Шабӣ аз ҷумлаи шабҳои баҳорӣ
شبی از جمله شبهای بهاری
Саодат рух намӯду бахти ёрӣ
سعادت رخ نمود و بخت یاری
Шудаи шаби равшан аз маҳтоб чун рӯз
شده شب روشن از مهتاب چون روز
Қадаҳ бардошта моҳи шаби афрӯз
قدح برداشته ماهِ شبافروز
Дар он маҳтоби равшантар зи хуршед
در آن مهتاب روشنتر ز خورشید
Шудаи бодаи равон дар сояи бед
شده باده روان در سایهٔ بید
Сафири мурғу нўшонўши соқӣ
صفیر مرغ و نوشانوش ساقی
зи дилҳо бардаи андӯҳи фироқӣ
ز دلها برده اندوه فراقی
Шмомаҳ бо шамоил роз ме гуфт
شمامه با شمایل راز میگفت
Сабои тафсири оят боз ме гуфт
صبا تفسیر آیت باز میگفت
Сеӣ сарвии равон бар ҳар канорӣ
سهیسروی روان بر هر کناری
з ҳар сарвӣ , шукуфтаи навбаҳорӣ
ز هر سروی، شکفته نوبهاری
Яке бар ҷои соғари дафи гирифта
یکی بر جای ساغر دف گرفته
Яке гулоби дон бар кафи гирифта
یکی گلابدان بر کف گرفته
Чу даврӣ чанд рафт аз ҷоми нӯшин
چو دوری چند رفت از جام نوشین
Гарон шуд ҳар сиррӣ аз хоби дӯшин
گران شد هر سری از خواب دوشین
Ҳарифон аз нишастани масти гаштанд
حریفان از نشستن مست گشتند
Ба рафтан бо малики ҳам дасти гаштанд
به رفتن با مَلِک همدست گشتند
Хумори соқёни афтода дар тоб
خمار ساقیان افتاده در تاب
Димоғи мутрибони печида дар хоб
دماغ مطربان پیچیده در خواب
Муҳайёи маҷлисӣ бе гирди ағёр
مهیا مجلسی بیگرد اغیار
Бномизди гулӣ бе заҳмати хор
بنامیزد گلی بیزحمت خار
Шаҳ аз роҳи шикебе гузар кард
شه از راه شکیبایی گذر کرد
Шикори орзӯро танг тар кард
شکار آرزو را تنگتر کرد
Сари зулфи гиреҳи гири дили ором
سر زلفِ گرهگیرِ دلآرام
Ба даст оварад ва раст аз дасти айём
بهدست آورد و رست از دست ایام
Лабаш бӯсед ва гуфт эй ман ғуломат
لبش بوسید و گفت ای من غلامت
Бидиҳ дона ки мурғ омад ба домат
بده دانه که مرغ آمد به دامت
Ҳар онч аз умр пешин рафт гӯи рӯ
هر آنچ از عمر پیشین رفت گو رو
Кунун рӯз аз навасту рӯзӣ аз нав
کنون روز از نوست و روزی از نو
Ман ва ту , ҷузи ман ва ту кист ӣнҷо ?
من و تو، جز من و تو کیست اینجا؟
Ҳазар кардан нагӯйӣ чист ӣнҷо ?
حذر کردن نگویی چیست اینجا؟
Яке соъати ман дили сӯзро бош
یکی ساعت من دلسوز را باش
Агар рӯзии бадии имрӯзро бош
اگر روزی بُدی امروز را باش
Басони миваи дори нобарӯманд
بسان میوهدارِ نابرومند
Умеди моу тақсири ту то чанд ?
امید ما و تقصیر تو تا چند؟
Агар худ пӯлӣ аз санг кабӯд аст
اگر خود پولی از سنگ کبود است
Чу беобаст пул зон сӯй равад аст
چو بیآب است پل زان سوی رود است
Саги қассобро дар паҳлавии мяш
سگ قصاب را در پهلوی میش
Ҷигар бошад ва лек аз паҳлавии хеш
جگر باشد و لیک از پهلوی خویش
Басои абро ки бандади каллаи машк
بسا ابرا که بندد کله مشک
Ба ишваи боғи деҳқонро кунад хушк
به عشوه باغِ دهقان را کند خشک
Басои шӯраи замин каз об нокӣ
بسا شورهزمین کز آبناکی
Даҳони ташнагонро кард хокӣ
دهان تشنگان را کرد خاکی
Чаҳ бояд заҳр дар ҷомӣ ниҳодан ?
چه باید زهر در جامی نهادن؟
зи ширинӣ бар ӯ номӣ ниҳодан ?
