Мғнии Ганаро даровар ба ҷӯш
مغنی غنا را درآور به جوش
Ки дар боғ булбул набояд хамӯш
که در باغ، بلبل نباید خموش
Магари хотирамро ба ҷӯш оварӣ
مگر خاطرم را به جوش آوری
Ман гунгро дар хурӯш оварӣ
من گنگ را در خروش آوری
Ҳамон файласуф ҷаҳондида гуфт
همان فیلسوف جهاندیده گفت
Ки чун дониш омад раҳ шоҳ рафт
که چون دانش آمد ره شاه رفت
Даҳан меҳр кард з май хушгувор
دهن مهر کرد ز می خوشگوار
Ки бунёд шодӣ надид устувор
که بنیاد شادی ندید استوار
Яке рӯз каз субҳи заррини ниқоб
یکی روز کز صبح زرین نقاب
Ба назорагон рух намӯд офтоб
به نظارگان رخ نمود آفتاب
Сикандар ба ойини фарҳанги хеш
سکندر به آیین فرهنگ خویش
Мулӯконаи буришад ба авранги хеш
ملوکانه بَرشد به اورنگ خویش
Даромад рақибӣ ки инак зи роҳ
درآمد رقیبی که اینک ز راه
Фиристода ҳиндӯ омад ба шоҳ
فرستاده هندو آمد به شاه
Намояд ки дар ҳазрати шаҳриёр
نماید که در حضرت شهریار
Паём оварам боз хоҳед бор
پیام آورم باز خواهید بار
Бифармуд шаҳ то шитоб оваранд
بفرمود شه تا شتاب آورند
Муғонро сӯй офтоб оваранд
مغان را سوی آفتاب آورند
Ба фармони шаҳи сӯй муғ тохтанд
به فرمان شه سوی مغ تاختند
Раҳаш боз доданду бнўохтнд
رهش باز دادند و بنواختند
Даромад муғ хизмат омӯхта
درآمد مغ خدمتآموخته
Муғона чу оташ барафрӯхта
مغانه چو آتش برافروخته
Чу тобандаи хуршедро дид зуд
چو تابنده خورشید را دید زود
Ба расми муғонаш парастиш намӯд
به رسم مغانش پرستش نمود
Ба фармони шоҳаши рақибони даст
به فرمان شاهش رقیبان دست
Нишонданд ҷое ки шояд нишаст
نشاندند جاییکه شاید نشست
Сухан мешуд аз ҳар дарии дилписанд
سخن میشد از هر دری دلپسند
зи хоки замин то ба чархи баланд
ز خاک زمین تا به چرخ بلند
Ба андоза ҳар кас ҳунар ме намӯд
بهاندازه هرکس هنر مینمود
Ба гуфтори худ қадар худ ме фузуд
به گفتار خود قدر خود میفزود
Чу дар ҳиндӯ омад нишоти сухан
چو در هندو آمد نشاط سخن
Гул тоза раст аз дарахти куҳан
گل تازه رست از درخت کهن
Басии нуктаҳои гиреҳ баста гуфт
بسی نکتههای گرهبسته گفت
Ки он дар носуфтаро кас насуфт
که آن دُر ناسفته را کس نسفت
Фалакро зи лаби ҳуққаи пар нӯш кард
فلک را زِ لب حُقه پرنوش کرد
Ҷаҳонро з дар ҳалқа дар гӯш кард
جهان را ز دُر حلقه در گوش کرد
Санои ҷаҳондори гетии паноҳ
ثنای جهاندار گیتیپناه
Чунон гуфт коФрўхти он боргоҳ
چنان گفت کهافروخت آن بارگاه
Чу гашт аз санои пери пардохта
چو گشت از ثنا پیر پرداخته
Ниқоб сухан шуд барандохта
