Чу рӯзӣ чанд шоҳи он ҷо тараб кард
چو روزی چند شاه آنجا طرب کرد
Ба ёрӣ хостани лашгар талаб кард
به یاری خواستن لشگر طلب کرد
Сипоҳӣ дод қайсар бе шумориш
سپاهی داد قیصر بیشمارش
Ба зар чун зар муҳайё кард кораш
به زر چون زر مهیا کرد کارش
зи баси лашгар ки бар хусрав шуд анбӯҳ
ز بس لشگر که بر خسرو شد انبوه
Равон шуд рӯй ҳомӯни кӯҳ дар кӯҳ
روان شد روی هامون کوه در کوه
Чу кӯҳи оҳанӣн аз ҷой ҷанбед
چو کوه آهنین از جای جنبید
Замин гуфтӣ ки сар то пой ҷанбед
زمین گفتی که سر تا پای جنبید
Чиҳил панҷаи ҳазорон марди корӣ
چهل پنجه هزاران مرد کاری
Гузин кард аз ялони корзорӣ
گزین کرد از یلان کارزاری
Шабихун кард ва омад сӯии баҳром
شبیخون کرد و آمد سوی بهرام
Зираро ҷома кард ва худро ҷом
زره را جامه کرد و خود را جام
Чу огаҳи гашти баҳроми ҷаҳони гир
چو آگه گشت بهرام جهانگیر
Ба ҷанг омад чу шер ояд ба нахҷӣр
به جنگ آمد چو شیر آید به نخجیر
Вале чун бахт рӯбоҳӣ намӯдаш
ولی چون بخت روباهی نمودش
зи ширӣу ҷаҳонгирӣ чаҳ судаш
ز شیری و جهانگیری چه سودش؟
Ду лашгари рӯбаҳи рӯ ханҷар кашиданд
دو لشگر روبهرو خنجر کشیدند
Ҷиноҳу қалбро саф баркашиданд
جناح و قلب را صف برکشیدند
Таранги тиру чокочоки шамшер
ترنگ تیر و چاکاچاک شمشیر
Даридаи мағзи пелу Зуҳраи шер
دریده مغز پیل و زهره شیر
Ғарив кӯс дода мурдаро гӯш
غریو کوس داده مرده را گوش
Димоғи зиндагонро барда аз ҳуш
دماغ زندگان را برده از هوش
Ҷнибтҳои заррини наъли баста
جنیبتهای زرین نعل بسته
зи хӯни бргстўонҳо лаъли баста
ز خون برگستوانها لعل بسته
Сҳил тозён оташини ҷӯш
صَهیل تازیان آتشین جوش
Заминро рехтаи симоб дар гӯш
زمین را ریخته سیماب در گوش
Саворони теғи барқ афшон кашида
سواران تیغ برقافشان کشیده
Ҳужаброни сурбаи сар дандон кашида
هژبران سربهسر دندان کشیده
Аҷал бар ҷони камӣн созӣ намӯда
اجل بر جان کمینسازی نموده
Қиёматро яке бозӣ намӯда
قیامت را یکی بازی نموده
Синон бар синаҳо сар тез карда
سنان بر سینهها سر تیز کرده
Ҷаҳонро рӯз растохез карда
جهان را روز رستاخیز کرده
зи баси найза ки бар сари бешаи баста
ز بس نیزه که بر سر بیشه بسته
Ҳазиматро раҳи андешаи баста
هزیمت را ره اندیشه بسته
Дар он беша на гӯр аз шер ме раст
در آن بیشه نه گور از شیر میرست
На шер аз хӯрдан шамшер ме раст
نه شیر از خوردن شمشیر میرست
Чунон мешуд ба зери дръҳо тир
چنان میشد به زیر درعها تیر
Ки зери пардаи гули боди шаби гир
که زیر پرده گل باد شبگیر
Уқобони хаданг хӯн сиришта
عقابانِ خدنگِ خونسرشته
Бароти каркасон бар пари набишта
برات کرکسان بر پر نبشته
Зираи барҳои аз заҳр об дода
زرهبُرهای از زهر آب داده
Зираи пӯшони кинро хоб дода