ز شیرینی بر او نامی نهادن؟
Ба тарки лؤлؤитар чун тавон гуфт ?
به تَرکِ لؤلؤیِ تَر چون توان گفت؟
Ки лؤлؤро батарӣ ба тавон сифт
که لؤلؤ را به تَرّی بهْ توان سُفت
Барра дар ширмстӣ хӯрд бояд
بره در شیرمستی خورد باید
Ки чун пухта шавад гургаш рибоед
که چون پخته شود گرگش رباید
Кбўтрбчаҳ чун ояд ба парвоз
کبوتربچه چون آید به پرواز
зи чанг шаҳ фитад дар чнгли боз
ز چنگ شه فتد در چنگل باز
Ба сарпанҷа машав чун шери сармаст
به سرپنجه مشو چون شیر سرمست
Ки моро панҷа широФкнӣ ҳаст
که ما را پنجهٔ شیرافکنی هست
Гавазни кӯҳ агар гардан фароз аст
گوزن کوه اگر گردنفراز است
Каманди чораро бозу дароз аст
کمند چاره را بازو دراز است
Гар оҳӯии биёбони гарм хез аст
گر آهوی بیابان گرمخیز است
Сегон шоҳро так тез низ аст
سگان شاه را تک تیز نیز است
Мазан чандини гиреҳ бар зулфу холат
مزن چندین گره بر زلف و خالت
Закотии даҳ қзогрдони Малта
زکاتی دِه قضاگردانِ مالت
Чу бозаргони сад харвори қандӣ
چو بازرگان صد خروار قندی
Чаҳ бошадгар ба танагӣ дар набандӣ ?
چه باشد گر به تنگی در نبندی؟
Чу нили хешро ёбии харидор
چو نیل خویش را یابی خریدار
Агар дар нил бошӣ боз кун бор
اگر در نیل باشی باز کن بار
Шукри посух ба лутф овоз додаш
شکرپاسخ به لطف آواز دادش
Ҷавобӣ чун тбрзд боз додаш
جوابی چون طبرزد باز دادش
Ки фаррух ноед аз чун ман ғуборӣ
که فرخ ناید از چون من غباری
Ки ҳам Тахтӣ кунад бо тоҷи дорӣ
که همتختی کند با تاجداری
Хари худро чунон чобук набинам
خر خود را چنان چابک نبینم
Ки бо тозии савории брншинм
که با تازیسواری برنشینم
Неам чандон шигарфи андари саворӣ
نیام چندان شگرف اندر سواری
Ки орми пой бо шери шикорӣ
که آرم پای با شیرِ شکاری
Агар нозӣ кунам мақсӯдам он аст
اگر نازی کنم مقصودم آن است
Ки дар гармии шукр хӯрдан зиён аст
که در گرمی شکر خوردن زیان است
Чу зини гармии бросоиими як чанд
چو زین گرمی برآساییم یک چند
Марои шукри муборак , шоҳро қанд
مرا شکر مبارک، شاه را قند
Вазин пас бар ақиқ алмос ме дошт
وزین پس بر عقیق الماس میداشت
Зумуррадро ба афъӣ пос ме дошт
زمرد را به افعی پاس میداشت
Сарашгар саркаширо раҳнамӯн буд
سرش گر سرکشی را رهنمون بود
Тақозои дилаш ёрб ки чун буд
تقاضای دلش یارب که چون بود
Шуда аз сурхи рӯеи тез чун хор
شده از سرخرویی تیز چون خار
Хушо хорӣ ки оради сурхи гули бор
خوشا خاری که آرد سرخگل بار
Ба ҳар мӯе ки тундӣ дошт чун шер
به هر مویی که تندی داشت چون شیر
Ҳазорон мӯӣ қоқм дошт дар зер
هزاران موی قاقم داشت در زیر
Камони абрўош гар шуд гиреҳи гир
کمان ابرواَش گر شد گرهگیر
Киришма бар ҳадаф меронад чун тир
کرشمه بر هدف میراند چون تیر
Синон дар ғамзаи комди навбати ҷанг
