Ба ҳар муддатии гардиши рӯзгор
به هر مدتی گردش روزگار
зи тарзӣ дигар хоҳад омӯзгор
ز طرزی دگر خواهد آموزگار
Сари оҳанги пешинаи каҷ рӯ кунад
سرآهنگ پیشینه کجرو کند
Навое дигар дар ҷаҳон нав кунад
نوایی دگر در جهان نو کند
Ба бозии даройад чу бозӣгарӣ
به بازی درآید چو بازیگری
зи парда бурун оварад пайкарӣ
ز پرده برون آورَد پیکری
Бидон пайкар аз роҳи афсунгар ӣ
بدان پیکر از راه افسونگری
Кунад муддатии халқро дилбар ӣ
کند مدتی خلق را دلبری
Чу перӣ дар он пайкари оради шикаст
چو پیری در آن پیکر آرد شکست
Ҷавони пайкар ӣ дигари орад ба даст
جوانپیکری دیگر آرد بهدست
бадингуна бар нави хатони сухан
بدینگونه بر نو خطانِ سخن
Кунад тозаи перояҳои куҳан
کند تازه پیرایههای کهن
Замон то замони хомаи нахли банд
زمان تا زمان خامهٔ نخلبند
Сари нахли дигари براردи баланд
سر نخل دیگر برآرد بلند
Чу гум гардад аз гавҳарии обу ранг
چو گم گردد از گوهری آب و رنگ
Дигар гавҳарии сари براردи зи санг
دگر گوهری سر برآرد ز سنگ
Арӯси марои пеши пайкари шинос
عروس مرا پیش پیکر شناس
Ҳамин тозаи рӯе басаст аз қиёс
همین تازهرویی بس است از قیاس
Каз ин номаи ҳам гар нарафтӣ бабўс
کز این نامه هم گر نرفتی ببوس
Сухани гуфтани тоза будӣ фусӯс
سخن گفتن تازه بودی فسوس
Ман он тавсанам каз риёзат гарӣ
من آن توسنم کز ریاضتگری
Расидами зи тундӣ ба Фрмонбрӣ
رسیدم ز تندی به فرمانبری
Чаҳ ганҷаст кон армағонем нест
چه گنج است کان ارمغانیم نیست
Дариғо ҷавонӣ ҷавонем нест
دریغا جوانی جوانیم نیست
Ҷавонро чу гули наъл бар абраш аст
جوان را چو گل نعل بر ابرش است
Чу перӣ расад наъл бар оташ аст
چو پیری رسد نعل بر آتش است
Дар он кӯра ки ойӣна равшан кунанд
در آن کوره کهآیینه روشنکنند
Чу бишикаст аз ойӣна ҷавшан кунанд
چو بشکست از آیینه جوشن کنند
Дил ҳар крои кӯи сухан густар аст
دل هر کرا کو سخنگستر است
Сурӯшии сароянда ёригар аст
سروشی سراینده یاریگر است
Аз ин пештари кони суханҳои нағз
از این پیشتر کان سخنهای نغز
Баровардӣ андеша аз хӯни мағз
برآوردی اندیشه از خون مغز
Сарояндае доштам дар наҳуфт
سرایندهای داشتم در نهفت
Ки бо ман суханҳои пӯшида гуфт
که با من سخنهای پوشیده گفت
Кунун он сарояндаи хомӯши гашт
کنون آن سراینده خاموش گشت
Маро низ гуфтани фаромӯши гашт
مرا نیز گفتن فراموش گشت
Ниўшндаҳ эй низ кон ме шунид
نیوشندهای نیز کان میشنید
Ҳам аз шақа кор шуд нопадид
هم از شقهٔ کار شد ناپدید
Чу шоҳ Арсалон рафт ва дар хок хуфт
چو شاه ارسلان رفت و در خاک خفت
Сухан чун тавон дар чунин ҳол гуфт
سخن چون توان در چنین حال گفت
Магари давлат шаҳ кунад ёре
مگر دولت شه کند یاریی
Дарорад ба ман тозаи гуфторе
درآرد به من تازه گفتاریی
Дар андешаи ин гузарҳои танг
در اندیشهٔ این گذرهای تنگ
Ҳам аз тан тавон шуд ҳам аз рӯй ранг
هم از تن توان شد هم از روی رنگ
Чу тӯфони андеша роҳам гирифт
چو طوفان اندیشه راهم گرفت
Шаб омад дар хобгоҳам гирифт
شب آمد در خوابگاهم گرفت
Шабӣ аз дили танги торик тар
شبی از دلِ تنگ تاریکتر
Раҳе аз сари мӯии борӣк тар
رهی از سر موی باریکتر
Дар он шаб чигуна тавон кард роҳ ?
