Фарангиси аввалин мураккаб равон кард
فرنگیس اولین مرکب روان کرد
Ки давлат дар замини ганҷӣ ниҳон кард
که دولت در زمین گنجی نهان کرد
Аз он давлати Фаридунӣ хабар дошт
از آن دولت فریدونی خبر داشت
Заминро боз кард , он ганҷи бардошт
زمین را باز کرد، آن گنج برداشت
Суҳайли сими тани гуфтои тзрўӣ
سهیل سیمتن گفتا تذروی
Ба бозӣ буд дар поини сарвӣ
به بازی بود در پایینِ سروی
Фурӯд омад яке шоҳин ба шаби гир
فرود آمد یکی شاهین به شبگیر
Тзрўи нозанинро кард нахҷӣр
تذرو نازنین را کرد نخجیر
Аҷаби нӯши шкрпосх чунин гуфт
عجبنوشِ شکرپاسخ چنین گفت
Ки ънбрбўи гулӣ дар боғи бушковат
که عنبربو گلی در باغ بشکفت
Биҳиштӣ мурғӣ омад сӯии гули зор
بهشتیمرغی آمد سوی گلزار
Рабӯди он анбарин гулро ба минқор
ربود آن عنبرینگل را به منقار
Аз он ба достонӣ зад фалаки ноз
از آن بِه داستانی زد فلکناز
Ки моро буд як чашм аз ҷаҳони боз
که ما را بود یک چشم از جهان باز
Ба мо чашмӣ дигар кард ошноӣ
به ما چشمی دگر کرد آشنایی
Ду ба бинад зи чашмии равшаноӣ
دو بِه بیند ز چشمی روشنایی
Ҳмило гуфт обӣ буд равшан
همیلا گفت آبی بود روشن
Равон гашта миёни сабзи гулшан
روان گشته میانِ سبز گلشن
Ҷавони ширӣ бар омад ташна аз роҳ
جوانشیری بر آمد تشنه از راه
Бидон чашмаи даҳон тар кард ногоҳ
بدان چشمه دهان تر کرد ناگاه
Ҳумоюн гуфт лаълӣ буд конӣ
همایون گفت لعلی بود کانی
зи ғоратгоҳи бёъон наоне
ز غارتگاهِ بَیّاعان نهانی
Даромад давлати шоҳӣ ба тороҷ
درآمد دولت شاهی به تاراج
Ниҳоди он лаълро бар гӯшаи тоҷ
نهاد آن لعل را بر گوشهٔ تاج
Самани тарки саман бар гуфт як рӯз
سمنترک سمنبر گفت یک روز
Ҷудои гашт аз садафи дарии шаби афрӯз
جدا گشت از صدف دُری شبافروز
Фалак дар ақди шоҳӣ банд кардаш
فلک در عِقدِ شاهی بند کردش
Ба ёқӯтӣ дигар пайванд кардаш
به یاقوتی دگر پیوند کردش
Парии зоди парӣ рух гуфт моҳӣ
پریزادِ پریرخ گفت ماهی
Ба бозӣ буд дар нхҷиргоҳӣ
به بازی بود در نخجیرگاهی
Бар омад офтобии зи осмон беш
بر آمد آفتابی ز آسمان بیش
Кашид он моҳро дар чанбари хеш
کشید آن ماه را در چنبر خویش
Хутани хотун чунин гуфт аз сари ҳуш
خُتنخاتون چنین گفت از سرِ هوش
Ки танҳо буд шамшодии қсби пӯш
که تنها بود شمشادی قصبپوش
Бадви пайвасти ногуҳи сарвии озод
بدو پیوست ناگه سروی آزاد
Ки хуш бошад ба як ҷои сарву шамшод
که خوش باشد به یک جا سرو و شمشاد
Забон бикшод гўҳрмлки дили банд
زبان بگشاد گوهرمُلکِ دلبند
Ки Зуҳра низ танҳо буд як чанд
که زُهره نیز تنها بود یک چند
Саодат баргушод иқболро даст
سعادت برگشاد اقبال را دست
Қирони муштарӣ дар Зуҳраи пайваст
قَرانِ مشتری در زهره پیوست
Чу омад дар сухани навбат ба шопӯр
چو آمد در سخن نوبت به شاپور
Суханро тоза кард аз ишқи маншур
سخن را تازه کرد از عشقْ منشور
Ки ширини ангабинӣ буд дар ҷом
که شیرین انگبینی بود در جام
Шҳншаҳи равған ӯ шуд саранҷом
شهنشه روغن او شد سرانجام