سنان در غمزه کآمد نوبت جنگ
Ба ҳар ҷангӣ дараш сад оштии ранг
به هر جنگی درش صد آشتی رنگ
Намак дар ханда кин лабро макун риш
نمک در خنده کاین لب را مکن ریش
Ба ҳар лафз « макун » дар сад бикун , беш
به هر لفظِ «مکن» در صد بکن، بیش
Қсб бар рух кигар нӯшам ниҳон аст
قصب بر رخ که گر نوشم نهان است
Биногвашам ба хурда дар миён аст
بناگوشم به خرده در میان است
Азин сӯи ҳалқа лаб карда хомӯш
ازین سو حلقهٔ لب کرده خاموش
зи дигари сӯи ниҳодаи ҳалқа дар гӯш
ز دیگر سو نهاده حلقه در گوش
Ба чашмии ноз беандоза ме кард
به چشمی ناز بیاندازه میکرد
Ба дигари чашми узрӣ тоза ме кард
به دیگر چشم عذری تازه میکرد
Чу сари печид , гесу маҷлис орост
چو سر پیچید، گیسو مجلس آراست
Чу рух гирданд , гардани узри он хост
چو رخ گرداند، گردن عذر آن خواست
Чу хусравро ба хоҳиши гарм дил ёфт
چو خسرو را به خواهش گرمدل یافت
Мурувватро дар он бозӣ хаҷал ёфт
مروّت را در آن بازی خجل یافت
Намӯд андари ҳазимати шоҳро пушт
نمود اندر هزیمت شاه را پشت
Ба гӯгирди сифеди оташи ҳамеи кишт
به گوگردِ سفید آتش همی کُشت
Бидон пуштӣ чу пушташ монад вопас
بدان پشتی چو پشتش ماند واپس
Ки рӯй шоҳи пштиўони ман бас
که روی شاه پشتیوان من بس
Ғалат гуфтам намӯдаш таҳтаи оҷ
غلط گفتم نمودش تختهٔ عاج
Ки шаҳро низ бояд тахт бо тоҷ
که شه را نیز باید تخت با تاج
Ҳисоби дигари он будаш дар ин кӯй
حساب دیگر آن بودش در این کوی
Ки пуштам низ миҳробаст чун рӯй
که پشتم نیز محراب است چون روی
Дигар ваҷҳи он кигар ваҷҳе шуд аз даст
دگر وجه آن که گر وجهی شد از دست
Аз он равшани терми ваҷҳе дигар ҳаст
از آن روشنترم وجهی دگر هست
Чаҳ хуш нозӣаст нози хуби рӯйон
چه خوش نازی است ناز خوبرویان
зи дидаи рондаро дар дидаи ҷӯён
ز دیده رانده را در دیده جویان
Ба чашмии тиргӣ кардан ки бархез
به چشمی طیرگی کردن که برخیز
Ба дигари чашми дил додан ки магрез
به دیگر چشم دل دادن که مگریز
Ба сад ҷони арзади он рағбат ки ҷонон
به صد جان ارزد آن رغبت که جانان
« нахоҳам » гуяд ва хоҳад ба сад ҷон
«نخواهم» گوید و خواهد به صد جان
Чу хусрав дид кони моҳи ниёзӣ
چو خسرو دید کآن ماه نیازی
Нахоҳад кардан ӯро чораи соз ӣ
نخواهد کردن او را چارهسازی
Ба густохӣ даромад к-эии дили ором
به گستاخی درآمد کاِی دلآرام
Гўожаҳ чанд хоҳӣ зад ? бёром
گواژه چند خواهی زد؟ بیارام
Чу мехӯрдӣ ва медодӣ ба ман бор
چو مِی خوردی و می دادی به من بار
Чаро бояд ки ман мастами ту ҳушёр ?
چرا باید که من مستم تو هشیار؟
Ба ҳушёрӣ машав бо ман , ки мастӣ
به هشیاری مشو با من، که مستی
Чу ман бедил нае ? ҳқо ки ҳастӣ
چو من بیدل نهای؟ حقا که هستی
Туро ин Кебеки бшкстн чаҳ судаст ?
