҳазор дев ба дев
بر نشسته هزار دیو به دیو
Аз дар ва дашт баркашид ғарив
از در و دشت برکشیده غریو
Ҳама чун диўбод хок андоз
همه چون دیوباد خاکانداز
Балки чун дев чаҳ сиёҳу дароз
بلکه چون دیوِ چَه سیاه و دراز
То бидонҷо расед каз чапу рост
تا بدانجا رسید کز چپ و راست
Ҳоиу ҳўиӣ бар осмон бархест
های و هویی بر آسمان برخاست
СФқ ва рақс баркашида хурӯш
صَفق و رقص برکشیده خروش
Мағзро дар сар овареда ба ҷӯш
مغز را در سر آوریده به جوش
Ҳар замони он хурӯш май афзуд
هر زمان آن خروش میافزود
Лаҳза то лаҳзаи бештар май буд
لحظه تا لحظه بیشتر میبود
Чун барин соъатии гузашти зи давр
چون برین ساعتی گذشت ز دور
Гашти пайдои ҳазор машъали нур
گشت پیدا هزار مشعل نور
Ногуҳ омад падеди шахсе чанд
ناگه آمد پدید شخصی چند
Колбудҳоӣ сҳмноку баланд
کالبدهایی سهمناک و بلند
ЛФчаҳҳоӣ чу зангёни сиёҳ
لفچههایی چو زنگیان سیاه
Ҳамаи Қатарони қабоу қӣри кулоҳ
همه قطران قبا و قیر کلاه
Ҳамаи хартуми дору шохи гароӣ
همه خرطوم دار و شاخگرای
Гов ва пелӣ намӯда дар якҷоӣ
گاو و پیلی نموده در یکجای
Ҳарякии оташии гирифта ба даст
هریکی آتشی گرفته به دست
Мункиру зишт чун забонии маст
منکر و زشت چون زبانی مست
Оташ аз ҳалқи шани забонаи занон
آتش از حلقشان زبانه زنان
Байти гӯйону шохшонаҳи занон
بیت گویان و شاخشانه زنان
Зон ҷлоҷл ки дар дам овараданд
زان جلاجل که در دم آوردند
Рақс дар ҷумла олам овараданд
رقص در جمله عالم آوردند
Ҳам бидон захмаи кон сиёҳон дошт
هم بدان زخمه کان سیاهان داشت
Рақс кард он фарс ки моҳон дошт
رقص کرد آن فرس که ماهان داشت
Кард моҳон дар асби хеши назар
کرد ماهان در اسب خویش نظر
То зи поиш чаро баромади пар
تا ز پایش چرا برآمد پر
Зери худ меҳнат ва балое дид
زیر خود محنت و بلایی دید
Хештанро бар аждаҳо ӣӣ дид
خویشتن را بر اژدهایی دید
Аждаҳоеи чаҳорпоӣ ва ду пар
اژدهایی چهارپای و دو پر
Венаи аҷабтар ки ҳафт будаш сар
وین عجبتر که هفت بودش سر
Фалакии ков ба гирди мо камари сет
فلکی کاو به گِردِ ما کمرست
Чаҳ аҷаб ки аждаҳо ӣ ҳафт сари сет
چه عجب کهاژدهای هفتسرست
ӯ барони аждаҳои дӯзах вааш
او برآن اژدهای دوزخ وش
Карда бар гарданаши ду пой ба каш
کرده بر گردنش دو پای به کش
Вони стмгораҳи деви бозигар
وآن ستمگاره دیو بازیگر
Ҳар замонӣ бозе намӯд дигар
هر زمانی بازییی نمود دگر
Пой май кӯфт бо ҳазор шикан
پای میکوفت با هزار شکن
Печ дар печтар зи тоби расан
پیچ در پیچتر ز تاب رسن
ӯ чу хошоки сояи парварда
او چو خاشاک سایه پرورده
Сайлаш аз кӯҳи пеш дар карда
سیلش از کوه پیش در کرده
Сӯ ба сӯ мефиканд ва май барадаш
سو به سو میفکند و میبردش
Кард якбораи хастау хиради ш
کرد یکباره خسته و خردش
Май дўондши зи роҳи сармастӣ
میدواندش ز راه سرمستی
намезадаш бар баландӣу пастӣ
میزدش بر بلندی و پستی
Гуҳи барангехташ чу гӯй аз ҷой
گه برانگیختش چو گوی از جای
Гуҳ ба гардани дроўридши пой
گه به گردن درآوریدش پای
Кард бар ваии ҳазор гӯнаи фусӯс
کرد بر وی هزار گونه فسوس
То ба ҳангоми субҳу бонги хурӯс
تا به هنگام صبح و بانگ خروس
Субҳ чун зад дам аз даҳонаи шер
صبح چون زد دم از دهانه شیر
Ҳоле аз гарданаш фиканд ба зер
حالی از گردنش فکند به زیر
Рафт ва рафт аз ҷаҳони нафиру хурӯш
رفت و رفت از جهان نفیر و خروش
Дегҳои сияҳ нишаст зи ҷӯш
دیگهای سیه نشست ز جوش
Чун зи деви аўФтоди деви савор
چون ز دیو اوفتاد دیو سوار
Рафт чун деви дидагон аз кор
رفت چون دیو دیدگان از کار
Монад бе худ дар он раҳи афтода
ماند بیخود در آن ره افتاده
Чун касе хаста балки ҷон дода
چون کسی خسته بلکه جان داده
То нтФсид аз офтоби сараш
تا نتفسید از آفتاب سرش
На зи худ буд ва наз ҷаҳони хабари ш
نه ز خود بود و نز جهان خبرش
Чун з гармӣ гирифт мағзи ши ҷӯш
چون ز گرمی گرفت مغزش جوش
Дар тани ҳуш рафта омад ҳуш
در تن هوش رفته آمد هوش
Чашм молида ва аз замин бархест
چشم مالید و از زمین برخاست
Соъатӣ нек дид дар чапу рост
ساعتی نیک دید در چپ و راست
Дид бар гирд худ биёбоне
دید بر گرد خود بیابانی
Каз дарозӣ надошт поёнӣ
کز درازی نداشت پایانی
Рег рангин кашида нах бар нах
ریگ رنگین کشیده نخ بر نخ
Сурх чун хӯну гарм чун дӯзах
سرخ چون خون و گرم چون دوزخ
Теғ чун бар сиррии фарози кашанд
تیغ چون بر سری فراز کشند
Рег резанду нтъи бози кашанд
ریگ ریزند و نطع باز کشند
Он биёбони илм ба хӯн афрохт
آن بیابان علم به خون افراخت
Рег аз он рехти нтъ аз он андохт
ریگ از آن ریخت نطع از آن انداخت
Мард меҳнат кашида шаби дӯш
مرد محنت کشیده شب دوش
Чун тануманд шуд ба тоқату ҳуш
چون تنومند شد به طاقت و هوش
Ёфт аз домгоҳи он ддгон
یافت از دامگاه آن ددگان
Кӯчаи роҳӣ ба кӯии ғмздгон
کوچه راهی به کوی غمزدگان
Роҳи бардошт май давид чу дӯд
راه برداشت میدوید چو دود
Саҳм зад зи он ҳавои заҳролӯд
سهم زد زآن هوای زهرآلود
Ончунон шуд ки тир дар партоб
آنچنان شد که تیر در پرتاب
Боз монад аз такаш ба гоҳи шитоб
باز ماند از تکش به گاه شتاب
Чун даромад ба шаби сиёҳии шом
چون درآمد به شب سیاهی شام
Он биёбони навишта буд тамом
آن بیابان نوشته بود تمام
Замӣ сабз диду оби равон
زمی سبز دید و آبْ روان
Дили пери ш чу бахти гашти ҷавон
دل پیرش چو بخت گشت جوان
Хӯрд аз он обу хештанро шаст
خورد از آن آب و خویشتن را شست
Вази паии хоби ҷойгоҳии ҷуст
وز پی خواب جایگاهی جست
Гуфт багар ба шаби бросоим
گفت به گر به شب برآسایم
Каз шаб ошуфта мешавад роем
کز شب آشفته میشود رایم
Ман худ андари мизоҷи савдое
من خود اندر مزاج سودایی
Венаи ҳавои хушку роҳи танҳоӣ
وین هوا خشک و راه تنهایی
Чун набошад хаёлҳои дурушт ?
