Чу дил дар меҳри ширини басти Фарҳод

چو دل در مهر شیرین بست فرهاد

Баровард аз вуҷӯдаши ишқи фарёд

برآورد از وجودش عشق فریاد

Ба сахтӣ май гузашташи рӯзгорӣ

به سختی می‌گذشتش روزگاری

намеомад зи дасташи ҳеҷ корӣ

نمی‌آمد ز دستش هیچ کاری

На сабри он ки дорад барги даврӣ

نه صبر آن که دارد برگ دوری

На барги он ки созад бо сабурӣ

نه برگ آن که سازد با صبوری

Фурӯрафтаи дилашро пой дар гул

فرورفته دلش را پای در گل

зи дасти дили ниҳодаи даст бар дил

ز دست دل نهاده دست بر دل

Забон аз кору кор аз оби рафта

زبان از کار و کار از آب رفته

зи тани неруи зи дидаи хоби рафта

ز تن نیرو ز دیده خواب رفته

Чу дев аз заҳмати мардуми гурезон

چو دیو از زحمت مردم گریزان

Фаттони хезонтар аз бемори хезон

فتان خیزان‌تر از بیمار خیزان

Гирифтаи кӯҳу дашт аз бе қарорӣ

گرفته کوه و دشت از بی‌قراری

Взў дар кӯҳу дашти афтодаи зорӣ

وزو در کوه و دشت افتاده زاری

Сеӣ сурӯш чу шохи гули хамида

سهی سروَش چو شاخ گل خمیده

Чу гули сад ҷои пероҳани дарида

چو گل صد جای پیراهن دریده

зи гиряи булбулаи вази нолаи булбул

ز گریه بلبله وز ناله بلبل

Гиреҳ бар дил зада чун ғунчаи гул

گره بر دل زده چون غنچهٔ گل

Ғамашро дар ҷаҳони ғами хорае на

غمش را در جهان غم‌خواره‌ای نه

зи ёраши ҳеҷ гӯнаи чорае на

ز یارش هیچ‌گونه چاره‌ای نه

Дўто зон шуд ки аз раҳ хор ме кунад

دوتا زان شد که از ره خار می‌کند

Чу хор аз пои худ мсмор ме кунад

چو خار از پای خود مسمار می‌کند

На аз хораши ғами доман даридан

نه از خارش غم دامن دریدن

На аз теғаши ҳароси сар баридан

نه از تیغش هراس سر بریدن

з даврӣ гашта савдое ба як бор

ز دوری گشته سودایی به یک بار

Шудаи давр аз шикебе ба як бор

شده دور از شکیبایی به یک بار

зи хӯн ҳар соъати аФшондии нисорӣ

ز خون هر ساعت افشاندی نثاری

Падед оварадӣ аз рухи лолаи зорӣ

پدید آوردی از رخ لاله‌زاری

зи нола бар ҳаво чун каллаи бастӣ

ز ناله بر هوا چون کله بستی

Фалакҳоро тибқ дар ҳам шикастӣ

فلک‌ها را طَبَق در هم شکستی

Чу тифлии ташнаи кобш бояд аз ҷом

چو طفلی تشنه کآبش باید از جام

Надонад оброу дояро ном

نداند آب را و دایه را نام

зи гармии бардаи ишқи ором ӯ ро

ز گرمی برده عشقْ آرام او را

Ба ҷӯш оварда ҳафт андом ӯ ро

به جوش آورده هفت اندام او را

Расидаи оташи дил дар димоғаш

رسیده آتش دل در دماغش

зи гармии сӯхтаи ҳам чун чароғаш

ز گرمی سوخته هم‌چون چراغش

зи маҷрӯҳии дилаши сад ҷои сӯрох

ز مجروحی دلش صد جای سوراخ

Рӯонаш бар ҳалоки хеши густох

روانش بر هلاک خویش گستاخ

Балоу ранҷро омоҷ гашта

بلا و رنج را آماج گشته

Балои зи андоза , ранҷ аз ҳади гузашта

بلا ز اندازه، رنج از حد گذشته

Чунон аз ишқи ширин талх бигирист

چنان از عشق شیرین تلخ بگریست

Ки шуд овози гиряаш бист дар бист

که شد آواز گریه‌ش بیست در بیست

Дилаши рафтаи қарору бахти мурда

دلش رفته قرار و بخت مرده

Паии дил май давиди он рахти барда

پی دل می‌دوید آن رخت‌برده

Чунон дарме рамед аз дӯсту душман

چنان درمی‌رمید از دوست و دشمن

Ки ҷодӯ аз сапанду дев аз оҳан

که جادو از سپند و دیو از آهن

Ғамаши домани гирифта ва ӯ ба ғами шод

غمش دامن گرفته و او به غم شاد

Чу ганҷӣ каз харобӣ гардад обод

