Лаъли пайванди ин алоқа дар

لعل پیوند این علاقه دُر

Каз гуҳар кард гӯши гетии пар

کز گهر کرد گوش گیتی پر

Гуфт чун ҳафт гунбад аз майу ҷом

گفت چون هفت گنبد از می و جام

Он садо боз дод бо баҳром

آن صدا باز داد با بهرام

Ақл дар гунбади димоғи сараш

عقل در گنبد دماغ سرش

Дод аз йени гунбади равони хабараш

داد ازین گنبد روان خبرش

Каз санами хонаҳои гунбади хок

کز صنم خانه‌های گنبد خاک

Даври шӯ каз ту даври боди ҳалок

دور شو‌، کز تو دور باد هلاک

Гунбади мағзи шоҳ ҷӯш гирифт

گنبد مغز شاه جوش گرفت

Каз фусуну фасона гӯш гирифт

کز فسون و فسانه گوش گرفت

Дид кини гунбади бисоти навард

دید کاین گنبد بساط نورد

Аз ҳамаи гунбадии براردи гирд

از همه گنبدی برآرد گرد

Ҳафт гунбад бар осмони бгзошт

هفت گنبد بر آسمان بگذاشت

Аўраҳи гунбади дигари бардошт

او رهِ گنبد دیگر برداشت

Гунбадӣ каз фано нагардад паст

گنبدی کز فنا نگردد پست

То қиёмат бирав бихуфтад маст

تا قیامت برو بخفتد مست

Ҳафт мӯбад бихонад мӯбади зод

هفت موبد بخواند موبد زاد

Ҳафт гунбад ба ҳафт мӯбад дод

هفت گنبد به هفت موبد داد

Дар зад оташ ба ҳар яке ногоҳ

در زد آتش به هر یکی ناگاه

Маънӣ он шуд ки кардаш оташгоҳ

معنی آن شد که کردش آتشگاه

Сарви бен чун ба шаст расед

سروبن چون به شصت سال رسید

Ёсуман бар сар бунафша дамид

یاسمن بر سر بنفشه دمید

Аз сар сидқ шуд худои параст

از سر صدق شد خدای‌پرست

Дошт аз хештани парастии даст

داشت از خویشتن‌پرستی دست

Рӯзӣ аз тахт ва тоҷ кард канор

روزی از تخت و تاج کرد کنار

Рафт бо вижагони худ ба шикор

رفت با ویژگان خود به شکار

Дар чунон сайду сайди сохтанаш

در چنان صید و صید ساختنش

Буд бар сайди хеш тохтанаш

بود بر صید خویش تاختنش

Лашгар аз ҳар сўӣӣ пароканданд

لشگر از هر سویی پراکندند

Ҳар яке гӯр ва оҳӯ афканданд

هر یکی گور و آهو افکندند

Майл ҳар як ба гӯри сҳроӣӣ

میل هر یک به گور صحرایی

ӯ талабкори гӯри тнҳоӣӣ

او طلبکار گور تنهایی

Гӯри ҷуст аз барои маскани хеш

گور جست از برای مسکن خویش

Оҳӯи афканд лек аз тани хеш

آهو افکند لیک از تن خویش

Гӯру оҳӯи мҷўии азин гули шӯр

گور و آهو مجوی ازین گل شور

Коҳуаш оҳӯасту гӯраши гӯр

که‌آهو‌ش آهو‌ست و گورش گور

Оқибати гӯрӣ аз канораи дашт

عاقبت گوری از کناره دشت

Омаду сӯй гўрхон бигузашт

آمد و سوی گورخان بگذشت

Шоҳ донист кони фириштаи паноҳ

شاه دانست کان فرشته پناه

Сӯии минӯаш май намояди роҳ

سوی مینو‌ش می‌نماید راه

Кард бар гӯри мураккаби ангезӣ

کرد بر گور مرکب انگیزی

Дод икрони тундро тезӣ

داد یکران تند را تیزی

Аз пай сайд менамӯд шитоб

از پی صید می‌نمود شتاب

Дар биёбон ва ҷойҳои хароб

در بیابان و جای‌های خراب

Пар гирифта наванд чори париш