چون نباشد خیالهای درشت؟
Хотирамро хаёли бозии кишт
خاطرم را خیالبازی کشت
Хусбам имшаби зи роҳи дмсозӣ
خسبم امشب ز راه دمسازی
То набинам хаёли шаби бозӣ
تا نبینم خیال شب بازی
Пас з ҳар манзилӣ ва ҳар роҳӣ
پس ز هر منزلی و هر راهی
Боз май ҷусти офият гоҳе
باز میجست عافیت گاهی
То ба байғӯла Эй расед фароз
تا به بیغولهای رسید فراز
Дид нақибӣ дарав кашида дароз
دید نقبی درو کشیده دراز
Чоҳсор ӣ ҳазор пояи дарав
چاهساری هزار پایه درو
Ношудаи каси магар ки сояи дарав
ناشده کس مگر که سایه درو
Шуд дар он чоҳи хонаи Юсуфи вор
شد در آن چاهخانه یوسفوار
Чун расани поиши аўФтодаҳи зи кор
چون رسن پایش اوفتاده ز کار
Чун ба поён чоҳхонаҳ расед
چون به پایان چاهخانه رسید
Мурғ гуфтӣ ба ошиёна расед
مرغ گفتی به آشیانه رسید
Бехатар шуд аз он ҳиҷоб наҳуфт
بی خطر شد از آن حجاب نهفت
Бар замини сари ниҳод ва лухтӣ хуфт
بر زمین سر نهاد و لختی خفت
Чун дар омад зи хоби нӯшин боз
چون درآمد ز خواب نوشین باز
Кард болини хўобгаҳро соз
کرد بالین خوابگه را ساز
Дида бикшод бар ҳаволии чоҳ
دیده بگشاد بر حوالی چاه
Нақш май баст бар ҳарири сиёҳ
نقش میبست بر حریر سیاه
Як дирам вор дид нури сипед
یک درم وار دید نور سپید
Чун саман бар саводи сояи бед
چون سمن بر سواد سایه بید
Гирди он равшаноӣ аз чапу рост
گرد آن روشنایی از چپ و راست
Дид то асли равшанӣ з куҷост
دید تا اصل روشنی ز کجاست
Рахна Эй дид дода чархи баланд
رخنهای دید داده چرخ بلند
Нури маҳтобро бадви пайванд
نور مهتاب را بدو پیوند
Чун шуд огаҳ ки он фаввораи нур
چون شد آگه که آن فواره نور
Тобад аз моҳу моҳ аз онҷои давр
تابد از ماه و ماه از آنجا دور
Чангу нохуни ниҳод дар сӯрох
چنگ و ناخن نهاد در سوراخ
Танагиашро ба чора кард фарох
تنگیاش را به چاره کرد فراخ
То чунон шуд ки фарқ то гардан
تا چنان شد که فرق تا گردن
наметавонист азуи бурун кардан
میتوانست ازو برون کردن
Сар бурун карду боғ ва гулшан дид
سر برون کرد و باغ و گلشن دید
Ҷойгоҳии латиф ва равшан дид
جایگاهی لطیف و روشن دید
Рахна ковед то ба ҷаҳду фусун
رخنه کاوید تا به جهد و فسون
Хештанро з рахна кард бурун
خویشتن را ز رخنه کرد برون
Дид боғӣ на боғ балки биҳишт
دید باغی نه باغ بلکه بهشت
Ба зи боғи Ирам ба табъу сиришт
به ز باغ ارم به طبع و سرشت
Равза гоҳе чу саднигор дарав
روضهگاهی چو صد نگار درو
Сарву шамшод бе шумори дарав
سرو و شمشاد بیشمار درو
Миваи доронаш аз барӯманд ӣ
میوه دارانش از برومندی
Карда бо хоки саҷдаи пайванд ӣ
کرده با خاک سجده پیوندی
Миваҳоӣ буруни зи андоза
میوههایی برون ز اندازه
Ҷони азуи тоза ӯ чу ҷони тоза
جان ازو تازه او چو جان تازه
Себ чун лаъли ҷомҳои рҳиқ
سیب چون لعل جامهای رحیق
Нор бар шакли дарҷҳои ақиқ
نار بر شکل درجهای عقیق
Ба чаҳ гӯйӣ ? бар огнидаҳ ба машк
بِهْ چه گویی؟ بر آگنیده به مشک
Писта бо хандатар аз лаби хушк
پسته با خندهتر از لب خشک
Ранги шафтолу аз шамоили шох
رنگ شفتالو از شمایل شاخ
Карда ёқӯти сурху зарди фарох
کرده یاقوت سرخ و زرد فراخ
Мавз бо луқмаи Халифа ба роз
موز با لقمه خلیفه به راز
Рутабашро се бӯсаи барда ба газ
رطبش را سه بوسه برده به گاز
Шукри амрўд дар шукри хндӣ
شکر امرود در شکر خندی
Ақди унноб дар гуҳари бандӣ
عقد عناب در گهر بندی
Шаҳди анҷӣру мағзи бодомаш
شهد انجیر و مغز بادامش
Саҳн полуда карда дар ҷомаш
صحن پالوده کرده در جامش
Токи ангури каҷи ниҳодаи кулоҳ
تاک انگور کج نهاده کلاه
Дида дар ҳукми худ сипеду сиёҳ
دیده در حکم خود سپید و سیاه
зи оби ангуру нори оташи гаван
ز آب انگور و نار آتشگون
Ҳамчуи ангури бастаи маҳзари хӯн
همچو انگور بسته محضر خون
Шохи норанҷу барги тозаи туранҷ
شاخ نارنج و برگ تازه ترنج
Нахли бандии нишонда бар ҳар кунҷ
نخلبندی نشانده بر هر گنج
Бӯстон чун мшъбд аз найранг
بوستان چون مشعبد از نیرنگ
Харбузаи ҳуққаҳои рангоранг
خربزه حقههای رنگارنگ
Мива бар миваи себу синҷиду нор
میوه بر میوه سیب و سنجد و نار
Чун тбрхўн вале тбрзди вор
چون طبرخون ولی طبرزد وار
Чунки моҳони чунон биҳиштӣ ёфт
چونکه ماهان چنان بهشتی یافت
Дили зи дӯзахи сарой дӯшин тофт
دل ز دوزخ سرای دوشین تافت
ӯ дар он миваҳо аҷаби монда
او درآن میوهها عجب مانده
Хӯрдаи бархе ва бархе афшонда
خورده برخی و برخی افشانده
Ногуҳ аз гӯшаи наъра Эй бархест
ناگه از گوشه نعرهای برخاست
Ки бигирӣд дуздро чапу рост
که بگیرید دزد را چپ و راست
Перӣ омад зи хашму кӣна ба ҷӯш
پیری آمد ز خشم و کینه بهجوش
Чўбдстӣ бар овареда ба дӯш
چوبدستی بر آوریده به دوش
Гуфт к-эии деви миваи дузд , ки ӣӣ ?
