Ба ойини ҷаҳони дорони яке рӯз
به آیین جهانداران یکی روز
Ба маҷлис буд шоҳи маҷлиси афрӯз
به مجلس بود شاهِ مجلسافروز
Ба азми дасти бӯсаши қоф то қоф
به عزم دستبوسش قاف تا قاف
Камари бастаи каллаи дорони атроф
کمر بسته کُلهدارانِ اطراف
Нишаста пеши тахташи ҷумлаи шоҳон
نشسته پیش تختش جمله شاهان
зи чин то рӯм ва аз рай то сипоҳон
ز چین تا روم و از ری تا سپاهان
зи солори хутан то хусрави занг
ز سالار خُتن تا خسروِ زنگ
Ҳама бар ёди хусрави бода дар чанг
همه بر یاد خسرو باده در چنگ
Чу даврӣ чанд медар дод соқӣ
چو دوری چند مِی در داد ساقی
Намонад аз шарми шоҳони ҳеҷ боқӣ
نماند از شرم شاهان هیچ باقی
Шҳншаҳи шармро бурқаъ барафканад
شهنشه شرم را برقع برافکند
Сухани лухтӣ ба густохии дроФкнд
سخن لَختی به گستاخی درافکند
Ки хубоне ки дар хӯрд Фришнд
که خوبانی که دَرخوردِ فَریشند
зи олам дар кадомин буқъа бешанд ?
ز عالم در کدامین بُقعه بیشند؟
Яке гуфтои латофат рӯм дорад
یکی گفتا لطافت روم دارد
Лутф ганҷасту ганҷи он бум дорад
لطف گنج است و گنج آن بوم دارد
Яке гуфт аз хутани хезади никуӣ
یکی گفت از خُتن خیزد نکویی
Фасонаи сети он тараф дар хуби рӯе
فسانهست آن طرف در خوبرویی
Яке гуфт армнаст он буми обод
یکی گفت ارمن است آن بوم ِ آباد
Ки пайкарҳои ӯ бошад парии зод
که پیکرهای او باشد پریزاد
Яке гуфто ки дар ақсои Кашмӣр
یکی گفتا که در اقصای کشمیر
з ширинӣ набошад ҳеҷ тақсир
ز شیرینی نباشد هیچ تقصیر
Яке гуфтои сазои базми шоҳон
یکی گفتا سزای بزم شاهان
Шкрномӣаст дар шаҳри сипоҳон
شکرنامی است در شهر سپاهان
Ба шукр бар зи шириняши бедод
به شکر بَر ز شیرینیش بیداد
Ва зу шукр ба хузистон ба фарёд
و زو شِکّر به خوزستان به فریاد
Ба зер ҳар лабаши сад ханда беш аст
به زیر هر لبش صد خنده بیش است
Лабашро чун шукри сад банда беш аст
لبش را چون شکر صد بنده بیش است
Қабо танг ояд аз сарви ши чаман ро
قبا تنگ آید از سروَش چمن را
Дирам вопас диҳад симаши саман ро
دِرم واپس دهد سیمش سمن را
Рутаби пеши даҳонаш дона рез аст
رطب پیش دهانش دانهریز است
Шукр бигзор кӯи худ хона хез аст
شکر بگذار کو خود خانهخیز است
Чу бардорад ниқоб аз гӯшаи моҳ
چو بردارد نقاب از گوشهٔ ماه
Барояд нолаи сад Юсуф аз чоҳ
برآید نالهٔ صد یوسف از چاه
Ҷузи ин айбӣ надорад он дили ором
جز این عیبی ندارد آن دلآرام
Ки густохӣ кунад бо хос ва бо ом
که گستاخی کند با خاص و با عام
Ба ҳар ҷое чу бод ором гирад
به هر جایی چو باد آرام گیرد
Чу лола бо ҳамаи кас ҷом гирад
چو لاله با همه کس جام گیرد
з рӯй лутф бо каси дрнсозд
ز روی لطف با کس درنسازد
Ки он каси хону монро дрнбозд
که آن کس خان و مان را درنبازد
Касе ковро шабӣ гирад дар оғӯш
کسی کاو را شبی گیرد در آغوش
Нагардад он шабаши ҳаргизи фаромӯш
نگردد آن شبش هرگز فراموش
Маликро даргирифт он дили навозӣ
مَلِک را درگرفت آن دلنوازی
Асосии нави ниҳод аз ишқи бозӣ
