Чу сар бар кард моҳ аз бурҷи моҳӣ

چو سر بر کرد ماه از برج ماهی

Ма парвиз шуд дар бурҷи шоҳӣ

مه پرویز شد در برج شاهی

зи савраши Зуҳраи вази харчанги брҷис

ز ثورش زُهره وز خرچنگ برجیس

Саодат дода аз таслису тсдис

سعادت داده از تثلیث و تسدیس

зи паргори ҳамли хуршеди манзур

ز پرگار حَمَل خورشید منظور

Ба далв андар фиканда бар Зуҳали нур

به دلو اندر فکنده بر زحل نور

Уторид карда зи аввали хати ҷавзо

عطارد کرده ز اول خط جوزا

Сӯии миррӣхи широФкни тамошо

سوی مریخ شیرافکن تماشا

Занби миррӣхро мекарда дар кос

ذنب مریخ را می‌کرده در کاس

Шудаи чашми Зуҳали ҳам косаи рас

شده چشم زحل هم کاسهٔ راس

Бад-ӣни толеъ каз ӯ пирӯз шуд бахт

بدین طالع کز او پیروز شد بخت

Малик бинишаст бар пирӯзаи гавани тахт

ملک بنشست بر پیروزه‌گون تخت

Бар оварад аз сипедӣ то сиёҳӣ

بر آورد از سپیدی تا سیاهی

зи мағриб то ба машриқи номи шоҳӣ

ز مغرب تا به مشرق نام شاهی

Чу шуд кори мамолики барқарораш

چو شد کار ممالک برقرارش

Қавитар гашти рӯз аз рӯзгораш

قوی‌تر گشت روز از روزگارش

Кашид аз хоки Тахтӣ бар сурайё

کشید از خاک تختی بر ثریا

Дар ӯ гавҳар ба киштӣ дар ба дарё

در او گوهر به کشتی دُر به دریا

Чунон каз баси гуҳарҳои ҷаҳони тоб

چنان کز بس گهرهای جهان‌تاب

Ба шаби тобандатар будӣ зи маҳтоб

به شب تابنده‌تر بودی ز مهتاب

Бар он тахт муборак шуд чу шерон

بر آن تخت مبارک شد چو شیران

« мубораки бод » гуфтандаш далерон

«مبارک باد» گفتندش دلیران

Ҷаҳон хуррам шуд аз нақши нигинаш

جهان خرم شد از نقش نگینش

Фрўхўонди офариниши офариниш

فروخواند آفرینِش آفرینَش

зи акси он чунон равшани ҷанобӣ

ز عکس آن چنان روشن جنابی

Хуросонро дроФзўди офтобӣ

خراسان را درافزود آفتابی

Шуд овози нишоту шодкомӣ

شد آواز نشاط و شادکامی

зи Марви шоҳи ҷон то Балх бомай

ز مرو شاه‌جان تا بلخِ بامی

Чу фаррух шуд бадви ҳам тахт ва ҳам тоҷ

چو فرخ شد بدو هم تخت و هم تاج

Дар омад ғамзаи ширин ба тороҷ

در آمد غمزهٔ شیرین به تاراج

На он ғамро зи дили шоист рондан

نه آن غم را ز دل شایست راندن

На ғами пардозро шоисти хондан

نه غم‌پرداز را شایست خواندن

Ба ҳукми он ки Марямро нигаҳ дошт

به حکم آن که مریم را نگه داشت

Каз ӯ бар авҷи исои пой гуҳ дошт

کز او بر اوج عیسی پای‌گَه داشت

Агар чаҳ подшоҳӣ буду ганҷаш

اگر چه پادشاهی بود و گنجش

з бе ёрии паёпай буд ранҷиш

ز بی‌یاری پیاپی بود رنجش

намегӯям тараб ҳосил наме кард

نمی‌گویم طرب حاصل نمی‌کرد

Тараб мекард лек аз дил наме кард

طرب می‌کرد لیک از دل نمی‌کرد

Гуҳӣ қасд набед хом кардӣ

گَهی قصد نبید خام کردی

Гуҳӣ аз гиря май дар ҷом кардӣ

گَهی از گریه می در جام کردی

Гуҳӣ гуфтӣ ба дили к-эии дил чаҳ хоҳӣ ?