Ба рангомезӣ санъати ман онам
به رنگآمیزی صنعت من آنم
Ки дар ҳалвои эшон заъфаронам
که در حلوای ایشان زعفرانم
Пас он гуҳ кардашон дар паҳлавии ёд
پس آن گه کردشان در پَهلَوی یاد
Ки аҳсант эй ҷаҳони паҳлуи ду ҳам зод
که احسنت ای جهانپهلو دو همزاد
Ҷаҳонро ҳар ду чун равшан дурахшид
جهان را هر دو چون روشنْ درخشید
зи як дигар мабареду млхшид
ز یکدیگر مبُرید و ملخشید
Сухан чун бар лаби ширин гузар кард
سخن چون بر لب شیرین گذر کرد
Ҳавои пари машку саҳрои пар шукр кард
هوا پر مشک و صحرا پر شکر کرد
зи шарми андар замин медид ва ме гуфт
ز شرم اندر زمین میدید و میگفت
Ки дил беишқ буду ёр бе ҷуфт
که دل بیعشق بود و یار بیجفت
Чу шопӯр омад андари чораи кор
چو شاپور آمد اندر چارهٔ کار
Диламро пора кард он пораи кор
دلم را پاره کرد آن پارهٔ کار
Қазои ишқ агар чаҳ срнбштаҳ аст
قضای عشق اگر چه سرنبشته است
Марои ин срнбшт ӯ дрнбшт аст
مرا این سرنبشت او درنبشت است
Чу сари риштаи сӯии ин нақш зебост
چو سر رشته سوی این نقش زیباست
зи сурхӣ нақш рӯем нақш дебост
ز سرخی نقشِ رویم نقشِ دیباست
Маро каз дасти хусрави нақл ва ҷом аст
مرا کز دست خسرو نقل و جام است
На Кайхусрави пнохсрў ғулом аст
نه کیخسرو پناخسرو غلام است
Серум аз соя ӯ тоҷўри бод
سرم از سایهٔ او تاجور باد
Надимаши бахту давлати роҳ бар бод
ندیمش بخت و دولت راهبر باد
Чу давр омад ба хусрав гуфт борӣ
چو دور آمد به خسرو گفت باری
Сияҳи ширии бади андари мурғи зорӣ
سیهشیری بُد اندر مَرغزاری
Гавазнӣ бар раҳи шер ошён кард
گوزنی بر رهِ شیر آشیان کرد
Расан дар гардани шер жён кард
رسن در گردنِ شیر ژیان کرد
Ман он шерам ки ширинам ба нахҷӣр
من آن شیرم که شیرینم به نخجیر
Ба гардан бар ниҳод аз зулфи занҷир
به گردن بر نهاد از زلف زنجیر
Агар ширин набошад дастгирам
اگر شیرین نباشد دستگیرم
Чу шамъ аз сӯзиши бодии бимирам
چو شمع از سوزشِ بادی بمیرم
Вагар шер жён ояд ба ҳарбам
و گر شیر ژیان آید به حربم
Чу ширини сӯй ман бошад бчрбм
چو شیرین سوی من باشد بچربم
Ҳарифони ҷинсу ёрон аҳл буданд
حریفان جنس و یاران اهل بودند
Ба ҳар ҳарфӣ ки мешуд даст суданд
به هر حرفی که میشد دست سودند
Дили муҳаррам буд чун таҳтаи хок
دلِ مَحرم بوَد چون تختهٔ خاک
Бар ӯ дастии занӣ ҳоле шавад пок
بر او دستی زنی حالی شود پاک
Дигар раҳи табъи ширини гармтар гашт
دگر ره طبعِ شیرین گرمتر گشت
Дилаш дар кори хусрави нармтар гашт
دلش در کار خسرو نرمتر گشت
Қадаҳи пар бода карду лаъли пурнӯш
قدح پر باده کرد و لعل پرنوش
Ба хусрав дод кинро нӯш кун нӯш
به خسرو داد کاین را نوش کن نوش
Бихӯр кин ҷоми ширини нӯши бодат
بخور کاین جام شیرین نوش بادت
Ба ҷузи ширини ҳамаи Фрмўши бодат
به جز شیرین همه فرموش بادت
Малик чун гул шудӣ ҳар дами шукуфта
ملک چون گل شدی هر دم شکفته
Аз он лаъл насуфта лаъли суфта
از آن لعلِ نسفته لعلسفته
Гуҳӣ гуфт эй қадаҳи шаби рахти бандад