گفت کای دیوِ میوهدزد، کهیی؟
Шаб ба боғи омадаи зи баҳр чаҳ ӣӣ ?
شب به باغ آمده ز بهر چهیی؟
Чанд соли сет то дар ин боғам
چند سالست تا در این باغم
Аз шабихуни дузд бе доғам
از شبیخون دزد بیداغم
Ту чаҳ халқӣ чаҳ асли донндт ?
تو چه خَلقی؟ چه اصل دانندت؟
Чунӣ ва кистӣ ? ки хўонндт ?
چونی و کیستی؟ که خوانندت؟
Чун ба моҳон бар ин ҳадиси шимурд
چون به ماهان بر این حدیث شمرد
Марди мискин ба даст ва пой бамурд
مرد مسکین به دست و پای بمرد
Гуфт мардии ғарибам аз хона
گفت مردی غریبم از خانه
Даври монда ба ҷои бегона
دور مانده به جای بیگانه
Бо ғарибони ранҷ дида бисоз
با غریبانِ رنجدیده بساز
То фалак хондат ғариби навоз
تا فلک خوانَدَت غریبنواز
Пер чун дид узрсозӣ ӯ
پیر چون دید عذر سازی او
Кард рағбат ба длнўоз ӣ ӯ
کرد رغبت به دلنوازی او
Чўбдстии ниҳоди зуди зи даст
چوبدستی نهاد زود ز دست
Фориғаш карду пеш ӯ бинишаст
فارغش کرد و پیش او بنشست
Гуфт баргӯӣ саргузаштаи хеш
گفت برگوی سرگذشته خویش
То чаҳ дидӣ туро чаҳ омад пеш
تا چه دیدی ترا چه آمد پیش
Чаҳ ситами дидае з бехирадон ?
چه ستم دیدهای ز بیخردان؟
Чаҳ бадӣ кардаанд бо ту бидон ?
چه بدی کردهاند با تو بدان؟
Чунки моҳони з рӯй дилдорӣ
چونکه ماهان ز روی دلداری
Дид дар пери нарми гуфторӣ
دید در پیر نرم گفتاری
Кардаш огаҳи зи саргузаштаи хеш
کردش آگه ز سرگذشته خویش
Вази балоҳо ки омад ӯро пеш
وز بلاها که آمد او را پیش
Он зи меҳнат ба меҳнати афтодан
آن ز محنت به محنت افتادن
Ҳар шабии дил ба меҳнатӣ додан
هر شبی دل به محنتی دادن
Ва он саранҷоми ноумед шудан
وآن سرانجام ناامید شدن
Гуҳи сиёҳу гуҳии сипед шудан
گه سیاه و گهی سپید شدن
То бидон чоҳ ва он хуҷастаи чароғ
تا بدان چاه و آن خجسته چراغ
Ки зи торикии ши расонад ба боғ
که ز تاریکیش رساند به باغ
Қиссаи худ якон якон бргФт
قصه خود یکان یکان برگفت
Кард пайдо бар ӯ ҳадис наҳуфт
کرد پیدا بر او حدیث نهفت
Пермард аз шигифтии кораш
پیرمرد از شگفتی کارش
Хира шуд чун шунид гуфтори ш
خیره شد چون شنید گفتارش
Гуфт бар мо фаризаи гашти сипос
گفت بر ما فریضه گشت سپاس
Ки эминӣ ёфтӣ зи ранҷу ҳарос
کهایمنی یافتی ز رنج و هراس
зи он фурӯмояи гавҳари ани рстӣ
زآن فرومایه گوهران رستی
Ба чунин ганҷи хонаи пайвастӣ
به چنین گنجخانه پیوستی
Чунки моҳони зи рФқу ёрӣ ӯ
چونکه ماهان ز رفق و یاری او
Дид бар худ сипоси дорӣ ӯ
دید بر خود سپاسداری او
Боз пурсед кон нишеман шавам
باز پرسید کان نشیمن شوم
Чаҳ заминаст вази кадомин бум ?
چه زمین است وز کدامین بوم؟
Кон қиёмат намӯд дӯш ба ман ? !
کان قیامت نمود دوش به من؟!
Ки офариниш надошт гӯш ба ман
کهآفرینَش نداشت گوش به من
Оташии барзад аз димоғами дӯд
آتشی برزد از دماغم دود
Конҳмаҳи шӯри як шарора намӯд
کانهمه شور یک شراره نمود
Дев дидам з худ шудам холӣ
دیو دیدم ز خود شدم خالی
Деви дида чунон шавад ҳоле
دیو دیده چنان شود حالی
Пешам омад ҳазор диўкдаҳ
پیشم آمد هزار دیوکده
Дар яке сад ҳазор деву дада
در یکی صد هزار دیو و دده
Ин кашид он фиканд ва онам зад
این کشید آن فکند و آنم زد
Дадау дев ҳар ду бад дар бад
دده و دیو هر دو بد در بد
Тирагиро з равшанӣаст калид
تیرگی را ز روشنی است کلید
Дар сиёҳии сипед шояд дид
در سیاهی سپید شاید دید
Ман сияҳ дар сияҳ чунон дидам
من سیه در سیه چنان دیدم
Каз сиёҳӣ дида тарсидам
کز سیاهی دیده ترسیدم
Мондам аз кори хеши саргашта
ماندم از کار خویش سرگشته
Даҳанами хушку дида тар гашта
دهنم خشک و دیده تر گشته
Гоҳе аз даст дида нолидам
گاهی از دست دیده نالیدم
Гоҳ бар дида даст молидаам
گاه بر دیده دست مالیدم
намезадам гом ва мебуридам роҳ
میزدم گام و میبریدم راه
Ин ба лоҳўл ва он ба бисмии аллоҳ
این به لاحول و آن به بسمالله
То зи ранҷам худоӣ дод наҷот
تا ز رنجم خدای داد نجات
Зулматам шуд бадал ба оби ҳаёт
ظلمتم شد بدل به آب حیات
Ёфтам боғӣ аз Ирами хуш тар
یافتم باغی از ارم خوشتر
Боғбонии зи боғи дилкаш тар
باغبانی ز باغ دلکشتر
Тарси дӯшинам аз куҷо бархест ?
ترس دوشینم از کجا برخاست؟
Вомшбми коми эминӣ з куҷост ?