پر گرفته نوند چار پرش

Вази вшоқони яке ду бар асараш

وز وشاقان یکی دو بر اثرش

Буд ғорӣ дар он хробстон

بود غاری در آن خرابستان

Хуштар аз чоҳи ях ба тобистон

خوش‌تر از چاه یخ به تابستان

Рахна жарф дошт чун моҳӣ

رخنهٔ ژرف داشت چون چاهی

Ҳечкасро на бар дараш роҳӣ

هیچکس را نه بر درش راهی

Гӯр дар ғор шуд равону далер

گور در غار شد روان و دلیر

Шоҳи дунбол ӯ гирифта чу шер

شاه دنبال او گرفته چو شیر

Асб дар ғор жарф ронад савор

اسب در غار ژرف راند سوار

Ганҷи Кайхусравии расонад ба ғор

گنج کیخسروی رساند به غار

Шоҳро ғори пардаи дор шуда

شاه را غار پرده‌دار شده

Ва ӯ ҳам оғӯши ёри ғор шуда

و او هم‌آغوش یار غار شده

Ваон вшоқон ба посдории шоҳ

وان وشاقان به پاسداری شاه

Бар дар ғор карда манзилгоҳ

بر در غار کرده منزلگاه

На раҳи он ки дар хазанд ба ғор

نه ره آن‌که در خزند به غار

На сарбози пас шудан ба шикор

نه سرِ باز پس شدن به شکار

Дида бар роҳи монда бо дами сард

دیده بر راه مانده با دم سرد

Тоз лашгар куҷо барояд гирд

تا ز لشگر کجا برآید گرد

Чун замонӣ барон кашид дароз

چون زمانی بران کشید دراز

Лашгар аз ҳар сўӣӣ расед фароз

لشگر از هر سویی رسید فراز

Шоҳи ҷустанду ғор май диданд

شاه جستند و غار می‌دیدند

Муҳра дар мағзи мор май диданд

مهره در مغز مار می‌دیدند

Он вшоқони зи ҳоли шоҳи ҷаҳон

آن وشاقان ز حال شاه جهان

Боз гуфтанд ончӣ буд ниҳон

باز گفتند آنچه بود نهان

Ки чу шаҳ бар шикор кард оҳанг

که چو شه بر شکار کرد آهنگ

Ронад мураккаби бад-ӣни кричаҳи танг

راند مرکب بدین کریچهٔ تنگ

Каси бад-ӣн доварӣ нашуд ёвар

کس بدین داوری نشد یاور

Венаи суханро надошт каси бовар

وین سخن را نداشت کس باور

Ҳама гуфтанд кин хаёли бадаст

همه گفتند کاین خیال بد است

Қавли ноболиғон бехирад аст

قول نابالغان‌ِ بی‌خرد است

Хусрави пилтан ба номи худоӣ

خسرو پیلتن به نام خدای

Кӣ дар ин тангноӣ гирад ҷой

کی در این تنگنای گیرد جای

Ва огаҳӣ на ки пели он бустон

و آگهی نه که پیل آن بستان

Дид хобӣ ва шуд ба Ҳиндӯстон

دید خوابی و شد به هندوستان

Банд бар пилтани замонаи ниҳод

بند بر پیلتن زمانه نهاد

Пели банди замонаро ки кушод

پیل بند زمانه را که گشاد

Бар нишон додани Халифаи тахт

بر نشان‌ دادن‌ِ خلیفهٔ تخت

намезаданд он вшоқгонро сахт

می‌زدند آن وشاقگان را سخت

зи оҳи он тФлгони дардолӯд

ز آه آن طفلگان دردآلود

Гардӣ аз ғори ?бардамӣад чу дӯд

گردی از غار بردمید چو دود

Бонгӣ омад ки шоҳ дар ғораст

بانگی آمد که شاه در غارست

Боз гардид шоҳро кораст

باز گردید شاه را کارست

Хосгонӣ ки аҳл кор шуданд

خاصگانی که اهل کار شدند

Шоҳи ҷӯёни дарун ғор шуданд

شاه جویان درون غار شدند

