Чунин гуфт он сухани гӯии куҳани зод

چنین گفت آن سخن‌گوی کهن‌زاد

Ки будаш достонҳои куҳани ёд

که بودش داستان‌های کهن، یاد

Ки чун шуд моҳи касрӣ дар сиёҳӣ

که چون شد ماهِ کسری در سیاهی

Ба ҳурмуз дод тахти подшоҳӣ

به هرمز داد تخت پادشاهی

Ҷаҳони афрӯз ҳурмуз дод ме кард

جهان‌افروز، هرمز داد می‌کرد

Ба дод худ ҷаҳон обод ме кард

به داد خود جهان آباد می‌کرد

Ҳамон расми падар бар ҷой ме дошт

همان رسم پدر بر جای می‌داشت

Диҳиш бар дасту дайн бар пой ме дошт

دَهش بر دست و دین بر پای می‌داشت

Насабро дар ҷаҳони пайванд май хост

نسب را در جهان پیوند می‌خواست

Ба қурбон аз худои фарзанд май хост

به قربان از خدا فرزند می‌خواست

Ба чандини назру қурбонаши худованд

به چندین نذر و قربانش خداوند

Нарина дод фарзандӣ чаҳ фарзанд

نرینه داد فرزندی، چه فرزند!

Гиромии дарӣ аз дарёии шоҳӣ

گرامی دُری از دریای شاهی

Чароғии равшан аз нури илоҳӣ

چراغی روشن از نور الهی

Мубораки толеъии фаррухи сарирӣ

مبارک‌طالعی فرخ‌سریری

Ба толеъи тоҷдории тахт гирӣ

به طالع، تاج‌داری تخت‌گیری

Падар дар хусравии дидаи тамомаш

پدر در خسروی دیده تمامش

Ниҳодаи хусрави парвизи номаш

نهاده خسرو‌ِ پرویز نامش

Аз он шуд номи он шҳзодаҳи парвиз

از آن شد نام آن شهزاده، پرویز

Ки будӣ доим аз ҳар каси пари овез

که بودی دائم از هر کس پَر آویز

Гирифта дар ҳарираши доя чун машк

گرفته در حریرش دایه چون مشک

Чу марворидтар дар пунбаи хушк

چو مروارید تَر در پنبهٔ خشک

Рухӣ аз офтоби андӯҳи каш тар

رُخی از آفتاب اندوه‌کش‌تر

Шукр хандиданӣ аз субҳи хуш тар

شکر خندیدنی از صبح خوش‌تر

Чу майли шукраш дар шери диданд

چو میلِ شِکّرش در شیر دیدند

Ба шеру шукраш май прўриднд

به شیر و شِکّرش می‌پروریدند

Ба базм шоҳаш овараданд пайваст

به بزم شاهش آوردند پیوست

Басони дастаи гули даст бар даст

بسان دستهٔ گل، دست بر دست

Чу кор аз маҳд бо майдон фитодаш

چو کار از مهد با میدان فتادش

Ҷаҳон аз дӯстӣ дар ҷони ниҳодаш

جهان از دوستی در جان نهادش

Ба ҳар солӣ ки давлат ме фузудаш

به هر سالی که دولت می‌فزودش

Хиради таълим дигар ме намӯдаш

خرد تعلیم دیگر می‌نمودش

Чу солаш панҷ шуд дар ҳар шигифтӣ

چو سالش پنج شد در هر شگفتی

Тамошо кардӣ ва ибрат гирифтӣ

تماشا کردی و عبرت گرفتی

Чу сол омад ба шаш чун сарв ме раст

چو سال آمد به شش چون سرو می‌رُست

Русуми шаш ҷиҳатро боз май ҷуст

رسوم شش جهت را باز می‌جست

Чунон машҳур шуд дар хуби рӯе

چنان مشهور شد در خوب‌رویی

Ки мутлақи Юсуф Мисраст гӯйӣ

که مطلق یوسفِ مصر است گویی

Падар тартиб кард омӯзгораш

پدر ترتیب کرد آموزگارش

Ки то зойеъ нагардад рӯзгораш

که تا ضایع نگردد روزگارش

Бар ин гуфтор бар бигузашт як чанд

بر این گفتار بر بگذشت یک چند

Ки шуд дар ҳар ҳунари хусрави ҳунарманд

که شد در هر هنر خسرو هنرمند

Чунон қодир сухан шуд дар маъонӣ

چنان قادر سخن شد در معانی

Ки баҳрии гашт дар гўҳрФшонӣ

که بحری گشت در گوهرفشانی

Фасеҳии кови сухан чун об гуфтӣ

فصیحی کاو سخن چون آب گفتی

Сухан бо ӯ ба астрлоб гуфтӣ

سخن با او به اصطرلاب گفتی

Чу аз борӣки бинии мӯӣ май сифт

چو از باریک‌بینی موی می‌سفت

Ба борикии сухан чун мӯӣ ме гуфт

به باریکی سخن چون موی می‌گفت

Пас аз на солагии мактаб раҳо кард

پس از نه سالگی مکتب رها کرد

Ҳисоби ҷанги шер ва аждаҳо кард

حساب جنگِ شیر و اژدها کرد

Чу бар даҳ солагии афканди бунёд

چو بر ده سالگی افکند بنیاد

Сари сӣ солагон медод бар бод

سَرِ سی‌سالگان می‌داد بر باد

Басар панҷа шудӣ бо панҷаи шер

به سرپنجه شدی با پنجهٔ شیر

Сутуниро қалам кардӣ ба шамшер

ستونی را قلم کردی به شمشیر

