Чунин дар дафтар оварад он сухани санҷ
چنین در دفتر آورد آن سخنسنج
Ки барад аз аўстодӣ дар сухани ранҷ
که برد از اوستادی در سخن رنج
Ки чун ширини зи хусрави боз пас монад
که چون شیرین ز خسرو باز پس ماند
Дилаши дарбанду ҷонаш дар ҳавас монад
دلش دربند و جانش در هوس ماند
зи бодомтар , оби гули барангехт
ز بادام تَر، آب گل برانگیخت
Гулобӣ бар гули бодом май рехт
گلابی بر گُلِ بادام میریخت
Басони гўспнди кушта бар ҷой
بسان گوسپند کشته بر جای
ФрўоФтод ва мезад даст бар пой
فروافتاد و میزد دست بر پای
Тан аз бе тоқатии пардохтаи зӯр
تن از بیطاقتی پرداخته زور
Дил аз танагӣ шуда чун дидаи мӯр
دل از تنگی شده چون دیدهٔ مور
Ҳаво бар бод дода хирманаш ро
هوا بر باد داده خرمنش را
Гирифтаи хӯни дидаи доманаш ро
گرفته خون دیده دامنش را
Чу зулфи хеш беором гашта
چو زلف خویش بیآرام گشته
Чу мурғии пои банд дом гашта
چو مرغی پایبند دام گشته
Шудаи зи андешаи ҳиҷрони ёраш
شده ز اندیشهٔ هجران یارش
зи баҳри дидаи пари гавҳари канораш
ز بحر دیده پر گوهر کنارش
Гуҳӣ аз пой меафтод чун маст
گَهی از پای میافتاد چون مست
Гуҳ аз бедод мезад даст бар даст
گَه از بیداد میزد دست بر دست
Дилаши ҳроқаҳи оташ занӣ дошт
دلش حُراقه آتشزنی داشت
Бидон оташи сар дўдоФкнӣ дошт
بدان آتش سر دودافکنی داشت
Магар дӯдаш равад зон сӯ ки дил буд
مگر دودش رود زان سو که دل بود
Ки уфтад бар сари пӯшидаҳо дӯд
که افتد بر سر پوشیدهها دود
Кушодаи риштаи гавҳари зи дида
گشاده رشتهٔ گوهر ز دیده
Мижа чун ришта дар гавҳар кашида
مژه چون رشته در گوهر کشیده
зи хоби эмини ҳавасҳои димоғаш
ز خواب ایمن هوسهای دماغش
з бехобӣ шудаи чашму чароғаш
ز بیخوابی شده چشم و چراغش
Даҳани хушку лаб аз гуфтори баста
دهن خشک و لب از گفتار بسته
зи дида бар сар гавҳар нишаста
ز دیده بر سر گوهر نشسته
Сеӣ сурӯш чу барги беди ларзон
سهی سَروش چو برگ بید لرزان
Шуда зу нофаи косади ниФаҳи арзон
شده زو نافه کاسد، نیفه ارزان
Замонӣ бар замин ғалатед ғами нок
زمانی بر زمین غلطید غمناک
зи мшгини ҷаъд мшг ифшоанд бар хок
ز مشگین جعد مشگ افشاند بر خاک
Чу насрин бар кушодаи нохунӣ чанд
چو نسرین بر گشاده ناخنی چند
Ба насрини барги гул аз лола ме кунад
به نسرین برگ گل از لاله میکند
Гуҳӣ бар шукр аз бодом зад об
گَهی بر شکر از بادام زد آب
Гуҳӣ хойид фундуқро ба унноб
گَهی خایید فندق را به عناب
Гуҳӣ чун гӯй ҳар сӯ май давидӣ
گَهی چون گوی هر سو میدویدی
Гуҳӣ бар ҷой чун чавгони хмидӣ
گَهی بر جای چون چوگان خمیدی
Намак дар дида бехоб ме кард
نمک در دیده بیخواب میکرد
зи наргиси лоларо сироб ме кард
ز نرگس لاله را سیرآب میکرد
Дарахтӣ бар шуда чун гунбади нур