نقاب سخن شد برانداخته
Ки торики парвонае сӯии боғ
که تاریک پروانهای سوی باغ
Равон шуд ба умеди равшани чароғ
روان شد به امید روشنچراغ
Магари кони чароғ ошноӣ диҳад
مگر کان چراغ، آشنایی دهد
Ман тираро равшаноӣ диҳад
من تیره را روشنایی دهد
Манам пешвои ҳамаи ҳиндӯон
منم پیشوای همه هندوان
Ба андешаи пер ва ба қӯти ҷавон
به اندیشه پیر و به قوّت جوان
Суханҳои сарбаста дорам басӣ
سخنهای سربسته دارم بسی
Ки накушояд он бастаро ҳар касе
که نگشاید آن بسته را هرکسی
Шунидам каз ин даври омӯзгор
شنیدم کز این دور آموزگار
Саромади туе бар ҳамаи рӯзгор
سرآمد تویی بر همه روزگار
Хиради ришта дар яктоӣ туаст
خرد رشتهٔ دُر یکتای توست
Дирафши гиреҳ боз кун рой туаст
درفش گره باز کن رای توست
Агар чаҳ худованди тоҷӣу тахт
اگرچه خداوند تاجی و تخت
Бар донишат низ додаст бахт
برِ دانشت نیز دادهست بخت
Агар гуфтаро аз ту ёбам ҷавоб
اگر گفته را از تو یابم جواب
Парастиши бгрдонм аз офтоб
پرستش بگردانم از آفتاب
Вагар ноед аз шаҳи ҷавобӣ ба даст
وگر ناید از شه جوابی به دست
Дигарбора бар хари тавон рахти баст
دگرباره بر خر توان رخت بست
Валикин нахоҳам ки ҷузи шаҳриёр
ولیکن نخواهم که جز شهریار
Равад дар сухани ҳечкасро шумор
رود در سخن هیچکس را شمار
зи ман пурсиш ва посух ояд зи ту
ز من پرسش و پاسخ آید ز تو
Ҷавоби сухан фаррух ояд зи ту
جواب سخن فرخ آید ز تو
Ҷаҳондори гуфтои баҳонаи мҷўӣ
جهاندار گفتا بهانه مجوی
Сухан ҳар чаҳ пӯшида дорӣ бигӯӣ
سخن هر چه پوشیده داری بگوی
Ҷаҳондидаи ҳиндӯи замин бӯса дод
جهاندیده هندو زمین بوسهداد
Забонӣ чу шамшери ҳиндии кушод
زبانی چو شمشیر هندی گشاد
Чу кард офарӣнии сазовори шоҳ
چو کرد آفرینی سزاوار شاه
Бпрсидш аз кори гетии паноҳ
بپرسیدش از کار گیتیپناه
Ки чун ман зи худ рахти берун барам
که چون من ز خود رخت بیرون برم
Сӯии офаринандаи раҳ чун барам ?
سوی آفریننده ره چون برم؟
Яке офаринанда донам ки ҳаст
یکی آفریننده دانم که هست
Куҷо ҷӯямаш чун шавам раҳ ба даст ?
کجا جویمش چون شوم ره بهدست؟
Нишонаш падедаст ва ӯ нопадид
نشانش پدید است و او ناپدید
Дар бастаро аз ки ҷӯям калид
در بسته را از که جویم کلید؟
Вуҷӯдаш ки соҳиби маъонӣ шудаи сет
وجودش که صاحب معانی شدهست
Заминии сет ё осмонӣ шудаи сет
زمینیست یا آسمانی شدهست
Дар андеша ё дар назар ҷӯямаш ?
در اندیشه یا در نظر جویمش؟
Чу пурсанади ҷояш « куҷо гӯямаш ? »
چو پرسند جایش «کجا گویمش؟»
Куҷо ҷой дорад зи болоу зер ?