گَهی گفتی به دل کاِی دل چه خواهی؟

зи олами ошиқӣ ё подшоҳӣ

ز عالم عاشقی یا پادشاهی

Ки ишқ ва мамлакат ноед баҳами рост

که عشق و مملکت ناید بهم راست

Азин ҳар ду яке май боядат хост

ازین هر دو یکی می‌بایدت خواست

Чаҳ хуш гуфтанд шерон бо палангон

چه خوش گفتند شیران با پلنگان

Ки хар кара кунад ё роҳи зангон

که خر کره کند یا راه زنگان

Маро бо мамлакатгар ёр будӣ

مرا با مملکت گر یار بودی

Дилами зини малики бархӯрдор будӣ

دلم زین ملک برخوردار بودی

Ба хуррамгар фурушади бахти бедор

بخرم گر فروشد بخت بیدار

Ба сад малики хутани як мӯии дили дор

به صد ملک ختن یک موی دل‌دار

Шабӣ дар боғ будам хуфта бо ёр

شبی در باغ بودم خفته با یار

Ба болин бар нишаста бахти бедор

به بالین بر نشسته بخت بیدار

Чу бахтам хуфт ва ман бедори гаштам

چو بختم خفت و من بیدار گشتم

Бад-ӣни сон бедил ва бе ёри гаштам

بدین‌سان بی‌دل و بی‌یار گشتم

Куҷои он навбаи нави маҷлис ниҳодан

کجا آن نوبه‌نو مجلس نهادن

Биҳишти ошиқонро дар кушодан

بهشت عاشقان را در گشادن

Нишастан бо парии рӯйон чун нӯш

نشستن با پری‌رویان چون نوش

Шаҳаншоҳи парии рӯйон дар оғӯш

شهنشاه‌ِ پری‌رویان در آغوش

Куҷои ширин ва он ширини забонӣ ?

کجا شیرین و آن شیرین‌زبانی‌؟

Ба ширинӣ чу оби зиндагонӣ

به شیرینی چو آب زندگانی

Куҷои он айш ва он шаб ҳо нахуфтан ?

کجا آن عیش و آن شب‌ها نخفتن‌؟

Ҳамаи шаб то саҳари афсонаи гуфтан

همه شب تا سحر افسانه گفتن

Куҷои он тозаи гули барги шкрбор ?

کجا آن تازه گل‌برگ شکربار‌؟

Шукр чидани зи гули баргаш ба харвор

شکر چیدن ز گل‌برگش به خروار

Арӯсиро бидон рӯйин ҳисорӣ

عروسی را بدان رویین حصاری

зи бозуи сохтани симини иморӣ

ز بازو ساختن سیمین عماری

Гуҳаш чун гул ниҳодан рӯй бар рӯй

گَهش چون گل نهادن روی بر روی

Гуҳаш бастан чу сунбули мӯӣ бар мӯӣ

گَهش بستن چو سنبل موی بر موی

Гуҳии мастӣ шикастан бар хумораш

گَهی مستی شکستن بر خمارش

Гуҳӣ пинҳон кашӣдан дар канораш

گَهی پنهان کشیدن در کنارش

Гуҳӣ хӯрдан май ӣӣ чун хӯни бадхоҳ

گَهی خوردن می‌یی چون خون بدخواه

Гуҳии такя задан бар маснади моҳ

گَهی تکیه زدن بر مسند ماه

Суханҳоӣ ки гуфтам ё шунидам

سخن‌هایی که گفتم یا شنیدم

Хаёлӣ буд ё хобӣ ки дидам

خیالی بود یا خوابی که دیدم

Маро гӯйанд хандони шӯ чу хуршед

مرا گویند خندان شو چو خورشید

Кианда бар нтобад ҷои ҷамшед

که انده بر نتابد جای جمشید

Даҳани пари хандаи хуш чун тавон кард

دهن پر خنده خوش چون توان کرد‌

Дарав ё ханда гунҷад ё дами сард

درو یا خنده گنجد یا دم سرد

Киро ҷӯям киро хонам ба фарёд ?

که را جویم که را خوانم به فریاد‌؟

Баҳорӣ буду брбўдши зи ман бод

بهاری بود و بربودش ز من باد

Хаёл аз ноҷавони мардии ҳамаи рӯз

خیال از ناجوان‌مردی همه روز

Ба ишва мефазояд бар дилами сӯз

به عشوه می‌فزاید بر دلم سوز

з бехасмигар афзӯни гашти ганҷам

ز بی‌خصمی گر افزون گشت گنجم

з беёрӣ дроФзўдаҳаст ранҷам

ز بی‌یاری درافزوده است رنجم

Ман он мурғам ки афтодам ба ноком

من آن مرغم که افتادم به ناکام

зи пашмин хона дар абрешимин дом

ز پشمین‌خانه در ابریشمین دام

Чу ман сӯии гулистон рой дорам

چو من سوی گلستان رای دارم

Чаҳ суд ар банди зар бар пой дорам ?