وامشبم کام ایمنی ز کجاست؟
Пер гуфт эй зи банди ғами руста
پیر گفت ای ز بند غم رسته
Ба ҳарими наҷоти пайваста
به حریم نجات پیوسته
Он биёбон ки гирди ин тарафи сет
آن بیابان که گرد این طرفست
Деви лохии мҳўл ва бе алафи сет
دیو لاخی مهول و بی علفست
Ваон биёбонёни зангӣ сор
وان بیابانیان زنگی سار
Дев мардум шуданду мардуми хор
دیو مردم شدند و مردم خوار
БФрибнди мардро зи нахуст
بفریبند مرد را ز نخست
Бшкнндш шикастанӣ ба дуруст
بشکنندش شکستنی به درست
Рост хуоне кунанд ва каҷ бозанад
راست خوانی کنند و کج بازند
Даст гиранд ва дар чаҳ андозанд
دست گیرند و در چه اندازند
Меҳри шани раҳнамо ӣ кин бошад
مهرشان رهنمای کین باشد
Девро одати ин чунин бошад
دیو را عادت اینچنین باشد
Одамии кови фиреби нок буд
آدمی کاو فریب ناک بوَد
Ҳам зи девони он муғок буд
هم ز دیوان آن مغاک بود
Венаи чунин дев дар ҷаҳон чанданд
وین چنین دیو در جهان چندند
Ки аблаҳ над ва бар аблаҳони хнднд
کهابلهند و بر ابلهان خندند
Гуҳи дурӯғӣ ба ростӣ пӯшанд
گه دروغی به راستی پوشند
Гоҳи заҳр ӣ дар ангабин ҷӯшанд
گاه زهری در انگبین جوشند
Дар хаёли дурӯғ бе мададии сет
در خیال دروغ بی مددیست
Ростии ҳукми номаи абадии сет
راستی حکمنامهٔ ابدیست
Ростиро бақо калид омад
راستی را بقا کلید آمد
Мӯъҷиз аз саҳар аз он падед омад
معجز از سحر از آن پدید آمد
Сода дил шуд дар аслу гавҳари ту
ساده دل شد در اصل و گوهر تو
Кин хаёли аўФтод дар сари ту
کاین خیال اوفتاد در سر تو
Инчунин бозӣ ӣӣ карӣау калон
اینچنین بازییی کریه و کلان
Нанамоянд ҷуз ба содаи дилон
ننمایند جز به سادهدلان
Тарси ту бар ту трктозӣ кард
ترس تو بر تو ترکتازی کرد
Бо хаёлати хаёл бозӣ кард
با خیالت خیال بازی کرد
Он ҳама бар ту аштлм кардан
آن همه بر تو اشتلم کردن
Буд ташвиши роҳи гум кардан
بود تشویش راه گم کردن
Гар дилат будӣ он замон бар ҷой
گر دلت بودی آن زمان بر جای
Нашудӣ хотири ти хаёли намо ӣ
نشدی خاطرت خیالنمای
Чун аз он ғӯли хонаи ҷони барадӣ
چون از آن غولخانه جان بردی
Софии ошом , то кӣ аз дардӣ ?
صافی آشام، تا کی از دُردی؟
Модари ингори имшабати зодаи сет
مادر انگار امشبت زادهست
Ва эзадат зон ҷаҳон ба мо дода сет
و ایزدت زان جهان به ما دادهست
Ин гиронмояи боғи минӯи ранг
این گرانمایه باغ مینو رنگ
Ки ба хӯни дили омадаи сет ба чанг
که به خون دل آمدهست به چنگ
Малик ман шуд дар он хилофӣ нест
ملک من شد درآن خلافی نیست
Дар гулӣ нест ки эътирофӣ нест
در گلی نیست کهاعترافی نیست
Миваҳоӣ сети меҳри парварда
میوههاییست مهر پرورده
Ҳар дарахтии з боғӣ оварда
هر درختی ز باغی آورده
Дахл ӯ онгаҳе ки кам бошад
دخل او آنگهی که کم باشد
Зу яке шаҳр муҳташам бошад
زو یکی شهر محتشم باشد
Биҷузи инам сароу анбори сет
بجز اینم سرا و انبارست
Зар ба хирмани гуҳар ба харвори сет
زر به خرمن گهر به خروارست
Ин ҳама ҳаст ва нест фарзандам
این همه هست و نیست فرزندم
Ки дили хештани дарави бандам
که دل خویشتن درو بندم
Чун туро дидам аз ҳунарманд ӣ
چون ترا دیدم از هنرمندی
Дар ту дил бастаам ба фарзандӣ
در تو دل بستهام به فرزندی
Гар бад-ӣни шодӣ эй ғуломи ту ман
گر بدین شادی ای غلام تو من
Кунам ин ҷумларо ба номи ту ман
کنم این جمله را به نام تو من
То дарин боғи тоза май тозӣ
تا درین باغ تازه میتازی
Неъматӣ май хурӣ ва май нозӣ
نعمتی میخوری و مینازی
Хоҳамат ончунон ки рой буд
خواهمت آنچنان که رای بود
Нави арӯсӣ ки дилрабо ӣ буд
نو عروسی که دلربای بود
Дили нуҳум бар шумо ва хуш бошам
دل نهم بر شما و خوش باشم
Ҳарчӣ хоҳед нозукаш бошам
هرچه خواهید نازکش باشم
Гар вафо мекунӣ бад-ӣни фармон
گر وفا میکنی بدین فرمان
Даст аҳдӣ бидиҳ бад-ӣни паймон
دست عهدی بده بدین پیمان
Гуфт моҳон чаҳ ҷои ин суханаст ?
گفت ماهان چه جای این سخن است؟
Хори бен кӣ сазои сарв бенаст ?
خار بن کی سزای سروبن است؟
Чун пазируфтем ба фарзандӣ
چون پذیرفتیام به فرزندی
Бандаи гаштами бад-ӣни худовандӣ
بنده گشتم بدین خداوندی
Шоди бодӣ ки кардӣам шодон
شاد بادی که کردیام شادان
эй ба ту хону монами ободон
ای به تو خان و مانم آبادان
Даст ӯ бӯса дод шоди бадв
دست او بوسه داد شاد بدو
Вонгҳии даст хеш дод бадв
وآنگهی دست خویش داد بدو
Пер дасташ гирифт зуд ба даст
پیر دستش گرفت زود به دست
Аҳд ва мисоқ карду паймони баст
عهد و میثاق کرد و پیمان بست
Гуфт бархез миҳмон бархест
گفت برخیز میهمان برخاست
Барадаш аз дасти чап ба ҷониби рост
بردش از دست چپ به جانب راست
Боргоҳӣ бадв намӯд баланд
بارگاهی بدو نمود بلند
Густаришҳои боргоҳ паранд
گسترشهای بارگاه پرند
Сафае то фалак сар оварда
صُفّهای تا فلک سر آورده
Гилўиии тоқ ӯ бароварда
گیلویی طاق او برآورده
Ҳамаи девору саҳн ӯ зи рухом
همه دیوار و صحن او ز رخام
Ба фурӯзандагӣ чу нуқраи хом
به فروزندگی چو نقره خام
Пешгоҳии фароху авҷии танг
پیشگاهی فراخ و اوجی تنگ
Аз басии шохи сарву беду хаданг
از بسی شاخ سرو و بید و خدنگ
Даргаии баста бар ҷиноҳ дараш
درگهی بسته بر جناح درش
Ки осмон бӯса дод бар камараш
کهآسمان بوسه داد بر کمرش
Пеши он сафаи киёнии кох
پیش آن صفه کیانی کاخ
Рустаи сандал банӣ баланду фарох
رسته صندل بُنی بلند و فراخ
Шох дар шохи зевари афканда
شاخ در شاخ زیور افکنده
Зевари ш дар замини сари афканда
زیورش در زمین سر افکنده
Карда бар ваии ншстгоҳии чуст
کرده بر وی نشستگاهی چست
Тахти баста ба таҳтаҳои дуруст
تخت بسته به تختههای درست
Фарш ҳоӣ кашида бар сари тахт
فرشهایی کشیده بر سر تخت
Нарму хушбӯ чу баргҳои дарахт
نرم و خوشبو چو برگهای درخت
Пер гуфташ барин дарахти хиром
پیر گفتش برین درخت خرام
Вар ниёз оядат ба обу таом
ور نیاز آیدت به آب و طعام
Суфра овехтаасту кӯзаи фурӯд
سفره آویخته است و کوزه فرود
Пари зи нони сипеду оби кабӯд
پُر ز نان سپید و آب کبود