کجا جای دارد ز بالا و زیر؟
Ба ҳуҷҷат шавад марди прсндаҳи сайр
به حجت شود مرد پرسنده سیر
Ҷаҳондори посух чунин дод боз
جهاندار پاسخ چنین داد باز
Ки ҳам кӯтаҳаст ин сухани ҳам дароз
که هم کوته است این سخن هم دراز
Чу аз хештан рӯй бар тофтӣ
چو از خویشتن روی بر تافتی
Ба эзади чунон дон ки раҳ ёфтӣ
به ایزد چنان دان که ره یافتی
Талаб кардани ҷой ӯ рой нест
طلب کردن جای او رای نیست
Ки ҷои офаринандаро ҷой нест
که جای آفریننده را جای نیست
На каси роз ӯро тавонад шимурд
نه کس راز او را تواند شمرد
На андеша донад бадви роҳи барад
نه اندیشه داند بدو راه برد
Бидон чизҳо дорад андешаи роҳ
بدان چیزها دارد اندیشه راه
Ки бошад бадви дидаро дастгоҳ
که باشد بدو دیده را دستگاه
Худоро нишоед дар андешаи ҷуст
خدا را نشاید در اندیشه جست
Ки деваст ҳарчи он з андеша раст
که دیو است هرچ آن ز اندیشه رست
Ҳар андешае кон буд дар замир
هر اندیشهای کان بود در ضمیر
Хаёлӣ буд офариниш пазир
خیالی بوَد آفرینشپذیر
Ҳронч ӯ надорад дар андешаи ҷой
هرانچ او ندارد در اندیشه جای
Сӯй офаринанда шуд раҳнамоӣ
سوی آفریننده شد رهنمای
Ба ғифлат нишоед шуд ин роҳ ро
به غفلت نشاید شد این راه را
Ки абр аз ту пинҳон кунад моҳ ро
که ابر از تو پنهان کند ماه را
Нишони бас буд карда бар кирдигор
نشان بس بوَد کرده بر کردگار
Чу ӣнҷо раседӣ ҳам ӣнҷо бидор
چو اینجا رسیدی هم اینجا بدار
Ба эзади шиносӣ ҳамин шуд қиёс
به ایزدشناسی همین شد قیاس
Аз ин нагзарад марди аиздшнос
از این نگذرد مرد ایزدشناس
Чу ҳиндӯи ҷавоб Сикандар шунид
چو هندو جواب سکندر شنید
Ба шаби бозӣ дигар омад падед
به شببازیِ دیگر آمد پدید
Ки ҳарч аз замин бошаду осмон
که هرچ از زمین باشد و آسمان
Ниҳоят гуҳӣ бошадаш бе гумон
نهایتگهی باشدش بیگمان
Хбрдаҳ ки берун аз ин боргоҳ
خبر دِه که بیرون از این بارگاه
Ба чизе дигар ҳаст ё нест роҳ ?
به چیزی دگر هست، یا نیست راه؟
Агар ҳаст чун зон кас огоҳ нест
اگر هست، چون زان کس آگاه نیست؟
Вагар нест бар нестӣ роҳ нест
وگر نیست بر نیستی راه نیست
Ҷаҳондор гуфт аз ҳисоби куҳан
جهاندار گفت از حساب کهن
Ба озармтар сиккаи зан бар сухан
به آزرمتر سکهزن بر سخن
Буруни зосмону замини брмтоз
برون زآسمان و زمین برمتاز
Ки ное ба сарриштаи хеши боз
که نایی به سررشتهٔ خویش باز
Фалак бар ту зон ҳафт мндл кашид
فلک بر تو زان هفت مَنْدَل کشید
Ки беруни з мндл нишоед давид
که بیرون ز مندل نشاید دوید
Аз ин мндл хӯн нишоед гузашт
از این مندل خون نشاید گذشت
Ки чархи истодаи сет бо теғу ташт
که چرخ ایستادهست با تیغ و تشت
Ҳисории сети ин боргоҳи баланд
حصاریست این بارگاه بلند
Дар ӯ гашта андешаҳо шаҳри банд
در او گشته اندیشهها شهربند
Чу андешаи зоин пардаи дрнгзрд
چو اندیشه زاین پرده درنگذرد
Пас пардаи рози пай чун барад ?
پسِ پرده راز پی چون برد؟
Наҷуед дигар пардаи роз ро
نجوید دگر پردهٔ راز را
Хабарҳои анҷому оғоз ро
خبرهای انجام و آغاز را
Бад-ӣни достон ҳо занад раҳнамоӣ
بدین داستانها زند رهنمای
Ки нодидаро нест андешаи ҷой
که نادیده را نیست اندیشه جای
Гар андешии онро ки нодида Эй
گر اندیشی آنرا که نادیدهای
Чу некӯ бибинӣ хатои дида Эй
چو نیکو ببینی خطا دیدهای
Басои кас ки ман дида ингоштам
بسا کس که من دیده انگاشتم
Хаёлаш дар андешаи бнгоштм
خیالش در اندیشه بنگاشتم
Саранҷом чун дидамаш вақти кор
سرانجام چون دیدمش وقت کار
На он буд каз вай гирифтам шумор
نه آن بود کز وی گرفتم شمار
Ҷаҳонӣ дигар ҳаст пӯшида рӯй
جهانی دگر هست پوشیدهروی
Ба онҷои тавон кардан ин ҷустуҷӯӣ
به آنجا توان کردن این جستجوی
Дигарбора гуфташ ба ман гӯии рост
دگرباره گفتش به من گوی راست
Ки малики ҷаҳон бар ду қисмат чарост ?