چو گنجی کز خرابی گردد آباد

зи ғами тарсон ба ҳушёрӣу мастӣ

ز غم ترسان به هشیاری و مستی

Чу мор аз сангу гург аз чӯби дастӣ

چو مار از سنگ و گرگ از چوب‌دستی

Дилаши нолону чашмаши зору гирён

دلش نالان و چشمش زار و گریان

Ҷигар аз оташ ғам гашта бирён

جگر از آتش غم گشته بریان

Алоҷи дард бедармон надонист

علاج درد بی‌درمان ندانست

Ғами худро сар ва сомон надонист

غم خود را سر و سامان ندانست

Фурӯмондаи чунин танҳоу ранҷур

فرومانده چنین تنها و رنجور

зи ёрони мунқатиъи вази дӯстони давр

ز یاران منقطع وز دوستان دور

Гирифтаи ишқи ширинаш дар оғӯш

گرفته عشق شیرینش در آغوش

Шудаи пайванди Фарҳодаши фаромӯш

شده پیوند فرهادش فراموش

На рухсат каз ғамаш ҷомӣ фиристад

نه رخصت کز غمش جامی فرستد

На каси муҳаррам ки пайғомӣ фиристад

نه کس محرم که پیغامی فرستد

Гар аз даргоҳ ӯ гардӣ раседӣ

گر از درگاه او گَردی رسیدی

Ба ҷои серума дар чашмаш кашидӣ

به جای سرمه در چشمش کشیدی

Вагар дар роҳ ӯ дидӣ гёиӣ

و گر در راه او دیدی گیایی

Ббўсидӣу брхўондии саное

ببوسیدی و برخواندی ثنایی

Ба сад талхии рух аз мардум наҳуфтӣ

به صد تلخی رخ از مردم نهفتی

Сухани ширини ҷуз аз ширин нагуфтӣ

سخن شیرین جز از شیرین نگفتی

Чунон пиндошти он дил дода маст

چنان پنداشت آن دل‌دادهٔ مست

Ки сӯзад ҳар киро чун ӯ дилӣ ҳаст

که سوزد هر که را چون او دلی هست

Касе каши оташӣ дар дил фурӯзад

کسی کش آتشی در دل فروزد

Ҷаҳони як сар чунон донад ки сӯзад

جهان یک‌سر چنان داند که سوزد

Чу барадии номи он маъшӯқи чолок

چو بردی نام آن معشوق چالاک

Задӣ бар ёд ӯ сад бӯса бар хок

زدی بر یاد او صد بوسه بر خاک

Чу сӯии қаср ӯ назора кардӣ

چو سوی قصر او نظاره کردی

Ба ҷои ҷома , ҷонро пора кардӣ

به جای جامه، جان را پاره کردی

Чу ваҳшии тавсан аз ҳар сӯи шитобон

چو وحشی‌توسن از هر سو شتابان

Гирифтаи инс бо ваҳши биёбон

گرفته انس با وحش بیابان

зи маърӯфони ин доми забуни гир

ز معروفان این دام زبون‌گیر

Бар ӯ гирди омадаи як дашти нахҷӣр

بر او گرد آمده یک دشت نخجیر

Яке болин гуҳаш рафтӣ яке ҷой

یکی بالین گَهش رفتی یکی جای

Яке доманаш бӯседӣ , яке пой

یکی دامنش بوسیدی، یکی پای

Гуҳӣ бо оҳӯон хилват гузидӣ

گَهی با آهوان خلوت گزیدی

Гуҳӣ дар мавкиби гӯрони давидӣ

گَهی در موکب گوران دویدی

Гуҳии ашки гавазнон дона кардӣ

گَهی اشک گوزنان دانه کردی

Гуҳии дунболи шерон шона кардӣ

گَهی دنبال شیران شانه کردی

Ба рӯзаши оҳӯони дам соз буданд

به روزش آهوان دم‌ساز بودند

Гавазнонаш ба шаби ҳам роз буданд

گوزنانش به شب هم‌راز بودند

Намӯдӣ рӯзу шаб чун чарх наоварад

نمودی روز و شب چون چرخ نآورد

Нахурдӣу ниошомидӣ аз дард

نخوردی و نیآشامیدی از درد

Бдони ҳанҷор ки аввал роҳ рафтӣ

بِدآن هنجار که اول راه رفتی

Агар раҳ ёфтӣ як моҳ рафтӣ

اگر ره یافتی یک ماه رفتی

Агар будяш сад девор дар пеш

اگر بودیش صد دیوار در پیش

Надидӣ то накардӣ рӯй ӯ риш

ندیدی تا نکردی روی او ریش

Вагар тирӣ ба чашмаши дрншстӣ

و گر تیری به چشمش درنشستی

зи мадҳушии мижа бар ҳам нбстӣ

ز مدهوشی مژه بر هم نبستی

Вагар пеш омадӣ чоҳяш дар роҳ

و گر پیش آمدی چاهیش در راه

з бепарҳезӣ афтодӣ дар он чоҳ

ز بی‌پرهیزی افتادی در آن چاه