Ғори бен баста буду кас на падед

غار بن بسته بود و کس نه پدید

Анкабутёни басии магас на падед

عنکبوتیان بسی‌، مگس نه پدید

Садра аз оби дидаи шстндш

صدره از آب دیده شستندش

Балки сад бораи бози ҷустандаш

بلکه صد باره باز جستندش

Чун надиданд шоҳро дар ғор

چون ندیدند شاه را در غار

Бар дар ғор саф заданд чу мор

بر در غار صف زدند چو مار

Дидҳоро ба об тар карданд

دیده‌ها را به آب تر کردند

Модари шоҳро хабар карданд

مادر شاه را خبر کردند

Модар омад чу сӯхтаи ҷгарӣ

مادر آمد چو سوخته جگری

Вази миёни гум шуда чунон писарӣ

وز میان گم شده چنان پسری

Ҷусти шаҳро на чун касон дигар

جست شه را نه چون کسان دگر

Кӯ ба ҷони ҷуст ва дигарон ба назар

کو به جان جست و دیگران به نظر

Гул талаб карду хор дар брёФт

گل طلب کرد و خار در بر یافت

То писар беш ҷуст камтар ёфт

تا پسر بیش جست‌، کمتر یافت

Зари фурӯи рехти пуштаи пушта чу кӯҳ

زر فرو ریخت پشته پشته چو کوه

То кунанд он замини гуруҳи гуруҳ

تا کنند آن زمین گروه گروه

Чоҳ кунад ва ба кунҷ роҳ наёфт

چاه کند و به گنج راه نیافت

Юсуфи хешро ба чоҳ наёфт

یوسف خویش را به چاه نیافت

Зон заминҳо ки рахна кард ъҷўз

زان زمین‌ها که رخنه کرد عجوز

Мондаи он хоки рахнаи рахна ҳануз

مانده آن خاک رخنه رخنه هنوز

Он шносндгон ки донндш

آن شناسندگان که دانندش

Ғори баҳроми гӯри хўонндш

غار بهرام گور خوانندش

То чиҳил рӯз хок ме канданд

تا چهل روز خاک می‌کندند

Дар ҷаҳони гўркн чунин чанданд

در جهان گورکن چنین چندند

Шуд замини канда то даҳонаи об

شد زمین کنده تا دهانه آب

Касе он ганҷро надид ба хоб

کسی آن گنج را ندید به خواب

Онкӣ ӯро бар осмон рахтаст

آن‌که او را بر آسمان رخت است

Дар замини боз ҷустанаши сахт

در زمین باز جستنش سخت است

Дар замини ҷурм ва устихон бошад

در زمین جرم و استخوان باشد

Ва осмонӣ бар осмон бошад

و آسمانی بر آسمان باشد

Ҳар ҷасадро ки зер гардунаст

هر جسد را که زیر گردون است

Модарии хок ва модарӣ хӯнаст

مادری خاک و مادری خون است

Модари хӯни бпрўрд дар ноз

مادر خون بپرورَد در ناز

Модари хок азу сетанд боз

مادر خاک ازو ستانَد باز

Гарчи баҳромро ду модар буд

گرچه بهرام را دو مادر بود

Модари хоки меҳрбонтар буд

مادر خاک مهربان‌تر بود

Кончнонши ситад ки бози надод

کانچنانش ستد که باز نداد

Сози чора ба чораи сози надод

ساز چاره به چاره‌ساز نداد

Модари хӯни зи ҷаври модари хок

مادر خون ز جور مادر خاک

Кард худро ба дарду ранҷи ҳалок

کرد خود را به درد و رنج هلاک

Чун табаши барзад аз димоғаши ҷӯш

چون تبش برزد از دماغش جوش

Омад овози ҳотифяш ба гӯш

آمد آواز هاتفیش به گوش

Кӣ ба ғифлат чу дому дади пӯён

کی به غفلت چو دام و دد پویان

Шери мурғони ғайбро ҷӯён

