Яке шаб аз шаби наврӯзи хуш тар
یکی شب از شب نوروز خوشتر
Чаҳ шаб каз рӯзи иди андӯҳи каш тар
چه شب کز روز عید اندوهکشتر
Самоъи харгаҳӣ дар харгаҳи шоҳ
سماع خرگهی در خرگه شاه
Надимӣ чанд мавзуни табъу дили хоҳ
ندیمی چند موزونطبع و دلخواه
Мақолатҳои ҳикмат боз карда
مقالتهای حکمت باز کرده
Суханҳои мзоҳк соз карда
سخنهای مضاحک ساز کرده
Ба гирдогирди харгоҳи киёнӣ
به گرداگرد خرگاه کیانی
Фурӯ ҳашта намадҳои ?илоне
فرو هشته نمدهای الانی
Дама бар дар кашида теғи фӯлод
دمه بر در کشیده تیغ فولاد
Сари номаҳрамонро дода бар бод
سر نامحرمان را داده بر باد
Даруни харгаҳ аз буии хуҷаста
درون خرگه از بوی خجسته
Бихӯр авду анбари каллаи баста
بخور عود و عنبر کِله بسته
Набед хуши гўору ъушрати хуш
نبیدِ خوشگوار و عشرت خوَش
Ниҳодаи минқали заррини пари оташ
نهاده منقل زرین پر آتش
Зголи арманӣ бар оташи тез
زگال ارمنی بر آتش تیز
Сиёҳоне чу зангии ъушрати ангез
سیاهانی چو زنگی عشرتانگیز
Чу машки нофа дар нашав гиёҳӣ
چو مشک نافه در نشو گیاهی
Пас аз сурхӣ ҳаме гирад сиёҳӣ
پس از سرخی همیگیرد سیاهی
Чаро он машки беди авди кирдор
چرا آن مشکبید عود کردار
Шавад баъд аз сиёҳии сурхи рух сор
شود بعد از سیاهی سرخ رخسار
Сияҳро сурх чун кард озарангӣ
سیه را سرخ چون کرد آذرنگی
Чу болой сиёҳӣ нест рангӣ
چو بالای سیاهی نیست رنگی
Магар каз рӯзгори омухти найранг
مگر کز روزگار آموخت نیرنگ
Ки аз мӯии сиёҳи мо баради ранг
که از موی سیاه ما بَرَد رنگ
Ба боғи машъалаи деҳқони ангушт
به باغ مشعله دهقان انگشت
Бунафша май дуруду лола май кишт
بنفشه میدرود و لاله میکِشت
Сияҳи пӯшида чун зоғон ки сор
سیه پوشیده چون زاغان کُهسار
Гирифтаи хӯни худ дар ноӣу минқор
گرفته خون خود در نای و منقار
Уқобии тир худ карда пари хеш
عقابی تیر خود کرده پر خویش
Сияҳ Марӣ фиканда муҳра дар пеш
سیه ماری فکنده مهره در پیش
Маҷусии миллатии ҳиндӯстонӣ
مجوسی ملتی هندوستانی
Чу зардушти омада дар зндхўонӣ
چو زردشت آمده در زندخوانی
Дабирӣ аз ҳабаши рафта ба булғор
دبیری از حبش رفته به بلغار
Ба шингарфӣ мидодӣ карда бар кор
به شنگرفی مدادی کرده بر کار
Зимистон гашта чун райҳони азуи хуш
زمستان گشته چون ریحان ازو خوش
Ки райҳон зимистон омад оташ
که ریحان زمستان آمد آتش
Суроҳе чун хурӯсӣ соз карда
صراحی چون خروسی ساز کرده
Хурӯсии ков ба вақт овоз карда
خروسی کاو به وقت آواز کرده
зи рашки он хурӯси оташини тоҷ
ز رَشکِ آن خروسِ آتشینتاج
Гуҳии тиҳу бар оташи гоҳи дроҷ
گَهی تیهو بر آتش گاه دراج
Равон гашта ба нақлони кабобӣ