درختی بر شده چون گنبد نور
Гудозони гашт чун дар оби кофур
گدازان گشت چون در آب کافور
Баҳории тоза чун рухшандаи маҳтоб
بهاری تازه چون رخشنده مهتاب
зи ҳам бигусаст чун бар хоки сими об
ز هم بگسست چون بر خاک سیمآب
Шабихун ғам омад бар раҳи дил
شبیخون غم آمد بر ره دل
Шикаст афтод бар лшгргаҳи дил
شکست افتاد بر لشگرگه دل
Камӣни созони меҳнат бар нишастанд
کمینسازان محنت بر نشستند
Изки дорони тоқатро шикастанд
یزکداران طاقت را شکستند
зи бунгоҳи ҷигар то қалби сина
ز بنگاه جگر تا قلب سینه
Ба ғорат шуд хазина бар хазина
به غارت شد خزینه بر خزینه
Ба сад ҷаҳд аз миёни султон ҷон раст
به صد جهد از میان سلطان جان رست
Валек он гуҳ ки хизматро миёни баст
ولیک آن گه که خدمت را میان بست
Гуҳии дилро ба нафрин ёд кардӣ
گَهی دل را به نفرین یاد کردی
зи дил чун бедилон фарёд кардӣ
ز دل چون بیدلان فریاد کردی
Гуҳӣ бо бахт гуфтӣ к-эии ситами кор
گَهی با بخت گفتی کاِی ستمکار
Накардӣ то туе зини зишттар кор
نکردی تا تویی زین زشتتر کار
Муродиро ки дил бар вай наҳодӣ
مرادی را که دل بر وی نهادی
Ба даст оварадӣ ва аз даст додӣ
به دست آوردی و از دست دادی
Фурӯ шуд ногаҳони поят ба ганҷӣ
فرو شد ناگهان پایت به گنجی
зи дасти аФшондиш бе пои ранҷӣ
ز دست افشاندیش بیپایرنجی
Баҳориро ки дар бар ваии кушодӣ
بهاری را که در بر وی گشادی
Рабӯдии гул ба дил хораш наҳодӣ
ربودی گل به دل خارش نهادی
Чароғӣ каз ҷаҳонаши баргузедӣ
چراغی کز جهانش برگزیدی
Туро доданду бодаши дрдмидӣ
تو را دادند و بادش دردمیدی
Ба оби зиндагонӣ даст кардӣ
به آب زندگانی دست کردی
Ниҳон шуд лоҷарам каз вай нахурдӣ
نهان شد لاجرم کز وی نخوردی
зи матбахи баҳраи ҷуз оташ набӯдат
ز مطبخ بهره جز آتش نبودت
Вази он оташи нишот хуш набӯдат
وز آن آتش نشاط خوش نبودت
Аз он оташи баромади дӯдат акнӯн
از آن آتش برآمد دودت اکنون
Пушаймонӣ надорад судат акнӯн
پشیمانی ندارد سودت اکنون
Гуҳии фаррухи сурӯши осмонӣ
گَهی فرخ سروش آسمانی
Дилаш додӣ ки ёбии Комронӣ
دلش دادی که یابی کامرانی
Гуҳии деви ҳавас май барадаш аз роҳ
گَهی دیو هوس میبردش از راه
Ки мебоист рафтан бар паии шоҳ
که میبایست رفتن بر پی شاه
Чу бисёре дарин меҳнат ба сари барад
چو بسیاری درین محنت به سر برد
Ҳам охир зон миёни киштӣ ба дар барад
هم آخر زان میان کشتی به در برد
Ба сад зории зи хок роҳ бархест
به صد زاری ز خاک راه برخاست
зи баси хорӣ шуда бо хоки раҳи рост
ز بس خواری شده با خاک ره راست
Ба даргоҳи маин бонӯ гузар кард
به درگاه مهینبانو گذر کرد
зи кори шоҳи бонӯро хабар кард
ز کار شاه بانو را خبر کرد
Дили бонӯ мувофиқ шуд дарин кор
دل بانو موافق شد درین کار