که مُلک جهان بر دو قسمت چراست؟
Ҷаҳонии бад-ӣни хӯбӣ оростан
جهانی بدین خوبی آراستن
Чаҳ бояд ҷаҳонӣ дигар хостан ?
چه باید جهانی دگر خواستن؟
Чу пайдост коинҷо тавонем зист
چو پیداست کاینجا توانیم زیست
Ба онҷои сафар кардан аз баҳр чист ?
به آنجا سفر کردن از بهر چیست؟
Чу онҷо ншстнгаҳ омад дуруст
چو آنجا نشستنگه آمد درست
Ба ӣнҷои гузаштан чаҳ бояд нахуст ?
به اینجا گذشتن چه باید نخست؟
Хирадманд шаҳ гуфт : эй содаи мард
خردمند شه گفت: ای سادهمرد
Чунин дон ва аз дили Фрўшўии гирд
چنین دان و از دل فروشوی گرد
Ки эзади ду гетӣ бидон офарид
که ایزد دو گیتی بدان آفرید
Ки онҷо буд ганҷу ӣнҷои калид
که آنجا بود گنج و اینجا کلید
Дар ӣнҷо кунӣ кишт ва кор навай
در اینجا کنی کشت و کار نوی
Дар онҷо бар куштаро бдрўӣ
در آنجا برِ کشته را بدروی
Дар ин гардад аз ҳоли худ ҳарчӣ ҳаст
در این گردد از حال خود هرچه هست
Дар он бар яке ҳол бояд нишаст
در آن بر یکی حال باید نشست
Ду паргори барзади ҷаҳони офарин
دو پرگار برزد جهانآفرین
Дар ин офариниш дар он офарин
در این آفرینش در آن آفرین
Пуласт ин ва бар пул бибояд гузашт
پُلست این و بر پل بباید گذشت
Ба дарё буд сайлро бозгашт
به دریا بود سیل را بازگشت
Чу чашма равон гардад аз кӯҳсор
چو چشمه روان گردد از کوهسار
Ба дарёаш бояд гирифтани қарор
به دریاش باید گرفتن قرار
Дигарбора пурсед ҳиндӯии пер
دگرباره پرسید هندوی پیر
Ки ҷон чист дар пайкари ҷонпазир ?
که جان چیست در پیکرِ جانپذیر؟
Намояди марои котшии тофтаи сет
نماید مرا کآتشی تافتهست
Шарорӣ аз ӯ колбуд ёфта сет
شراری از او کالبد یافتهست
Фурӯи мурдани ҷон ва оташ якеаст
فرو مردنِ جان و آتش یکیست
Дар ин бад будгар касеро шаккӣаст
در این بد بوَد گر کسی را شکیست
Чу оташ дар ӯ гарми дили гашти шоҳ
چو آتش در او گرمدل گشت شاه
Ба тундӣ дар ӯ кард лухтии нигоҳ
به تندی در او کرد لختی نگاه
Бадв гуфт коҳримнӣ сон туаст
بدو گفت کهاهریمنی سانِ توست
Агар ҷонии оташ буд ҷон туаст
اگر جانی آتش بوَد، جان توست
Нхўондӣ ? ки ҷон чун сафари сози гашт
نخواندی؟ که جان چون سفرساز گشت
Аз он кас ки омад бадви бозгашт
از آن کس که آمد بدو بازگشت
Чу зи оташ буд ҷунбиши ҷони нахуст
چو ز آتش بود جنبش جان نخست
Ба дӯзахи тавон ҷой ӯ бози ҷуст
به دوزخ توان جای او باز جست
Дигар онкӣ гуфтӣ ба вақти фироқ
دگر آنکه گفتی به وقت فراغ
Фурӯи мурдани ҷон буд чун чароғ
فرو مردن جان بود چون چراغ
Ғалат гуфтае ҷони алавии гароӣ
غلط گفتهای جان علوی گرای
Намирад валикин шавад бози ҷой
نمیرد ولیکن شود باز جای
Ҳикояти зи шахсе ки ӯ ҷони супурд
حکایت ز شخصی که او جان سپرد
Чаҳ гӯйанд ? ҷон дод ё ҷон бамурд
چه گویند؟ جان داد یا جان بمرد؟
Бигӯянд ҷон дод ва ин нест зарқ
بگویند جان داد و این نیست زَرق
з дода буд то фурӯи мурдаи фарқ
ز داده بوَد تا فرو مرده فرق
зи ҷони даргузар кон фурӯғӣаст пок
ز جان درگذر، کان فروغیست پاک
зи нури илоҳӣ на аз обу хок
ز نور الهی نه از آب و خاک
Дигаргунаи ҳиндӯ сухан кард соз
دگرگونه هندو سخن کرد ساز
Ба пурсидан хобаш омад ниёз
به پرسیدن خوابش آمد نیاز
Ки бинандаи хобро дар хаёл
که بینندهٔ خواب را در خیال
Чаҳ неру бурун оварад пару бол ?