اساسی نو نهاد از عشقبازی
Фарс май хост бар ширин дуанд
فَرَس میخواست بر شیرین دَواند
Ба туркии ғорат аз туркӣ сетанд
به ترکی غارت از ترکی ستاند
Баради ширинии қандӣ ба қандӣ
بَرَد شیرینی قندی به قندی
Кушояди мушкили бандӣ ба бандӣ
گشاید مشکل بندی به بندی
Ба гавҳари поя гавҳар шавад хирад
به گوهر پایهٔ گوهر شود خرد
Ба дебои оби деборо тавон барад
به دیبا آب دیبا را توان برد
Сараши савдо ӣ бозор шукр дошт
سرش سودای بازار شکر داشت
Ки шукри ҳам зи ширинӣ асар дошт
که شکر هم ز شیرینی اثر داشت
На дил медодаш аз дил рондан ӯ ро
نه دل میدادش از دل راندن او را
На шоист аз сипоҳони хондан ӯ ро
نه شایست از سپاهان خواندن او را
Дар ин андешаи собир буд як сол
در این اندیشه صابر بود یک سال
Нашуд воқиф касе бар ҳасби он ҳол
نشد واقف کسی بر حسبِ آن حال
Пас аз солӣ рикоб ифшоанд бар роҳ
پس از سالی رکاب افشاند بر راه
Сӯии малик сипоҳон ронад бунгоҳ
سوی مُلک سپاهان راند بنگاه
Фурӯд омад ба нузҳати гоҳи он бум
فرود آمد به نزهتگاه آن بوم
Саводӣ дид беш аз кишвари рӯм
سوادی دید بیش از کشور روم
Гуруҳеи тоза рӯйу ъушрати афрӯз
گروهی تازهروی و عشرتافروز
Ба гоҳи хуши дилии равшантар аз рӯз
به گاه خوشدلی روشنتر از روز
Нишот оғоз кард ва бода ме хӯрд
نشاط آغاز کرد و باده میخورد
Ғами он лаъибат озода ме хӯрд
غم آن لعبتِ آزاده میخورد
Наҳуфта боз мепурсед ҷояш
نهفته باز میپرسید جایش
Ба даст оварад ҳанҷори сароиш
به دست آورد هنجار سرایَش
Шабӣ бархест танҳо бо ғуломӣ
شبی برخاست تنها با غلامی
зи бозори шукри брхўости комӣ
ز بازار شکر برخواست کامی
Чу хусрав бар сари кӯй шукр шуд
چو خسرو بر سر کوی شکر شد
Сипоҳони қасри ширинӣ дигар шуд
سپاهان قصر شیرینی دگر شد
Ҳаловатҳои айши он аср ме дошт
حلاوتهای عیش آن عصر میداشت
Ки шукри кӯйу ширин қаср ме дошт
که شکر کوی و شیرین قصر میداشت
Ба дар бар ҳалқа зад хомӯши хомӯш
به در بر حلقه زد خاموش خاموش
Бурун омад ғуломии ҳалқа дар гӯш
برون آمد غلامی حلقه در گوش
Ҷавонӣ дид зеборуӣ бар дар
جوانی دید زیباروی بر در
Намӯдори ҷаҳони доряш дар сар
نمودار جهانداریش در سر
Фурӯд оварадаш аз шабдиз чун моҳ
فرود آوردش از شبدیز چون ماه
Фарсро ронад ҳоле бар алафи гоҳ
فرس را راند حالی بر علفگاه
Чу меҳмонон ба айвонаши даруни барад
چو مهمانان به ایوانش درون برد
Бидон меҳмони сар аз кайвони буруни барад
بدان مهمان سر از کیوان برون برد
Малик чун бар бисот кор бинишаст
مَلک چون بر بساط کار بنشست
Дурустӣ чандро бар кор бишикаст
درستی چند را بر کار بشکست
Иҷозат дод то шукр бияёд
اجازت داد تا شکر بیاید
Ба меҳмон бар зи лаби шукри кушояд
به مهمان بر ز لب شکر گشاید
Бурун омад шукр бо ҷоми ҷлоб
برون آمد شکر با جام جُلاب
Даҳоне пари шукри чашмии пар аз хоб
دهانی پر شکر چشمی پر از خواب
Шкрномӣ ки шукри резад ӯ буд
شکرنامی که شکر ریزد او بود
