Чу барзади бомдодони хозини чин

چو برزد بامدادان خازن چین

Ба дарҷи гавҳарин бар қуфли заррин

به دُرج گوهرین بر قفل زرین

Бурун омад зи дарҷи он нақши чинӣ

برون آمد ز دُرج آن نقش چینی

Шуданро карда бо худ нақши бинӣ

شدن را کرده با خود نقش بینی

Батон чин ба хизмат сар ниҳоданд

بتان چین به خدمت سر نهادند

Басони сарв бар пой истоданд

بسان سرو بر پای ایستادند

Чу ширин дид рӯй меҳрбонон

چو شیرین دید روی مهربانان

Ба чарбӣ гуфт бо ширини забонон

به چربی گفت با شیرین زبانان

Ки бисмии аллоҳ ба саҳро май хиромам

که بسم‌الله به صحرا می‌خرامم

Магар бсмл шавад мурғӣ ба домам

مگر بسمل شود مرغی به دامم

Батон аз сари сроғҷ боз карданд

بتان از سر سراغج باز کردند

Дигаргуни хизматашро соз карданд

دگرگون خدمتش را ساز کردند

Ба кирдори каллаи дорон чун нӯш

به کردار کله‌داران چون نوش

Қабои бастанди бикри ани қсби пӯш

قبا بستند بکر‌ان‌ِ قصب‌پوش

Ки расмӣ буд кони саҳрои хиромон

که رسمی بود کآن صحرا خرامان

Ба сайд оянд бар расми ғуломон

به صید آیند بر رسم غلامان

Ҳама дар гирди ширини ҳалқаи бастанд

همه در گرد شیرین حلقه بستند

Чу ҳоле бар нишаст ӯ , бар нишастанд

چو حالی بر نشست او‌، بر نشستند

Ба саҳройӣ шуданд аз саҳни айвон

به صحرایی شدند از صحن ایوان

Ба сарсабзӣ чу Хизр аз оби ҳайвон

به سرسبزی چو خضر از آب حیوان

Дар он саҳро равон карданд раҳвор

در آن صحرا روان کردند رهوار

Ва зон саҳро ба саҳроҳои бисёр

و زان صحرا به صحراهای بسیار

Шуданд он равзаи ҳурони дили каш

شدند آن روضه، حوران دل‌کَش

Ба саҳройӣ чу минӯи хурраму хуш

به صحرایی چو مینو خرم و خوش

Замин аз сабзаи нузҳати гоҳи оҳӯ

زمین از سبزه نزهت‌گاه آهو

Ҳаво аз машки пар , холии зи оҳӯ

هوا از مشک پُر‌، خالی ز آهو

Саранҷоми асбро парвоз доданд

سرانجام اسب را پرواز دادند

Аннани худ ба мураккаб боз доданд

عنان خود به مرکب باز دادند

Бути лшгршкн бар пушти шабдиз

بت لشگرشکن بر پشت شبدیز

Савории тунд буду мураккабии тез

سواری تند بود و مرکبی تیز

Чу мураккаб гарм кард аз пеши ёрон

چو مرکب گرم کرد از پیش یاران

Бурун афтод аз он ҳам так саворон

برون افتاد از آن هم‌تک سواران

Гумони бурданд ки асбаш сар кашида сет

گمان بردند که اسبش سر کشیده‌ست

Надонистанд ки ӯ сар дар кашида сет

ندانستند کاو سر در کشیده‌ست

Басӣ чун соя дунболаш давиданд

بسی چون سایه دنبالش دویدند

зи соя дар гузар , гардиш надиданд

ز سایه در گذر‌، گَردَش ندیدند

Ба ҷустан то ба шаби дами сози гаштанд

به جستن تا به شب دم‌ساز گشتند

Ба навмидии ҳам охири бози гаштанд

به نومیدی هم آخر باز گشتند

зи шоҳи хеш ҳар як даври монда

ز شاه خویش هر یک دور مانده

Ба тани ранҷа , ба дили ранҷури монда

به تن رنجه‌، به دل رنجور مانده

Ба даргоҳи маин бонӯи шабонгоҳ

به درگاه مهین‌بانو شبانگاه

Шуданд он ахтарон бе талъати моҳ

شدند آن اختران بی‌طلعت ماه

Ба дидаи пеши тахташи роҳи рафтанд

به دیده پیش تختش راه رفتند

Ба талхии ҳоли ширин боз гуфтанд

به تلخی حال شیرین باز گفتند