تو را این کبک بشکستن چه سود است؟
Ки бози ишқи Кебекатро рабӯда аст
که باز عشق کبکت را ربوده است
Вагар хоҳӣ ки дар дили рози пӯшӣ
و گر خواهی که در دل راز پوشی
Шикебати бод то бо дил бакӯшӣ
شکیبت باد تا با دل بکوشی
Ту низ андари ҳазимати буқ май зан
تو نیز اندر هزیمت بوق میزن
зи чоҳии хайма бар Айюқ май зан
ز چاهی خیمه بر عیوق میزن
Дарин савдо ки бо шамшер тез аст
درین سودا که با شمشیر تیز است
Салоҳи гардани афрозон гурез аст
صلاح گردنافرازان گریز است
Ту худ доне ки дар шамширбозӣ
تو خود دانی که در شمشیربازی
Ҳалоки сар буд гардани фарозӣ
هلاک سر بود گردنفرازی
Дилат гарчи ба дилдории нкўшд
دلت گرچه به دلداری نکوشد
Бигӯ то ишваи рангӣ май фурушад
بگو تا عشوه رنگی میفروشد
Бигӯед дӯстами вар худ набошад
بگوید دوستم ور خود نباشد
Маро нек уфтад ӯро бад набошад
مرا نیک افتد او را بد نباشد
Басии фол аз сар бозича бархест
بسی فال از سر بازیچه برخاست
Чу ахтар май гузашти он фол шуд рост
چو اختر میگذشت آن فال شد راست
Чаҳ некӯ фол зад соҳиби маъонӣ
چه نیکو فال زد صاحب معانی
Ки худро фоли некӯи зан чу доне
که خود را فال نیکو زن چو دانی
Бад ояд фол , чун бошӣ бидонадяш
بد آید فال، چون باشی بداندیش
Чу гуфтӣ « нек » нек ояд Фропиш
چو گفتی «نیک» نیک آید فراپیش
Маро аз лаъли ту бӯсӣ тамом аст
مرا از لعل تو بوسی تمام است
Ҳалолам кун ки он низам ҳаром аст
حلالم کن که آن نیزم حرام است
Вагар хоҳӣ ки лаби зин низ дузам
و گر خواهی که لب زین نیز دوزم
Бад-ӣни гармӣ на кон гоҳе бисӯзам
بدین گرمی نه کان گاهی بسوزم
Аз он тарсам ки фардои рухи харошӣ
از آن ترسم که فردا رخ خراشی
Ки чун ман ошиқиро кушта бошӣ
که چون من عاشقی را کشته باشی
Туро ҳам хӯни ман доман бигирад
تو را هم خون من دامن بگیرد
Ки хӯни ошиқон ҳаргиз намирад
که خون عاشقان هرگز نمیرد
Гирифтам , рои дамсозӣ надорӣ
گرفتم، رای دمسازی نداری
Ба бӯсии ҳам сари бозии надорӣ ?
به بوسی هم سر بازی نداری؟
Надорам Зуҳраи бӯси лбонт
ندارم زَهرهٔ بوس لبانت
Чаҳ бӯсам ? остин ё остонат ?
چه بوسم؟ آستین یا آستانت؟
Нагӯям бӯсаро мерай ба ман даҳ
نگویم بوسه را میری به من دِه
Лабатро чошнигирӣ ба ман даҳ
لبت را چاشنیگیری به من دِه
Бидиҳ як бӯса то даҳ воситонӣ
بده یک بوسه تا دَه واستانی
Азин ба чун буд бозоргонӣ ? !
ازین بهْ چون بود بازارگانی؟!
Чу бозаргони сад харвори қандӣ
چو بازرگان صد خروار قندی
Ба ар бо ман ба қандӣ дар набандӣ
به ار با من به قندی در نبندی
Чу бигушое кушояди банд бар ту
چو بگشایی گشاید بند بر تو
Фурӯи бандӣ , фурӯ банданд бар ту
فرو بندی، فرو بندند بر تو
Чу саққои оби чашма беш резад
چو سقا آب چشمه بیش ریزد
зи чашмаи коби хезад беш хезад
ز چشمه کآب خیزد بیش خیزد
Дар оғӯшати кашам чун об дар меғ
در آغوشت کشم چون آب در میغ
Марои ҷонии ту , бо ҷон чун занами теғ ?
مرا جانی تو، با جان چون زنم تیغ؟
Сари зулфи ту чун ҳиндӯии нопок
سر زلف تو چون هندوی ناپاک
Ба рӯзи поки рахтамро баради пок
به روز پاک رختم را بَرَد پاک
Ба дуздии ҳиндӯятро гар нагирам
به دزدی هندویت را گر نگیرم
Чу ҳиндӯи дузди нофармон пазирам
چو هندو دزد ِ نافرمانپذیرم
Агар чаҳ дузд бо сад даҳра бошад
اگر چه دزد با صد دهره باشد
Чу бонгаш бар занӣ беЗуҳра бошад
چو بانگش بر زنی بیزَهره باشد
Набарди дузди ҳиндӯро касе даст
نبُرّد دزد هندو را کسی دست
Ки бо дуздии ҷавони мардяш ҳам ҳаст
که با دزدی جوانمردیش هم هست
Каманди зулфи худ дар гарданами банд
کمند زلف خود در گردنم بند
Ба сайди лоғар имшаб бош хурсанд
به صید لاغر امشب باش خرسند
Ту дил хар бош то ман ҷони фурушам
تو دلخر باش تا من جان فروشم
Ту соқӣ бош то ман бодаи нӯшам
تو ساقی باش تا من باده نوشم
Шаби васлати лабӣ пурханда дорам
شب وصلت لبی پرخنده دارم
Чароғи ошноӣ зинда дорам
چراغ آشنایی زنده دارم
Ҳисоб ҳалқа хоҳад кард гӯшам
حساب حلقه خواهد کرد گوشم
Ту май хари банда то ман май фурушам
تو میخر بنده تا من میفروشم
Шумор бӯса хоҳад буд корам
شمار بوسه خواهد بود کارم
Ту май даҳ бӯса то ман май шуморам
تو میده بوسه تا من میشمارم
Биё то аз дар давлат даройем
بیا تا از در دولت درآییم
Чу давлати хуш бар омад хуши броиим
چو دولت خوش بر آمد خوش برآییم
Як имшаб тоза дорем ин нафас ро
یک امشب تازه داریم این نفس را
Ки бар фардо вилоят нест кас ро
که بر فردا ولایت نیست کس را
Ба нақди имшаб чу бо ҳам созгор ӣам
به نقدْ امشب چو با هم سازگاریم
Назар бар насяи фардо чаҳ дорем ?
