Нахустин бор гуфташ каз куҷое ?
نخستین بار گفتش کَز کجایی؟
Бигуфт аз дори малики ошноӣ
بگفت از دار ملک آشنایی
Бигуфт он ҷо ба санъат дар чаҳ кӯшанд ?
بگفت آن جا به صنعت در چه کوشند؟
Бигуфт анда харанд ва ҷон фурушанд
بگفت انده خرند و جان فروشند
Бигуфто ҷони фурӯшӣ дар адаб нест !
بگفتا جانفروشی در ادب نیست!
Бигуфт аз ишқи бози ани ин аҷаб нест
بگفت از عشقبازان این عجب نیست
Бигуфт аз дил шудӣ ошиқи бад-ӣни сон ?
بگفت از دل شدی عاشق بدینسان؟
Бигуфт аз дили ту май гӯйӣ , ман аз ҷон
بگفت از دل تو میگویی، من از جان
Бигуфто ишқи ширин бар ту чунаст ?
بگفتا عشق شیرین بر تو چون است؟
Бигуфт аз ҷони ширинам фузун аст
بگفت از جان شیرینم فزون است
Бигуфто ҳар шабаши бинӣ чу маҳтоб ?
بگفتا هر شبش بینی چو مهتاب؟
Бигуфт оре чу хоб ояд , куҷои хоб ?
بگفت آری چو خواب آید، کجا خواب؟
Бигуфто дили зи меҳраш кӣ кунӣ пок ?
بگفتا دل ز مهرش کی کنی پاک؟
Бигуфт он гуҳ ки бошам хуфта дар хок
بگفت آن گه که باشم خفته در خاک
Бигуфтогар хиромӣ дар сароиш ?
بگفتا گر خرامی در سرایش؟
Бигуфт андозам ин сари зери поиш
بگفت اندازم این سر زیر پایش
Бигуфто гар кунад чашми туро риш ?
بگفتا گر کند چشم تو را ریش؟
Бигуфт ин чашм дигар дорамаш пеш
بگفت این چشم دیگر دارمش پیش
Бигуфтогар касяши оради фарои чанг ?
بگفتا گر کسیش آرد فرا چنگ؟
Бигуфт оҳан хӯрд вари худ буд санг
بگفت آهن خورد ور خود بود سنگ
Бигуфто гар наёбӣ сӯй ӯ роҳ ?
بگفتا گر نیابی سوی او راه؟
Бигуфт аз давр шояд дид дар моҳ
بگفت از دور شاید دید در ماه
Бигуфто даврӣ аз ма нест дар хур
بگفتا دوری از مه نیست در خوَر
Бигуфт ошуфта аз маи даври беҳтар
بگفت آشفته از مه دور بهتر
Бигуфто гар бихоҳад ҳар чаҳ дорӣ ?
بگفتا گر بخواهد هر چه داری؟
Бигуфт ин аз худо хоҳам ба зорӣ
بگفت این از خدا خواهم به زاری
Бигуфтогар ба сар ёбяш хўшнўд ?
بگفتا گر به سر یابیش خوشنود؟
Бигуфт аз гардани ин воми афканами зуд
بگفت از گردن این وام افکنم زود
Бигуфто дӯстяш аз табъ бигзор
بگفتا دوستیش از طبع بگذار
Бигуфт аз дӯстон ноед чунин кор
بگفت از دوستان ناید چنین کار
Бигуфт осӯдаи шӯ , кин кор хом аст
بگفت آسوده شو، کاین کار خام است
Бигуфт осӯдагӣ бар ман ҳаром аст
بگفت آسودگی بر من حرام است
Бигуфто рӯ сабурӣ кун дар ин дард
بگفتا رو صبوری کن در این درد
Бигуфт аз ҷони сабурӣ чун тавон кард ?
بگفت از جان صبوری چون توان کرد؟
Бигуфт аз сабр кардани кас хаҷал нест
بگفت از صبر کردن کس خجل نیست
Бигуфт ин , дил тавонад кард , дил нест
بگفت این، دل تواند کرد، دل نیست
Бигуфт аз ишқи карти сахт зор аст
بگفت از عشق کارت سخت زار است
Бигуфт аз ошиқии хуштар чаҳ кораст ?