شیر مرغان غیب را جویان

Ба ту яздон вадиатӣ биспурад

به تو یزدان ودیعتی بسپرد

Чунки вақт омад он вадиати барад

چونکه وقت آمد آن ودیعت برد

Бар видоъи вадиати дгарон

بر وداع ودیعت دگران

Хештанро макаш чу бе хабарон

خویشتن را مکُش چو بی‌خبران

Бози пас гирд ва корхўиш бисоз

باز پس گرد و کار خویش بساز

Даст кӯтоҳ кун зи ранҷи дароз

دست کوتاه کن ز رنج دراز

Чун зи ҳотиф чунин шунид паём

چون ز هاتف چنین شنید پیام

Меҳри бардошти модар аз баҳром

مهر برداشت مادر از بهرام

Рафт ва он дил ки дошт дарбандаш

رفت و آن دل که داشت در بندش

Кард машғӯли кори фарзандаш

کرد مشغول کار فرزندش

Тоҷу тахташ ба ворисон биспурад

تاج و تختش به وارثان بسپرد

Ҳар ки зу ворисӣ бимонад намурда

هر که زو وارثی بماند نمرد

эй зи баҳром гӯр дода хабар

ای ز بهرام گور داده خبر

Гӯри баҳроми ҷӯй азин бигузар

گور بهرام جوی ازین بگذر

На ки баҳроми гӯр бомо нест

نه که بهرام گور با ما نیست

Гӯри баҳром низ пайдо нест

گور بهرام نیز پیدا نیست

Он чаҳ бинӣ ки вақте аз сари зӯр

آن چه بینی که وقتی از سر زور

Номи доғии ниҳод бар тани гӯр

نام داغی نهاد بر تن گور

Доғи гӯраши мубин ба аввали бор

داغ گورش مبین به اول بار

Гӯри доғаши нигар ба охири кор

گور داغش نگر به آخر کار

Гарчи пои ҳазор гӯри шикаст

گرچه پای هزار گور شکست

Охир аз поймол гӯр нараст

آخر از پایمال گور نرست

Хонаи хокдони ду дар дорад

خانه خاکدان دو در دارد

То якеро баради яке орад

تا یکی را برد یکی آرد

эй се гази хоку паҳнии ту газӣ

ای سه گز خاک و پهنی تو گزی

Чори хам дар дукони рангразӣ

چار خُم در دکان رنگرزی

Ҳар нўолаҳ ки меъдаи ту пазад

هر نواله که معده تو پزد

Хилтии онро ба ранги худ барзад

خلطی آن را به رنگ خود برَزَد

Аз сарви пой то ба гардану гӯш

از سر و پای تا به گردن و گوش

Ҳаст азин чори хилти орӣаи пӯш

هست ازین چار خلط عاریه پوش

Бар чунин рангҳои орӣаи соз

بر چنین رنگ‌های عاریه‌ساز

Чаҳ наҳй дил ки дод бояд боз

چه نهی دل که داد باید باز

Ғоибоне ки рӯй баста шуданд

غایبانی که روی‌بسته شدند

Аз чунин рангу буи руста шуданд

از چنین رنگ و بوی رسته شدند

То қиёмат қиём нанамояд

تا قیامت قیام ننماید

Каси рухи баста боз накушояд

کس رخ بسته باز نگشاید

Раҳи раҳи хавфу шаб шаб хатараст

ره ره خوف و شب شب خطرست

Шаҳна хуфтасту дузд бар гузараст

شحنه خفته‌ست و دزد بر گذر‌ست

Хоксорон ба хок сайр шаванд

خاکسار‌ان به خاک سیر شوند

Зери дастон ба даст зер шаванд

زیر دستان به دست زیر شوند

Чун ту бории зи дасти болоӣ

چون تو باری ز دست بالایی

Зер ҳар дасти хӯн чаҳ полоӣӣ

زیر هر دستْ خون چه پالایی‌؟

Осмони зер даст хоҳад хез

آسمان زیر دست خواهی‌، خیز‌!

