Хушо малико ки малик зиндагонӣ аст
خوشا مُلکا که مُلک زندگانی است
Баҳои рўзо ки он рӯз ҷавонӣ аст
بها روزا که آن روز جوانی است
На ҳаст аз зиндагии хуштар шуморӣ
نه هست از زندگی خوشتر شماری
На аз рӯзи ҷавонии рӯзгорӣ
نه از روز جوانی روزگاری
Ҷаҳони хусрав ки солори ҷаҳон буд
جهانخسرو که سالار جهان بود
Ҷавон буду аҷаби хуши дили ҷавон буд
جوان بود و عجب خوش دلجوان بود
Нахурдӣ бе Ганаи як ҷуръаи бода
نخوردی بیغنا یک جرعه باده
На бемутриб шудӣ табъаши кушода
نه بیمطرب شدی طبعش گشاده
Мғниро ки порнҷии надодӣ
مغنی را که پارنجی ندادی
Ба ҳар дастон кам аз ганҷии надодӣ
به هر دستان کم از گنجی ندادی
Ба ъушрат буд рӯзии бода дар даст
به عشرت بود روزی باده در دست
Маин бонӯ даромад шод ва бинишаст
مهینبانو درآمد شاد و بنشست
Малики ташрифи хос хеш додаш
ملک تشریف خاص خویش دادش
зи дигари вақтҳо дил беш додаш
ز دیگر وقتها دل بیش دادش
Чу омад вақт хон дорои олам
چو آمد وقت خوان دارای عالم
зи мӯбади хости расм боҷ барисам
ز موبد خواست رسم باجِ بَرْسَم
Ба ҳар хӯрдӣ ки хусрави даст гуҳ дошт
به هر خوردی که خسرو دستگه داشت
Ҳадис боҷ барисамро нигаҳ дошт
حدیث باج بَرسَم را نگه داشت
Ҳисоб боҷ барисам он чунон аст
حساب باج بَرسَم آن چنان است
Ки ӯ бар чошнигирӣ нишон аст
که او بر چاشنیگیری نشان است
Иҷозат бошад аз фармони мӯбад
اجازت باشد از فرمان موبَد
Хӯришҳоро ки ин некаст ва он бад
خورشها را که این نیک است و آن بد
Ба май хӯрдани нишонди он гуҳи маон ро
به می خوردن نشاند آنگه مهان را
Ҳамон фархундаи бонӯии ҷаҳон ро
همان فرخنده بانوی جهان را
Ба ҷоми хос , май мехӯрд бо ӯ
به جام خاص، مِی میخوَرد با او
Сухан аз ҳар дарӣ мекард бо ӯ
سخن از هر دری میکرد با او
Чу аз ҷом набед талх шуд маст
چو از جام نبید تلخ شد مست
Ҳикоятро ба ширини бози пайваст
حکایت را به شیرین باز پیوست
зи ширини қисса овораге кард
ز شیرین قصهٔ آوارگی کرد
Ба дили шодӣ ба лаби ғам хўоргӣ кард
به دل شادی به لب غمخوارگی کرد
Ки бонӯро бродрзодаҳ эй буд
که بانو را برادرزادهای بود
Чу гули хандон чу сарви озодае буд
چو گل خندان چو سرو آزادهای بود
Шунидам ки адҳам тавсан кашидаш
شنیدم کهادهم توسن کشیدش
Чу анқо кард аз ин ҷои нопадидаш
چو عنقا کرد از اینجا ناپدیدش
Маро аз хона пайкӣ омад имрӯз
مرا از خانه پیکی آمد امروز
Хабар оварад аз он моҳи дили афрӯз
خبر آورد از آن ماه دلافروز
Гар ин ҷои як ду ҳафтаи бози монам
گر اینجا یک دو هفته باز مانم
Бар он азмам ки ҷояш боз донам
بر آن عزمم که جایش باز دانم
Фиристам қосидӣ то бозаши орад
فرستم قاصدی تا بازش آرد
Басони мурғ дар парвозаши орад
بسان مرغ در پروازش آرد
Маин бонӯ чу кард ин қиссаро гӯш
مهینبانو چو کرد این قصه را گوش
Форуманд аз сухан бесабр ва бе ҳуш
فروماند از سخن بیصبر و بیهوش
Ба хизмат бар замин ғалатед чун хок
به خدمت بر زمین غلطید چون خاک
Хурӯшӣ бар кашид аз дили шағаби нок
خروشی بر کشید از دلْ شغبناک
Ки он дар кӯ кигар байнам ба хобаш
که آن دُر کو که گر بینم به خوابش
На дар доман ки дар дарёии обаш
نه در دامن که در دریای آبش
Ба нӯки чашмаш аз дарё барорам
به نوک چشمش از دریا برآرم
Ба ҷони бспормши пас ҷон сипорам