گَهی گفت ای قدح شب رخت بندد
Ту бгарӣ талх то ширини бихандад
تو بگری تلخ تا شیرین بخندد
Гуҳӣ гуфт эй саҳар манимоӣ дандон
گَهی گفت ای سحر منمای دندان
Маханд , офоқро бар ман махандон
مخند، آفاق را بر من مخندان
Ба дасти он батон маҷлиси афрӯз
به دستِ آن بتانِ مجلسافروز
Сипеҳри ангуштарӣ май бохт то рӯз
سپهر انگشتری میباخت تا روز
Бабради ангуштарӣ чун субҳ бархест
ببرد انگشتری چون صبح برخاست
Ки бар бонги хурӯси ангуштарии хост
که بر بانگ خروس انگشتری خواست
Батон чун ёфтанд аз хуррамии баҳр
بتان چون یافتند از خرمی بهر
Шуданд аз соҳати саҳрои сӯии шаҳр
شدند از ساحت صحرا سوی شهر
Ҷаҳон хӯрданд ва як ҷӯ ғам нахурданд
جهان خوردند و یک جو غم نخوردند
зи шодии коҳи баррагӣ кам накарданд
ز شادی کاهِ برگی کم نکردند
Чу омад шишаи хуршед бар санг
چو آمد شیشهٔ خورشید بر سنگ
Ҷаҳон бар халқ шуд чун шишаи танг
جهان بر خلق شد چون شیشهٔ تنگ
Дигар раҳ шиша ме барграфтанд
دگر ره شیشهٔ مِی برگرفتند
Чу шишаи бодаҳо бар сар гирифтанд
چو شیشه بادهها بر سر گرفتند
Бар он шишаи дилон аз тарки тозӣ
بر آن شیشهدلان از ترکتازی
Фалакро пеша гашта шишаи бозӣ
فلک را پیشه گشته شیشهبازی
Ба май хӯрдани тарабро тоза карданд
به می خوردن طرب را تازه کردند
Ба ъушрати ҷони шабро тоза карданд
به عشرت جان شب را تازه کردند
Ҳамон афсона дӯшина гуфтанд
همان افسانهٔ دوشینه گفتند
Ҳамон лаъл прндўшинаҳ сифтанд
همان لعل پرندوشینه سفتند
Дили хусрави зи ишқи ёри пурҷӯш
دل خسرو ز عشقِ یارِ پرجوش
Ба ёди нӯш лаб мекард май нӯш
به یاد نوشِ لب میکرد می نوش
Май рангини зиҳии товус бе мор
می رنگین زهی طاووس بیمار
Лаби ширини зиҳии хурмоӣ бе хор
لب شیرین زهی خرمای بیخار
Ниҳода бар яке кафи соғари мл
نهاده بر یکی کف ساغر مل
Гирифта бар дигар кафи дастаи гул
گرفته بر دگر کف دستهٔ گل
Аз он мехӯрд ва зон гули буии бардошт
از آن می خورد و زان گل بوی برداشت
Паии дил ҷустани дили ҷӯии бардошт
پی دلجُستنِ دلجوی برداشت
Шароби талх дар ҷонаш асар кард
شراب تلخ در جانش اثر کرد
Ба ширинии сӯии ширин назар кард
به شیرینی سوی شیرین نظر کرد
Ба ғамза гуфт бо ӯ нуктае чанд
به غمزه گفت با او نکتهای چند
Ки буд аз бӯсаи лабҳоро забони банд
که بود از بوسه لبها را زبان بند
Ҳам аз роҳи ишоратҳои фаррух
هم از راه اشارتهای فرخ
Ҳадиси хештанро ёфт посух
حدیث خویشتن را یافت پاسخ
Суханҳо дар киришма ме наҳуфтанд
سخنها در کرشمه مینهفتند
Ба нӯк ғамза гуфтанд он чаҳ гуфтанд
به نوک غمزه گفتند آن چه گفتند
Ҳамаи шаби посбонӣ пеша карданд
همه شب پاسبانی پیشه کردند
Басии шабро дарин андеша карданд
بسی شب را درین اندیشه کردند
зи гармӣ рӯй хусрави хуии гирифта
ز گرمی رویِ خسرو خوَی گرفته
Сабӯҳи хуррамиро паии гирифта
صبوح خرمی را پی گرفته
Ки ширинро чигуна маст ёбад ?
که شیرین را چگونه مست یابد؟
Бар он танги шукр чун даст ёбад ?