Ки сайёра чаҳ шаб бозӣ намӯдаш

که سیاره چه شب‌بازی نمودش

Так тайёра чун андари рабӯдаш

تک طیاره چون اندر ربودش

Маин бонӯ чу бишунид ин сухан ро

مهین‌بانو چو بشنید این سخن را

Сало дар дод ғамҳои куҳан ро

صلا در داد غم‌های کهن را

Фурӯд омад зи тахти хеши ғами нок

فرود آمد ز تخت خویش غمناک

Ба сар бар хоку сари ҳам бар сари хок

به سر بر خاک و سر هم بر سر خاک

Аз он ғами дастҳо бар сари ниҳода

از آن غم دست‌ها بر سر نهاده

зи дидаи сайли тӯфон бар кушода

ز دیده سیل طوفان بر گشاده

зи ширини ёд беандоза ме кард

ز شیرین یاد، بی‌اندازه می‌کرد

Бадви сӯги бародар тоза ме кард

بدو سوگ برادر تازه می‌کرد

Ба об чашм гуфт эй нозанини моҳ

به آب چشم گفت ای نازنین ماه

зи ман чашми бадати брбўд ногоҳ

ز من چشم بدت بربود ناگاه

Гулӣ будӣ ки бод аз борати афканд

گلی بودی که باد از بارت افکند

Надонам бар кадомин хорати афканд

ندانم بر کدامین خارت افکند

Чаҳ афтодат ки меҳр аз мо буридӣ

چه افتادت که مهر از ما بریدی

Кадомин меҳрбон бар мо гузидӣ

کدامین مهربان بر ما گزیدی؟

Чу оҳӯи зини ғизолони сайри гаштӣ

چو آهو زین غزالان سیر گشتی

Гирифтори кадомин шери гаштӣ

گرفتار کدامین شیر گشتی؟

Чу моҳ аз ахтарони худ ҷудоӣ

چو ماه از اخترانِ خود جدایی

На хуршедии чунин танҳо чарое

نه خورشیدی چنین تنها چرایی؟

Куҷои сарви ту каз ҷонам чаман дошт

کجا سرو تو کز جانم چمن داشت؟

Ба ҳар шохии раҳгӣ бо ҷон ман дошт

به هر شاخی رگی با جان من داشت

Рахти моҳи сет то худ бар ки тобад

رخت ماه‌ست، تا خود بر که تابد

Маниш гум кардаам то худ ки ёбад

منش گم کرده‌ام تا خود که یابد

Ҳамаи шаб то ба рӯзи ин навҳа ме кард

همه شب تا به روز این نوحه می‌کرد

Ғамаш бар ғам фузуду дард бар дард

غمش بر غم فزود و درد بر درد

Чу меҳр омад бурун аз чоҳи бежан

چو مهر آمد برون از چاه بیژن

Шуд аз нураши ҷаҳонро дидаи равшан

شد از نورش جهان را دیده روشن

Ҳамаи лашгар ба хизмат сар ниҳоданд

همه لشگر به خدمت سر نهادند

Ба навбати гоҳ фармон истоданд

به نوبت‌گاهِ فرمان ایستادند

Кигар бонӯ бифармоед ба шаби гир

که گر بانو بفرماید به شب‌گیر

Пай ширин баронем асб чун тир

پی شیرین برانیم اسب چون تیر

Маин бонӯ ба рафтан майл нанамуд

مهین‌بانو به رفتن میل ننمود

На худ рафт ва на касро низ фармуд

نه خود رفت و نه کس را نیز فرمود

Чу дар хоби ин балоро буд дида

چو در خواب این بلا را بود دیده

Ки будӣ бозӣ аз дасташ парида

که بودی بازی از دستش پریده

Чу ҳасрат хӯрд аз парвози он боз

چو حسرت خورد از پرواز آن باز

Ҳамон боз омадӣ бар даст ӯ боз

همان باز آمدی بر دست او باز

Бадишон гуфт агар мо боз гирдем

بدیشان گفت اگر ما باز گردیم

Вагар бо осмони ҳам роз гирдем

و گر با آسمان هم‌راز گردیم

Нашуд мумкин ки дар ҳеҷ об хӯрдӣ

نشد ممکن که در هیچ آب‌خوَردی

Биёбем аз паии шабдизи гардӣ

بیابیم از پی شبدیز گردی

Нишоед шуд пай мурғ парида

نشاید شد پی مرغ پریده

На дунболи шикори доми дида

نه دنبال شکارِ دام‌دیده

Кабӯтар чун парид , аз пас чаҳ нолӣ ?