چه نیرو برون آورد پر و بال؟
Ки манзил ба манзил равад кӯҳу дашт
که منزل به منزل رود کوه و دشت
Бибинад ҷаҳон дар ҷаҳони саргузашт
ببیند جهان در جهان سرگذشت
Чу бинанда онҷост , ин хуфта кист ?
چو بیننده آنجاست، این خفته کیست؟
Вагар Нақшбанд он шуд ин нақш чист ?
و گر نقشبند آن شد، این نقش چیست؟
Ба посух дигарбора шуд шоҳи тез
به پاسخ دگرباره شد شاه تیز
Ки хоб аз хаёлӣ буд хонаи хез
که خواب از خیالی بود خانهخیز
Хаёли ҳамаи хоб ҳо хонагӣаст
خیال همه خوابها خانگیست
Дар он ошноӣ на бегонагӣаст
در آن آشنایی، نه بیگانگیست
Агар мурдагар зиндаи бинӣ ба хоб
اگر مرده، گر زنده بینی به خواب
зи шамъи ту май хезади он нуру тоб
ز شمع تو میخیزد آن نور و تاب
Намояндаи андеша пок туаст
نماینده اندیشهٔ پاک توست
Намӯда таманноӣ идрок туаст
نموده تمنایِ ادراک توست
?герат дар дил ояд ки роз наҳуфт
گرت در دل آید که راز نهفت
Чаро гашти пайдо бар онкас ки хуфт ?
چرا گشت پیدا بر آنکس که خفت؟
Равон чун бараҳна шавад дар хаёл
روان چون برهنه شود در خیال؟
Напушад бар ӯ сӯрати ҳеҷ ҳол
نپوشد بر او صورت هیچ حال؟
Набинӣ ? касе ков риёзатгар аст
نبینی؟ کسی کاو ریاضتگر است
Ба бедории он ганҷро раҳбар аст
به بیداری آن گنج را رهبر است
Ҳамон бинад он марди бедори ҳуш
همان بیند آن مرد بیدار هوش
Ки дигари кас аз хобу хоб аз сурӯш
که دیگر کس از خواب و خواب از سروش
Дигар бора ҳиндӯ даромад ба гуфт
دگر باره هندو درآمد به گفت
Гуҳар кард бо нӯки алмоси ҷуфт
گهر کرد با نوک الماس جفت
Ки бе чашми бади шоҳеи даҳ маро
که بی چشم ِ بَد شاهییی ده مرا
зи чашми бади огоҳеи даҳ маро
ز چشم بد آگاهییی ده مرا
Чаҳ неруаст дар ҷунбиши чашми бад ?