به جان بسپارمش پس جان سپارم
Пас он гуҳ бӯса зад бар маснади шоҳ
پس آنگه بوسه زد بر مسند شاه
Ки маснади бӯси бодати Зуҳрау моҳ
که مسندبوس بادت زهره و ماه
зи моҳӣ то ба моҳи афсари парастат
ز ماهی تا به ماه افسر پرستت
зи машриқ то ба мағриби зери дастат
ز مشرق تا به مغرب زیر دستت
Ман он гуҳ гуфтам ӯ ояд фародаст
من آن گه گفتم او آید فرادست
Ки иқболи малик дар бандаи пайваст
که اقبال مَلِک در بنده پیوست
Чу иқболи ту бо мо сар дар орад
چو اقبال تو با ما سر در آرَد
Чунин бисёр сайд аз дар дарорад
چنین بسیار صید از در درآرد
Агар қосид фиристад сӯй ӯ шоҳ
اگر قاصد فرستد سوی او شاه
Маро бояд зи қосид кардани огоҳ
مرا باید ز قاصد کردن آگاه
Ба ҳукми он ки гули гавани сабки хез
به حکم آن که گلگون سبکخیز
Бадви бахшами зи ҳам зодони шабдиз
بِدو بخشم ز همزادان شبدیز
Ки бо шабдизи каси ҳам таг набошад
که با شبدیز کس همتگ نباشد
Ҷузи ин гули гаван агар бдрг набошад
جز این گلگون اگر بدرگ نباشد
Агар шабдиз бо моҳ тамом аст
اگر شبدیز با ماه تمام است
Ба ҳамроҳяши гулгун тизгом аст
به همراهیش گلگون تیزگام است
Вагар шабдиз набӯд монда бар ҷой
و گر شبدیز نبود مانده بر جای
Ба ҷузи гулгун ки дорад зер ӯ пой ?
به جز گلگون که دارد زیر او پای؟
Малик фармуд то он Рахши манзур
ملک فرمود تا آن رخش منظور
Баранд аз охур ӯ сӯии шопӯр
برند از آخور او سوی شاپور
Вази он ҷои як тана шопӯр бархест
وز آنجا یکتنه شاپور برخاست
Ду асбаи роҳ рафтанро биорост
دو اسبه راه رفتن را بیآراست
Сӯии малик мдоин рафт пӯён
سوی ملک مداین رفت پویان
Гиромии моҳро як моҳи ҷӯён
گرامی ماه را یک ماه جویان
Ба мшгў дар набӯд он моҳи рух сор
به مشگو در نبود آن ماهرخسار
Маъаи алқсаҳ ба қаср омад дигар бор
معالقصه به قصر آمد دگر بار
Дар қаср нигорин зад замонӣ
در قصر نگارین زد زمانی
Кас омад додаш аз хусрави нишоне
کس آمد دادش از خسرو نشانی
Даруни бурдандаш аз дар шодмона
درون بردندش از در شادمانه
Ба хилвати гоҳи он шамъи замона
به خلوتگاه آن شمع زمانه
Чу сар дар қаср ширин кард шопӯр
چو سر در قصر شیرین کرد شاپور
Уқубати бора Эй дид аз ҷаҳони давр
عقوبت بارهای دید از جهان دور
Нишаста гавҳарӣ дар байзаи санг
نشسته گوهری در بیضهٔ سنگ
Биҳиштии пайкарӣ дар дӯзахи танг
بهشتی پیکری در دوزخ تنگ
Рахш чун лаъл шуд зони гавҳари пок
رخش چون لعل شد زآن گوهر پاک
Намозаши барад ва рух молида бар хок
نمازش برد و رخ مالید بر خاک
Сано ҳо кард бар рӯй чу моҳаш
ثناها کرد بر روی چو ماهش
Бипурсед аз ғаму тимори роҳаш
بپرسید از غم و تیمار راهش
Ки чун будӣ ва чун рстии зи бедод
که چون بودی و چون رستی ز بیداد
Ки аз бандат набӯд ин бандаи озод
که از بندت نبود این بنده آزاد
Умедам ҳаст кин сахтӣ пасин аст
امیدم هست کاین سختی پسین است
Дилами зини пас ба шодӣ бар яқин аст
دلم زین پس به شادی بر یقین است
Яқин май дон кигар сахтӣ кашидӣ
یقین میدان که گر سختی کشیدی
Аз он сахтӣ ба осонӣ раседӣ
از آن سختی به آسانی رسیدی
Чаҳ ҷойаст ин ? ки баси дилгир ҷой аст
چهجای است این؟ که بس دلگیر جای است
Ки зад роят ? ки баси шӯрида рой аст
که زد رایت؟ که بس شوریدهرای است
Дар ин зулмати вилоят чун диҳад нур ?