Ман рӯм то кунам зи баҳри ту соз
من روم تا کنم ز بهر تو ساز
Хонае хуш кунам зи баҳри ту боз
خانهای خوش کنم ز بهر تو باز
То ниёем , сабур бош ба ҷой
تا نیایم، صبور باش به جای
Ҳеҷ азин хўобгаҳ фурӯд меЭй
هیچ ازین خوابگه فرود میای
Ҳаркии пурсад туро бигардон гӯш
هرکه پرسد ترا، بگردان گوش
Дар ҷавобаш сухан магӯӣ ва хамӯш
در جوابش سخن مگوی و خموش
Ба мудорои ҳечкас мФриб
به مدارایِ هیچکس مَفْریب
Аз муроот ҳар касе бшкиб
از مراعات هر کسی بِشْکیب
Гар ман оем зи ман дурустии хоҳ
گر من آیم ز من درستی خواه
Онгаҳе даҳ маро ба пешати роҳ
آنگهی ده مرا به پیشت راه
Чун миёни ман ва ту аз сари аҳд
چون میان من و تو از سر عهد
Суҳбатӣ тоза шуд чу шер ва чу шаҳд
صحبتی تازه شد چو شیر و چو شهد
Боғи боғи ту хонаи хонаи ту сет
باغ باغ تو خانه خانهٔ توست
Ошёни ман ошиёнаи ту сет
آشیان من آشیانهٔ توست
Имшаб аз чашми бад ҳаросон бош
امشب از چشم بد هراسان باش
Ҳамаи шабҳои дигар осон бош
همه شبهای دیگر آسان باش
Пер чун дод як ба як панди ш
پیر چون داد یک به یک پندش
Дод бо панд низ савганди ш
داد با پند نیز سوگندش
Нардбони пояи дўолин буд
نردبان پایه دوالین بود
Каз паии он баланди болин буд
کز پی آن بلند بالین بود
Гуфт бар шӯи дўол сое кун
گفت بر شو دوال سایی کن
Яке имшаби дўол пое кун
یکی امشب دوالپایی کن
Ваз замин баркаш он дўоли дароз
وز زمین برکش آن دوال دراز
То нагардад касе дўолки боз
تا نگردد کسی دوالک باز
Имшаб аз мор кун камар созӣ
امشب از مار کن کمر سازی
Бомдодон ба ганҷ кун бозӣ
بامدادان به گنج کن بازی
Гарчи ҳалво ӣ мо шабона расед
گرچه حلوای ما شبانه رسید
Заъфаронаш ба рӯз бояд дид
زعفرانش به روز باید دید
Пер гуфт ин ва рафт сӯии сарой
پیر گفت این و رفت سوی سرای
То бисозад зи баҳри меҳмони ҷой
تا بسازد ز بهر مهمان جای
Рафт моҳон бар он дарахти баланд
رفت ماهان برآن درخت بلند
Баркашид аз замини дўоли каманд
برکشید از زمین دوال کمند
Бар сарири баланд поя нишаст
بر سریر بلندپایه نشست
Зери поиши ҳамаи баландони паст
زیر پایش همه بلندان پست
Дар чунон хонаи мънбри пӯш
در چنان خانه معنبر پوش
Шуд чу боди шимоли хонаи фуруш
شد چو باد شمال خانه فروش
Суфраи нони кушоду лухтии хуи рад
سفرهٔ نان گشاد و لختی خوَرد
Аз рқоқи сипеду гардаи зард
از رقاق سپید و گِرده زرد
Хӯрд аз он сарди кӯза ба оби зулол
خورد از آن سرد کوزه به آب زلال
Парвариш ёфта ба боди шимол
پرورش یافته به باد شمال
Чун бар он тахти рӯмии ороиш
چون بر آن تخت رومی آرایش
Ёфт аз фарши чинии осоиш
یافت از فرش چینی آسایش
Шохи сандали шмомаҳи кофур
شاخ صندل شمامه کافور
Аз дилаш кард ранҷи савдои давр
از دلش کرد رنج سودا دور
Такя зад гирд боғ ме нагирист
تکیه زد گرد باغ مینگریست
Ногуҳ аз давр тофт шамъии бист
ناگه از دور تافت شمعی بیست
Нави арӯсони гирифтаи шамъ ба даст
نو عروسان گرفته شمع به دست
Шоҳи нав тахт шуд арӯси параст
شاهِ نوتخت شد عروسپرست
Ҳафдаҳ султон даромаданд зи роҳ
هفده سلطان درآمدند ز راه
Ҳафдаҳи хсли тамоми бардаи зи моҳ
هفده خصل تمام برده ز ماه
Ҳар як ороишӣ дигар карда
هر یک آرایشی دگر کرده
Қсбӣ бар гул ва шукр карда
قصبی بر گل و شکر کرده
Чун расиданди пеши сафаи боғ
چون رسیدند پیش صفه باغ
Шамъ бар дасту хештан чу чароғ
شمع بر دست و خویشتن چو چراغ
Базмае хусравона биниҳоданд
بزمهای خسروانه بنهادند
Пешгоҳ бисот бикшоданд
پیشگاه بساط بگشادند
Шамъ бар шамъи гашт рӯй бисот
شمع بر شمع گشت روی بساط
Рӯй дар рӯй шуд сарвару нишот
روی در روی شد سرور و نشاط
Он прирх ки буд меҳтари шан
آن پریرخ که بود مهترشان
Дрҳолтоҷи ақди гавҳари шан
درةالتاج عقد گوهرشان
Рафт ва бар базмгоҳ хос нишаст
رفت و بر بزمگاه خاص نشست
Дигаронро нишонди ҳам бар даст
دیگران را نشاند هم بر دست
Баркашиданд мурғи вори наво
برکشیدند مرغوار نوا
Дркшиднди мурғро зи ҳаво
درکشیدند مرغ را ز هوا
Баради овози шани зи роҳи фиреб
برد آوازشان ز راه فریب
Ҳам зи моҳон ва ҳам зи моҳи шикеб
هم ز ماهان و هم ز ماه شکیب
Рақс дар поишон ба захмагар ӣ
رقص در پایشان به زخمهگری
Зарб дар дасташон ба хона бар ӣ
ضرب در دستشان به خانهبری
Бодӣ омад намӯд дастон ҳо
بادی آمد نمود دستانها
Дргшод аз туранҷи пистон ҳо
درگشاد از ترنج پستانها
Дар ғами он туранҷи табъи гушой
در غم آن ترنج طبع گشای
Мондаи моҳони зи даври сандали соӣ
مانده ماهان ز دور صندل سای
Кард сад раҳ ки чора Эй созад
کرد صد ره که چارهای سازد
Хештани зи он дарахт андозад
خویشتن زآن درخت اندازد
Бо чунон лаъибатони ҳури сиришт
با چنان لعبتان حور سرشت
Беқиёмат дар аўФтд ба биҳишт
بی قیامت در اوفتد به بهشت
Бози гуфтори пер ш омад ёд
باز گفتار پیرش آمد یاد
Банд бар саръёни табъи ниҳод
بند بر صرعیان طبع نهاد
Ва он батон ҳамчунон дар он бозӣ
وآن بتان همچنان درآن بازی
наменамуданд шӯъбада созӣ
مینمودند شعبده سازی
Чун замонӣ нишот бинмуданд
چون زمانی نشاط بنمودند
Хон ниҳоданд ва хӯрдро буданд
خوان نهادند و خورد را بودند
Хӯрдҳое надидаи оташу об
خوردهایی ندیده آتش و آب
Карда хушбӯ ба машку авду гулоб
کرده خوشبو به مشک و عود و گلاب
Зирбо ӣӣ ба заъфарону шукр
زیربایی به زعفران و شکر
Норибои зи зирбои хуш тар
ناربایی ز زیربا خوشتر
Барраи ширмсти булғорӣ
بره شیرمستِ بلغاری
Моҳии тозаи мурғи прўорӣ
ماهیِ تازه مرغِ پرواری
Гардаҳои сипед чун кофур
گردههای سپید چون کافور
Нарму нозук чу пушту синаи ҳур
نرم و نازک چو پشت و سینهٔ حور
Саҳни ҳалво ӣ парварида ба қанд
صحن حلوای پروریده به قند
Бештар зонка гуфт шояд чанд
بیشتر زانکه گفت شاید چند
Вази кличаҳи ҳазор ҷинси ғариб
وز کلیچه هزار جنس غریب
Парвариш ёфта ба равғану таййиб
پرورش یافته به روغن و طیب
Чун бад-ӣни гӯна хуоне овараданд
چون بدین گونه خوانی آوردند