Наботӣ каз сипоҳони хезад ӯ буд
نباتی کز سپاهان خیزد او بود
зи гесуи нофаи нофаи машк май бехат
ز گیسو نافهنافه مشک میبیخت
зи хандаи хонаи хонаи қанд май рехт
ز خنده خانهخانه قند میریخت
Чу висаи фитнае дар шаҳди бӯсӣ
چو ویسه فتنهای در شهدبوسی
Чу дояи оятӣ дар чоплусӣ
چو دایه آیتی در چاپلوسی
Каниз ан доштӣ рӯмӣу чинӣ
کنیزان داشتی رومی و چینی
Каз эшон ҳеҷро мислӣ набинӣ
کز ایشان هیچ را مثلی نبینی
Ҳама дар ним шаб наврӯз карда
همه در نیمشب نوروز کرده
Ба кори айш даст омӯз карда
به کار عیش دستآموز کرده
Нишасту бода пеш оварад ҳоле
نشست و باده پیش آورد حالی
Бутӣ ё раби чунону хонаи холӣ
بتی یا رب چنان و خانه خالی
На май дар обгинаи кони саман бар
نه می در آبگینه کآن سمنبر
Дар об хушк мекард оташ тар
در آب خشک میکرد آتشِ تَر
Гулобиро ба талхӣ роҳ ме дод
گلابی را به تلخی راه میداد
Ба ширинӣ ба даст шоҳ ме дод
به شیرینی به دست شاه میداد
Нишаста шоҳи олами меҳтарона
نشسته شاه عالم مِهترانه
Шукр бардошта чун маи тарона
شکر برداشته چون مَه ترانه
Паёпаии ратлҳо партоб ме кард
پیاپی رطلها پرتاب میکرد
Маликро шҳрбнд хоб ме кард
ملک را شهربند خواب میکرد
Чу нӯши бода аз лаби неши бардошт
چو نوش باده از لب نیش برداشت
Шукр бархест шамъ аз пеши бардошт
شکر برخاست شمع از پیش برداشت
Ба узрии кон қабул афтод дар роҳ
به عذری کآن قبول افتاد در راه
Бурун омад зи хилвати хонаи шоҳ
برون آمد ز خلوتخانهٔ شاه
Канизиро ки ҳам болой ӯ буд
کنیزی را که همبالای او بود
Ба ҳасану чобукии ҳам тоӣ ӯ буд
به حسن و چابکی همتای او بود
Дар ӯ пӯшеди зару зевари хеш
در او پوشید زر و زیور خویش
Фиристод ва гирифт он шаби сари хеш
فرستاد و گرفت آن شب سر خویش
Малик чун дид комди нозанинаш
ملک چون دید کآمد نازنینش
Ситад дод шукр аз ангабинаш
ستد دادِ شکر از انگبینش
Дар ӯ печид ва он шаби ком дил ронад
در او پیچید و آن شب کامِ دل راند
Ба мсрўъӣ бар афсунӣ ғалат хонд
به مصروعی بر افسونی غلط خواند
зи ширинӣ ки он шамъи саҳар буд
ز شیرینی که آن شمع سحر بود
Гумон афтод ӯро кони шукр буд
گمان افتاد او را کآن شکر بود
Каниз аз кор хусрав монад мадҳуш
کنیز از کار خسرو ماند مدهوش
Ки ширин омадаш хусрав дар оғӯш
که شیرین آمدش خسرو در آغوش
Фасона буд хусрав дар никуӣ
فسانه بود خسرو در نکویی
Фусунгар буд вақти нағзи гӯ ӣӣ
فسونگر بود وقت نغزگویی
з ҳар каси ков ба боло сарварӣ дошт
ز هر کس کاو به بالا سروری داشت
Сиррӣу гарданӣ болотрӣ дошт
سری و گردنی بالاتری داشت
Ба хуши мағзӣ ба аз бодомтар буд
به خوشمغزی به از بادامِ تَر بود
Ба ширини устихонии неи шукр буд
به شیریناستخوانی نِیشکر بود
Шабӣ ки асби нишоташ ланг рафтӣ
شبی کهاسب نشاطش لنگ رفتی
Кам ин будӣ ки сӣ фарсанг рафтӣ
کم این بودی که سی فرسنگ رفتی
Ҳар он рӯзӣ ки насафӣ кам кашидӣ
هر آن روزی که نصفی کم کشیدی
Чиҳил ман соғар ӣ дар дам кашидӣ