Дил аз ҷони баргирифтаи вази ҷаҳони сайр

دل از جان برگرفته وز جهان سیر

Балои ҳамроҳ дар боло ва дар зер

بلا همراه در بالا و در زیر

Шабӣ ва сад дареғу нола то рӯз

شبی و صد دریغ و ناله تا روز

Дилӣ ва сад ҳазорон ҳасрату сӯз

دلی و صد هزاران حسرت و سوز

Раҳ ар дар кӯй вагар дар кох кардӣ

ره اَر در کوی و گر در کاخ کردی

Нафираши сангро сӯрох кардӣ

نفیرش سنگ را سوراخ کردی

Нишотӣ каз ғами ёраш ҷудо кард

نشاطی کز غم یارش جدا کرد

Ба сад қаҳри он нишот аз дил раҳо кард

به صد قهر آن نشاط از دل رها کرد

Ғамии кон бо дилаши дам соз ме шуд

غمی کآن با دلش دم‌ساز می‌شد

Ду асбаи пеши он ғам боз ме шуд

دو اسبه پیش آن غم باز می‌شد

Адими рух ба хӯни дида май шаст

اَدیم رخ به خون دیده می‌شست

Суҳайли хешро дар дида май ҷуст

سهیل خویش را در دیده می‌جست

Нахуфт ар чанд хобаш май ббоист

نخفت ار چند خوابش می‌ببایست

Ки дар бар дӯстон бастани ншоист

که در بر دوستان بستن نشایست

Дил аз рахти худии бегона будаш

دل از رخت خودی بیگانه بودش

Ки рахти дайгарӣ дар хона будаш

که رخت دیگری در خانه بودش

Аз он бади нақш ӯ шӯридаи пайваст

از آن بد نقش او شوریده‌پیوست

Ки нақши дайгарӣ бар хештани баст

که نقش دیگری بر خویشتن بست

Ниосўд аз давидани субҳ то шом

نیآسود از دویدن صبح تا شام

Магар каз хештани берун наад гом

مگر کز خویشتن بیرون نهد گام

зи тан май хост то даврӣ гузинад

ز تن می‌خواست تا دوری گزیند

Магар бо дӯст дар як тан нишинад

مگر با دوست در یک تن نشیند

Набӯд огаҳ ки мурғаш дар қафас нест

نبود آگه که مرغش در قفس نیست

Ба майдон шуд малик дар хона кас нест

به میدان شد ملک در خانه کس نیست

Чунон бо ихтиёри ёри дрсохт

چنان با اختیار یار درساخت

Ки аз худ ёри худро бозншнохт

که از خود یار خود را بازنشناخت

Агар дар нур вагар дар нор дидӣ

اگر در نور و گر در نار دیدی

Нишони ҳиҷру васл ёр дидӣ

نشان هجر و وصل یار دیدی

з ҳар нақшӣ ки ӯро омадӣ пеш

ز هر نقشی که او را آمدی پیش

Ба нек ахтар задӣ фоли дили хеш

به نیک اختر زدی فال دل خویش

Касе дар ишқи фол бад нагирад

کسی در عشق فال بد نگیرد

Ва гар гирад барои худ нагирад

و گر گیرد برای خود نگیرد

Ҳар он нақшӣ ки ояд зишт ё хуб

هر آن نقشی که آید زشت یا خوب

Кунад бар коми хеши он нақши мансӯб

کند بر کام خویش آن نقش منسوب

Ба ҳар ҳафта шудӣ меҳмони он ҳур

به هر هفته شدی مهمان آن حور

Ба дидорӣ қаноат кардӣ аз давр

به دیداری قناعت کردی از دور

Дигар раҳи роҳ саҳро барграфтӣ

دگر ره راه صحرا برگرفتی

Ғами он дили ситон аз сар гирифтӣ

غم آن دل‌سِتان از سر گرفتی

Шубон гоҳ омадӣ монанди нахҷӣр

شبان‌گاه آمدی مانند نخجیر

Вази он ҳавза бихӯрадӣ шарбатии шер

وز آن حوضه بخوردی شربتی شیر

Ҷузи он шер аз ҷаҳон хӯрдӣ набӯдаш

جز آن شیر از جهان خوردی نبودش

Буруни зони ҳавз новирдӣ набӯдаш

برون زآن حوض ناوردی نبودش

Ба шаби зони ҳавзи поя ҳеҷ нагузашт

به شب زآن حوض‌پایه هیچ نگذشت

Ҳамаи шаби гирди пои ҳавз май гашт

همه شب گرد پای حوض می‌گشت

Дар офоқи ин сухан шуд достонӣ

در آفاق این سخن شد داستانی

Фитод ин достон дар ҳар забонӣ

فتاد این داستان در هر زبانی

Хониш
бхш 54 - зорӣ крдн фрҳод оз ъшқ шӣрӣн — фотмҳ зндӣ