روان گشته به نقلان کبابی
Гуҳии Кебеки дарии гуҳи мурғи обӣ
گَهی کبک دری گه مرغ آبی
Туранҷу себи лаб бар лаби ниҳода
ترنج و سیب لب بر لب نهاده
Чу дар заррини суроҳеи лаъли бода
چو در زرینصراحی لعلِ باده
зи наргиси вази бунафшаи саҳни харгоҳ
ز نرگس وز بنفشه صحن خرگاه
Гулистонии ниҳода дар назаргоҳ
گلستانی نهاده در نظرگاه
зи баси норанҷу нори маҷлиси афрӯз
ز بس نارنج و نار مجلسافروز
Шуда дар ҳуққаи бозии боди наврӯз
شده در حقهبازی باد نوروز
Ҷаҳонро тоза тар доданд рӯҳӣ
جهان را تازهتر دادند روحی
Ба сари бурданди субҳӣ дар сабӯҳӣ
به سر بردند صبحی در صبوحی
зи чанги абрешими дастони навозон
ز چنگ ابریشم دستان نوازان
Даридаи пардаҳои ишқи бозон
دریده پردههای عشقبازان
Сурӯди паҳлавӣ дар нолаи чанг
سرود پهلوی در نالهٔ چنگ
Фиканда сӯзи оташ дар дили санг
فکنده سوز آتش در دل سنگ
Камончаи оҳи Мӯсо вор ме зад
کمانچه آه موسیوار میزد
Мғнии роҳ мўсиқор ме зад
مغنی راه موسیقار میزد
Ғазал бардошта ромиш гар равад
غزل برداشته رامشگر رود
Ки бадрӯд эй нишоту айши бадрӯд !
که بدرود ای نشاط و عیش بدرود!
Чаҳ хуш боғӣаст боғи зиндагонӣ
چه خوش باغی است باغ زندگانی
Гар эмин будӣ аз бод хазоне
گر ایمن بودی از باد خزانی
Чаҳ хуррам кох шуд кохи замона
چه خرم کاخ شد کاخ زمانه
Гараш будӣ асоси ҷовдона
گرش بودی اساس جاودانه
Аз он сард омад ин кохи дили овез
از آن سرد آمد این کاخ دلآویز
Ки чун ҷо гарм кардӣ гуядат хез
که چون جا گرم کردی گویدت خیز
Чу ҳаст ин дайри хокии сусти бунёд
چو هست این دیر خاکی سستبنیاد
Ба бода аш дод бояд зуд бар бод
به بادهاش داد باید زود بر باد
зи фардоу зи даии касро нишон нест
ز فردا و ز دی کس را نشان نیست
Ки рафт он аз миёни вена дар миён нест
که رفت آن از میان وین در میان نیست
Як имрӯзаст моро нақди айём
یک امروز است ما را نقد ایام
Бар ӯ ҳам эътимодӣ нест то шом
بر او هم اعتمادی نیست تا شام
Биё то як даҳани пар ханда дорем
بیا تا یک دهن پر خنده داریم
Ба май ҷону ҷаҳонро зинда дорем
به می جان و جهان را زنده داریم
Ба тарки хоб май бояд шабӣ гуфт
به ترک خواب میباید شبی گفت
Ки зери хок май бояд басӣ хуфт
که زیر خاک میباید بسی خفت
Малики сармасту соқии бода дар даст
ملک سرمست و ساقی باده در دست
Навой чанг мешуд шаст дар шаст
نوای چنگ میشد شست در شست
Дар омад гули рухӣ чун сарви озод
در آمد گلرخی چون سرو آزاد
зи дили дорони хусрав бо дили шод
ز دلداران خسرو با دل شاد
Ки бар дарбор хоҳад бандаи шопӯр ?
که بر دربار خواهد بنده شاپور
Чаҳ фармое дар ояд ё шавад давр ?