چه نیروست در جنبش چشم بد؟
Ки некӯии худро кунад чашм зад
که نیکوی خود را کند چشمزد؟
Аз ӯ коргартар ҷаҳони озмоӣ
از او کارگرتر، جهانآزمای
Надидааст бинандаи ҷони гзоӣ
ندیده است بینندهٔ جانگزای
Ҳамаи чизро козмоиш расад
همهچیز را کهآزمایش رسد
Чу дидаи писандад физоиш расад
چو دیده پسندد فزایش رسد
Ҷуз ӯро ки ҳарч ӯ писанд оварад
جز او را که هرچ او پسند آورد
Сару гарданаши зер банд оварад
سر و گردنش زیر بند آورد
Ба ҳар ҳрФтӣ дар ки дидеми жарф
به هر حرفتی در که دیدیم ژرف
Дурустӣ надидем дар ҳеҷ ҳарф
درستی ندیدیم در هیچ حرف
Ҳамин як камондор шуд каз нахуст
همین یک کماندار شد کز نخست
Бар омоҷи гуҳи тир ӯ шуд дуруст
بر آماجگه تیر او شد درست
Бигӯ то чаҳ неруаст неруӣ ӯ ?
بگو تا چه نیروست نیروی او؟
Сапанд аз чаҳ баради офат аз хуй ӯ ?
سپند از چه برد آفت از خوی او؟
Чаҳ донам ки ман чашми бад дидаам ?
چه دانم که من چشم بد دیدهام؟
Писандида ё нописандида ам
پسندیده؟ یا ناپسندیدهام؟
Ҷаҳондор гуфташ ки соҳиби қиёс
جهاندار گفتش که صاحبقیاس
Чунин орад аз рои маънии шинос
چنین آرد از رایِ معنیشناس
Ки бар ҳар чаҳ гардад назари ҷойгир
که بر هرچه گردد نظر جایگیر
Гузар бар ҳавоӣ кунад ногузир
گذر بر هوایی کند ناگزیر
Бар он чизи корди ҳаме тохтан
بر آنچیز کارَد همیتاختن
Кунад бо ҳавои рои дами сохтан
کند با هوا رای دم ساختن
Буна чун дарорад бидон рахнаи гоҳ
بُنه چون درآرد بدان رخنهگاه
Ҳаво низ бояд дар он рахнаи роҳ
هوا نیز باید در آن رخنه راه
Ҳавогар ҳавоӣ буд сӯдманд
هوا گر هوایی بوَد سودمند
Дар арқони он чиз ноед газанд
در ارکان آن چیز ناید گزند
Мизоҷи ҳаво чун буд зҳрнок
مزاج هوا چون بود زهرناک
Биндозад он чизро дар муғок
بیندازد آن چیز را در مغاک
Ҳавоӣ бадаст онкӣ бар чашм зад
هوایی بد است آنکه بر چشم زد
Бади орад ба ҳамроҳии чашми бад
بد آرد به همراهی چشم بد
Валикин ба наздики ман дар наҳуфт
ولیکن به نزدیک من در نهفت
Ҷузи ин иллатӣ ҳаст кон кас нагуфт
جز این علتی هست کان کس نگفت
На чашм бадаст ончунон коргар
نه چشم بد است آنچنان کارگر
Ки нақш равандаст пеши назар
که نقش روندهست پیش نظر
Чу бинад аҷаби ?корея дар хаёл
چو بیند عجبکارییی در خیال
Ба тأдиб чашмаш диҳад гӯшмол
به تأدیب چشمش دهد گوشمال
Таъаҷҷуб раво нест дар роҳ ӯ
تعجب روا نیست در راه او
Набояд ҷуз ӯ дар назаргоҳ ӯ
نباید جز او در نظرگاه او
Чу нақши ҳарифӣ шигифт оядаш
چو نقش حریفی شگفت آیدش
Дағо бохтан дар гирифт оядаш
دغا باختن در گرفت آیدش
Гирифтор кунро диҳад печи печ
گرفتار کن را دهد پیچپیچ
Бидон то нагардад гирифтори ҳеҷ
بدان تا نگردد گرفتار هیچ
Касеро ки чашмӣ расад ногаҳон
کسی را که چشمی رسد ناگهان
Даҳани даррааш аўФтд дар даҳон
دهندرّهاش اوفتد در دهان
Расонандаи чашмро ҷӯши хӯн
رسانندهٔ چشم را جوش خون
Бухории зи пешонии оради бурун
بخاری ز پیشانی آرد برون
Ба ин ҳар ду маънӣ шиносанду бас
به این هر دو معنی شناسند و بس
Ки ин чашми зан буд ва он чашми рас
که این چشمزن بود و آن چشمرس
Сапанд аз пай он шуд афрӯхта
سپند از پی آن شد افروخته
Ки офат ба оташ шавад сӯхта
که آفت به آتش شود سوخته
Фусунгар дигаргуна гуфта сети роз
فسونگر دگرگونه گفتهست راز
Ки чун бо сапанд оташ омад фароз
که چون با سپند آتش آمد فراز
Расад бар фалаки дӯди мшгини сапанд
رسد بر فلک دود مشگینسپند
Фалаки худ зи раҳ боз дорад газанд
فلک خود ز ره باز دارد گزند
Дигарбораи ҳиндӯии рӯмии параст
دگرباره هندویِ رومیپرست
Дароварди пӯлоди ҳиндӣ ба даст
درآورد پولاد هندی بهدست
Ки аз неку бади марди ахтрсгол
که از نیک و بد مرد اخترسگال
Хабар чун диҳад ? чун занад нақши фол ?