چهل من ساغری در دَم کشیدی
Чу субҳ омад каниз аз ҷой бархест
چو صبح آمد کنیز از جای برخاست
Ба дастон аз малики дастурӣ ӣӣ хост
به دستان از ملک دستورییی خواست
Ба наздик шукр шуд кому ноком
به نزدیک شِکر شد کام و ناکام
Ба шукр боз гуфт аҳволи бодом
به شِکر باز گفت احوال بادام
Ҳар онч аз шоҳ дид ӯро хабар дод
هر آنچ از شاه دید او را خبر داد
Наонеҳои хилватро ба дар дод
نهانیهای خلوت را به در داد
Бидон то шукр огаҳ бошад аз кор
بدان تا شِکر آگه باشد از کار
Бигӯед ҳар чаҳ пурсад зу ҷаҳони дор
بگوید هر چه پرسد زو جهاندار
Шукри бардошти шамъу дршд аз дар
شِکر برداشت شمع و درشد از در
Ки хуш бошад ба як ҷои шамъу шукр
که خوش باشد به یک جا شمع و شِکر
Малики пиндошти кони ҳам бистар ӯ буд
مَلک پنداشت کآن هم بستر او بود
Канизак шамъ дорад , шукр ӯ буд
کنیزک شمع دارد، شِکر او بود
Бпрсидш ки то меҳмони парастӣ
بپرسیدش که تا مهمانپرستی
Ба хилват бо чу ман меҳмон нишастӣ ?
به خلوت با چو من مهمان نشستی؟
Ҷавобаш дод к-эй аз меҳтарони тоқ
جوابش داد کای از مهتران طاق
Надидам мисли ту меҳмон дар офоқ
ندیدم مثل تو مهمان در آفاق
Ҳама чизят ҳаст аз хуби рӯе
همه چیزیت هست از خوبرویی
зи ширини шукрӣу нғзгўиӣ
ز شیرینشکری و نغزگویی
Яке айбаст агар ноед грант
یکی عیب است اگر ناید گرانت
Ки бӯе дар намак дорад даҳонат
که بویی در نمک دارد دهانت
Намак дар мардуми оради буии покӣ
نمک در مَردم آرد بوی پاکی
Ту бо чандини намак чун буи нокӣ ?
تو با چندین نمک چون بویناکی؟
Ба сӯсани буии шаҳи гуфто « чаҳ тадбир ? »
به سوسنبوی شه گفتا «چه تدبیر؟»
Смнбр гуфт « солии сӯсану сайр »
سمنبر گفت «سالی سوسن و سیر»
Малик чун рахт аз он бут хона барбаст
ملک چون رخت از آن بتخانه بربست
Гирифт он пандро як сол дар даст
گرفت آن پند را یک سال در دست
Бар он афсона чун бигузашт солӣ
بر آن افسانه چون بگذشت سالی
Мизоҷ шаҳ шуд аз ҳоле ба ҳоле
مزاج شه شد از حالی به حالی
Ба зераш ром шуд даврони тавсан
به زیرش رام شد دوران توسن
Баровардаш дарахти сайри сӯсан
برآوردش درختِ سیر سوسن
Шабӣ бар одат порина бархест
شبی بر عادت پارینه برخاست
Ба шукри бози бозории бророст
به شِکر باز بازاری برآراست
Ҳамон ширинӣ порина дарёфт
همان شیرینی پارینه دریافت
Ба ширинӣ расад ҳар ков шукр ёфт
به شیرینی رسد هر کاو شِکر یافت
Чу даврӣ чанд рафт аз айш созӣ
چو دوری چند رفت از عیشسازی
Падед омад нишони бӯсу бозӣ
پدید آمد نشان بوس و بازی
Ҳамон ҷуфтаи ниҳоди он сими соқаш
همان جُفته نهاد آن سیمساقش
Ба ҷуфтии дигар аз худ кард тоқаш
به جُفتی دیگر از خود کرد طاقش
Малики нақли даҳон олӯда ме хӯрд
ملک نُقلِ دهانآلوده میخورد
Ба умеди шукр полуда ме хӯрд
به امید شِکر پالوده میخورد
Чу лашгар бар раҳил афтод шаб ро
چو لشگر بر رحیل افتاد شب را
Малик пурсед бози он нӯши лаб ро
ملک پرسید باز آن نوشلب را
Ки чун ман ҳеҷ меҳмонӣ раседат ?
