Мғнӣ бидон сози ғамгини навоз
مغنی بدان ساز غمگیننواز
Дарин сӯзиши ғами марои чораи соз
درین سوزش غم مرا چاره ساز
Магар каз як овоз ромиш фурӯз
مگر کز یک آواز رامشفروز
Марои зини шаби меҳнати оре ба рӯз
مرا زین شب محنت آری به روز
Пас аз марги Искандари аскндрўс
پس از مرگ اسکندر اسکندروس
Ба ошӯби шоҳӣ назд низ кӯс
به آشوب شاهی نزد نیز کوس
Агар чаҳ зи шоҳони пирӯзи бахт
اگرچه ز شاهان پیروزبخت
Ҷуз ӯ кас наомад сазовори тахт
جز او کس نیامد سزاوار تخت
Бад-ӣни малики даҳ рӯза рое надошт
بدین ملک دَهروزه رایی نداشت
Ки чандон нави ойин навое надошт
که چندان نوآیین نوایی نداشت
Бинолед чун булбули дардманд
بنالید چون بلبل دردمند
Ки зер уфтад аз шохи сарви баланд
که زیر افتد از شاخ سرو بلند
Бузургон лашгар намуданд ҷаҳд
بزرگان لشگر نمودند جهد
Ки бо он валиаҳд банданд аҳд
که با آن ولیعهد بندند عهد
Дар ганҷ бар вай гушойанд боз
در گنج بر وی گشایند باز
Ба ҷой Сикандар барандаш намоз
بهجای سکندر برندش نماز
Малики зодаро азм шоҳӣ набӯд
ملکزاده را عزم شاهی نبود
Ки дар ваии ҷузи эзад паноҳӣ набӯд
که در وی جز ایزد پناهی نبود
зи шоҳону лшгркшони узри хост
ز شاهان و لشگرکشان عذر خواست
Ки бар ҷузи манӣ шуғл доред рост
که بر جز منی شغل دارید راست
Ки бар ман ҳаромаст май хостан
که بر من حرام است می خواستن
Ба ҷои падари маҷлис оростан
بهجای پدر مجلس آراستن
Маро бо ҳисоби ҷаҳон кор нест
مرا با حساب جهان کار نیست
Ки ин риштаро сар падедор нест
که این رشته را سر پدیدار نیست
Гумонам набад кони ҷаҳонгири шоҳ
گمانم نبد کان جهانگیر شاه
Ба рӯз ҷавонӣ кунад азми роҳ
به روز جوانی کند عزم راه
Фурӯ монад айвони авранг ро
فرو ماند ایوان اورنگ را
Пазиро шавад дахмаи танг ро
پذیرا شود دخمه تنگ را
Ман аз хизмати хокён руста ам
من از خدمت خاکیان رستهام
Ба эзади парастии миён баста ам
به ایزد پرستی میان بستهام
Бар ин срсрии пӯли нопойдор
بر این سرسری پول ناپایدار
Чигуна тавон кард пои устувор ?