در آن شب چگونه توان کرد راه؟
Дарин раҳ чигуна тавон дид чоҳ ?
درین ره چگونه توان دید چاه؟
Фалаки посгаҳро брондўдаҳи нил
فلک پاسگه را براندوده نیل
Сари посбони монда дар пои пел
سر پاسبان مانده در پای پیل
Бар ин сабза оҳӯ ангехта
بر این سبزهٔ آهو انگیخته
зи нофи замини нофаҳо рехта
ز ناف زمین نافهها ریخته
На шамъӣ ки бошад зи парвонаи давр
نه شمعی که باشد ز پروانه دور
На парвона Эй дошт пурвои нур
نه پروانهای داشت پروای نور
Ман он шаб нишаста саводӣ ба чанг
من آن شب نشسته سوادی به چنگ
Сияҳтар зи савдои он шаб ба ранг
سیهتر ز سودای آن شب به رنگ
Ба ғаввосии баҳр дар сохтан
به غواصی بحر در ساختن
Гуҳ андӯхтан , гоҳе андохтан
گه اندوختن، گاهی انداختن
Чу посии гузашт аз шаби дайри боз
چو پاسی گذشت از شب دیر باز
Ду пос дигар монад ҳар як дароз
دو پاس دگر ماند هر یک دراز
Шитоби фалакро так оҳиста шуд
شتاب فلک را تک آهسته شد
Хурӯсони шабро забон баста шуд
خروسان شب را زبان بسته شد
Ман аз каллаи шаб дар ин дайри танг
من از کلهٔ شب در این دیر تنگ
Ҳамеи бофтами ҳалаи ҳафт ранг
همیبافتم حلهٔ هفت رنگ
Масеҳои сифати зини хами лоҷувард
مسیحا صفت زین خُم لاجورد
Гуҳ азрақ баровардаму гоҳи зард
گه ازرق برآوردم و گاه زرد
Марои коўли ин парвариши кор буд
مرا کاوّل این پرورش کار بود
Влинъмтӣ дар диҳиши ёр буд
ولینعمتی در دهش یار بود
Имоди хуии хоҷаи арҷманд
عماد خویی خواجه ارجمند
Ки шуд қади қоиди бадви сарбаланд
که شد قد قاید بدو سربلند
Ҷаҳонро зи ганҷ сахо карда пар
جهان را ز گنج سخا کرده پر
зи дарҷи сухан бар сахои баста дар
ز درج سخن بر سخا بسته در
Надидам касе дар сарои куҳан
ندیدم کسی در سرای کهن
Ки дорад ҷуз ӯ ҳам сахои ҳам сухан
که دارد جز او هم سخا هم سخن
Уторид ки бинад дар ӯ муштарӣ
عطارد که بیند در او مشتری
Бад-ӣн меҳр бардорад ангуштарӣ
بدین مُهر بردارد انگشتری
Буд мудаббирии кони ҷинонро ҷаҳон
بوَد مدبری کان جنان را جهان
Ба найранг худ дорад аз ман ниҳон
به نیرنگ خود دارد از من نهان
Фурӯи бастаи кории паёпаии ғамӣ
فرو بسته کاری پیاپی غمی
На каси ғмгсорӣ на каси ҳамдамӣ
نه کس غمگساری نه کس همدمی
зи як қобила чанд зояд сухан ?
ز یک قابله چند زاید سخن؟
Чаҳ хурмои кушояди зи як нахли бен ?