بر آن تنگ شکر چون دست یابد؟
намеафтод фурсат дар миёна
نمیافتاد فرصت در میانه
Ки тир хусрав уфтад бар нишона
که تیر خسرو افتد بر نشانه
Дили шодаш ба дидори дили афрӯз
دل شادش به دیدار دلافروز
Тараб мекарду хуш май буд то рӯз
طرب میکرد و خوش میبود تا روز
Чу бар шабдизи шаби гули гавани хуршед
چو بر شبدیزِ شب گلگونِ خورشید
Стоми афканд чун гули барг бар бед
ستام افکند چون گلبرگ بر بید
Мау хуршеди дил дар сайди бастанд
مه و خورشید دل در صید بستند
Ба шабдиз ва ба гул гаван барнишастанд
به شبدیز و به گلگون برنشستند
Шуданд аз марзи мўқони сӯии шҳрўд
شدند از مرز موقان سوی شهرود
Банно карданд шаҳрӣ аз мева равад
بنا کردند شهری از می و رود
Гуҳӣ бар гирди шати бастанди занҷир
گَهی بر گرد شط بستند زنجیر
зи мурғ ва моҳӣ афканданд нахҷӣр
ز مرغ و ماهی افکندند نخجیر
Гуҳӣ бар фарзаи нӯши оби шҳрўд
گَهی بر فرضه نوشآب شهرود
Ҷаҳон пурнӯш карданд аз мева равад
جهان پرنوش کردند از می و رود
Гуҳии ронданди сӯии дашти мндўр
گَهی راندند سوی دشت مندور
Тиҳӣ карданд дашт аз оҳӯу гӯр
تهی کردند دشت از آهو و گور
Бад-ӣни сони рӯзҳо тадбир карданд
بدینسان روزها تدبیر کردند
Гуҳии ъушрат , гуҳӣ нахҷӣр карданд
گَهی عشرت، گَهی نخجیر کردند
Арӯси шаб чу нақши афканд бар даст
عروس شب چو نقش افکند بر دست
Ба шаҳри орои анҷуми калла бар баст
به شهرآرایی، انجم کِلّه بربست
Арӯси шоҳ низ аз ҳиҷла бархест
عروس شاه نیز از حجله برخاست
Ба рӯй хештан маҷлис биёрост
به روی خویشتن مجلس بیاراست
Арӯсон дигар бо ӯ шудаи ёр
عروسانِ دگر با او شده یار
Ҳамаи маҷлиси арӯсу шоҳ бе кор
همه مجلس عروس و شاه بیکار
Шукр бисёру бодоми андакӣ буд
شکر بسیار و بادام اندکی بود
Кабӯтар беҳаду шоҳини яке буд
کبوتر بیحد و شاهین یکی بود
Ҳама бар ёд хусрав ме гирифтанд
همه بر یاد خسرو مِی گرفتند
Паёпаии хуши дилиро пай гирифтанд
پیاپی خوشدلی را پی گرفتند
Шабӣ бе раваду ромишгар набуданд
شبی بیرود و رامشگر نبودند
Замонӣ бе майу соғари набуданд
زمانی بیمی و ساغر نبودند
Майу маъшӯқу гули зору ҷавонӣ
می و معشوق و گلزار و جوانی
Азин хуш тар набошад зиндагонӣ
ازین خوشتر نباشد زندگانی
Тамошои гулу гули зор кардан
تماشای گل و گلزار کردن
Май лаъл аз кафи дили дор хӯрдан
می لعل از کف دلدار خوردن
Ҳамоили дастҳо дар гардани ёр
حمایل دستها در گردن یار
Дарахти норвани печида бар нор
درخت نارون پیچیده بر نار
Ба дастии домани ҷонон гирифтан
به دستی دامن جانان گرفتن
Ба дигари дасти набзи ҷон гирифтан
به دیگر دست نبض جان گرفتن
Гуҳӣ ҷустан ба ғамзаи чора созӣ
گَهی جُستن به غمزه چارهسازی
Гуҳӣ кардан ба бӯсаи нрдбозӣ
گَهی کردن به بوسه نردبازی
Гуҳ овардани баҳортар дар оғӯш
گَه آوردن بهارِ تَر در آغوش
Гуҳӣ бастани бунафша бар биногваш
گَهی بستن بنفشه بر بناگوش
Гуҳӣ дар гӯши дил бар рози гуфтан
گَهی در گوش دلبر راز گفتن
Гуҳии ғамҳои дили пардози гуфтан
گَهی غمهای دلپرداز گفتن
Ҷаҳон инаст ва ин худ дар ҷаҳон нест
جهان این است و این خود در جهان نیست
Ва гар ҳаст эй аҷаби ҷузи як замон нест
و گر هست ای عجب جز یک زمان نیست