زرهپوشان کین را خواب داده
зи мавҷи хӯн ки бар мешуд ба Айюқ
ز موج خون که بر میشد به عیوق
Пар аз хӯн гашта тоскҳои мнҷўқ
پر از خون گشته طاسکهای منجوق
Ба сӯги найзаҳои сари фитода
به سوگ نیزههای سر فتاده
Сабои гесуии парчамҳо кушода
صبا گیسوی پرچمها گشاده
Ба марги сарварони сари бурӣда
به مرگ سروران سر بریده
Замини ҷайби осмони домани дарида
زمین جیب، آسمان دامن دریده
Ҳамоил ҳо фиканда ҳар касе зер
حمایلها فکنده هر کسی زیر
Яке шамшеру дигари захми шамшер
یکی شمشیر و دیگر زخم شمشیر
Фурӯи баста дар он ғавғои таркон
فرو بسته در آن غوغای ترکان
зи бонг ноӣ туркӣ ноӣ таркон
ز بانگ نای ترکی نای ترکان
Ҳарири сурхи байрақҳо кушода
حریر سرخ بیرقها گشاده
Нестоне бади оташи дрФтодаҳ
نیستانی بد آتش درفتاده
На чандон теғ шуд бар хӯни шитобон
نه چندان تیغ شد بر خون شتابان
Ки бошад регу санги андари биёбон
که باشد ریگ و سنگ اندر بیابان
На чандон тир шуд бар трги резон
نه چندان تیر شد بر ترگ ریزان
Ки резади барги вақти барги резон
که ریزد برگ وقت برگریزان
Ниҳодаи тахти шаҳ бар пушти пелӣ
نهاده تخت شه بر پشت پیلی
Кашида теғи гирдогирди майлӣ
کشیده تیغ گرداگرد میلی
Бузурги умеди пеши пели сармаст
بزرگامید پیش پیل سرمست
Ба соъатсанҷӣ астрлоб дар даст
به ساعتسنجی اسطرلاب در دست
Назар мекард ва он фурсати ҳамеи ҷуст
نظر میکرد و آن فرصت همیجست
Ки бозори мухолиф кӣ шавад суст
که بازار مخالف کی شود سست
Чу вақт омад маликро гуфт башитоб
چو وقت آمد ملک را گفت بشتاب
Муборак толеъаст ин лаҳза дарёб
مبارک طالع است این لحظه دریاب
Ба нтъи кӣна бар чун паии фишурдӣ
به نطع کینه بر چون پی فشردی
Дар афкани пелу шаҳи рухи зан ки барадӣ
در افکن پیل و شهرخ زن که بردی
Малик дар ҷунбиш омад бар сари пел
ملک در جنبش آمد بر سر پیل
Сӯй баҳром шуд ҷавшанда чун нил
سوی بهرام شد جوشنده چون نیل
Бар ӯ зад пели пои хештан ро
بر او زد پیل پای خویشتن را
Ба пои пели баради он пели тан ро
به پای پیل برد آن پیلتن را
Шикаст афтод бар хасми ҷаҳони сӯз
شکست افتاد بر خصم جهانسوز
Ба фаррух , фоли хусрави гашти пирӯз
به فرّخفال، خسرو گشت پیروز
зи хӯни чандон равон шуд ҷӯй дар ҷӯй
ز خون چندان روان شد جوی در جوی
Ки хӯн мерафту сар май барад чун гӯй
که خون میرفت و سر میبرد چون گوی
Каманди рӯмён бар шакли занҷир
کمند رومیان بر شکل زنجیر
Чу мӯӣ зангён гашта гиреҳи гир
چو موی زنگیان گشته گرهگیر
Ба ҳиндии теғ ҳар касро ки диданд
به هندیتیغ هر کس را که دیدند
Сараш чун турра ҳиндӯ буриданд
سرش چون طرهٔ هندو بریدند
Димоғ ошуфта шуд баҳромён ро
دماغ آشفته شد بهرامیان را
Чунонк аз равшании сарсомён ро