چه خرما گشاید ز یک نخلبن؟
Ман он шаби тиҳии монда аз хоб ва хӯрд
من آن شب تهی مانده از خواب و خورد
Шиновари дарин биркаи лоҷувард
شناور درین برکهٔ لاجورد
Шабӣ ва чаҳ шаб ? чун яке жарфи чоҳ
شبی و چه شب؟ چون یکی ژرفچاه
Фитодаи дарави рахти хуршеду моҳ
فتاده درو رخت خورشید و ماه
Шабӣ каз сиёҳӣ бидон поя буд
شبی کز سیاهی بدان پایه بود
Казу нур дар тӯҳмати соя буд
کزو نور در تهمت سایه بود
Ман аз давлати шаҳи камандӣ ба даст
من از دولت شه کمندی بهدست
Гирифтаи басии оҳӯии шери маст
گرفته بسی آهوی شیر مست
ДроФкндаҳи тарҳӣ ба дарёии жарф
درافکنده طرحی به دریای ژرف
Ба тарҳи андаруни моҳёни шигарф
به طرح اندرون ماهیان شگرف
Расади баста бар толеъи шаҳриёр
رصد بسته بر طالع شهریار
Сухан карда бо соъати неки бор
سخن کرده با ساعت نیک بار
Бидон то кунам шоҳро пешкаш
بدان تا کنم شاه را پیشکش
Бромихтаҳи хайли чин бо ҳабаш
برآمیخته خیل چین با حبش
Ба манзили рисондаи раҳи анҷом ро
به منزل رسانده ره انجام را
Гарави бардаи ҳам субҳ ва ҳам шом ро
گرو برده هم صبح و هم شام را
Дар он ваҳшати ободи фатрат пазир
در آن وحشتآبادِ فترتپذیر
Шудаи давлати шаҳи марои дастгир
شده دولت شه مرا دستگیر
Гуҳари ҷӯйро теша бар кон расед
گُهرجوی را تیشه بر کان رسید
Ҷигар хӯрдани дил ба поён расед
جگرخوردن دل به پایان رسید
Чу заррини саропардаи офтоб
چو زرین سراپردهٔ آفتاب
Ба хари пуштаи кӯҳи барзади таноб
به خرپشتهٔ کوه برزد طناب
Ман шаб нёсуда бархестам
من شبنیاسوده برخاستم
Ба осӯдагӣ базмӣ оростам
به آسودگی بزمی آراستم
Сарирӣ ба ойини султонён
سریری به آیین سلطانیان
Задам бар сари кӯии рӯҳонӣон
زدم بر سر کوی روحانیان
Бисотӣ кашидам ба тартиби нав
بساطی کشیدم به ترتیب نو
Бар ӯ кардам андешаро пеши рӯ
بر او کردم اندیشه را پیشرو
Майу нақлу райҳони марои ҳам нафас
می و نقل و ریحان مرا همنفس
Забону замиру сухан буду бас
زبان و ضمیر و سخن بود و بس
Серум чун з май тоб мастӣ гирифт
سرم چون ز می تابِ مستی گرفت
Сухан бо сахо ҳам нишастӣ гирифт
سخن با سخا همنشستی گرفت
Дар омад ба ғридни абри баланд
در آمد به غریدن ابر بلند
Фурӯи рехти гавҳар ба гўҳрпснд
فروریخت گوهر به گوهرپسند
Дилами оташу толеъами шер буд
دلم آتش و طالعم شیر بود
Забонам дар он шуғли шамшер буд
زبانم در آن شغل شمشیر بود
Ду ҷои мардро буд бояд далер
دو جا مرد را بود باید دلیر
Яке назд оташи яке назд шер
یکی نزد آتش یکی نزد شیر
Магари оташу шери ҳам гавҳар над
مگر آتش و شیر همگوهرند
Ки аз дому дад ҳар чаҳ бошад хуранд
که از دام و دد هر چه باشد خورند
Чу бар даст ман дод неки ахтарӣ
چو بر دست من داد نیک اختری
Дафи Зуҳрау дафтари муштарӣ
دف زهره و دفتر مشتری