که چون من هیچ مهمانی رسیدت؟
Бад-ӣни рағбат касе дар бар кашидат ?
بدین رغبت کسی در بر کشیدت؟
Ҷавобӣ шаккаринаш дод шукр
جوابی شِکرینش داد شِکر
Ки порам буд ёрӣ чун ту дар бар
که پارم بود یاری چون تو در بر
Ҷузи он кони шахсро буии даҳон буд
جز آن کان شخص را بوی دهان بود
Ту хуши бӯе аз ин ба чун тавон буд ?
تو خوشبویی از این بِهْ چون توان بود؟
Малики гуфто чу бинии айб ҳар чиз
ملک گفتا چو بینی عیب هر چیز
Бибин айби ҷамоли хештан низ
ببین عیب جمال خویشتن نیز
Бпрсидш ки айби ман кадомаст ?
بپرسیدش که عیب من کدام است؟
Каз он айби ин никуии зишт ном аст
کز آن عیب این نکویی زشتنام است
Ҷавобаш дод кон айбаст машҳур
جوابش داد کآن عیب است مشهور
Ки як соъати зи наздикон нае давр
که یک ساعت ز نزدیکان نهای دور
Чу даври чарх бо ҳар кас бисозӣ
چو دور چرخ با هر کس بسازی
Чу гетӣ бо ҳамаи каси ишқи бозӣ
چو گیتی با همه کس عشق بازی
Нигорин мурғӣ эй тимсоли чинӣ
نگارینمرغی ای تمثال چینی
Чаро ҳар лаҳза бар шохии нишинӣ ?
چرا هر لحظه بر شاخی نشینی؟
Ғилофи нозукии дории дареғӣ
غلاف نازکی داری دریغی
Ки ҳар соъат кунӣ бозӣ ба теғӣ
که هر ساعت کنی بازی به تیغی
Ҷавобаш дод шукри к-эии ҷавони мард
جوابش داد شِکر کای جوانمرد
Чаҳ пиндории казин шукр касе хӯрд ?
چه پنداری کزین شِکر کسی خورد؟
Ба сатторӣ ки стар ӯст пешам
به ستاری که ستر اوست پیشم
Ки то ман зиндаам бар меҳри хешам
که تا من زندهام بر مُهر خویشم
На кас бо ман шабӣ дар парда хуфта аст
نه کس با من شبی در پرده خفتهست
На дирамро касе дар давр суфта аст
نه دُرم را کسی در دَور سفتهست
Канизон мананд ӣнон ки бинӣ
کنیزان منند اینان که بینی
Ки дар хилвати ту бо эшон нишинӣ
که در خلوت تو با ایشان نشینی
Балӣ ман бошам он ки аввали даройам
بلی من باشم آن کهاول درآیم
Ба мебиншинам ва ъушрат физойам
به می بنشینم و عشرت فزایم
Вале он дили ситони коид дар оғӯш
ولی آن دلسِتان کآید در آغوش
На ман , чун ман бутӣ бошад қсби пӯш
نه من، چون من بتی باشد قصبپوش
Чу бишунид ин сухани шоҳ аз забонаш
چو بشنید این سخن شاه از زبانش
Бад-ӣни маънӣ гувоҳӣ дод ҷонаш
بدین معنی گواهی داد جانش
Дарии ковро буд меҳри худоӣ
دُری کاو را بود مُهر خدایی
Диҳад носуфтагӣ бар ваии гўоиӣ
دهد ناسُفتگی بر وی گوایی
Чу барзади оташи машриқи забона
چو برزد آتشِ مشرق زبانه
Малик чун об шуд зи он ҷои равона
مَلک چون آب شد ز آن جا روانه
Бузургони сипоҳонро талаб кард
بزرگان سپاهان را طلب کرد
Вази эшон пурсишӣ зон нӯш лаб кард
وز ایشان پرسشی زان نوشلب کرد
Ба як равияи ҳамаи шаҳри сипоҳон
به یک رویه همه شهر سپاهان
Шуданд он поки доманро гувоҳон
شدند آن پاکدامن را گواهان
Ки шукр ҳамчунон дар танг хеш аст
که شکر همچنان در تنگ خویش است
Нёзрдаҳи гулӣ бар ранг хеш аст
نیازردهگلی بر رنگ خویش است
Матоъи хештан дар бор дорад
متاع خویشتن در بار دارد
Канизӣ чандро бар кор дорад
کنیزی چند را بر کار دارد
Саманди шгар чаҳ бо ҳар кас ба зин аст
سمندش گر چه با هر کس به زین است
Синони дўрбошш оҳанӣн аст
سنان دورباشش آهنین است
Ъҷўзи ан низ карданд устуворӣ
عجوزان نیز کردند استواری
Арӯсаши бикр буд андари иморӣ
عروسش بِکر بود اندر عماری
Маликро фаррух омад фоли ахтар
ملک را فرخ آمد فال اختر
Ки аз чандини магас чун раст шукр !