نظر بر نسیهٔ فردا چه داریم؟
Макун бозӣ бидон зулфи шикани гир
مکن بازی بدان زلف شکنگیر
Ба ман бозӣ кун имшаби дасти ман гир
به من بازی کن امشب دستِ من گیر
Ба ҷон омад дилам , дармони ман соз
به جان آمد دلم، درمانِ من ساز
Канори худ ҳисори ҷони ман соз
کنارِ خود حصارِ جان من ساز
зи ҷони ширинтарӣ эй чашмаи нӯш
ز جان شیرینتری ای چشمهٔ نوش
Сазадгар гирмт чун ҷон дар оғӯш
سزد گر گیرمت چون جان در آغوش
Чу шукргар лабати бӯсам вагар пой
چو شکر گر لبت بوسم و گر پای
Ҳамаи ширин тар ояд ҷоят аз ҷой
همه شیرینتر آید جایت از جای
Ҳамаи тан дар ту ширинӣ наҳуфтанд
همه تن در تو شیرینی نهفتند
Ба кам кории туро ширин нагуфтанд
به کم کاری تو را شیرین نگفتند
Дарин шодӣ ба , ар ғамгин набошӣ
درین شادی به، ار غمگین نباشی
На ширин бошӣ , ар ширин набошӣ
نه شیرین باشی، ار شیرین نباشی
Шакарлаб гуфт аз ин знҳорхўорӣ
شکرلب گفت از این زنهارخواری
Пушаймон шӯ макун бе зинҳорӣ
پشیمان شو مکن بیزینهاری
Ки шаҳро бад буд зинҳор хӯрдан
که شه را بَد بوَد زنهار خوردن
Бад омад дар ҷаҳони бади кор кардан
بد آمد در جهان بد کار کردن
Мҷўии обӣ ки обамро бирезад
مجوی آبی که آبم را بریزد
Махоҳ он ком каз ман брнхизд
مخواه آن کام کز من برنخیزد
Казин мақсӯд бе мақсӯди гирдам
کزین مقصود بیمقصود گردم
Ту оташ гаштае ман авди гирдам
تو آتش گَشتهای من عود گردم
Маро беишқ , дили худ меҳрбон буд
مرا بیعشق، دل خود مهربان بود
Чу ишқ омад , фусурда чун тавон буд ?
چو عشق آمد، فسرده چون توان بود؟
Гар аз бозори ишқи андозаи гирам
گر از بازار عشق اندازه گیرم
Ба ту ҳар дами нишотии тозаи гирам
به تو هر دم نشاطی تازه گیرم
Валикин нарад бо худ бохт натавон
ولیکن نرد با خود باخت نتوان
Ҳамеша бо хушӣ дрсохт натавон
همیشه با خوشی درساخت نتوان
Ҷаҳони нимӣ зи баҳр шодкомӣ аст
جهان نیمی ز بهر شادکامی است
Дигар нимаи зи баҳри нек номӣ аст
دگر نیمه ز بهر نیکنامی است
Чаҳ бояд табъро бдром кардан ?