Хон махон ! бал ҷаҳонӣ овараданд
خوان مخوان! بل جهانی آوردند
Шоҳи хубон ба нозанинӣ гуфт
شاه خوبان به نازنینی گفت
Тоқи мо зуд гашт хоҳад ҷуфт
طاق ما زود گشت خواهد جفت
Буи авд оядам зи сандали хом
بوی عود آیدم ز صندل خام
Сӯии он авди сандалии бхром
سوی آن عود صندلی بخرام
Авди бӯе бар ӯст авдии пӯш
عود بویی بر اوست عودی پوش
Сандаломезу сандалӣ бар дӯш
صندلآمیز و صندلی بر دوش
Шаб чу авди сиёҳу сандали зард
شب چو عود سیاه و صندل زرد
Авди моро ба сандалаши пурвирд
عود ما را به صندلش پرورد
Мағзи моро з таййиб ҳаст насиб
مغز ما را ز طیب هست نصیب
Тибтӣ низ хуш буд бо таййиб
طیبتی نیز خوش بود با طیب
Май намояд ки ошнои нафасӣ
مینماید که آشنا نفسی
Бар дарахти сет ва май пазади ҳавасӣ
بر درختست و میپزد هوسی
Зери хониши з рӯй дмсоз ӣ
زیر خوانش ز روی دمسازی
То кунад бо хаёли мо бозӣ
تا کند با خیال ما بازی
Гар наёяд бигӯ ки хон пеши сет
گر نیاید بگو که خوان پیشست
Меҳри он меҳрбон аз он беш сет
مهر آن مهربان ازآن بیشست
Ки ба хон даст хеш бигушоед
که به خوان دست خویش بگشاید
Магар онгаҳ ки миҳмон ояд
مگر آنگه که میهمان آید
Хез то брхўрии зи пайванди ш
خیز تا برخوری ز پیوندش
Хон ниҳодаи мадор дар банди ш
خوان نهاده مدار در بندش
Нозанин рафт сӯии сандали шох
نازنین رفت سوی صندل شاخ
Даҳании тангу лобҳои фарох
دهنی تنگ و لابهای فراخ
Булбули осо бар ӯ дуруд оварад
بلبل آسا بر او درود آورد
Вази дарахташ чу гул фурӯд оварад
وز درختش چو گل فرود آورد
Миҳмони худ ки ҷои каш будаш
میهمان خود که جای کش بودش
Бар чунон рақси пои хуш будаш
بر چنان رقص پای خوش بودش
Шуд ба дунболи он миёнҷии чуст
شد به دنبال آن میانجی چست
Гӯ бидон кори худ миёнҷии ҷуст
گو بدان کار خود میانجی جست
Зон ҷавонӣ ки дар сар афтодаш
زان جوانی که در سر افتادش
Номад аз панди пери худ ёдаш
نامد از پند پیر خود یادش
Чун ҷавони ҷӯш дар ниҳоди орад
چون جوان جوش در نهاد آرد
Панди перони куҷо ба ёди орад ?
پند پیران کجا به یاد آرد؟
Ишқ чун барграфт шарм аз роҳ
عشق چون برگرفت شرم از راه
Рафт моҳон ба миҳмонии моҳ
رفت ماهان به میهمانی ماه
Моҳ чун дид рӯй моҳон ро
ماه چون دید روی ماهان را
Саҷдаи барадаш чу тахти шоҳон ро
سجده بردش چو تخت شاهان را
Бо худаш бар бисоти хоси нишонд
با خودش بر بساط خاص نشاند
Ин шукри рехт ва он гулоб ифшоанд
این شکر ریخت و آن گلاب افشاند
Кард бо ӯ ба хӯрд ҳам хуоне
کرد با او به خورد همخوانی
Кин чунинаст шарти меҳмонӣ
کاین چنین است شرط مهمانی
Вази сари дӯстӣу ихлосаш
وز سر دوستی و اخلاصش
Дод ҳар дами нўолаҳи хосаш
داد هر دم نواله خاصش
Чун фароғат раседашон аз хон
چون فراغت رسیدشان از خوان
Ҷоми ёқӯти гашти қӯти равон
جام یاقوت گشت قوت روان
Соғарӣ чанд чун з ме хӯрданд
ساغری چند چون ز می خوردند
Шармро аз миёна пай карданд
شرم را از میانه پی کردند
Чун з мастӣ дарид пардаи шарм
چون ز مستی درید پردهٔ شرم
Гашт бар моҳи меҳри моҳони гарм
گشت بر ماه مهر ماهان گرم
Лъбтӣ дид чун шукуфтаи баҳор
لعبتی دید چون شکفته بهار
Нозанинӣ чу сад ҳазор нигор
نازنینی چو صد هزار نگار
Нарму нозук бар ӣ чу лўру панир
نرم و نازکبری چو لور و پنیر
Чарбу ширинтарӣ зи шукру шер
چرب و شیرین تری ز شکر و شیر
Рух чу себӣ ки дилписанд буд
رخ چو سیبی که دلپسند بود
Дар миёни гулобу қанд буд
در میان گلاب و قند بود
Тан чу симоби коўрӣ дар мушт
تن چو سیماب کآوری در مشت
Аз латофат бурун равад зи ангушт
از لطافت برون رود ز انگشت
Дар канори он чунон ки гул дар боғ
در کنار آنچنان که گل در باغ
Дар миёни он чунон ки шамъу чароғ
در میان آنچنان که شمع و چراغ
Зевари ма нисор гашта бар ӯ
زیور مه نثار گشته بر او
Меҳри моҳон ҳазор гашта бар ӯ
مهر ماهان هزار گشته بر او
Гуҳ гузид ш чу қандро махмур
گه گزیدش چو قند را مخمور
Гуҳи мазиди ш чу шаҳдро занбӯр
گه مزیدش چو شهد را زنبور
Чунки моҳон ба моҳ дар печид
چونکه ماهان به ماه در پیچید
Моҳи чеҳраи зи шарми сари печид
ماهچهره ز شرم سر پیچید
Дар баровард лаъибати чин ро
در برآورد لعبت چین را
Гули сад баргу сарви симин ро
گل صد برگ و سرو سیمین را
Лаб бар он чашмаи рҳиқи ниҳод
لب برآن چشمهٔ رحیق نهاد
Меҳри ёқӯт бар ақиқи ниҳод
مهر یاقوت بر عقیق نهاد
Чун дар он нури чашму чашмаи қанд
چون درآن نور چشم و چشمه قند
Кард некӯи назар ба чашми писанд
کرد نیکو نظر به چشم پسند
Дид ъФритӣ аз даҳан то пой
دید عفریتی از دهن تا پای
Офарӣдаи зи хашмҳои худоӣ
آفریده ز خشمهای خدای
Гов мешайъ гурози дандонӣ
گاو میشی گراز دندانی
Ки аждаҳо кас надид чандоне
کهاژدها کس ندید چندانی
зи аждаҳо дар гузар ки аҳриманӣ
ز اژدها در گذر که اهرمنی
Аз замин то ба осмони даҳанӣ
از زمین تا به آسمان دهنی
Чифтаи пуштии нғўзи биллоҳи кўз
چفته پشتی نغوذ بالله کوز
Чун камоне ки баркашанд ба туз
چون کمانی که برکشند به توز
Пушти қавсӣ ва рӯй харчангӣ
پشت قوسی و روی خرچنگی
Буии гандаши ҳазор фарсангӣ
بوی گندش هزار فرسنگی
Бинӣ ӣӣ чун танури хишти пази ан
بینییی چون تنور خشتپزان
Даҳанӣ чун луед рангрази ан
دهنی چون لوید رنگرزان
Боз карда лабӣ чу коми наҳанг
باز کرده لبی چو کام نهنگ
Дар баровардаи миҳмонро танг
در برآورده میهمان را تنگ
Бар сару рӯйиши ошкор ва наҳуфт
بر سر و رویش آشکار و نهفت
Бӯса медод ва ин сухан ме гуфт
بوسه میداد و این سخن میگفت
К-эй ба чанги ман аўФтодаҳи сарат
کای به چنگ من اوفتاده سرت
Вай ба дандони ман даридаи ?бирт
وی به دندان من دریده برت
Чанг дар ман задӣу дандони ҳам
چنگ در من زدی و دندان هم
То лабами бӯсӣу занхдони ҳам
تا لبم بوسی و زنخدان هم
Чангу дандони нигар чу теғу синон
چنگ و دندان نگر چو تیغ و سنان
Чангу дандони чунин буд на чунон
چنگ و دندان چنین بود نه چنان
Он ҳамаи рағбатат чаҳ буд нахуст ?