Гуҳ аз лутф бар сохтам зеварӣ
گه از لطف بر ساختم زیوری
Гуҳ аз ганҷи ҳикмати кушодами дарӣ
گه از گنج حکمت گشادم دری
Ҷаҳонӣ ба гавҳари бронбоштм
جهانی به گوهر برانباشتم
Ки чун шоҳи гавҳари харии доштам
که چون شاه گوهرخری داشتم
Дигар бора бар кони кушодами камӣн
دگر باره بر کان گشادم کمین
Барандохтам мағзи ганҷ аз замин
برانداختم مغز گنج از زمین
Ба даъвӣ дурӯғӣ набояд намӯд
به دعوی دروغی نباید نمود
Зару оташ инак тавон озмуд
زر و آتش اینک توان آزمود
Шарафномаро тоза кардам навард
شرفنامه را تازه کردم نورد
Спидобро сохтам лоҷувард
سپیداب را ساختم لاجورد
Дигар бораи ин назми чинии тароз
دگر باره این نظم چینیطراز
Бибин то куҷо мекунад трктоз
ببین تا کجا میکند ترکتاز
Ба аввал чаҳ киштам ба охир чаҳ раст
به اول چه کشتم به آخر چه رست
Шикаста чунин кард бояд дуруст
شکسته چنین کرد باید درست
Басии сол ҳо шуд ки гавҳари параст
بسی سالها شد که گوهرپرست
Наёвард аз ингуна гавҳар ба даст
نیاورد از اینگونه گوهر بهدست
Фурӯшанда гавҳар омад падед
فروشندهٔ گوهر آمد پدید
Матоъ аз фурӯшанда бояд харид
متاع از فروشنده باید خرید
Чу фармуд шаҳи боғӣ оростан
چو فرمود شه باغی آراستن
Самани куштану сарв перостан
سمن کشتن و سرو پیراستن
Ба сарсабзии шоҳи равшани замир
به سرسبزی شاه روشنضمیر
Ба неруии фарҳанги фармон пазир
به نیروی فرهنگ فرمانپذیر
Яке сарв перостам дар чаман
یکی سرو پیراستم در چمن
Ки бар ёд ӯ мехӯрд анҷуман
که بر یاد او مَی خورد انجمن
Сухани зини нмт ҳар чаҳ дорад навай
سخن زین نمط هر چه دارد نوی
Бад-ӣни шева нав кунад пайравӣ
بدین شیوهٔ نو کند پیروی
Дилӣ бояд андешаро тезу тунд
دلی باید اندیشه را تیز و تند
Буриш бар наёяд з шамшер кунад
برش بر نیاید ز شمشیر کند
Сухани гуфтани осон бар он кас буд
سخن گفتن آسان بر آن کس بود
Ки назми таҳяш аз сухани бас буд
که نظم تهیش از سخن بسبود
Касе кови ҷавоҳири براردи зи санг
کسی کاو جواهر برآرد ز سنگ
Ба душвории оради суханро ба чанг
به دشواری آرد سخن را به چنگ
Ғалати кории ин хаёлоти нағз
غلط کاری این خیالات نغز
Баровард ҷӯши диламро ба мағз
برآورد جوش دلم را به مغز
зи гармии серумро пар аз дӯд кард
ز گرمی سرم را پر از دود کرد
зи хшгии танамро намак суд кард
ز خشگی تنم را نمکسود کرد
Ба тартиби ин бикри шавҳари фиреб
به ترتیب این بکر شوهر فریب
Марои собирии боду шаҳро шикеб
مرا صابری باد و شه را شکیب
Сухани байни куҷо боргаҳ ме занад
سخن بین کجا بارگه میزند
Чаҳ мегӯям ӯ худ чаҳ раҳ ме занад
چه میگویم او خود چه ره میزند
Надонам ки ин ҷодуиҳои чуст
ندانم که این جادوییهای چست
Чигуна дарин бобулӣ чоҳ раст
چگونه درین بابلیچاه رست
Ки омухти ин Зуҳраро зер занад ?
