Дило аз равшанӣ шамъӣ барафрӯз
دلا از روشنی شمعی برافروز
зи шамъи оташ парастидани биомуз
ز شمع آتش پرستیدن بیاموز
Бёрои хотир ар оташи парастӣ
بیارا خاطر ار آتشپرستی
Аз оташи хона хотир нишастӣ
از آتشخانه خاطر نشستی
Ман хокии казин миҳроби ҳеҷам
منِ خاکی کزین محراب هیچم
Чунуи садро ба ҳикмати гӯши печам
چنو صد را به حکمت گوش پیچم
Басӣ дорам сухани кони дили пазирад
بسی دارم سخن کان دل پذیرد
Чаҳ гӯям чун касам доман нагирад ? !
چهگویم چون کسم دامن نگیرد؟!
Манам дониста дар паргори олам
منم دانسته در پرگار عالم
Ба тсриФ ва ба наҳви асрори олам
به تصریف و به نحو اسرار عالم
Ҳамаи зичи фалаки ҷадвал ба ҷадвал
همه زیچ فلک جدول به جدول
Ба астрлоб ҳикмат кардаам ҳал
به اسطرلاب حکمت کردهام حل
Ки пурсед аз ман асрори фалакро ?
که پرسید از من اسرار فلک را ؟
Ки маълумаш накардам як ба як ро
که معلومش نکردم یک به یک را
зи сар то пои ин деринаи гулшан
ز سر تا پای این دیرینه گلشن
Кунамгар гӯши дорӣ бар ту равшан
کنم گر گوش داری بر تو روشن
Аз он нуқта ки хаташи мухталиф буд
از آن نقطه که خطش مختلف بود
Нахустин ҷунбишии комади алиф буд
نخستین جنبشی کامد الف بود
Бидон хат чун дигар хати басти паргор
بدان خط چون دگر خط بست پرگار
Баситӣ зон дуӣ омад падедор
بسیطی زان دوی آمد پدیدار
Се хат чун кард бар маркази муҳӣтӣ
سه خط چون کرد بر مرکز محیطی
Ба ҷисм омода шуд шакли баситӣ
به جسم آماده شد شکل بسیطی
Хатаст онгаҳ басити онгоҳи аҷсом
خط است آنگه بسیط آنگاه اجسام
Ки абъод сулсаш кардаанд ном
که ابعاد ثلاثهش کردهاند نام
Тавон донист оламро ба ғоят
توان دانست عالم را به غایت
Бад-ӣни тартиб аз аввал то ниҳоят
بدین ترتیب از اول تا نهایت
Чу бар ақли ин намӯнаи гашти зоҳир
چو بر عقل این نمونه گشت ظاهر
Ба як так май дӯди зи аввал ба охир
به یک تک میدود ز اول به آخر
Худо ӣ сети онкии ҳад зоҳир надорад
خدایست آنکه حد ظاهر ندارد
Вуҷӯдаши аввал ва охир надорад
وجودش اول و آخر ندارد
Худои байни шӯ ки пеши аҳли бениш
خدابین شو که پیش اهل بینش
Тнк бошад ҳиҷоби офариниш
تنُک باشد حجاب آفرینش
Бидон худро ки аз роҳи маъонӣ
بدان خود را که از راه معانی
Худоро доне ар худро бадоне
خدا را دانی ار خود را بدانی
Бад-ӣни наздикии ?ути ойӣна дар пеш
بدین نزدیکیات آیینه در پیش
Фалак чаҳ буд бидон даврӣ миндиш
فلک چهبوَد؟ بدان دوری میندیش
Ту он нурӣ ки чархати ташти шамъи сет
تو آن نوری که چرخت تشت ِ شمعست
Намӯдори ду олам дар ту ҷамъи сет
نمودار دو عالم در تو جمعست
Низомӣ беш аз ин роз наоне
نظامی بیش از این راز نهانی
Магӯ то аз ҳикоят во наМонӣ
مگو تا از حکایت وا نمانی