چنانک از روشنی سرسامیان را
зи чандонеи хилоиқ кас наруста
ز چندانی خلایق کس نرسته
Магари баҳрому баҳрӣ чанд хаста
مگر بهرام و بهری چند خسته
зи ширӣ кардани баҳрому зӯраш
ز شیری کردن بهرام و زورش
Ҷаҳони афканд чун баҳроми гӯраш
جهان افکند چون بهرام گورش
Ҳар он сӯрат ки худро чашм зад ёфт
هر آن صورت که خود را چشمزد یافت
зи чашми нек дидани чашм бад ёфт
ز چشم نیک دیدن چشم بد یافت
Надидам кас ки худро дид ва нишкаст
ندیدم کس که خود را دید و نشکست
Дуруст он монад ков аз чашм худ раст
درست آن ماند کاو از چشم خود رست
Чу аз хусрави Аннани печиди баҳром
چو از خسرو عنان پیچید بهرام
Ба ком душманон шуд кому ноком
به کام دشمنان شد کام و ناکام
Ҷаҳони хирман басӣ донад чунин сӯхт
جهان خرمن بسی داند چنین سوخت
Мшъбдро набояд бозии омухт
مشعبد را نباید بازی آموخت
Кадомин сарвро дод ӯ баландӣ
کدامین سرو را داد او بلندی
Ки бозаши хами надод аз дардмандӣ ?
که بازش خم نداد از دردمندی؟
Кадомин сурхи гулро кови бпрўрд
کدامین سرخگل را کاو بپرورد
Надодаши оқибати ранги гули зард ?
ندادش عاقبت رنگ گل زرد؟
Ҳамаи луқма шукр натавон фурӯи барад
همه لقمه شکر نتوان فرو برد
Гуҳии софии тавон хӯрдани гуҳии дард
گَهی صافی توان خوردن گَهی درد
Чу шодироу ғамро ҷои рўбнд
چو شادی را و غم را جای روبند
Ба ҷое сар ба ҷое пой кубанд
به جایی سر به جایی پای کوبند
Ба ҷое соз мутриб баркашад соз
به جایی ساز مطرب برکشد ساز
Ба ҷое мӯя гар бардорад овоз
به جایی مویهگر بردارد آواز
Ҳар овозӣ ки ҳаст аз соз ва аз сӯз
هر آوازی که هست از ساز و از سوز
Дарин гунбад ки май бинӣ ба як рӯз
درین گنبد که میبینی به یک روز
Танурии сахт гармаст ин алафи хор
تنوری سخت گرم است این علفخوار
Ту хоҳии пар гулаш кун хоҳи пари хор
تو خواهی پُر گلش کن خواه پُر خار
Ҷаҳон бар аблақии тавсан савор аст
جهان بر ابلقی توسن سوار است
Лагад хӯрдани азуи ҳам дар шумор аст
لگد خوردن ازو هم در شمار است
Фалак бар сабзи хингӣ тндхиз аст
فلک بر سبز خنگی تندخیز است
зи роҳаши ақлро ҷой гурез аст
ز راهش عقل را جای گریز است
Нишоед бар касе кард устуворӣ
نشاید بر کسی کرد استواری
Ки нанамудааст бо каси созгорӣ
که ننموده است با کس سازگاری
Чу бар баҳроми чубин тунд шуд бахт
چو بر بهرام چوبین تند شد بخت
Ба хусрав монад ҳам шамшер ва ҳам тахт
به خسرو ماند هم شمشیر و هم تخت
Сӯй чин шуд бар абрӯ чин сиришта
سوی چین شد بر ابرو چین سرشته
« азои ҷоءи алқзоء » бар сари навишта
«اذا جاء القضاء» بر سر نوشته
Ситам танҳо на бар чун ӯ касе рафт
ستم تنها نه بر چون او کسی رفت
Дарин пардаи чунин бозӣ басӣ рафт
درین پرده چنین بازی بسی رفت