چه باید طبع را بَدرام کردن؟
Ду некӯи номро бадном кардан
دو نیکو نام را بدنام کردن
Ҳамон беҳтар ки аз худ шарм дорем
همان بهتر که از خود شرم داریم
Бад-ӣни шарм аз худо озарм дорем
بدین شرم از خدا آزَرم داریم
Зан афкандан набошад мард рое
زن افکندن نباشد مردرایی
Худафкан бош агар мардии намое
خودافکن باش اگر مردی نمایی
Касе коФкнди худро , бар сар омад
کسی کافکند خود را، بر سر آمد
Худафкан бо ҳамаи олами баромад
خودافکن با همه عالم برآمد
Ман он ширини дарахт об дорам
من آن شیرین درخت ِ آبدارم
Ки ҳам ҳалво ва ҳам ҷлоб дорам
که هم حلوا و هم جُلّاب دارم
Нахуст аз ман қаноат кун ба ҷлоб
نخست از من قناعت کن به جلّاب
Ки ҳалвои ҳам ту хоҳӣ хӯрд , мштоб
که حلوا هم تو خواهیخورد، مَشتاب
Ба аввали шарбат аз ҳалво миндиш
به اول شربت از حلوا میندیش
Ки ҳалвои пас буд , ҷлоб дар пеш
که حلوا پس بود، جُلاب در پیش
Чу моро қанду шукр дар даҳон ҳаст
چو ما را قند و شکر در دهان هست
Ба хузистон чаҳ бояд дар задани даст ?
به خوزستان چه باید در زدن دست؟
Зулоли оби чандоне буд хуш
زلال آب چندانی بود خوش
Каз ӯ битавон нишонди ошӯби оташ
کز او بِتْوان نشانْد آشوبِ آتش
Чу об аз саргузашт ояд зӣоне
چو آب از سرگذشت آید زیانی
Вагар худ бошад оби зиндагонӣ
و گر خود باشد آب زندگانی
Гар ин дил чун ту ҷононро нахоҳад
گر این دل چون تو جانان را نخواهد
Дилӣ бошад ки ӯ ҷонро нахоҳад
دلی باشد که او جان را نخواهد
Вале таб кардаро ҳалво чашедан
ولی تب کرده را حلوا چشیدن
Наярзад солҳо сафро кашӣдан
نَیَرزد سالها صفرا کشیدن
Басои бемор каз бисёр хорӣ
بسا بیمار کز بسیار خواری
Бимонад солу ма дар ранҷу зорӣ
بمانَد سال و مه در رنج و زاری
Агар чаҳ табъ ҷӯяд мива тар
اگر چه طبع جوید میوهٔ تَر
Агар чаҳ майл дорад дил ба шукр
اگر چه میل دارد دل به شِکّر
Малик чун дид ков дар кор хом аст
ملک چون دید کاو در کار خام است
Забонаш тавсанасту табъ ром аст
زبانش توسن است و طبع رام است
Ба лоба гуфт к-эии моҳи ҷаҳони тоб
به لابه گفت کاِی ماه جهانتاب
Итоби дӯстон ноз аст бартоб
عتاب دوستان ناز است، برتاب
Савоб ояд равои дории писандӣ ?
صواب آید روا داری پسندی؟
Ки вақти дастгирӣ дасти бандӣ ?
که وقت دستگیری دست بندی؟
Давидам то ба ту дастӣ дар орм
دویدم تا به تو دستی در آرم
Ба дасти орми туро , дастӣ барорам
به دست آرم تو را، دستی برآرم
Чу май байнам кунун зулфати марои баст
چو میبینم کنون زلفت مرا بست
Ту дар даст омадӣ ман рафтам аз даст
تو در دست آمدی من رفتم از دست
Нагӯям дар вафо савганд башикан
نگویم در وفا سوگند بشکن
Хуморамро ба бӯсӣ чанд башикан
خمارم را به بوسی چند بشکن
Асириро ба ваъда шод ме кун
اسیری را به وعده شاد میکن
Мубораки мурдае озод ме кун
مبارک مردهای آزاد میکن
зи боғи васл , пар гул кун канорам
ز باغِ وصل، پُر گل کن کنارم
Чу доне каз фироқат бар чаҳ хорам
چو دانی کز فراقت بر چه خارم
Магар зон гул , гулоб олуд гирдам
مگر زان گل، گلابآلود گردم
Ба буи аз гулистони хушнӯди гирдам
به بوی از گلستان خشنود گردم
Ту сармасту сари зулфи ту дар даст
تو سرمست و سر زلف تو در دست
Агар хуш дил нишинам ҷой он ҳаст
اگر خوشدل نشینم جای آن هست
Чу бо ту мехӯрам чун каш набошам ?
چو با تو مِی خورم چون کش نباشم؟
Туро байнам чаро дил хуш набошам ?