که از چندین مگس چون رَست شِکر!
Фиристод аз сарой хеш хондаш
فرستاد از سرای خویش خواندش
Ба ойини заношӯйии нишондаш
به آیین زناشویی نشاندش
Насуфта дар дрёиишро сифт
نسُفته دُرِ دریاییش را سُفت
Нигини лаълро ёқӯт шуд ҷуфт
نگین لعل را یاقوت شد جفت
Сӯии шаҳр мдоин шуд дигар бор
سوی شهر مداین شد دگر بار
Шукр бо ӯ ба доманҳо шкрбор
شِکر با او به دامنها شِکربار
Ба шукри ишқи ширин хор ме кард
به شِکر عشق شیرین خوار میکرد
Шукри ширинӣ ӣӣ бар кор ме кард
شِکر شیرینییی بر کار میکرد
Чу бигирифт аз шукр хӯрдани дили шоҳ
چو بگرفت از شِکرخوردن دلِ شاه
Ба нӯши обод ширин шуд дигар роҳ
به نوشآبادِ شیرین شد دگر راه
Шукр дар танги шаҳ тимор ме хӯрд
شِکر در تَنگ شه تیمار میخورد
зи нахли ситони ширин хор ме хӯрд
ز نخلستانِ شیرین خار میخورد
Шаҳ аз савдо ӣ ширини шӯр дар сар
شه از سودای شیرین شور در سر
Гудозон гашта чун дар оби шукр
گدازان گشته چون در آب شِکر
Чу шамъ аз даврии ширин дар оташ
چو شمع از دوری شیرین در آتش
Ки бошад айши мум аз ангабини хуш
که باشد عیش موم از انگبین خوش
Касе каз ҷони ширин боз монад
کسی کز جان شیرین باز مانَد
Чаҳ суд ар дар даҳан шукр фишонд ?
چه سود ار در دهن شِکر فشانَد؟
Шукр ҳаргиз нагирад ҷои ширин
شِکر هرگز نگیرد جای شیرین
Бчрбд бар шукри ҳалво ӣ ширин
بچربد بر شِکر حلوای شیرین
Чаман хокаст чун насрин набошад
چمن خاک است چون نسرین نباشد
Шукр талхаст чун ширин набошад
شِکر تلخ است چون شیرین نباشد
Магӯ ширин ва шукр ҳаст як сон
مگو شیرین و شِکر هست یکسان
зи неи хезади шукр , ширинӣ аз ҷон
ز نِی خیزد شِکر، شیرینی از جان
Чу шамъи шаҳди ширини брФрўзд
چو شمع شهد شیرین برفروزد
Шукр бар миҷмари он ҷои авди сӯзад
شِکر بر مجمر آن جا عود سوزد
Шукргар чошнӣ дар ҷом дорад
شِکر گر چاشنی در جام دارد
зи ширинии ҳаловат вом дорад
ز شیرینی حلاوت وام دارد
зи ширинии бузургони ношкибнд
ز شیرینی بزرگان ناشکیبند
Ба шукри Тифлу тӯтиро фиребанд
به شِکر طفل و طوطی را فریبند
Ҳар обии кон буд ширин бисозад
هر آبی کآن بود شیرین بسازد
Шукр чун обро бинад гудозад
شِکر چون آب را بیند گدازد
зи ширин то шукри фарқӣ аён аст
ز شیرین تا شِکر فرقی عیان است
Ки ширини ҷону шукри ҷой ҷон аст
که شیرین جان و شِکر جای جان است
Парӣ рӯеаст ширин дар иморӣ
پریرویی است شیرین در عماری
Паранд ӯ шукр дар пардаи дорӣ
پرند او شِکر در پردهداری
Бидонади ин қадар ҳар ки ш тамиз аст
بداند این قدر هر کهش تمیز است
Ки шукри баҳри ширинӣ азиз аст
که شِکر بهر شیرینی عزیز است
Дилаш мегуфт ширин боядам зуд
دلش میگفت شیرین بایدم زود
Ки айшамро намедорад шукри суд
که عیشم را نمیدارد شِکر سود
Ях аз булӯри софитар ба гавҳар
یخ از بلّور صافیتر به گوهر
Хилоф он шуд ки ин хушкаст ва он тар
خلاف آن شد که این خشک است و آن تَر
Дигар раҳ гуфт ншкибми зи ширин
دگر ره گفت نَشْکیبم ز شیرین
Чаҳ бояд кард бо худ ҷанги чандин ?