چه فرمایی در آید یا شود دور؟
зи шодии хост ҷустани хусрав аз ҷой
ز شادی خواست جَستن خسرو از جای
Дигар раҳи ақлро шуд корфармоӣ
دگر ره عقل را شد کارفرمای
Бифармудаш даровардан ба даргоҳ
بفرمودش درآوردن به درگاه
зи дили гармӣ ба ҷӯш омад дили шоҳ
ز دلگرمی به جوش آمد دل شاه
Ки бади дил дар буриши зи умед ва аз бим
که بد دل در برش ز امید و از بیم
Ба шамшер хатар гашта ба ду ним
به شمشیر خطر گشته به دو نیم
Ҳамеша чашм бар раҳи дили ду ним аст
همیشه چشم بر ره دل دو نیم است
Балои чашм бар роҳӣ азим аст
بلای چشم بر راهی عظیم است
Агар чаҳ ҳеҷ ғам бедардисар нест
اگر چه هیچ غم بیدردسر نیست
Ғамӣ аз чашм бар роҳӣ бтар нест
غمی از چشم بر راهی بتر نیست
Мабодои ҳеҷ касро чашм бар роҳ
مبادا هیچکس را چشم بر راه
Каз ӯ рух зард гардад , умри кӯтоҳ
کز او رخ زرد گردد، عمر کوتاه
Дар омад нақши банди монавии даст
در آمد نقشبندِ مانویدست
Заминро нақшҳои бӯса май баст
زمین را نقشهای بوسه میبست
Замин бӯсед ва худ бар ҷой май буд
زمین بوسید و خود بر جای میبود
Ба расми бандагон бар пой май буд
به رسم بندگان بر پای میبود
Гиромӣ кардаш аз тамкини худ шоҳ
گرامی کردش از تمکین خود شاه
Нишонд ӯро ва холӣ кард харгоҳ
نشاند او را و خالی کرد خرگاه
Бипурсед аз нишони кӯҳу дашташ
بپرسید از نشان کوه و دشتش
Шигифтиҳо ки буд аз сари гузашташ
شگفتیها که بود از سر گذشتش
Дуои бардошти аввали марди ҳушёр
دعا برداشت اول مرد هشیار
Ки шаҳро зиндагонии бод бисёр
که شه را زندگانی باد بسیار
Музаффари бод бар душмани сипоҳаш
مظفر باد بر دشمن سپاهش
намефитод аз сари давлати кулоҳаш
میفتاد از سر دولت کلاهش
Муродаш бо саодати раҳи сипари бод
مرادش با سعادت رهسپر باد
зи нав ҳар рӯзаши иқболӣ дигар бод
ز نو هر روزش اقبالی دگر باد
Ҳадиси бандаро дар чора созӣ
حدیث بنده را در چارهسازی
Бисотӣ ҳаст бо лухтии дарозӣ
بساطی هست با لَختی درازی
Чу шаҳ фармуд гуфтан , чун нагӯям ?
چو شه فرمود گفتن، چون نگویم؟
Ризоӣ шоҳ ҷӯям , чун наҷӯям ?
رضای شاه جویم، چون نجویم؟
Вази аввал то ба охири он чаҳ донист
وز اول تا به آخر آن چه دانست
Фрўхўонди он чаҳ хондан ме тавонист
فروخواند آن چه خواندن میتوانست
Аз он пинҳон шудан чун мурғ аз анбӯҳ
از آن پنهان شدن چون مرغ از انبوه
Вази он пайдо шудан чун чашма дар кӯҳ
وز آن پیدا شدن چون چشمه در کوه
Ба ҳар чашма шудан ҳар субҳ гоҳе
به هر چشمه شدن هر صبحگاهی
Бар овардани Муқаннаъи вори моҳӣ
بر آوردن مُقنّعوار ماهی
Вази он сӯрат ба сӯрати боз хӯрдан
وز آن صورت به صورت باز خوردن
Ба афсуни фитнаеро фитна кардан
به افسون فتنهای را فتنه کردن
Вази он чун ҳиндӯони бурдани зи роҳаш
وز آن چون هندوان بردن ز راهش
Фиристодан ба туркистони шоҳаш
فرستادن به ترکستان شاهش
Сухан чун зони баҳор навбар омад
سخن چون زآن بهار نوبر آمد
Хурӯшӣ бе худ аз хусрави баромад
خروشی بیخود از خسرو برآمد
Ба хоҳиш гуфт кони хуршеди рухсор
به خواهش گفت کآن خورشیدرخسار
Бигӯ то чун ба даст омад дигар бор ?