چگونه توان کرد پای استوار؟
Ҳамоно ки беш аз падар нестам
همانا که بیش از پدر نیستم
Падар чун фурӯ рафт ман кистам
پدر چون فرو رفت من کیستم
На хоҳам шудан зу ҷаҳони гир тар
نه خواهم شدن زو جهانگیرتر
На зу низ борой ва тадбиртар
نه زو نیز بارای و تدبیرتر
зи дунё чаҳ дид ӯ бидон дилкашӣ
ز دنیا چه دید او بدان دلکشی
Ки ман низ байнами ҳамон дили хушӣ
که من نیز بینم همان دلخوشی
Чу дидам казин ҳалқаи ҳафт ҷӯш
چو دیدم کزین حلقه هفت جوش
Бар он тхтўр шуд ҷаҳони таҳтаи пӯш
بر آن تختور شد جهان تختهپوش
Ҳамаи тахту перояро сӯхтам
همه تخت و پیرایه را سوختم
Ба тахти каёни таҳтаи брдўхтм
به تخت کیان تخته بردوختم
Нишастам ба кунҷӣ чу афтодагон
نشستم به کنجی چو افتادگان
Ба озодии ҷони озодагон
به آزادی جان آزادگان
Ҳавасҳои ин нуқраи зари харид
هوسهای این نقره زر خرید
Басои кӣса каз нуқра ва зар дарид
بسا کیسه کز نقره و زر درید
Чу паймонаи пари гашт ва пуртар кунӣ
چو پیمانه پر گشت و پرتر کنی
Ба сари дркнӣ ҳар чаҳ дар сар кунӣ
به سر درکنی هر چه در سر کنی
Ҳамон ба ки пеш аз барангехтан
همان به که پیش از برانگیختن
Шавам даври азин ҷои бгрихтн
شوم دور ازین جای بگریختن
Надорам сари тоҷу савдои тахт
ندارم سر تاج و سودای تخت
Ки тарсами шабихуни даройад ба бахт
که ترسم شبیخون درآید به بخت
Дарин ғор чун анкабутони ғор
درین غار چون عنکبوتان غار
зи мӯру магас чанд гирами шикор ?
ز مور و مگس چند گیرم شکار؟
Яке дайри хоро ба даст оварам
یکی دیر خارا بهدست آورم
Дар он дайр , танҳо нишаст оварам
در آن دیر، تنها نشست آورم
Ба ашки худ аз гавҳари ҷони пок
به اشک خود از گوهر جان پاک
Фурӯ шавем олӯдагиҳои хок
فرو شویم آلودگیهای خاک
Бипечам сар аз ҳар чаҳ печиданӣ
بپیچم سر از هر چه پیچیدنی
Бсичм ба кори бсичиднӣ
بسیچم به کار بسیچیدنی
Шавам мурғ ва дар кӯҳ тоъат кунам
شوم مرغ و در کوه طاعت کنم
Ба тухми гиёҳӣ қаноат кунам
به تخم گیاهی قناعت کنم
Ба осонӣ аз ранҷ ҳо нагузарам
به آسانی از رنجها نگذرم
Ки душвор меРом чу осон хӯрам
که دشوار میرم چو آسان خورم
Чу ҳангом рафтан дар ояд фароз
چو هنگام رفتن در آید فراز
Кунам бар фиришта дар деви боз
کنم بر فرشته در دیو باز
Маро чун падар дар муғок афканед
مرا چون پدر در مغاک افکنید
Кафии хокро зер хок афканед
کفی خاک را زیر خاک افکنید
Чу аз марг бисёр ёд оварӣ
چو از مرگ بسیار یاد آوری
Шкибндаҳ бошӣ дар он доварӣ
شکیبنده باشی در آن داوری
Вагар норай аз талхии марги ёд
وگر ناری از تلخی مرگ یاد
Ба душвории он дар туоне кушод
به دشواری آن در توانی گشاد
Саранҷом дар дайр кӯҳӣ нишаст
سرانجام در دیر کوهی نشست
зи шуғл ҷаҳон дошт як бораи даст
ز شغل جهان داشت یکباره دست
Дил аз шуғли олам ба тоъати супурд
دل از شغل عالم به طاعت سپرد
Барин зист гуфтан нишоед ки мард
برین زیست گفتن نشاید که مرد
Ту низ эй ҷавон аз пас пери хеш
تو نیز ای جوان از پس پیر خویش
Магардон азин шеваи тадбири хеш
مگردان ازین شیوه تدبیر خویش
Ки дар олами ин чархи найранги соз
که در عالم این چرخ نیرنگساز
На он кард конро тавон гуфт боз
نه آن کرد کان را توان گفت باز
Басои Юсуфонро ки дар чоҳи баст
بسا یوسفان را که در چاه بست
Басои гарданонро ки гардани шикаст
بسا گردنان را که گردن شکست