зи наздикони худ бо муҳаррамӣ чанд
ز نزدیکان خود با محرمی چند
Нишаст ва зад дарин маънии дамӣ чанд
نشست و زد درین معنی دمی چند
Ки бо ин марди савдое чаҳ созем
که با این مرد سودایی چه سازیم
Бад-ӣни муҳра чигуна ҳуққа бозем
بدین مهره چگونه حقه بازیم
Гараш монами бадви корам табоҳ аст
گرش مانم بِدو کارم تباه است
Вагар хунаш бирезам бегуноҳ аст
و گر خونش بریزم بیگناه است
Басӣ кушедам андари подшоиӣ
بسی کوشیدم اندر پادشایی
Магар идӣ кунам бе рӯстоӣ
مگر عیدی کنم بیروستایی
Кунад бар ман кунун иди он маи нав
کند بر من کنون عید آن مه نو
Ки кард ошуфтаеро ёри хусрав
که کرد آشفتهای را یار خسرو
Хирадмандон чунин доданд посух
خردمندان چنین دادند پاسخ
Ки эй давлат ба дидори ту фаррух
که ای دولت به دیدار تو فرخ
Камӣни мавлои ту соҳиби кулоҳон
کمین مولای تو صاحبکلاهان
Ба хоки пои ту савганди шоҳон
به خاک پای تو سوگند شاهان
Ҷаҳони андозаи умри дарозат
جهان اندازهٔ عمر درازت
Саодати ёру давлати корсозат
سعادت یار و دولت کارسازت
Гар ин ошуфтаро тадбир созем
گر این آشفته را تدبیر سازیم
На зи оҳан каз зараш занҷир созем
نه ز آهن کز زرش زنجیر سازیم
Ки савдоро муфарраҳи зар буд зар
که سودا را مفرح زَر بود زَر
Муфарраҳи худ ба зар гардад муяссар
مفرح خود به زَر گردد میسر
Нахусташ хонд бояд бо сад умед
نخستش خواند باید با صد امید
Зарафшонӣ бар ӯ кардан чу хуршед
زرافشانی بر او کردن چو خورشید
Ба зар наз длстон каз дайн барояд
به زر نز دلستان کز دین برآید
Бад-ӣни ширинӣ аз ширин бар ояд
بدین شیرینی از شیرین بر آید
Басои бино ки аз зар кӯр гардад
بسا بینا که از زر کور گردد
Баси оҳани ков ба зар безӯр гардад
بس آهن کاو به زر بیزور گردد
Гараш натавон ба зари маъзул кардан
گرش نتوان به زر معزول کردن
Ба сангӣ боядаш машғӯл кардан
به سنگی بایدش مشغول کردن
Ки то он рӯзи коиди рӯз ӯ танг
که تا آن روز کآید روز او تنگ
Гузорад умр дар пайкори он санг
گذارد عمر در پیکار آن سنگ
Чу шаҳ бишунид қавли анҷуман ро
چو شه بشنید قول انجمن را
Талаб фармуд кардан кӯҳ кун ро
طلب فرمود کردن کوهکن را
Дар оўрдндш аз дар чун яке кӯҳ
در آوردندش از در چون یکی کوه
Фитода аз пасаш халқӣ ба анбӯҳ
فتاده از پسش خلقی به انبوه
Нишони меҳнати андари сари гирифта
نشان محنت اندر سر گرفته
Раҳе бе хеши андар бар гирифта
رهی بیخویش اندر بر گرفته
з рӯйиш гашта пайдо бе қарорӣ
ز رویش گشته پیدا بیقراری
Бар ӯ бигириста даврон ба зорӣ
بر او بگریسته دوران به زاری
На дар хусрав нигаҳ кард ва на дар тахт
نه در خسرو نگه کرد و نه در تخت
Чу шерон панҷа кард андари замини сахт
چو شیران پنجه کرد اندر زمین سخت
Ғами ширини чунон аз худ рабӯдаш
غم شیرین چنان از خود ربودش
Ки пурвои худ ва хусрав набӯдаш
که پروای خود و خسرو نبودش
Малик фармуд то бнўохтндш
ملک فرمود تا بنواختندش
Ба ҳар гомии нисории сохтндш
به هر گامی نثاری ساختندش
зи пои он пели болоро нишонданд
ز پای آن پیلبالا را نشاندند
Ба поиши пели боло зар фишонданд
به پایش پیلبالا زر فشاندند
Чу гавҳар дар дили покаши яке буд
چو گوهر در دل پاکش یکی بود
зи гавҳарҳо зару хокаши яке буд
ز گوهرها زر و خاکش یکی بود
Чу меҳмонро наомад чашм бар зар
چو مهمان را نیامد چشم بر زر
з лаб бикшод хусрави дарҷи гавҳар
ز لب بگشاد خسرو دُرج گوهر
Ба ҳар нукта ки хусрав соз ме дод
به هر نکته که خسرو ساز میداد
Ҷавобаши ҳам ба нукта боз ме дод
جوابش هم به نکته باز میداد