خبر چون دهد؟ چون زند نقش فال؟
зи нақшӣ ки аз кор ноед бурун
ز نقشی که از کار ناید برون
Ба нек ва ба бад чун шавад раҳнамӯн ?
به نیک و به بد چون شود رهنمون؟
Чунин гуфташ он мояи эзадӣ
چنین گفتش آن مایهٔ ایزدی
Ки ҳарчи он з некӣ расад ё бадӣ
که هرچ آن ز نیکی رسد یا بدی
Ҳар ойӣна дар нақши ин гунбад аст
هر آیینه در نقش این گنبد است
Агар нек некаст агар бад бад аст
اگر نیک، نیکست اگر بد بد است
Сголндаҳи фол чун қуръа ронад
سگالندهٔ فال چون قرعه راند
з толеъ тавонад ҳаме нақш хонд
ز طالع تواند همی نقش خواند
Намӯдори толеъи намояди дуруст
نمودار طالع نماید درست
зи тухмӣ ки хоҳад дарон заръ раст
ز تخمی که خواهد دران زرع رُست
Худоӣ ки ҳаст офариниши паноҳ
خدایی که هست آفرینشپناه
Чу бинад ниёзӣ дар ин арзаи гоҳ
چو بیند نیازی در این عرضهگاه
Ба андоза онкӣ бошад ниёз
به اندازهٔ آنکه باشد نیاز
Намояд ба мо бӯданиҳои роз
نماید به ما بودنیهای راز
Фиристад сурӯшӣ ва бо ӯ калид
فرستد سروشی و با او کلید
Кунад рози сарбаста бар мо падед
کند راز سربسته بر ما پدید
Аз он бодаи ҳиндӯи чунон маст шуд
از آن باده هندو چنان مست شد
Ки якбораи шамшераш аз даст шуд
که یکباره شمشیرش از دست شد
Дигарбора пурсед каз чину занг
دگرباره پرسید کز چین و زنگ
Варақҳои сӯрат чаро шуд ду ранг ?
ورقهای صورت چرا شد دو رنگ؟
Чу яксон буд рангҳо дар луед
چو یکسان بود رنگها در لوید
Чаро ин сияҳи гашт ва он шуд сипед
چرا این سیه گشت و آن شد سپید؟
Ҷаҳондор гуфт ин гроиндаҳи гӯй
جهاندار گفت این گرایندهگوی
Ду рангаст яке рангӣ аз ваии мҷўӣ
دو رنگست، یکیرنگی از وی مجوی
Дурӯии сети хуршеди ойӣна вааш
دورویست خورشید آیینهوش
Яке рӯй дар чини яке дар ҳабаш
یکی روی در چین یکی در حبش
Ба рӯе кунад рӯйҳоро чу моҳ
به رویی کند رویها را چو ماه
Ба рӯе дигар рӯйҳоро сиёҳ
به رویی دگر رویها را سیاه
Чу ҳиндӯии доно ба чандини савол
چو هندوی دانا به چندین سؤال
Забун шуд зи фарҳанги дониши сгол
زبون شد ز فرهنگ دانشسگال
Ба таслими шаҳи бӯса бар хок зад
به تسلیم شه بوسه بر خاک زد
Шаҳ аз хуррамии сар бар афлок зад
شه از خرمی سر بر افلاک زد
Ҳамаи зиракон бар чунон ҳушу рой
همه زیرکان بر چنان هوش و رای
Дамиданду хонданди номи худоӣ
دمیدند و خواندند نام خدای