آن همه رغبتت چه بود نخست؟
Венаи замони рағбатат чаро шуд суст ?
وین زمان رغبتت چرا شد سست؟
Лаби ҳамон лаб шудаи сет бӯса бихоҳ
لب همان لب شدهست بوسه بخواه
Рухи ҳамон рух назар мабанд зи моҳ
رخ همان رخ نظر مبند ز ماه
Бода аз дасти соқӣ ӣӣ мисатон
باده از دست ساقییی مستان
Коўрди сикӣ ӣӣ ба сад дастон
کآورَد سِهیِکییی به صد دستان
Хона дар кӯчае мгир ба музд
خانه در کوچهای مگیر به مزد
Ки дар он кӯча шаҳна бошад дузд
که درآن کوچه شحنه باشد دزد
эй чунон ин чунин ҳаме шояд
ای چنان اینچنین همی شاید
То кунам ончӣ бо ту май бояд
تا کنم آنچه با تو میباید
Гар насозам чунонкӣ дархур туаст
گر نسازم چنانکه درخور توست
Пас чунонам ки дидае зи нахуст
پس چنانم که دیدهای ز نخست
Ҳар дами ошӯбии ин чунин ме кард
هر دم آشوبی اینچنین میکرد
Аштлмҳои оташин ме кард
اشتلمهای آتشین میکرد
Чунки моҳон бенаво гашта
چونکه ماهان بینوا گشته
Дид моҳӣ ба аждаҳо гашта
دید ماهی به اژدها گشته
Сими соқӣ шудаи гурози саммӣ
سیمساقی شده گرازسُمی
Гови чашмӣ шуда ба гови дамӣ
گاوچشمی شده به گاودُمی
Зери он аждаҳоӣ ҳамчун қӣр
زیر آن اژدهای همچون قیر
намешуд аз зераши оби маънии гир
میشد از زیرش آب معنی گیر
Наъра Эй зад чу Тифли Зуҳраи шикоф
نعرهای زد چو طفل زهره شکاف
ё зании Тифлаши аўФтодаҳи зи ноф
یا زنی طفلش اوفتاده ز ناف
Ваон гурози сияҳ чу деви сипед
وان گراز سیه چو دیو سپید
намезад аз бӯсаи оташи андари бед
میزد از بوسه آتش اندر بید
То бдонгаҳ ки нур субҳ дамид
تا بدانگه که نور صبح دمید
Омад овози мурғ ва дев рамед
آمد آواز مرغ و دیو رمید
Пардаи зулмат аз ҷаҳон бархест
پردهٔ ظلمت از جهان برخاست
Ваон хаёлот аз миён бархест
وان خیالات از میان برخاست
Он хзФи гавҳарон лаъл намой
آن خزف گوهران لعل نمای
Ҳамаи рафтанд ва кас намонад ба ҷой
همه رفتند و کس نماند به جای
Монад моҳони фитода бар дар кох
ماند ماهان فتاده بر در کاخ
То бдонгаҳ ки рӯзи гашти фарох
تا بدانگه که روز گشت فراخ
Чун зи райҳони рӯзи тобанда
چون ز ریحان روز تابنده
Шуд дигар бор ҳуш ёбанда
شد دگر بار هوش یابنده
Дида бикшод дид ҷое зишт
دیده بگشاد دید جایی زشت
Дӯзахии тофта ба ҷои биҳишт
دوزخی تافته به جای بهشت
Нолшӣ чанд монда на?ил шуда
نالشی چند مانده نال شده
Хок дар дидаи хаёл шуда
خاک در دیده خیال شده
Зон банно ки асл ӯ хаёлӣ буд
زان بنا کهاصل او خیالی بود
Тарафаш омад ки турфаи ҳоле буд
طرفش آمد که طرفه حالی بود
Боғро дид ҷумлаи хорстон
باغ را دید جمله خارستان
Сафаро сифрӣ аз бхорстон
صفه را صفری از بخارستان
Сарву шамшодҳо ҳамаи хасу хор
سرو و شمشادها همه خس و خار
Миваҳо мӯру миваи дорони мор
میوهها مور و میوه داران مار
Синаи мурғу пушти бузғола
سینهٔ مرغ و پشت بزغاله
Ҳамаи мурдорҳои даҳ сола
همه مردارهای ده ساله
Ноӣу чангу рубоби коргари ан
نای و چنگ و رباب کارگران
Устихонҳои гӯру ҷонварон
استخوانهای گور و جانوران
Ва он ттқҳои гавҳари омўдаҳ
وآن تتقهای گوهر آموده
Чармҳои даббоғати олӯда
چرمهای دباغت آلوده
Ҳавзҳои чу об дар дида
حوضهای چو آب در دیده
Поргинҳои оби гандида
پارگینهای آب گندیده
Ва ончӣ ӯ хӯрда буд ва боқӣ монад
وآنچه او خورده بود و باقی ماند
Ва ончӣ аз ҷуръаи рез соқӣ монад
وآنچه از جرعه ریز ساقی ماند
Буд ҳошои зи ҷинси роҳат ҳо
بود حاشا ز جنس راحتها
Ҳамаи полоиши ҷароҳат ҳо
همه پالایش جراحتها
Ва ончии райҳону роҳ буд ҳама
وآنچه ریحان و راح بود همه
Резиши мустароҳ буд ҳама
ریزش مستراح بود همه
Бози моҳон ба кори худ дармонд
باز ماهان به کار خود درماند
Бар худ астағфируллоҳӣ бархонад
بر خود استغفراللهی برخواند
Пои он не ки раҳгузор шавад
پای آن نی که رهگذار شود
Рӯй он не ки пойдор шавад
روی آن نی که پایدار شود
Гуфт бо хештани аҷаби кории сет !