Ба тир аз мӯӣ бикшодӣ гиреҳ ро

به تیر از موی بگشادی گره را

Ба найзаи ҳалқаи брбўдии зира ро

به نیزه حلقه بربودی زره را

Дар он омоҷ ков кардӣ камони боз

در آن آماج کاو کردی کمان باز

зи табл Зуҳра кардӣ таблаки боз

ز طبلِ زُهره کردی طبلک باز

Касе кови даҳ камон ҳоле кашидӣ

کسی کاو دَه کمان حالی کشیدی

Камонашро ба ҳмолӣ кашидӣ

کمانش را به حمالی کشیدی

зи даҳ душмани камандаши хомтар буд

ز دَه دشمن کمندش خام‌تر بود

з на қабзаи хадангаши томтар буд

ز نُه قبضه خدنگش تام‌تر بود

Бадигар худ бадии деви сипедӣ

بُدی گر خود بُدی دیو سپیدی

Ба пеши беди баргаши барги бедӣ

به پیش بید‌برگش برگ‌ِ بیدی

Чу барқи найзаро бар санг ронадӣ

چو برق نیزه را بر سنگ راندی

Синон дар синаи хорои нишондӣ

سنان در سینهٔ خارا نشاندی

Чу умр омад ба ҳади чордаҳи сол

چو عمر آمد به حد چارده سال

Бар омад мурғи донишро пару бол

بر آمد مرغ دانش را پر و بال

Назар дар ҷустаниҳои ниҳон кард

نظر در جستنی‌های نهان کرد

Ҳисоби неки вбдҳоӣ ҷаҳон кард

حساب نیک‌ و بدهای جهان کرد

Бузурги умеди номӣ буд доно

بزرگ‌امّید نامی بود دانا

Бузурги умед аз ақлу тавоно

بزرگ‌امّید از عقل و توانا

Замини ҷӯҷу шуда дар зери поиш

زمین جوجو شده در زیر پایش

Фалакро ҷӯ ба ҷӯи паймӯдаи райш

فلک را جو به جو پیموده رایش

Ба даст оварда асрор наоне

به دست آورده اسرار نهانی

Калиди ганҷҳои осмонӣ

کلید گنج‌های آسمانی

Талаб кардаш ба хилвати шоҳи зода

طلب کردش به خلوت شاهزاده

Забон чун теғи ҳиндӣ бар кушода

زبان چون تیغ هندی برگشاده

Ҷавоҳири ҷуст аз он дарёии фарҳанг

جواهر جست از آن دریای فرهنگ

Ба чанг оварад ва зад бар доманаши чанг

به چنگ آورد و زد بر دامنش چنگ

Дили равшан ба таълимаш барафрӯхт

دل روشن به تعلیمش برافروخت

Взў бисёр ҳикматҳо дар омухт

وزو بسیار حکمت‌ها در آموخت

зи паргори Зуҳал то маркази хок

ز پرگار زحل تا مرکز خاک

Фурӯ хонд офаринишҳои афлок

فرو خواند آفرینش‌های افلاک

Ба андак умр шуд дарёи дарунӣ

به اندک عمر شد دریا درونی

Ба ҳар фаннӣ ки гуфтӣ зўи фунунӣ

به هر فنی که گفتی ذو فنونی

Дил аз ғифлат ба огоҳӣ раседаш

دل از غفلت به آگاهی رسیدش

Қадам бар поя шоҳӣ раседаш

قدم بر پایهٔ شاهی رسیدش

Чу пайдо шуд бар он ҷосуси асрор

چو پیدا شد بر آن جاسوس، اسرار

Наонеҳои ин гардандаи паргор

نهانی‌های این گردنده پرگار

зи хизмати хуши турши номади ҷаҳонӣ

ز خدمت خوش‌ترش نآمد جهانی

Набӯдӣ фориғ аз хизмати замонӣ

نبودی فارغ از خدمت زمانی

Ҷаҳони дор аз ҷаҳонаш дўстр дошт

جهان‌دار از جهانش دوستر داشت

Ҷаҳони чбўди зи ҷонаш дўстр дошт

جهان چبوَد ز جانش دوستر داشت

зи баҳри ҷони дарозяш аз ҷаҳони шоҳ

ز بهر جان درازیش از جهان شاه

з ҳар дастӣ дарозӣ кард кӯтоҳ

ز هر دستی درازی کرد کوتاه

Мунодиро Нидо фармуд дар шаҳр

منادی را ندا فرمود در شهر

Ки вои он кас ки ӯ бар кас кунад қаҳр

که وای آن کس که او بر کس کند قهر

Агар асбӣ чарад дар кишти зорӣ

اگر اسبی چرد در کشت‌زاری

Вагар ғасбӣ равад бар миваи дорӣ

و گر غصبی رود بر میوه‌داری

Вагар кас рӯй номаҳрам бибинад

و گر کس روی نامحرم ببیند

Ҳамон дар хона туркӣ нишинад

همان در خانهٔ ترکی نشیند

Сиёсатро з ман гардад сазовор

سیاست را ز من گردد سزاوار

Бар ин савганд ҳоӣ хӯрд бисёр

بر این سوگند‌هایی خورد بسیار

Чу шаҳ дар адл худ нанамуд сустӣ

چو شه در عدل خود ننمود سستی

Падед омад ҷаҳонро тани дурустӣ

پدید آمد جهان را تن‌درستی

Харобӣ дошт аз кори ҷаҳони даст

خرابی داشت از کار جهان دست

Ҷаҳон аз дасти кори ин ҷаҳон раст

جهان از دست‌کار این جهان رست

Хониш
бхш 14 - оғоз достон хсрв в шӣрӣн — сӣомк ҳдоӣт