چه باید کرد با خود جنگ چندین؟
Гарми санги Асия бар сари бигардад
گَرَم سنگ آسیا بر سر بگردد
Дили он дил нест каз дил бар бигардад
دل آن دل نیست کز دلبر بگردد
Ба сари гирдам , нгрдонми сар аз ёр
به سر گردم، نگردانم سر از یار
Сиррӣ дорам мубоҳ аз баҳри ин кор
سری دارم مباح از بهر این کار
Дигар раҳ гуфт кин тадбир хом аст
دگر ره گفت کاین تدبیر خام است
Сабурӣ кун ки расвоӣ тамом аст
صبوری کن که رسوایی تمام است
Марои он ба ки аз ширини шикебам
مرا آن بِهْ که از شیرین شکیبم
На Тифлам то ба ширинии фиребам
نه طفلم تا به شیرینی فریبم
Бибояд дркшидни майлро майл
بباید درکشیدن میل را میل
Ки касро кори брноид ба таъҷил
که کس را کار برنآید به تعجیل
Марои ширину шукр ҳар ду дар ҷом
مرا شیرین و شِکر هر دو در جام
Чаро бар ман ба талхӣ гардад айём ?
چرا بر من به تلخی گردد ایام؟
Дилам бо ин рафиқон берафиқ аст
دلم با این رفیقان بیرفیق است
зи баси млоҳбони киштӣ ғариқ аст
ز بس ملاحبان کشتی غریق است
Наме хоҳӣ ки зери уфтӣ чу соя
نمیخواهی که زیر افتی چو سایه
Машав бар нардбони ҷузи пояи поя
مشو بر نردبان جز پایهپایه
Чунон роғиб машав дар ҷустани ком
چنان راغب مشو در جستن کام
Ки аз ноёфтан ранҷии саранҷом
که از نایافتن رنجی سرانجام
Тамаъ кам дор тогар беш ёбӣ
طمع کم دار تا گر بیش یابی
Футуҳӣ бар футуҳи хеши ёбӣ
فتوحی بر فتوح خویش یابی
Дили он ба каз дар мардии даройад
دل آن بِهْ کز در مَردی درآید
Муроди мардум аз мардӣ барояд
مراد مَردم از مَردی برآید
Ба сабр м кард бояд раҳнамӯнӣ
به صبرم کرد باید رهنمونی
Занӣ шуд бо занон кардани забунӣ
زنی شد با زنان کردن زبونی
Ба мардон бар занӣ кардан ҳаром аст
به مَردان بر زنی کردن حرام است
Занӣ кардани занӣ кардан кадомаст ?
زنی کردن زنی کردن کدام است؟
Марои даъво чаҳ бояд кард ширӣ
مرا دعوا چه باید کرد شیری
Ки оҳӯе кунад бар ман далерӣ
که آهویی کند بر من دلیری
Агар худ гўспндии ринду ришам
اگر خود گوسپندی رند و ریشم
На бар пашми касон бар пашми хешам
نه بر پشم کسان بر پشم خویشم
Чу пелони рози худ бо кас нагуфтам
چو پیلان راز خود با کس نگفتم
Чу пела дар гилӣм хеш хуфтам
چو پیله در گلیم خویش خفتم
Чунон дар сар гирифт он тарки танноз
چنان در سر گرفت آن تُرک طناز
Казу хусрав на , Кайхусрави баради ноз
کزو خسرو نه، کیخسرو بَرَد ناز
Чу кард ар дил сетанд , сина ҷӯяд
چو کرد ار دل ستاند، سینه جوید
Вараши хонаи диҳӣ , ганҷина ҷӯяд
ورش خانه دهی، گنجینه جوید
Диламрогар фироқаши хӯни برارد
دلم را گر فراقش خون برآرد
Тамаъи бараду тамаъи тоъӯни برارد
طمع برد و طمع طاعون برآرد
зи маъшуқаи вафо ҷустан ғариб аст
ز معشوقه وفا جستن غریب است
Нагӯяд кас ки скбо бар табиб аст
نگوید کس که سکبا بر طبیب است
Маро ҳар дам бар он оради ситези ш
مرا هر دم بر آن آرد ستیزش
Ки « хези астағфируллоҳ хӯн бирезаш »
که «خیز استغفرالله خون بریزش»
Ман ин озарм то кӣ дорам ӯро ?