تو را بینم چرا دلخوش نباشم؟
Камари заррин буд чун бо ту бандам
کمر زرین بود چون با تو بندم
Даҳан ширин шавад чун бо ту хандам
دهن شیرین شود چون با تو خندم
Гар аз ман май барӣ чун муҳра аз мор
گر از من میبری چون مهره از مار
Ман аз гули боз май монами ту аз хор
من از گل باز میمانم تو از خار
Гар аз дарди сари ман май шӯии фард
گر از درد سر من میشوی فرد
Ман аз сари давр май монами ту аз дард
من از سر دور میمانم تو از درد
Ҷигари хур каз ту ба ёрӣ надорам
جگر خور کز تو بهْ یاری ندارم
зи ту хуштар ҷгрхўорӣ надорам
ز تو خوشتر جگرخواری ندارم
Марогар рӯй ту дил каш набошад
مرا گر روی تو دلکش نباشد
Дилам бошад валикин хуш набошад
دلم باشد ولیکن خوش نباشد
Агар дида шавад бар ту бадали гир
اگر دیده شود بر تو بَدَل گیر
Буд дар дидаи хас , лекин ба тасғир
بوَد در دیده خس، لیکن به تصغیر
Вагар ҷон гардад аз рӯяти Аннани тоб
و گر جان گردد از رویت عنانتاب
Буд ҷонро арӯсӣ лек дар хоб
بود جان را عروسی لیک در خواب
Итобигар буд моро азин пас
عتابی گر بود ما را ازین پس
Миёни ҷай дар миёна , мӯии ту бас
میانجی در میانه، موی تو بس
Фалак чун ҷоми ёқӯтин равон кард
فلک چون جام یاقوتین روان کرد
зи ҷуръаи хокро ёқӯт сон кард
ز جرعه خاک را یاقوتسان کرد
Малик бархест ҷоми бода дар даст
ملک برخاست جام باده در دست
Ҳануз аз бодаи дӯшинаи сармаст
هنوز از بادهٔ دوشینه سرمست
Ҳамон савдои гирифтаи доманаш ро
همان سودا گرفته دامنش را
Ҳамон оташи расидаи хирманаш ро
همان آتش رسیده خرمنش را
Ҳавои гарм буду оташи тез
هوای گرم بود و آتشِ تیز
намекард аз гиёҳи хушки парҳез
نمیکرد از گیاه خشک پرهیز
Гирифт он норпстонро чунон сахт
گرفت آن نارپِستان را چنان سخت
Ки деборо фурӯ банданд бар тахт
که دیبا را فرو بندند بر تخت
Басӣ кушед ширин то ба сад зӯр
بسی کوشید شیرین تا به صد زور
Қазои шери гашт аз паҳлавии гӯр
قضای شیر گشت از پهلوی گور
Маликро гарм дид аз бе қарорӣ
ملک را گرم دید از بیقراری
Макун гуфтои бад-ӣни сони гарми корӣ
مکن گفتا بدینسان گرمکاری
Чаҳ бояд хештанро гарм кардан ?
چه باید خویشتن را گرم کردن؟
Маро дар рӯй худ бешарм кардан ?
مرا در روی خود بیشرم کردن؟
Чу ту гармӣ кунӣ некӯ набошад
چو تو گرمی کنی نیکو نباشد
Гулии кӯ гарм шуд хуш бӯ набошад
گلی کو گرم شد خوشبو نباشد
Чу бошад гуфт гӯии хоҷа бисёр
چو باشد گفتگوی خواجه بسیار
Ба густохӣ падед ояд парастор
به گستاخی پدید آید پرستار
Ба гуфтан бо парасторон чаҳ кӯшӣ ?