Пои боло на аз замин бигурез

پای بالا نِه‌، از زمین بگریز

Мерӯ ва ҳеҷ гӯнаи бози мубин

می‌رو و هیچ گونه باز مبین

То науфтӣ аз осмон ба замин

تا نیفتی از آسمان به زمین

Анҷуми осмони ҳамоили тест

انجم آسمان حمایل تست

Чистанд он ҳамаи васоили тест

چیستند آن همه وسایل تست

Танагии ҷумларо маҷоли тўӣӣ

تنگی جمله را مجال تویی

Тнглўшои ин хаёли тўӣӣ

تنگلوشای این خیال تویی

Ҳар як аз ту гирифтаи тимсолӣ

هر یک از تو گرفته تمثالی

Ту чаҳгирӣ ? з ҳар яке фолӣ

تو چه‌گیری ز هر یکی فالی

Ончии он ҳо кунад тўӣии он нур

آنچه آنها کند‌، تویی آن نور

Вончаҳи инҳо хиради тўӣӣ зон давр

و‌آنچه اینها خَرَد‌، تویی زان دور

Ҷузи яке хат ки нуқтапарвар тест

جز یکی خط که نقطه پرور تست

Он дигар ҳарфҳо зи дафтари тест

آن دگر حرف‌ها ز دفتر تست

Офаринро тўӣии фириштаи пос

آفرین را تویی فرشته پاس

Ва офаринандаро далели шинос

و آفریننده را دلیل شناس

Нек мардӣ бибин ки бад нашӯй

نیک‌مردی بین که بد نشوی

Бо дадонеи нигар ки дад нашӯй

با ددانی نگر که دد نشوی

Ончии дории ҳисоби неку бадаст

آنچه داری حساب نیک و بدست

Ва ончии хоҳӣ вилоят хирадаст

و آنچه خواهی ولایت خردست

ё дарии зан ки қаҳт нон набӯд

یا دری زن که قحط نان نبود

ё чунон шӯ ки кас чунон набӯд

یا چنان شو که کس چنان نبود

Дидаи кӯ дар ҳиҷоб нур уфтад

دیده کاو در حجاب نور افتد

зи осмону фиришта давр уфтад

ز آسمان و فرشته دور افتد

Чошнии гири осмони змист

چاشنی گیر آسمان زمی‌ست

Мизбон фиришта одамӣаст

میزبان فرشته آدمی‌ست

Рӯй азин чори сӯй ғам бартоб

روی ازین چار سوی غم برتاب

Чанд азин хоку боду оташу об

چند ازین خاک و باد و آتش و آب

Ҳуҷрае бо чаҳор дӯди оҳанг

حجره‌ای با چهار دود آهنگ

Бар дилу дида чун набошад танг

بر دل و دیده چون نباشد تنگ‌؟

Ду дарии шӯ чу кӯии тарророн

دو دری شو چو کوی طرار‌ان

Чори бандӣ чу банди айёрон

چار بندی چو بند عیاران

Пеш аз он кат бурун кунанд зи даҳ

پیش از آن که‌ت برون کنند ز ده

Рахт бар гову бор бар хар на

رخت بر گاو و بار بر خر نه

Раҳ ба ҷони рӯ ки колбуд кунадаст

ره به جان رو که کالبد کُند است

Бор кам кун ки борагӣ тундаст

بار کم کن که بارگی تند است

Мурдаеро ки ҳол бад бошад

مرده‌ای را که حال بد باشد

Майли ҷони сӯй колбуд бошад

میل جان سوی کالبد باشد

Вонкаҳ донад ки асл ҷонаш чист

وانکه داند که اصل جانش چیست

Ҷон ӯ беҷасад тавонад зист

جان او بی جسد تواند زیست

То напиндорӣ эй баҳонаи бсич

تا نپنداری ای بهانه بسیچ

Кин ҷаҳон ва он ҷаҳону дигрҳич

کاین جهان و آن جهان و دیگر هیچ

Тӯлу арз вуҷӯд бисёраст

طول و عرض وجود بسیارست

Вончаҳ дар ғӯри мост ин ғораст

وانچه در غور ماست این غارست