که آموخت این زهره را زیر زند؟
Ки созад навоҳои Њорути банд
که سازد نواهای هاروتبند
Бад-ӣни саҳари кови оби зардушти барад
بدین سحر کاو آب زردشت برد
Басо занадро коташи зиндаи мард
بسا زند را کاتش زنده مرد
Куҷои қатра то дар ба дарёи барад
کجا قطره تا در به دریا برَد
Хари ораду зини Басраи хурмои барад
خر آرد و زین بصره خرما برد
Ман он абрами ин тарафи шаш тоқ ро
من آن ابرم این طرف ششطاق را
Ки об аз ҷигари бахшами офоқ ро
که آب از جگر بخشم آفاق را
Ҳама чун гёи ҷуръаи хорони ман
همه چون گیا جرعهخواران من
зи ман сабзу ташна ба борони ман
ز من سبز و تشنه به باران من
Чу соя ки ҳанҷор дорад зи нур
چو سایه که هنجار دارد ز نور
Взў дорад омезиши хеши давр
وزو دارد آمیزش خویش دور
зи ман гарчи шӯрида шуд хобашон
ز من گرچه شوریده شد خوابشان
Ҳам аз файз ҷӯй манаст обашон
هم از فیض جوی منست آبشان
Ҳамаи сарфи хорон сарф мананд
همه صرف خواران صرف منند
Қибола нависон ҳарф мананд
قباله نویسان حرف منند
Ман идрори ин файз аз он ёфтам
من ادرار این فیض از آن یافتم
Ки рӯй аз дигар чашма ҳо тофтам
که روی از دگر چشمهها تافتم
Ба хилват задудам зи пӯлоди занг
به خلوت زدودم ز پولاد زنگ
Ки минои пазиради зи ёқӯти ранг
که مینا پذیرد ز یاقوت رنگ
Чу ман кардам ойӣнаро тобнок
چو من کردم آیینه را تابناک
Пазирнда пок шуд ҷои пок
پذیرندهٔ پاک شد جای پاک
Нхўондӣ ки аз сқли чинии ҳисор ?
نخواندی که از صقل چینی حصار؟
Чигуна ситади рӯмёнронигор ?
چگونه ستد رومیان را نگار؟
Чу хоҳӣ ки бар ганҷи ёбии калид
چو خواهی که بر گنج یابی کلید
Набояд Аннан аз риёзат кашид
نباید عنان از ریاضت کشید
Мисли зад дар ин онкии фарзона буд
مثل زد در این آنکه فرزانه بود
Ки бурноед аз ҳеҷ вайронаи дӯд
که برناید از هیچ ویرانه دود
Басои хоби коўл буд ҳавлнок
بسا خواب کاول بود هولناک
Нишот оварад чун шавад рӯзи пок
نشاط آورد چون شود روز پاک
Басои чизи ков дар дили оради ҳарос
بسا چیز کاو در دل آرد هراس
Саранҷом аз он кард бояд сипос
سرانجام از آن کرد باید سپاس
Ҷаҳон пар шуд аз даъвӣ ангехтан
جهان پر شد از دعوی انگیختن
Барин нтъи тарсами зи хӯни рехтан
برین نطع ترسم ز خون ریختن
Чу борони фаровон буд дар тамӯз
چو باران فراوان بود در تموز
Ҳаво сард гардад чу брдолъҷўз
هوا سرد گردد چو بردالعجوز
Чу борони ҳавотар намояди зи об
چو باران هوا تر نماید ز آب
Насузанд он чиркро офтоб
نسوزاند آن چرک را آفتاب
Чу бар одати худ даройади хриФ
چو بر عادت خود درآید خریف
Ҳаво давр бошад зи боди латиф
هوا دور باشد ز باد لطیف
Вабои хезад азтарӣ обу абр
وبا خیزد از تری آب و ابر
Ки бошад нафасро гузаргаи стбр
که باشد نفس را گذرگه ستبر
Бибояд яке оташ афрӯхтан
بباید یکی آتش افروختن
Бирав сандалу авду гул сӯхтан
برو صندل و عود و گل سوختن
Ман он авди сӯзам ки дар базми шоҳ
من آن عود سوزم که در بزم شاه
Надорам ҷузи ин як васиқати нигоҳ
ندارم جز این یک وثیقت نگاه
Худоӣ аз паии бандагӣами офарид
خدای از پی بندگیم آفرید
Биҷуз бандагӣ ноед аз ман падед
بجز بندگی ناید از من پدید
Ба нек ва ба бади марди омӯзгор