بگفت از عاشقی خوشتر چه کار است؟
Бигуфто ҷони мадаи баси дил ки бо ӯст
بگفتا جان مده بس دل که با اوست
Бигуфто душмананд ин ҳар ду бе дӯст
بگفتا دشمنند این هر دو بیدوست
Бигуфто дар ғамаш май тарсӣ аз кас ?
بگفتا در غمش میترسی از کس؟
Бигуфт аз меҳнати ҳиҷрон ӯ бас
بگفت از محنت هجران او بس
Бигуфто ҳеҷ ҳам хобят бояд ?
بگفتا هیچ همخوابیت باید؟
Бигуфт ар ман набошам низ шояд
بگفت ار من نباشم نیز شاید
Бигуфто чунӣ аз ишқи ҷамолаш ?
بگفتا چونی از عشق جمالش؟
Бигуфт он , кас надонад ҷузи хаёлаш
بگفت آن، کس نداند جز خیالش
Бигуфт аз дил ҷудо кун ишқи ширин
بگفت از دل جدا کن عشق شیرین
Бигуфто чун зем бе ҷони ширин ?
بگفتا چون زیم بیجان شیرین؟
Бигуфт ӯ он ман шуд зу макун ёд
بگفت او آن من شد زو مکن یاد
Бигуфт ин кӣ кунад бечораи Фарҳод ?
بگفت این کی کند بیچاره فرهاد؟
Бигуфт ар ман кунам дар ваии нигоҳӣ ?
بگفت ار من کنم در وی نگاهی؟
Бигуфт офоқро сӯзам ба оҳӣ
بگفت آفاق را سوزم به آهی
Чу оҷизи гашти хусрав дар ҷавобаш
چو عاجز گشت خسرو در جوابش
Наомад беш пурсидани савобаш
نیامد بیش پرسیدن صوابش
Ба ёрон гуфт каз хокӣу обӣ
به یاران گفت کز خاکی و آبی
Надидам каси бад-ӣни ҳозири ҷавобӣ
ندیدم کس بدین حاضر جوابی
Ба зар дидам ки бо ӯ бар ниёем
به زر دیدم که با او بر نیایم
Чу зараш низ бар санги озмоим
چو زرش نیز بر سنگ آزمایم
Кушоди он гуҳи забон чун теғи пӯлод
گشاد آن گه زبان چون تیغ پولاد
Фиканд алмосро бар санги бунёд
فکند الماس را بر سنگ بنیاد
Ки моро ҳаст кӯҳӣ бар гузаргоҳ
که ما را هست کوهی بر گذرگاه
Ки мушкил ме тавон кардани бадви роҳ
که مشکل میتوان کردن بدو راه
Миёни кӯҳ роҳӣ кунад бояд
میان کوه راهی کند باید
Чунонк омад шуд моро бшоид
چنانک آمد شد ما را بشاید
Бад-ӣни тадбири касро даст рас нест
بدین تدبیر کس را دسترس نیست
Ки кор туасту кори ҳеҷ кас нест
که کار تو است و کار هیچ کس نیست
Ба ҳақи ҳурмати ширини дили банд
به حق حرمت شیرین دلبند
Каз ин беҳтар надонам , хӯрд савганд
کز این بهتر ندانم، خورد سوگند
Ки бо ман сари бад-ӣни ҳоҷати дрорӣ
که با من سر بدین حاجت درآری
Чу ҳоҷати манди ми ин ҳоҷати барорӣ
چو حاجتمندم این حاجت برآری
Ҷавобаш дод марди оҳанӣни чанг
جوابش داد مرد آهنینچنگ
Ки бурдорам зи роҳи хусрави ин санг
که بردارم ز راه خسرو این سنگ
Ба шарти он ки хизмат карда бошам
به شرط آن که خدمت کرده باشم
Чунин шартӣ ба ҷой оварда бошам
چنین شرطی به جای آورده باشم
Дили хусрави ризоӣ ман биҷӯед
دل خسرو رضای من بجوید
Ба тарки шукр ширин бигӯед
به تَرکِ شکرِ شیرین بگوید