Ҳаст чанд офарӣдаи зинҳо давр

هست چند آفریده زینها دور

Когҳӣ несташон зи зулмату нур

کاگهی نیستشان ز ظلمت و نور

Офариниш басӣ аст нест шаккӣ

آفرینش بسی است‌، نیست شکی

Ва офаринанда ҳаст лек яке

و آفریننده هست‌، لیک یکی

Нақши ин ҳафт лавҳи чори сиришт

نقش این هفت لوح چار سرشت

зи ибтидои ҷузи яке қалами ннбшт

ز ابتدا جز یکی قلم ننبشت

Гар на ҳафт ар чаҳор сад бошад

گر نه هفت ار چهار صد باشد

Зер як дод ва як ситад бошад

زیر یک داد و یک ستد باشد

Аввалин нуқта ва охирин паргор

اولین نقطه و آخرین پرگار

Аз яке ва яке нагардад кор

از یکی و یکی نگردد کار

Дар дуеҳо мубин ва дар васлаш

در دویی ها مبین و در وصلش

Дар яке байн ва дар яке аслаш

در یکی بین و در یکی اصلش

Ҳар дуе аввал аз яке шуд рост

هر دویی اول از یکی شد راست

Ҳам яке монад чун дуе бархест

هم یکی ماند چون دویی برخاست

Ҳар ки ояд дар ин сипанҷи сарой

هر که آید در این سپنج سرای

Боядаш боз рафтан аз сарпоӣ

بایدش باز رفتن از سر پای

Дар ваии оҳистаи рӯ ки тези ҳшст

در وی آهسته رو که تیزهش‌ست

Дайр гираст лек зуд кашаст

دیر‌گیر است‌، لیک زود‌کش‌ست

Гарчи дар доварии забун каш нест

گرچه در داوری زبون‌کش نیست

Аз ҳисобаш касе Фромш нест

از حسابش کسی فرامش نیست

Гар кунӣ сад ҳазор бораи чуст

گر کنی صد هزار باره چست

Нахурӣ беш аз онкӣ рӯзӣ туаст

نخوری بیش از آنکه روزی توست

Ҳавза Эй дорад осмони ихбнд

حوضه‌ای دارد آسمان یخبند

Чанд азин яхи Фқоъи гшоӣӣ чанд

چند ازین یخ فقع گشایی‌؟ چند‌؟

Дар ҳавойӣ казон фусурдаи шӯй

در هوایی کزان فسرده شوی

Пеш аз он зиндаи шӯ ки мурдаи шӯй

پیش از آن زنده شو که مرده شوی

Онкӣ чун чархи гирди олами гашт

آنکه چون چرخ گِردِ عالم گشت

Оқибати ҷумларо гузошту гузашт

عاقبت جمله را گذاشت و گذشت

Олами ҳечкас ба ҳеҷаш кишт

عالم ِ هیچکس به هیچش کشت

Чархи печон ба чархи печиши гашт

چرخ پیچان به چرخ پیچش گشت

Аз ғаразҳои ин ҷаҳонии хеш

از غرض‌های این جهانی خویش

Бози брхўр ба зиндагонии хеш

باز برخور به زندگانی خویش

То чу шамшеру тири ҷони оҳнҷ

تا چو شمشیر و تیر جان آهنج

Ҳарчӣ зонат баради надории ранҷ

هرچه زانت برد نداری رنج

Аз ҷаҳони пеш аз онкӣ дар гузарӣ

از جهان پیش از آنکه در گذری

Ҷони бабр то зи марги ҷони бабрӣ

جان ببر تا ز مرگ جان ببری

Хонаро хор кун хӯришро хирад

خانه را خوار کن خورش را خُرد

Аз ҷаҳони ҷони чунин туоне барад

از جهان جان چنین توانی برد

Дар ду чизаст растгории мард

در دو چیز است رستگاری مرد

Онкӣ бисёр дод ва андак хӯрд

آنکه بسیار داد و اندک خورد

Ҳар ки дар меҳтарӣ гузорад гом

هر که در مهتری گذارَد گام

Зини ду номоварӣ брорди ном