گفت با خویشتن عجب کاریست!
Ин чаҳ пайванд ва ин чаҳ паргор ӣ сет ? !
این چه پیوند و این چه پرگاریست؟!
Дӯш дидани шукуфтаи бастоне
دوش دیدن شکفته بستانی
Дидани имрӯзи меҳнати сетоне
دیدن امروز محنتستانی
Гули намӯдан ба моу хор чаҳ буд ?
گل نمودن به ما و خار چه بود؟
Ҳосили боғи рӯзгор чаҳ буд ?
حاصل باغ روزگار چه بود؟
Ва огаҳӣ на ки ҳарчӣ мо дорем
وآگهی نه که هرچه ما داریم
Дар ниқоби ма аждаҳо дорем
در نقاب مه اژدها داریم
Бинӣ ар пардаро барандозанд
بینی ار پرده را براندازند
Ки аблаҳони ишқ бо чаҳ мебозанад !
کهابلهان عشق با چه میبازند!
Ин рақамҳои рӯмӣу чинӣ
این رقمهای رومی و چینی
Зангӣ зишт шуд ки май бинӣ
زنگی زشت شد که میبینی
Пӯстӣ баркашида бар сари хӯн
پوستی برکشیده بر سر خون
Роҳи беруну мустароҳи дарун
راح بیرون و مستراح درون
Гар з гармоба баркашанд он пӯст
گر ز گرمابه برکشند آن پوست
Гулханиро касе надорад дӯст
گلخنی را کسی ندارد دوست
Баси мубсир ки мори муҳраи харид
بس مبَصّر که مارمُهره خرید
Муҳраи пиндошти мор дар сила дид
مهره پنداشت، مار در سَله دید
Баси мғФл дар ин харитаи хушк
بس مُغَفَّل در این خریطهٔ خشک
Гиреҳ авд ёфт , нофаи машк
گره عود یافت، نافهٔ مشک
Чунки моҳони зи чанги бадхоҳон
چونکه ماهان ز چنگ بدخواهان
Раст чун ман зи қиссаи моҳон
رست چون من ز قصه ماهان
Нияти кори хайр пеш гирифт
نیت کار خیر پیش گرفت
Тавба ҳо карду назрҳо пзрФт
توبهها کرد و نذرها پذرفت
Аз дили пок дар худоӣ гурехт
از دل پاک در خدای گریخت
Роҳ мерафту хӯни зи рух май рехт
راه میرفت و خون ز رخ میریخت
То ба обӣ расед равшану пок
تا به آبی رسید روشن و پاک
Шасти худроу рухи ниҳод ба хок
شست خود را و رخ نهاد به خاک
Саҷда карду замин ба хорӣ рафт
سجده کرد و زمین به خواری رفت
Бо кас бекасон ба зорӣ гуфт
با کس بیکسان به زاری گفت
К-эии гушоянда , кор ман бигушоӣ
کای گشاینده، کار من بگشای
Ваии намоянда , роҳ ман бинмоӣ
وی نماینده، راه من بنمای
Ту гушойӣам кори бастау бас
تو گشاییام کار بسته و بس
Ту намоеам раҳ на дигари кас
تو نماییام ره نه دیگر کس
На марои раҳнамо ӣ танҳо ӣӣ
نه مرا رهنمایْ تنهایی
Кист ковро ту роҳ нанамое ?
کیست کاو را تو راه ننمایی؟
Соъатӣ дар худоӣ худ нолид
ساعتی در خدای خود نالید
Рӯй дар саҷдаи гоҳ худ молида
روی در سجدهگاه خود مالید
Чунки сар барграфт дар бар хеш
چونکه سر برگرفت در بر خویش
Дид шахсе ба шаклу пайкари хеш
دید شخصی به شکل و پیکر خویش
Сабзи пӯшӣ чу фасли Нитсаоне
سبز پوشی چو فصل نیسانی
Сурхи рӯ ӣӣ чу субҳи нӯронӣ
سرخرویی چو صبح نورانی
Гуфт к-эй хоҷа кистӣ ба дуруст ?
گفت کای خواجه کیستی به درست؟
Қӣматии гўҳро ки гавҳар туаст
قیمتی گوهرا که گوهر توست
Гуфт ман Хизри м эй худои параст
گفت من خضرم ای خدایپرست
Омадам то туро бигирам даст
آمدم تا ترا بگیرم دست
Ният нек туаст комди пеш
نیت نیک توست کآمد پیش
Май расонади туро ба хонаи хеш
میرساند ترا به خانه خویش
Дасти худро ба ман даҳ аз сари пой
دست خود را به من ده از سر پای
Дида барҳам бабанду бози гушой
دیده برهم ببند و باز گشای
Чунки моҳони салом Хизр шунид
چونکه ماهان سلام خضر شنید
Ташна буд об зиндагонӣ дид
تشنه بود آب زندگانی دید
Дасти худро сабк ба дасташ дод
دست خود را سبک به دستش داد
Дида дар баст ва дар замон бикшод
دیده در بست و در زمان بگشاد
Дид худро дар он саломати гоҳ
دید خود را درآن سلامتگاه
Ки аввалаши деви барда буд зи роҳ
کهاولش دیو برده بود ز راه
Боғро дргшод ва кард шитоб
باغ را درگشاد و کرد شتاب
Сӯй Миср омад аз диёри хароб
سوی مصر آمد از دیار خراب
Дид ёрони хешро хомӯш
دید یاران خویش را خاموش
Ҳаряк аз сӯгвории азрақи пӯш
هریک از سوگواری ازرق پوش
Ҳарчӣ з оғоз дид то фарҷом
هرچه ز آغاز دید تا فرجام
Гуфт бо дӯстони хеши тамом
گفت با دوستان خویش تمام
Бо ваии он дӯстон ки ху карданд
با وی آن دوستان که خو کردند
Дид ки азрақи зи баҳр ӯ карданд
دید کهازرق ز بهر او کردند
Бо ҳама дар мувофиқат кушед
با همه در موافقت کوشید
Азрақӣ рост кард ва дар пӯшед
ازرقی راست کرد و در پوشید
Ранги азрақ бар ӯ қарор гирифт
رنگ ازرق بر او قرار گرفت
Чун фалаки ранг рӯзгор гирифт
چون فلک رنگ روزگار گرفت
Азрақ онаст ки осмони баланд
ازرق آنست کهآسمان بلند
Хуштар аз ранг ӯ наёфт паранд
خوشتر از رنگ او نیافت پرند
Ҳар ки ҳамранг осмон гардад
هر که همرنگ آسمان گردد
Офтобаш ба қурс хон гардад
آفتابش به قرص خوان گردد
Гули азрақ ки он ҳисоб кунад
گل ازرق که آن حساب کند
Қурса аз қурс офтоб кунад
قرصه از قرص آفتاب کند
Ҳар сӯе ки офтоб сар дорад
هر سویی کهآفتاب سر دارد
Гули азрақ дар ӯ назар дорад
گل ازرق در او نظر دارد
Лоҷарам ҳар гулӣ ки азрақ ҳаст
لاجرم هر گلی که ازرق هست
Хондаш ҳиндӯи офтоби параст
خواندش هندو آفتاب پرست
Қисса чун гуфт моҳи зебои чеҳр
قصه چون گفت ماه زیبا چهر
Дар канораш гирифт шоҳ ба меҳр
در کنارش گرفت شاه به مهر