Нишаста шоҳи рӯзии ним ҳушёр
نشسته شاه روزی نیمهشیار
Ба умедӣ ки гардад бахти бедор
به امّیدی که گردد بخت بیدار
Дар омад қосидӣ аз раҳ ба таъҷил
در آمد قاصدی از ره به تعجیل
зи ҳндстон ҳикоят кард бо пел
ز هندُسْتان حکایت کرد با پیل
Мижа чун коси чинии нами гирифта
مژه چون کاس چینی نم گرفته
Миён чун мӯии зангии хами гирифта
میان چون موی زنگی خم گرفته
Ба хати чин ва занг оварад маншур
به خط چین و زنگ آورد منشور
Ки шоҳи чину занг аз тахт шуд давр
که شاه چین و زنگ از تخت شد دور
Кушоди ин тарки хуи чархи киёнӣ
گشاد این ترکخو چرخ کیانی
зи ҳиндӯии ду чашмаши посбонӣ
ز هندوی دو چشمش پاسبانی
Ду марворидаш аз мино буриданд
دو مرواریدش از مینا بریدند
Ба ҷои ришта дар сӯзан кашиданд
به جای رشته در سوزن کشیدند
Ду лаъибати бозро бепарда карданд
دو لعبت باز را بیپرده کردند
Раҳи серума ба майл озурда карданд
ره سرمه به میل آزرده کردند
Чу Юсуф гум шуд аз девон додаш
چو یوسف گم شد از دیوان دادش
Замонаи доғи ёқӯбии ниҳодаш
زمانه داغ یعقوبی نهادش
Ҷаҳони чашми ҷаҳони бениш туро дод
جهان چشم جهان بینش ترا داد
Ба ҷои найза дар дасташ Асо дод
به جای نیزه در دستش عصا داد
Чу солори ҷаҳони чашм аз ҷаҳони баст
چو سالار جهان چشم از جهان بست
Ба солории туро бояд миёни баст
به سالاری تو را باید میان بست
зи наздикони тахти хусравоне
ز نزدیکان تخت خسروانی
набишта ҳар яке ҳарфӣ наоне
نبشته هر یکی حرفی نهانی
Ки зинҳор омаданро кори фармой
که زنهار آمدن را کار فرمای
Ҷаҳон аз даст шуд таъҷил бинмоӣ
جهان از دست شد تعجیل بنمای
?герати сар дар гуласт он ҷо машавяш
گرت سر در گل است آن جا مشویش
Вагар лаб бар сухан бо кас магӯяш
و گر لب بر سخن با کس مگویش
Чу хусрав дид ки айёми он амал кард
چو خسرو دید که ایام آن عمل کرد
Каманди афзуду шодравон бадал кард
کمند افزود و شادروان بدل کرد
Дурусташ шуд ки ин даврони бадаҳд
درستش شد که این دوران بدعهد
Бқм бо нил дорад сирка бо шаҳд
بَقّم با نیل دارد سرکه با شهد
Ҳавои хонаи хокӣ чунин аст
هوای خانه خاکی چنین است
Гуҳии занбӯр ва гоҳе ангабин аст
گَهی زنبور و گاهی انگبین است
Амал бо азл дорад меҳр бо кин
عمل با عزل دارد مهر با کین
Турш талхӣаст бо ҳар чарбу ширин
ترش تلخی است با هر چرب و شیرین
з регаш нест эмини ҳеҷ ҷӯӣ
ز ریگش نیست ایمن هیچ جویی
Мусаллам нест аз сангаши сабуе
مسلم نیست از سنگش سبویی
Чу дарбанди вуҷӯдии роҳи ғами гир
چو دربند وجودی راهِ غم گیر
Фароғат боядат роҳи адами гир
فراغت بایدت راهِ عدم گیر
Буна чун ҷон ба бод пок барбанд
بنه چون جان به باد پاک بربند
Дар зиндони сарой хок барбанд
در زندان سرای خاک بربند
Ҷаҳон ҳиндӯаст то рахтат нагирад
جهان هندو است تا رختت نگیرد
Мгирши суст то сахтат нагирад
مگیرش سست تا سختت نگیرد
Дар ин дукон наёбӣ риштаи тоӣ
در این دکان نیابی رشته تایی
Ки набӯд сӯзаняши андари қафое
که نبود سوزنیش اندر قفایی
Ки ошомади кадуеи оби азуи сард
که آشامد کدویی آب ازو سرد
Каз истисқо нагардад чун кадуи зард
کز استسقا نگردد چون کدو زرد
Дарахти он гуҳи буруни оради баҳорӣ
درخت آن گه برون آرد بهاری
Ки бишкофад сар ҳар шохи сорӣ
که بشکافد سر هر شاخساری
Фалак то нашканад пушти дутоӣ
فلک تا نشکند پشت دوتایی
Ба каси надиҳади яке ҷӯи мумиёе
به کس ندهد یکی جو مومیایی
Чу бе мурдани кафан дар кас напушанд
چو بیمردن کفن در کس نپوشند
Ба ар мардум чу карам атлас напушанд
به ار مردم چو کرم اطلس نپوشند
Чу бояд шуд бидон гули гӯнаи муҳтоҷ
چو باید شد بدان گلگونه محتاج
Ки гардад бар дар гармобаи тороҷ
که گردد بر در گرمابه تاراج
Либосии пӯш чун хуршед ва чун моҳ
لباسی پوش چون خورشید و چون ماه
Ки бошад то ту бошӣ бо ту ҳамроҳ
که باشد تا تو باشی با تو همراه
Барафшон доман аз ҳар хон ки дорӣ
برافشان دامن از هر خوان که داری
Қаноат кун бад-ӣни як нон ки дорӣ
قناعت کن بدین یک نان که داری
Ҷаҳоно чанд азин бе дод кардан
جهانا چند ازین بیداد کردن
Марои ғами гин ва худро шод кардан
مرا غمگین و خود را شاد کردن
Ғамин дории маро шодат нахоҳам
غمین داری مرا شادت نخواهم
Харобами хоҳӣ ободат нахоҳам
خرابم خواهی آبادت نخواهم
Ту он гандум намой ҷўФрўшӣ
تو آن گندمنمای جوفروشی
Ки дар гандуми ҷӯи пусидаи пӯшӣ
که در گندم جو پوسیده پوشی
Чу гандуми гўж ва чун ҷӯи зардам аз ту
چو گندم گوژ و چون جو زردم از تو
Ҷӯии нохӯрда гандум хӯрдам аз ту
جوی ناخورده گندم خوردم از تو
Туро баси боди азин гандуми намое
تو را بس باد ازین گندمنمایی
Марои зини даъвии санги Асияе
مرا زین دعوی سنگ آسیایی
Ҳамон беҳтар ки шаб то шаби дарин чоҳ
همان بهتر که شب تا شب درین چاه
Ба қурсии ҷӯи гушойами рӯза чун моҳ
به قرصی جو گشایم روزه چون ماه
Низомӣ чун масеҳои шӯи тарафдор
نظامی چون مسیحا شو طرفدار
Ҷаҳон бигзор бар муштии алафи хор
جهان بگذار بر مشتی علفخوار
Алаф хорӣ кунӣу харсаворӣ
علفخواری کنی و خرسواری
Пас он гуҳ назул исои чашми дорӣ
پس آن گه نزل عیسی چشم داری
Чу хар то зинда бошӣ бор май каш
چو خر تا زنده باشی بار میکش
Ки бошад гӯшти хар дар зиндагии хуш
که باشد گوشت خر در زندگی خوش