زین دو نام‌آور‌ی برآرَد نام

Ҳеҷ бисёр хор поя надид

هیچ بسیار خوار پایه ندید

Ҳиҷ кам даҳ ба поигаҳ нарасед

هیچ کم ده به پایگه نرسید

Дарраи мӯҳтасиб ки доғ нааст

دِرّهٔ محتسب که داغ‌نِه است

Аз паии дуғ кам даҳон даҳаст

از پی دوغ کم‌دهانِ ده است

Дар чунин даҳ касе дҳо дорад

در چنین ده کسی دها دارد

Ки баиро ба аз баҳо дорад

که بهی را به از بها دارد

Дар ҷаҳони хосу ом ҳар ду басӣаст

در جهان خاص و عام هر دو بسی‌ست

На ки хоси ин ҷаҳони з баҳр касеаст

نه که خاص این جهان ز بهر کسی‌ست

Чаҳ тавон дил дар он амал бастан

چه توان دل در آن عمل بستن

Кӯ ба азл ту бошад обистан

کو به عزل تو باشد آبستن

Ҳар иморат ки зер афлокаст

هر عمارت که زیر افلاک است

Хок бар сари куниш ки худ хокаст

خاک بر سر کنش که خود خاک است

Бигузар аз доми ӯй ва дайр мабош

بگذر از دام اوی و دیر مباش

Минбарат дор шуд далер мабош

منبرت دار شد دلیر مباش

Зинда рафтан ба дор бар ҳавасаст

زنده رفتن به دار بر هوس است

Зинда бар дори як Масеҳи баст

زنده بر دار یک مسیح بس است

Гар заминӣ расад ба чархи барин

گر زمینی رسد به چرخ برین

Ҳам заминаш фурӯ кашад ба замин

هم زمینش فرو کشد به زمین

Гар касе бар фалаки расонади тоҷ

گر کسی بر فلک رساند تاج

Ҳафт кишвар кашад ба зери хароҷ

هفت کشور کشد به زیر خراج

Байняши ногаҳони шабии мурда

بینی‌اش ناگهان شبی مرده

Сари фурӯи бардаи дарди сари барда

سر فرو برده‌، درد‌سر برده

Хок бехсФ лоуболӣ нест

خاک بی خسف لاابالی نیست

Ганҷи дониши зи мор холӣ нест

گنج دانش ز مار خالی نیست

Рутабии кӯ ки несташ хорӣ

رطبی کو که نیستش خاری‌؟

ё куҷои нӯши муҳра бе Марӣ

یا کجا نوش‌مهره بی ماری‌؟

Ҳукм ҳар неку бад ки дар даҳраст

حکم هر نیک و بد که در دهر‌ست

Заҳр дар нӯшу нӯш дар заҳраст

زهر در نوش و نوش در زهر‌ست

Ки хӯрд ? нӯши порае дар пеш

که خورد‌؟ نوش پاره‌ای در پیش

Каз пай он нахурд бояд неш

کز پی آن نخورد باید نیش‌؟

Нешу нӯши ҷаҳон ки пеш ва пасаст

نیش و نوش جهان که پیش و پس است

Дардам ва дар дам яке магасаст

در دَم و در دُم‌ ِ یکی مگس است

Набӯд дар ҳиҷоби зулмату нур

نبود در حجاب ظلمت و نور

Муҳраи хари зи меҳри исои давр

مهره خر ز مهر عیسی دور

Кист кӯ бар замини фарозади тахт

کیست کاو بر زمین فرازد تخت‌؟

Кохрши ҳам замин нагирад сахт

کاخرش هم زمین نگیرد سخت‌؟

Ёрб он даҳ ки оради осонӣ

یارب آن ده که آرد آسانی

Новирди оқибати пушаймонӣ

ناورد عاقبت پشیمانی

Бар Низомӣ дар карам бигушоӣ

بر نظامی در کرم بگشای

Дар паноҳи ту созиши ҷой

در پناه در تو سازش جای

Аввалаш додае накӯи номӣ

اولش داده‌ای نکو‌نامی

Охираши даҳ накӯи саранҷомӣ

آخرش ده نکو سرانجامی