در این ظلمت ولایت چون دهد نور؟
Бад-ӣни дӯзахи қаноат чун кунад ҳур ?
بدین دوزخ قناعت چون کند حور؟
Магари як узр ҳаст он низ ҳам ланг
مگر یک عذر هست آن نیز هم لنگ
Ки ту лаълӣ ва бошад лаъл дар санг
که تو لعلی و باشد لعل در سنگ
Чу нақши чин дар он наққош чин дид
چو نقش چین در آن نقاش چین دید
Калиди коми худ дар остин дид
کلید کام خود در آستین دید
Ниҳод аз шарм нокӣ даст бар рух
نهاد از شرمناکی دست بر رخ
Сипосаши барад ва бозаш дод посух
سپاسش برد و بازش داد پاسخ
Кигар ғамҳои дида бар ту хонам
که گر غمهای دیده بر تو خوانم
Ситам ҳои кашида бар ту ронам
ستمهای کشیده بر تو رانم
На дар гуфт ояд ва на дар шунидан
نه در گفت آید و نه در شنیدن
Қалам бояд ба ҳарфаш дар кашӣдан
قلم باید به حرفش در کشیدن
Бидон мшгў ки фармудӣ расидам
بدان مشگو که فرمودی رسیدم
Дар ӯ муштии малолат дида дидам
در او مشتی ملالت دیده دیدم
Ба ҳам карда канизӣ чанд ҷмош
به هم کرده کنیزی چند جماش
Ғуломи вақти худ к-эии хоҷа хуш бош
غلام وقت خود کاِیخواجه خوش باش
Чу Зуҳра бар кушодаи дасту бозу
چو زهره بر گشاده دست و بازو
Баҳоии хеши дида дар тарозу
بهای خویش دیده در ترازو
Чу ман будам арӯсии порсое
چو من بودم عروسی پارسایی
Аз он муштии ҷалби ҷустами ҷудоӣ
از آن مشتی جلب جستم جدایی
Дили худ бар ҷудоӣ рост кардам
دل خود بر جدایی راست کردم
Вази эшон кӯшкӣ дархост кардам
وز ایشان کوشکی درخواست کردم
Дилам аз рашки пари хӯн об карданд
دلم از رشک پر خونآب کردند
Бад-ӣни ибрати гуҳам партоб карданд
بدین عبرتگهم پرتاب کردند
Сабури ободи ман гашти ин сияҳи санг
صبورآباد من گشت این سیهسنگ
Ки аз талхӣ чу сабр омад сияҳи ранг
که از تلخی چو صبر آمد سیه رنگ
Чу карданд ихтиёри ин ҷои дили гир
چو کردند اختیار این جای دلگیر
Зарурати сохт май бояд чаҳ тадбир
ضرورت ساخت میباید چه تدبیر
Пас он гуҳ гуфт шопӯраш ки бархез
پس آنگه گفت شاپورش که برخیز
Ки фармони ин чунин додааст парвиз
که فرمان این چنین دادهاست پرویز
Вази он гулхан бар он гулгуни нишондаш
وز آن گلخن بر آن گلگون نشاندش
Ба гулзори мурод шоҳ ронадаш
به گلزار مراد شاه راندش
Чу зин бар пушти гули гавани басти ширин
چو زین بر پشت گلگون بست شیرین
Ба пўиаҳи дасти барад аз моҳу парвин
به پویه دست برد از ماه و پروین
Бидон парандагии зераши ҳумое
بدان پرندگی زیرش همایی
Парӣ май баст дар ҳар зери пое
پری میبست در هر زیر پایی
Вази он сӯи хусрави андари кори монда
وز آن سو خسرو اندر کار مانده
Дилаш дар интизори ёри монда
دلش در انتظار یار مانده
Агар чаҳ офати умр интизор аст
اگر چه آفت عمر انتظار است
Чу сар бо васл дорад саҳл кор аст
چو سر با وصل دارد سهلکار است
Чу хуштар зон ки баъд аз интизорӣ
چه خوشتر زآن که بعد از انتظاری؟
Ба умедӣ расад умедворӣ
به امیدی رسد امیدواری؟