Насиҳат кард ва пандаш дод бисёр
نصیحت کرد و پندش داد بسیار
Ки собири шӯи дарин ғами рўзкӣ чанд
که صابر شو درین غم روزکی چند
Намонад ҳеҷ каси ҷовид дар банд
نماند هیچ کس جاوید در بند
Набояд тиздўлт буд чун гул
نباید تیزدولت بود چون گل
Ки оби тезрави зуди афканди пул
که آب تیزرو زود افکند پل
Чу гӯии афтодану хезон ба буд кор
چو گوی افتان و خیزان به بود کار
Ки ҳар кас ки аўФтди хезад дигар бор
که هر کس که اوفتد خیزد دگر بار
Наравед ҳеҷ тухмӣ то нгндд
نروید هیچ تخمی تا نگندد
На кории бргшоид то набандад
نه کاری برگشاید تا نبندد
Муроди он ба ки дайр ояд фародаст
مراد آن به که دیر آید فرادست
Ки ҳар кас зўдхўр шуд зуд шуд маст
که هر کس زودخور شد زود شد مست
Набояд роҳи рӯи кӯ зуд ронад
نباید راهرو کو زود راند
Ки ҳар кӯ зуд ронад зуд монад
که هر کو زود راند زود ماند
Харии кӯи шаст ман баргирад осон
خری کو شست من برگیرد آسان
зи шаст ва панҷ ман набӯд ҳаросон
ز شست و پنج من نبود هراسان
Набинӣ абри кӯи тундии намояд
نبینی ابر کو تندی نماید
Бгриди сахт ва он гуҳи бргшоид
بگرید سخت و آن گَه برگشاید
Бибояд сохтан бо сахтӣ акнӯн
بباید ساختن با سختی اکنون
Ки донад кори фардо чун буд чун
که داند کار فردا چون بود چون
Басӣ дар кори хусрав ранҷ дидӣ
بسی در کار خسرو رنج دیدی
Басии хорӣ ва душворӣ кашидӣ
بسی خواری و دشواری کشیدی
Агар судӣ нахурдӣ зу зиён нест
اگر سودی نخوردی زو زیان نیست
Буд нохӯрдаи ихнии бок аз он нест
بود ناخورده یخنی باک از آن نیست
Кунун вақт шикебеаст , мштоб
کنون وقت شکیبایی است، مَشتاب
Ки бар боло ба душворӣ равад об
که بر بالا به دشواری رود آب
Чу вақт ояд ки об ояд Фрозир
چو وقت آید که آب آید فرازیر
Намонад давлатат дар корҳо дайр
نماند دولتت در کارها دیر
Бад аз неки он гуҳӣ ояд падедат
بد از نیک آن گَهی آید پدیدت
Ки қуфл аз кор бигушоед калидат
که قفل از کار بگشاید کلیدت
Басои дебо ки ёбии сурху зардаш
بسا دیبا که یابی سرخ و زردش
Кабӯд ва азрақ ояд дар навардаш
کبود و ازرق آید در نوردش
Басои дарҷо ки бинии грдФрсоӣ
بسا درجا که بینی گَردفَرسای
Буд ёқӯт ё пирӯзаро ҷой
بود یاقوت یا پیروزه را جای
Чу бонӯи зини сухани лухтӣ фурӯ гуфт
چو بانو زین سخن لَختی فرو گفت
Бут бесабр шуд бо собирии ҷуфт
بت بیصبر شد با صابری جفت
Вазин дар низ шопӯри хирадманд
وزین در نیز شاپور خردمند
Ба кор оварад бо ӯ нуктае чанд
به کار آورد با او نکتهای چند
Дилашро дар сабурӣ банд карданд
دلش را در صبوری بند کردند
Ба ёд хусраваш хурсанд карданд
به یاد خسروش خرسند کردند
Шикеб шуд дар ин ғами рӯзгорӣ
شکیبا شد در این غم روزگاری
На дар тани дил на дар давлати қарорӣ
نه در تن دل نه در دولت قراری