Чунон дар хашм шуд хусрави зи Фарҳод
چنان در خشم شد خسرو ز فرهاد
Ки ҳалқаши хост озурдан ба пӯлод
که حلقش خواست آزردن به پولاد
Дигар раҳ гуфт аз ин шартам чаҳ бок аст
دگر ره گفت از این شرطم چه باک است
Ки сангаст он чаҳ фармудам на хок аст
که سنگ است آن چه فرمودم نه خاک است
Агар хокаст чун шояд баридан
اگر خاک است چون شاید بریدن
Вагар баради куҷо шояд кашӣдан
و گر برد کجا شاید کشیدن
Ба гармӣ гуфт корӣ шарт кардам
به گرمی گفت کآری شرط کردم
Вагар зини шарти баргардам на мардум
و گر زین شرط برگردم نه مَردَم
Миёни дарбанду зӯр даст бигушоӣ
میان دربند و زور دست بگشای
Буруни шӯи дасти барад хеш бинмоӣ
برون شو دستبرد خویش بنمای
Чу бишунид ин сухани Фарҳод бе дил
چو بشنید این سخن فرهاد بیدل
Нишони кӯҳи ҷуст аз шоҳи одил
نشان کوه جست از شاه عادل
Ба кӯҳӣ кард хусрави раҳнамӯнаш
به کوهی کرد خسرو رهنمونش
Ки хонд ҳар кас акнӯн бесутунаш
که خواند هر کس اکنون بیستونش
Ба ҳукми он ки сангӣ буд хоро
به حکم آن که سنگی بود خارا
Ба сахтӣ рӯй он санги ошкоро
به سختی روی آن سنگ آشکارا
зи даъвии гоҳи хусрав бо дилии хуш
ز دعویگاه خسرو با دلی خوش
Равон шуд кӯҳ кун чун кӯҳи оташ
روان شد کوهکن چون کوه آتش
Бар он кӯҳ кмркш рафт чун бод
بر آن کوه کمرکش رفت چون باد
Камари дарбасту захм теша бикшод
کمر دربست و زخم تیشه بگشاد
Нахусти озарми он курсӣ нигаҳ дошт
نخست آزرم آن کرسی نگه داشت
Бар ӯ тимсолҳои нағзи бнгошт
بر او تمثالهای نغز بنگاشت
Ба тешаи сӯрати ширин бар он санг
به تیشه صورت شیرین بر آن سنگ
Чунон бар зад ки Монии нақши Аржанг
چنان بَر زد که مانی نقش ارژنگ
Пас он гуҳ аз синони тешаи тез
پس آن گه از سنانِ تیشهٔ تیز
Гузориш кард шакли шоҳу шабдиз
گزارش کرد شکل شاه و شبدیز
Бар он сӯрат шунидӣ каз ҷавонӣ
بر آن صورت شنیدی کز جوانی
Ҷавони мардӣ чаҳ кард аз меҳрбонӣ
جوانمردی چه کرد از مهربانی
Вази он дунба ки омад пиҳи пурвирд
وز آن دنبه که آمد پیهپرورد
Чаҳ кард он перзан бо он ҷавони мард
چه کرد آن پیرزن با آن جوانمرد
Агар чаҳ дунба бар гиреҳгони талаи баст
اگر چه دنبه بر گرگان تله بست
Ба дунбаи шермард ӣ зон тала раст
به دنبه شیرمردی زان تله رست
Чу пиҳ аз дунба зонсон дид бозӣ
چو پیه از دنبه زانسان دید بازی
Ту бар дунба чаро пиҳ май гудозӣ ?
تو بر دنبه چرا پیه میگدازی؟
Макун кин мяши дандон пер дорад
مکن کاین میش دندان پیر دارد
Ба хӯрдани дунбае дил гир дорад
به خوردن دنبهای دلگیر دارد
Чу бурҷ толеъат наомад занби дор
چو برج طالعت نآمد ذنبدار
зи пас рафтан чаро бояд занби вор ?
ز پس رفتن چرا باید ذنبوار؟