به گفتن با پرستاران چه کوشی؟
Сиёсат бояд ин ҷо ё хамӯшӣ
سیاست باید اینجا یا خموشی
Сутури подшоҳӣ то буд ланг
ستور پادشاهی تا بود لنگ
Ба душворӣ мурод ояд Фрочнг
به دشواری مراد آید فراچنگ
Чу рӯзи бенавоӣ бар сар ояд
چو روز بینوایی بر سر آید
Муродати худ ба зӯр аз дар даройад
مرادت خود به زور از در درآید
Набошад ҳеҷ ҳушёрӣ дар он маст
نباشد هیچ هشیاری در آن مست
Ки ғул бар пой дорад ҷом дар даст
که غُل بر پای دارد جامْ در دست
Ту давлати ҷӯ ки ман худ ҳастам инак
تو دولت جو که من خود هستم اینک
Ба дасти ори он ки ман дар дастам инак
به دست آر آن که من در دستم اینک
Нахоҳам нақш бе давлати намӯдан
نخواهم نقش بیدولت نمودن
Ману давлат ба ҳам хоҳем бӯдан
من و دولت به هم خواهیم بودن
зи давлати дӯстии ҷон бар ту резам
ز دولت دوستی جان بر تو ریزم
Ним душман ки аз давлати гурезам
نیم دشمن که از دولت گریزم
Тараб кун чун дар давлати кушодӣ
طرب کن چون در دولت گشادی
Махӯр ғам чун ба рӯзи неки зодӣ
مخور غم چون به روز نیک زادی
Нахусти иқбол ва онгаҳ ком ҷустан
نخست اقبال و آنگه کام جستن
Нишоед ганҷ беором ҷустан
نشاید گنجِ بیآرام جستن
Ба сабрӣ ме тавон комӣ харидан
به صبری میتوان کامی خریدن
Ба оромии дили оромӣ харидан
به آرامی دلآرامی خریدن
Забон онгаҳ сухан , чашм онгаҳе нур
زبان آنگه سخن، چشم آنگهی نور
Нахусти ангур ва онгаҳ оби ангур
نخست انگور و آنگه آب انگور
Ба гармии кори оқил ба нагардад
به گرمی کار عاقل بهْ نگردد
Ба так доне ки буз фарбеҳ нагардад
به تکدانی که بز فربه نگردد
Дарин овораге ноед барӯманд
درین آوارگی ناید برومند
Ки созам бо муроди шоҳи пайванд
که سازم با مراد شاه پیوند
Агар бо ту ба ёрии сари дрорм
اگر با تو بهیاری سر درآرم
Ман он ёрам ки аз карт барорам
من آن یارم که از کارت برآرم
Ту малики подшоҳиро ба дасти ор
تو مُلک پادشاهی را بهدست آر
Ки ман бошам агар давлат буд ёр
که من باشم اگر دولت بود یار
?герат бо ман хуш ояд ошноӣ
گرت با من خوش آید آشنایی
Ҳамеи тарсам ки аз шоҳии броиӣ
همیترسم که از شاهی برآیی
Вагар хоҳӣ ба шоҳии бози пайваст
و گر خواهی به شاهی باز پیوست
Дариғо ман ки бошам рафта аз даст
دریغا من که باشم رفته از دست
Ҷаҳон дар насли ту мулкӣ қадим аст
جهان در نسل تو ملکی قدیم است
Ба дасти дигарон айбӣ азим аст
بهدست دیگران عیبی عظیم است
Ҷаҳони он каси баради кови брштобд
جهان آن کس برد کاو برشتابد
Ҷаҳони гир ӣ таваққуф барнатобад
جهانگیری توقف برنتابد
Ҳамаи чизеи з рӯй кадхудое
همه چیزی ز روی کدخدایی
Сукӯн бартобад алои подшоиӣ
سکون برتابد الا پادشایی
Агар дар подшоҳии бенгарӣ тез
اگر در پادشاهی بنگری تیز
Сабақ бардааст аз азми сабки хез
سبق بُرده است از عزم سبکخیز
Ҷавонии дорӣу ширӣу шоҳӣ
جوانی داری و شیری و شاهی
Сиррӣ ва бо сиррии соҳиби кулоҳӣ
سری و با سری صاحب کلاهی
Вилоятро зи фитна пой бигушоӣ
ولایت را ز فتنه پای بگشای
Яке раҳи дасти барад хеш бинмоӣ
یکی ره دستبرد خویش بنمای
Бад-ӣни ҳиндӯ ки рахтатро гирифта аст
بدین هندو که رختت را گرفته است
Ба туркии тоҷу тахтатро гирифта аст
به تُرکی تاج و تختت را گرفته است
Ба теғ озурда кун таркиби ҷисмаш
به تیغ آزرده کن ترکیب جسمش
Магар ботил кунӣ сози тилисмаш
مگر باطل کنی ساز طلسمش
Ки дасти хусравон дар ҷустани ком
که دست خسروان در جستن کام
Гуҳӣ бо теғ бояд гоҳ бо ҷом
گَهی با تیغ باید گاه با جام
зи ту як теғ танҳо бар гирифтан
ز تو یک تیغ تنها بر گرفتن
зи шаш ҳади ҷаҳони лашгар гирифтан
ز شش حد جهان لشگر گرفتن
Камари бандади фалак дар ҷанг бо ту
کمر بندد فلک در جنگ با تو
Дарандозад ба душмани санг бо ту
دراندازد به دشمن سنگ با تو
Маро низ ар буд дастии намоям
مرا نیز ار بود دستی نمایم
Вагарна дар дуои дастии гушойам
وگرنه در دعا دستی گشایم