به نیک و به بد مرد آموزگار
Напечад сар аз гардиши рӯзгор
نپیچد سر از گردش روزگار
Ба ҳарчӣ ш расад созгорӣ кунад
به هرچهش رسد سازگاری کند
Фалак бар ситезанда хорӣ кунад
فلک بر ستیزنده خواری کند
Надорад ҷаҳони хуии созандагон
ندارد جهان خوی سازندگان
Насозад наво бо навозандагон
نسازد نوا با نوازندگان
Чу абрешимӣ баста бинад ба соз
چو ابریشمی بسته بیند به ساز
Кунад дасти худ бар баридани дароз
کند دست خود بر بریدن دراز
Ду карамаст кон дар бришми кашӣ
دو کرم است کان در بریشمکشی
Кунад даъвии обӣу оташӣ
کند دعوی آبی و آتشی
Яке коргоҳи бришми тунд
یکی کارگاه بریشم تند
Яке корвон бришм занад
یکی کاروان بریشم زند
Ду бошад магаси ангабини хона ро
دو باشد مگس انگبین خانه را
Фарибанда чун шамъи парвона ро
فریبنده چون شمع پروانه را
Кунад як магас моя хӯрд ва хуфт
کند یک مگس مایهٔ خورد و خفت
Ба дуздӣ хӯрд дайгарӣ дар наҳуфт
به دزدی خورد دیگری در نهفت
Яке зон магас ки ангабингар буд
یکی زان مگس که انگبینگر بوَد
Ба аз сад магас ки ангабини хур буд
به از صد مگس که انگبینخور بود
Аз он пеши корди шабихуни шитоб
از آن پیش کارد شبیخون شتاب
Чу дроҷ дар даҳ салои кабоб
چو دراج در ده صلای کباب
зи ҳирсӣ чаҳ бояд талаб кард ком ?
ز حرصی چه باید طلب کرد کام؟
Ки гуҳ сӯхта дорадат гоҳи хом
که گه سوخته داردت گاه خام
Агар ҷӯш гирӣ бисӯзӣ зи дард
اگر جوشگیری بسوزی ز درد
Вагар бар нҷўшии шӯии хому сард
و گر بر نجوشی شوی خام و سرد
Сипеҳр аждаҳоеаст бо ҳафт сар
سپهر اژدهایی است با هفت سر
Ба захмӣ кӣ андозад аз маи сипар ?
به زخمی کی اندازد از مه سپر؟
Дарин ташти ғарболии обгун
درین تشت غربالی آبگون
Ту ғарболи хокии фалаки ташти хӯн
تو غربال خاکی فلک تشت خون
Гар ӯ бо ту чун ташт шуд обрез
گر او با تو چون تشت شد آبریز
Ту бо ӯ чу ғарболи шӯи хоки без
تو با او چو غربال شو خاکبیز
Куҷо хокдон бошаду обгир
کجا خاکدان باشد و آبگیر
зи ғарболу таштӣ буд ногузир
ز غربال و تشتی بود ناگزیر
Фусунгар хамаст ин хами нилгун
فسونگر خم است این خم نیلگون
Ки сад гӯна ранг ояд аз ваии бурун
که صد گونه رنگ آید از وی برون
Агар ҷодуӣ бар хамӣ шуд савор
اگر جادویی بر خمی شد سوار
Хамии байн бар ӯ ҷодӯони сад ҳазор
خمی بین بر او جادوان صد هزار
Ҳисоби фалакро раҳо кун зи даст
حساب فلک را رها کن ز دست
Ки пастии баланду баландии сети паст
که پستی بلند و بلندیست پست
Гуҳии зери мо гоҳи болои мост
گهی زیر ما گاه بالای ماست
Агар зеру болоаш хуоне равост
اگر زیر و بالاش خوانی رواست
Дарин парда бо осмон ҷанг нест
درین پرده با آسمان جنگ نیست
Ки ин парда бо кас ҳамоҳанг нест
که این پرده با کس هماهنگ نیست
Чаҳ бозича кин чархи бозичаи ранг
چه بازیچه کاین چرخ بازیچه رنگ
Набозад дар ин чори девори танг
نبازد در این چار دیوار تنگ
Касеро ки гардани براردи баланд
کسی را که گردن برآرد بلند
Ҳамаш боз дар гардани оради каманд
همش باز در گردن آرد کمند
Чу рӯбоҳи сурх ар кулоҳаш диҳад
چو روباه سرخ ار کلاهش دهد
Ба хӯрд сегон сипоҳаш диҳад
به خوردِ سگان سپاهش دهد
Дарин чори сӯ чанд созем ҷой ?