کبوتر چون پرید‌، از پس چه نالی‌؟

Ки во бурҷ ояд ар бошад ҳалолӣ

که وا برج آید ار باشد حلالی

Балии чандон шикебам дар фироқаш

بلی چندان شکیبم در فراقش

Ки барқӣ ёбам аз наъли барроқаш

که برقی یابم از نعل براقش

Чу зон гум гашта ганҷи огоҳи гирдам

چو زان گم‌گشته گنج آگاه گردم

Дигари раҳ бо тараби ҳамроҳи гирдам

دگر ره با طرب همراه گردم

Ба ганҷина сипорам ганҷро боз

به گنجینه سپارم گنج را باز

Бад-ӣни шукронаи гирдами ганҷи пардоз

بدین شکرانه گردم گنج پرداز

Сипаҳ чун посух бонӯ шуниданд

سپه چون پاسخ بانو شنیدند

Ба аз Фрмонбрӣ корӣ надиданд

به از فرمانبری کاری ندیدند

Вазони сӯй дигар ширин ба шабдиз

وزان سوی‌ِ دگر شیرین به شبدیز

Ҷаҳонро менавишт аз баҳри парвиз

جهان را می‌نوَشت از بهر پرویز

Чу сайёраи шитоби оҳанг май буд

چو سیاره شتاب‌آهنگ می‌بود

зи раҳ рафтан ба рӯз ва шаб нёсуд

ز ره رفتن به روز و شب نیآسود

Қабо дар баста бар шакли ғуломон

قبا در بسته بر شکل غلامان

Ҳаме шуд даҳ ба даҳ сомон ба сомон

همی شد دِه به دِه سامان به سامان

Набӯд эмини зи душмани гоҳ ва бе гоҳ

نبود ایمن ز دشمن گاه و بی‌گاه

Ба кӯҳ ва дашт мешуд роҳ ва бе роҳ

به کوه و دشت می‌شد راه و بی‌راه

Равандаи кӯҳро чун бод ме ронад

رونده کوه را چون باد می‌راند

Ба так дар бодро чун кӯҳ ме монад

به تک در باد را چون کوه می‌ماند

Напушад бар ту он афсонаро роз

نپوشد بر تو آن افسانه را راز

Ки дар роҳӣ занӣ шуд ҷодуии соз

که در راهی زنی شد جادویی‌ساز

Яке ойӣнау шонаи дроФкнд

یکی آیینه و شانه درافکند

Ба афсунӣ ба роҳаш кард дарбанд

به افسونی به راهش کرد دربند

Фалаки ин оина ваон шонаро ҷуст

فلک این آینه وان شانه را جست

Казин кӯҳ омад ва зон беша бар раст

کزین کوه آمد و زان بیشه بر رُست

Зании кови шона ва ойӣна бификанад

زنی کاو شانه و آیینه بِفْکنْد

з сахтӣ шуд ба кӯҳу беша монанд

ز سختی شد به کوه و بیشه مانند

Шудаи ширин дар он роҳ аз баси андӯҳ

شده شیرین در آن راه از بس اندوه

Ғубор олуд чандини бешау кӯҳ

غبارآلود چندین بیشه و کوه

Рахши симоӣ кам рахтии гирифта

رُخش سیمای کم‌رختی گرفته

Мизоҷи нозукаши сахтии гирифта

مزاج نازکش سختی گرفته

Нишон май ҷуст ва мерафт он дили афрӯз

نشان می‌جست و می‌رفت آن دل‌افروز

Чу моҳи чордаҳи шаби чордаҳи рӯз

چو ماه چارده شب، چارده روز

Ҷнибтро ба як манзил наме монад

جنیبت را به یک منزل نمی‌ماند

Хабар прессон хабар прессон ҳаме ронад

خبر پرسان خبر پرسان همی‌راند

Ткоўри дастбурд аз бод май барад

تکاور دستبرد از باد می‌برد

Заминро даври чарх аз ёд май барад