چه سود ار بند زر بر پای دارم‌؟

На банд аз пой май шояд баридан

نه بند از پای می‌شاید بریدن

На бо ин банд май шояд паридан

نه با این بند می‌شاید پریدن

Ғами як тани марои худ нотавон кард

غم یک تن مرا خود ناتوان کرد

Ғами чандини каси охир чун тавон хӯрд ?

غم چندین کس آخر چون توان خورد‌؟

Маро бояд ки сад ғам хор бошад

مرا باید که صد غم‌خوار باشد

Чу ман сад ғам хӯрам душвор бошад

چو من صد غم خورم دشوار باشد

з хар баргирам ва бар худ нуҳуми бор

ز خر برگیرم و بر خود نهم بار

Харонро ханда меояд бад-ӣни кор

خران را خنده می‌آید بدین کار

Мау хуршедро бар фарши хокӣ

مه و خورشید را بر فرش خاکی

з ҷамъият расед ин тоб нокӣ

ز جمعیت رسید این تاب‌ناکی

Парокандаи дилам , бенур аз онам

پراکنده‌دلم‌، بی‌نور از آنم

Ним маҷмӯи дил , ранҷур аз онам

نیَم مجموع‌ْدل‌، رنجور از آنم

Ситора низ ҳам райҳон боғанд

ستاره نیز هم ریحان باغند

Пароканданд , аз он ноқис чароғанд

پراکندند‌، از آن ناقص چراغند

Шарора зон надорад партави шамъ

شراره زان ندارد پرتو شمع

Ки ин нури парокандаи сет ва он ҷамъ

که این نور پراکنده‌ست و آن جمع

На хоҳад дил ки тоҷу тахти гирам

نه خواهد دل که تاج و تخت گیرم

На хоҳам ман ки бо дили сахти гирам

نه خواهم من که با دل سخت گیرم

Дили торики рӯзамро шаб омад

دل تاریک‌روزم را شب آمد

Тани биморхизмро таб омад

تن بیمارخیزم را تب آمد

намешуд мӯш дар сӯрохи каждум

نمی‌شد موش در سوراخ کژدم

Ба ёрии ҷои рӯбии баст бар дам

به یاری جای‌روبی بست بر دم

Сёҳк буд зангии худ ба дидор

سیاهک بود زنگی خود به دیدار

Ба сурхӣ мезанад чун гашти бемор

به سرخی می‌زند چون گشت بیمار

Дигар раҳ бонг зад бар худ ба тундӣ

دگر ره بانگ زد بر خود به تندی

Ки бо давлат нишоед кард кундӣ

که با دولت نشاید کرد کندی

Чу давлат ҳаст бахт ором гирад

چو دولت هست بخت آرام گیرد

зи давлат бо ту ҷонон ҷом гирад

ز دولت با تو جانان جام گیرد

Сар аз давлат кашӣдан сарварӣ нест

سر از دولت کشیدن سروری نیست

Ки бо давлат касеро доварӣ нест

که با دولت کسی را داوری نیست

Кас аз бе давлатии комии наёбад

کس از بی‌دولتی کامی نیابد

Ба аз давлати фалаки номии наёбад

به از دولت فلک نامی نیابد

Ба давлат ёфтан шояд ҳамаи ком

به دولت یافتن شاید همه کام

Чу дона ҳаст мурғ ояд Фродом

چو دانه هست مرغ آید فرادام

Ту гандуми кор то ҳастӣ برارد

تو گندم کار تا هستی برآرد

Гёи худ дар миёни дастии برارد

گیا خود در میان دستی برآرد

Ба ҳар корӣ дар аз давлат буд нур

به هر کاری در از دولت بود نور

Ки бод аз кори мо бе давлатии давр

که باد از کار ما بی‌دولتی دور

Басӣ бар хонд азин афсона бо дил

بسی بر خواند ازین افسانه با دل

Чу ишқ омад куҷои сабру куҷои дил

چو عشق آمد کجا صبر و کجا دل

Сабурӣ кард бо ғамҳои даврӣ

صبوری کرد با غم‌های دوری

Ҳам охир шодмон шуд зон сабурӣ

هم آخر شادمان شد زان صبوری