درین چار سو چند سازیم جای؟
Шикам чорсў карда чун чорпоӣ
شکم چارسو کرده چون چارپای
Сари онгоҳ бар чор болаш наҳем
سر آنگاه بر چار بالش نهیم
Казин канда чорболш раҳем
کزین کنده چاربالش رهیم
Работии ду дар дорад ин дайри хок
رباطی دو در دارد این دیر خاک
Дарӣ дар гриўаҳи дарӣ дар муғок
دری در گریوه دری در مغاک
Наомад касе зон дар ӣнҷои фароз
نیامد کسی زان در اینجا فراز
Казин дар бурунаш накарданд боз
کزین در برونش نکردند باز
Фусурда касе кови дарин чоҳи паст
فسرده کسی کاو درین چاه پست
Чу барф андар афтод ва чун ях бибаст
چو برف اندر افتاد و چون یخ ببست
Хунаки барқи кови ҷон ба гармии супурд
خنک برق کاو جان به گرمی سپرد
Ба як лаҳзаи зод ва ба як лаҳзаи мард
به یک لحظه زاد و به یک لحظه مرد
На афсурдаи шамъӣ ки чун барфурӯхт
نه افسرده شمعی که چون برفروخت
Шабӣ чанд ҷон кунаду онгоҳи сӯхт
شبی چند جان کند و آنگاه سوخت
Касеро ки киштӣ набошад дуруст
کسیرا که کشتی نباشد درست
Шиновар шудан воҷиб ояд нахуст
شناور شدن واجب آید نخست
Набинӣ ки моҳӣ ба дарёии жарф
نبینی که ماهی به دریای ژرف
Наяндешад аз ҳеҷ борону барф
نیندیشد از هیچ باران و برف
Шитобандаро асби саҳрои хиром
شتابنده را اسب صحرا خرام
Ирғ дода ба зон ки бошад ҷмом
یرغ داده به زآن که باشد جمام
Ҷаҳони он ҷаҳон шуд ки аз макру фан
جهان آن جهان شد که از مکر و فن
Гуҳи оби ту резади гуҳии хӯни ман
گه آب تو ریزد گهی خون من
Сипеҳр он сипеҳраст каз доғу дард
سپهر آن سپهرست کز داغ و درد
Гуҳ азрақ кунад ранги мо гоҳи зард
گه ازرق کند رنگ ما گاه زرد
Дарин раҳ касе парда донад навохт
درین ره کسی پرده داند نواخت
Ки ҳанҷори ин раҳ тавонад шинохт
که هنجار این ره تواند شناخت
Ба раҳбари тавон роҳи бурдани басар
به رهبر توان راه بردن بسر
Сар роҳ дорам куҷои роҳбар
سر راه دارم کجا راهبر
Чунон вақт вақт оядам марги пеш
چنان وقت وقت آیدم مرگ پیش
Ки умед бурдорам аз умри хеш
که امید بردارم از عمر خویش
Дигар бораи ғифлат сипоҳ оварад
دگر باره غفلت سپاه آورد
Серум бар сар хобгоҳ оварад
سرم بر سر خوابگاه آورد
Хаёлӣ ба хобӣ ба дар май барам
خیالی به خوابی به در میبرم
Ба афсонаи умрӣ ба сар май барам
به افسانه عمری به سر میبرم
Ба ин пари куҷо бар тавонам парид ?
به این پر کجا بر توانم پرید؟
Ба поеи чунин дар чаҳ донам расед ?
به پایی چنین در چه دانم رسید؟
Бад-ӣни чори сӯии мухолифи равон
بدین چارسوی مخالف روان
Ним рустагар перам вагар ҷавон
نیم رسته گر پیرم و گر جوان
Агар вақъи перони дрорм ба кор
اگر وقع پیران درآرم به کار
Ҷудои монам аз мардуми рӯзгор
جدا مانم از مردم روزگار
Вагар бо чунин тан ҷавонӣ кунам
وگر با چنین تن جوانی کنم
Ба ҷони касон зиндагонӣ кунам
به جان کسان زندگانی کنم
Ҳамон ба ки бо ҳар куҳани тоза Эй
همان به که با هر کهن تازهای
Намоям ба қадари ваии андоза Эй
نمایم بهقدر وی اندازهای
Магари торҳо кардан ин банд ро
مگر تارها کردن این بند را
Ниёзорам ин ҳамраҳе чанд ро
نیازارم این همرهی چند را