زمین را دور چرخ از یاد می‌برد

Сипедаи дам чу дам бар зад сипедӣ

سپیده‌دم چو دم بر زد سپیدی

Сиёҳӣ хонд ҳарфи ноумедӣ

سیاهی خواند حرف ناامیدی

Ҳазорон наргис аз чархи ҷаҳони гирд

هزاران نرگس از چرخ جهان‌گرد

Фурӯ шуд то бар омад як гули зард

فرو شد تا بر آمد یک گل زرد

Шитобон кард ширини борагӣ ро

شتابان کرد شیرین بارگی را

Ба талхӣ дод ҷони якборагӣ ро

به تلخی داد جان یکبارگی را

Падед омад чу минӯ , мурғи зорӣ

پدید آمد چو مینو‌، مرغ‌زاری

Дар ӯ чун оби ҳайвони чашмаи сорӣ

در او چون آب حیوان چشمه‌ساری

зи шарми оби он рухшандаи хонӣ

ز شرم آب آن رخشنده‌خانی

Шуда дар зулмати оби зиндагонӣ

شده در ظلمت، آب زندگانی

зи ранҷи роҳ буд андоми хаста

ز رنج راه بود اندام خسته

Ғубор аз пой то сар барнишаста

غبار از پای تا سر برنشسته

Ба гирди чашма ҷавлон зад замонӣ

به گِرد چشمه جولان زد زمانی

Даҳ андар даҳ надид аз каси нишоне

دَه اندر دَه ندید از کس نشانی

Фурӯд омад , ба як сӯи борагии баст

فرود آمد‌، به یک‌سو بارگی بست

Раҳи андеша бар назорагии баст

ره اندیشه بر نظارگی بست

Чу қасд чашма кард он чашмаи нур

چو قصد چشمه کرد آن چشمهٔ نور

Фалакро об дар чашм омад аз давр

فلک را آب در چشم آمد از دور

Суҳайл аз шеър шкргўн баровард

سهیل از شعر شکرگون برآورد

Нафир аз шеърӣ гардун баровард

نفیر از شعری گردون برآورد

Прндии осмони гаван бар миён зад

پرندی آسمان‌گون بر میان زد

Шуд андари обу оташ дар ҷаҳон зад

شد اندر آب و آتش در جهان زد

Фалакро кард кӯҳлии пӯши парвин

فلک را کرد کحلی‌پوش پروین

Мӯсил кард нилӯфар ба насрин

مُوَصّل کرد نیلوفر به نسرین

Ҳисораш нил шуд яъне шабонгоҳ

حصارش نیل شد یعنی شبانگاه

зи чархи нилгуни сар бар зад он моҳ

ز چرخ نیلگون سر بر زد آن ماه

Тан симинаш меғалатед дар об

تن سیمینش می‌غلطید در آب

Чу ғалатади қоқмӣ бар рӯй санҷоб

چو غلطد قاقمی بر روی سنجاب

Аҷаб бошад ки гулро чашма шавед

عجب باشد که گل را چشمه شوید

Ғалат гуфтам ки гул бар чашмаи равед

غلط گفتم که گل بر چشمه روید

Дар об андохта аз гесувони шаст

در آب انداخته از گیسوان شست

На моҳӣ балки моҳ оварда дар даст

نه ماهی بلکه ماه آورده در دست

зи машки ороиш кофур карда

ز مشک آرایش کافور کرده

зи кофураши ҷаҳони кофури хӯрда

ز کافورش جهان کافور‌خورده

Магари дониста буд аз пеш дидан

مگر دانسته بود از پیش دیدن

Ки меҳмонии нав аш хоҳад расӣдан

که مهمانی نو‌‌اَش خواهد رسیدن

Дар оби чашмасор он шукри ноб

در آب چشمه‌سار آن شکر‌ِ ناب

зи баҳри миҳмон ме сохт ҷлоб

ز بهر میهمان می‌ساخت جلاب