من این آزرم تا کی دارم او را؟
Чу озурдам тамоми озорам ӯ ро
چو آزردم تمام آزارم او را
Ба Гелон дар накӯ гуфт он накӯи зан
به گیلاندر نکو گفت آن نکو زن
Меозор ар биозории накӯи зан
میآزار ار بیآزاری نکو زن
Мазан занро вале чун брстизд
مزن زن را ولی چون برستیزد
Чунонаш зан ки ҳаргизи брнхизд
چنانش زن که هرگز برنخیزد
Дили шаҳи чораи он ғам надонист
دل شه چارهٔ آن غم ندانست
Ки рози хешро муҳаррам надонист
که راز خویش را محرم ندانست
Дили он муҳаррам буд каз хона бошад
دل آن محرم بود کز خانه باشد
Дили бегонаи ҳам бегона бошад
دل بیگانه هم بیگانه باشد
Чу дуздида нахоҳӣ донаи хеш
چو دزدیده نخواهی دانهٔ خویش
Мҳли бегонаро дар хонаи хеш
مَهِل بیگانه را در خانهٔ خویش
Чунон гӯи рози худ бо батарин дӯст
چنان گو راز خود با بهترین دوست
Ки пиндорӣ ки душмантар касе ӯст
که پنداری که دشمنتر کسی اوست
Магӯ ногуфтанӣ дар пеши ағёр
مگو ناگفتنی در پیش اغیار
На бо ағёр , бо муҳаррамтарин ёр
نه با اغیار، با محرمترین یار
Ба хилват низаш аз девор май пӯш
به خلوت نیزش از دیوار میپوش
Ки бошад дар пас деворҳо гӯш
که باشد در پس دیوارها گوش
Ва гар натавон ки пинҳони дорӣ аз хеш
و گر نتوان که پنهان داری از خویش
Мада хотир бидон яъне миндиш
مده خاطر بدان یعنی میندیش
Миндиш он чаҳ натавон гуфтанаши боз
میندیش آن چه نتوان گفتنش باز
Ки нндишидаҳ ба ногуфтании роз
که نندیشیده بِهْ ناگفتنیراز
Дар ин маҷлис чунон кун парда созӣ
در این مجلس چنان کن پردهسازی
Ки наояд шаҳна дар шамшери бозӣ
که نآید شحنه در شمشیربازی
Сурӯдии кони биёбонро нишоед
سرودی کآن بیابان را نشاید
Сазадгар базми султонро нишоед
سزد گر بزم سلطان را نشاید
Агар доно вагар нодон буд ёр
اگر دانا و گر نادان بود یار
Бизоъатро ба кас бе меҳри мспор
بضاعت را به کس بیمُهر مسپار
Макун бо ҳеҷ бад маҳзар нишастӣ
مکن با هیچ بدمحضر نشستی
Ки наорад дар шикваати ҷузи шикастӣ
که نآرد در شکوهت جز شکستی
Дарахтии кор дар ҳар гул ки корӣ
درختی کار در هر گِل که کاری
Каз ӯ он бар ки киштии чашми дорӣ
کز او آن بر که کِشتی چشم داری
Сухан дар фараҷаепарвар ки фарҷом
سخن در فرجهای پرور که فرجام
зи вогФтни туро некӯ шавад ном
ز واگفتن تو را نیکو شود نام
Агар сад ваҷҳ нек ояд Фропиш
اگر صد وجه نیک آید فراپیش
Чу ваҷҳеи бад буд зи он бад биандеш
چو وجهی بَد بُوَد زآن بَد بیندیش
Ба чашми душманони байни ҳарфи худ ро
به چشم دشمنان بین حرف خود را
Бад-ӣни ҳарфати шиносии неку бад ро
بدین حرفت شناسی نیک و بد را
Чу дузии сад қабо дар шодкомӣ
چو دوزی صد قبا در شادکامی
Бадари пероҳанӣ дар неки номӣ
بِدَر پیراهنی در نیکنامی