بگو تا چون به دست آمد دگر بار؟
Муҳандис гуфт кардам ҳӯшёрӣ
مهندس گفت کردم هوشیاری
Дигар иқбол хусрав кард ёрӣ
دگر اقبال خسرو کرد یاری
Чу чашми тиргар ҷосуси гаштам
چو چشم تیرگر جاسوس گشتم
Ба дукони камонгар бргзштм
به دکان کمانگر برگذشتم
Ба даст оварадам он сарви равон ро
به دست آوردم آن سرو روان را
Бути сангини дили симини миён ро
بت سنگیندل سیمینمیان را
Чаҳ дидам ? тизроиии тозаи рӯе
چه دیدم؟ تیزرایی تازهرویی
Масӣҳии баста дар ҳар тори мӯе
مسیحی بسته در هر تار مویی
Ҳамаи рухи гул чу бодомаи зи нағзӣ
همه رخ گل چو بادامه ز نغزی
Ҳамаи тани дил чу бодоми ду мағзӣ
همه تن دل چو بادامِ دو مغزی
Миёнӣ ёфтам каз соқ то рӯй
میانی یافتم کز ساق تا روی
Ду оламро гиреҳи баста ба як мӯӣ
دو عالم را گره بسته به یک موی
Даҳоне карда бар тангяши зӯрӣ
دهانی کرده بر تنگیش زوری
Чу хузистонии андари чашми мӯрӣ
چو خوزستانی اندر چشم موری
Набӯсида лабаш бар ҳеҷ ҳастӣ
نبوسیده لبش بر هیچ هستی
Магари ойӣнаро он ҳам ба мастӣ
مگر آیینه را آن هم به مستی
Накарда даст ӯ бо каси дарозӣ
نکرده دست او با کس درازی
Магар бо зулфи худ вони ҳам ба бозӣ
مگر با زلف خود وآن هم به بازی
Басии лоғартар аз мӯяш майонаш
بسی لاغرتر از مویش میانش
Басии ширинтар аз номаши даҳонаш
بسی شیرینتر از نامش دهانش
Агар чаҳ фитна олам шуд он моҳ
اگر چه فتنهٔ عالم شد آن ماه
Чу олам фитна шуд бар сӯрати шоҳ
چو عالم فتنه شد بر صورت شاه
Чу маро дил ба рафтан тез кардам
چو مه را دل به رفتن تیز کردم
Пас он гуҳи чора шабдиз кардам
پس آن گه چاره شبدیز کردم
Равандаи моҳро бар пушти шаби ранг
رونده ماه را بر پشت شبرنگ
Фиристодам ба чандини рангу найранг
فرستادم به چندین رنگ و نیرنگ
Ман ин ҷои муддатӣ ранҷур мондам
من این جا مدتی رنجور ماندم
Бад-ӣни узр аз рикобаш давр мондам
بدین عذر از رکابش دور ماندم
Кунун донам ки он сахтӣ кашида
کنون دانم که آن سختی کشیده
Ба мшгўӣ малик бошад расида
به مشگوی ملک باشد رسیده
Шаҳ аз дил додагӣ дар бар гирифташ
شه از دلدادگی در بر گرفتش
Қадам то фарқ дар гавҳар гирифташ
قدم تا فرق در گوهر گرفتش
Сипосашро тароз остин кард
سپاسش را طراز آستین کرد
Бар ӯ бисёр бисёр офарин кард
بر او بسیار بسیار آفرین کرد
Ҳадиси чашмау сар шустани моҳ
حدیث چشمه و سر شستن ماه
Дурустӣ дод қавлашро бар шоҳ
درستی داد قولش را بر شاه
Малик низ он чаҳ дар раҳ дид як сар
ملک نیز آن چه در ره دید یکسر
Якояк боз гуфт аз хайр ва аз шар
یکایک باز گفت از خیر و از شر
Ҳақиқати гашташони кони мурғи дами соз
حقیقت گشتشان کآن مرغ دمساز
Ба ақсоӣ мдоин карда парвоз
به اقصای مداین کرده پرواز
Қарор он шуд ки дигари бораи шопӯр
قرار آن شد که دیگر باره شاپور
Чу парвона шавад дунболи он нур
چو پروانه شود دنبال آن نور
Зумуррадро сӯй кон оварад боз
زمرد را سوی کان آورد باز
Раёҳинро ба бустон оварад боз
ریاحین را به بستان آورد باز