Ба хизмати шамсаи хубони хлх
به خدمت شمسهٔ خوبان خَلُّخ
Заминро бӯса дод ва дод посух
زمین را بوسه داد و داد پاسخ
Ки доими шаҳрёро Комрон бош
که دایم شهریارا کامران باش
Ба соҳиби давлатии соҳиб қирон бош
به صاحب دولتی صاحبقران باش
Мабодо бе ту ҳафт иқлӣмро нур
مبادا بی تو هفت اقلیم را نور
Ғубори чашми захм аз давлатати давр
غبارِ چشمزخم از دولتت دور
Ҳазорат ҳоҷат аз шоҳии равои бод
هزارت حاجت از شاهی روا باد
Ҳазорат сол дар шоҳии бақои бод
هزارت سال در شاهی بقا باد
Касе кови бода бар ёдат кунад нӯш
کسی کاو باده بر یادت کند نوش
Гар он каси худ манам бодат дар оғӯш
گر آن کس خود منم بادت در آغوش
Басаст ин заҳри шукри гаван фишондан
بس است این زهرِ شکرگون فشاندن
Бар афсуни хондае афсонаи хондан
بر افسون خواندهای افسانه خواندن
Суханҳои фусуномез гуфтан
سخنهای فسونآمیز گفتن
Ҳикоятҳои бодонгизи гуфтан
حکایتهای بادانگیز گفتن
Ба нахҷӣр омадан бо чатри заррин
به نخجیر آمدن با چتر زرین
Ниҳодани миннатӣ бар қасри ширин
نهادن منتی بر قصر شیرین
Набошад подшоҳиро газандӣ
نباشد پادشاهی را گزندی
Задан бар мустаманд ӣ решханд ӣ
زدن بر مستمندی ریشخندی
Ба сайди андари сегӣ тавфир кардан
به صید اندر سگی توفیر کردن
Ба тавфири оҳӯ ӣӣ нахҷӣр кардан
به توفیر آهویی نخجیر کردن
Чу ман ганҷӣ ки меҳрам хок нишкаст
چو من گنجی که مهرم خاک نشکست
Ба срдстӣ ниёем бар сари даст
به سردستی نیایم بر سر دست
Ту зини бозичаҳо бисёр доне
تو زین بازیچهها بسیار دانی
Вазин афсонаҳо бисёр хуоне
وزین افسانهها بسیار خوانی
Хилоф он шуд ки бо ман дар нагирад
خلاف آن شد که با من در نگیرد
Гули оради бед , лекин бар нагирад
گُل آرد بید، لیکن بَر نگیرد
Ту он равадӣ ки поёнат надонам
تو آن رودی که پایانت ندانم
Чу дарёи роз пинҳонат надонам
چو دریا راز پنهانت ندانم
Ман он хоничаҳам кобм аён аст
من آن خانیچهام کآبم عیان است
Ҳар ончам дар дил ояд бар забон аст
هر آنچم در دل آید بر زبان است
Касе дар дил чу дарё кӣна дорад
کسی در دل چو دریا کینه دارد
Ки дандон чун садаф дар сина дорад
که دندان چون صدف در سینه دارد
Ҳарифӣ чарб шуд ширин бар ин бом ?
حریفی چرب شد شیرین بر این بام؟
Казин чарбӣ ва ширинӣ шавад ром ?
کزین چربی و شیرینی شود رام؟
Шукри гуфторятро чун ниўшм
شکر گفتاریت را چون نیوشم
Ки ман худ шаҳду шукр май фурушам
که من خود شهد و شکر میفروشم
Забонии тез май байнам дигар ҳеҷ
زبانی تیز میبینم دگر هیچ
Ҷигарсӯзӣу ҷузи сӯзи ҷигари ҳеҷ
جگرسوزی و جز سوز جگر هیچ
Сухан то кӣ зи тоҷу тахти гӯйӣ
سخن تا کی ز تاج و تخت گویی
Нагӯйӣ сахта аммо сахти гӯйӣ
نگویی سَخته، اما سَخت گویی
Суханро талхи гуфтан , талх раъйӣ аст
سخن را تلخ گفتن، تلخ رایی است
Ки ҳар касро дарин ғори аждаҳо ӣӣ аст
که هر کس را درین غار اژدهایی است
Сухан бо ту нагӯям то нснҷм
سخن با تو نگویم تا نسنجم
Наснҷида магӯ то ман наранҷам
نسنجیده مگو تا من نرنجم
Қарори корҳо дайри аўФтди дайр
قرار کارها دیر اوفتد دیر
Ки ман ойӣна бурдорам ту шамшер
که من آیینه بردارم تو شمشیر
Сухан дар нек ва бад дорад басӣ рӯй
سخن در نیک و بد دارد بسی روی
Миёни нек ва бад бошад яке мӯӣ
میان نیک و بد باشد یکی موی
Дарин маҳмил касе хуш дил нишинад
درین محمل کسی خوشدل نشیند
Ки чашми зоғи пеш аз пас бибинад
که چشم زاغ پیش از پس ببیند
Сар ва сангаст ному нанг , зинҳор
سر و سنگ است نام و ننگ، زنهار
Мазан бар обгинаи санг , зинҳор
مزن بر آبگینه سنگ، زنهار
Сухан то чанд гӯйӣ аз сари даст ?
سخن تا چند گویی از سرِ دست؟
Ҳамоно ҳам ту мастии ҳам сухани маст
همانا هم تو مستی هم سخن مست
Сухани кон аз димоғ ҳӯшманд аст
سخن کآن از دماغ هوشمند است
Гар аз таҳт алсрӣ ояд , баланд аст
گر از تحتالثری آید، بلند است
Сухани гӯ чун сухан бе худ нагӯяд
سخنگو چون سخن بیخود نگوید
Агар ҷуз бад нагӯяд , бад нагӯяд
اگر جز بد نگوید، بد نگوید
Сухан бояд ки бо меъёр бошад
سخن باید که با معیار باشد
Ки пари гуфтани харонро бор бошад
که پر گفتن خران را بار باشد
Яке зини сад ки май гӯйии раҳе ро
یکی زین صد که میگویی رهی را
Нагӯяд мутрибии лшгргҳӣ ро
نگوید مطربی لشگرگهی را
Агар гардӣ ба дард сар кашӣдан
اگر گردی به درد سر کشیدن
зи ту гуфтани зи ман як як шунидан
ز تو گفتن ز من یکیک شنیدن
?герат бояд ба як пӯшидаи пайғом
گرت باید به یک پوشیده پیغام
Баровардани туоне сад чунин ком
برآوردن توانی صد چنین کام
Арӯсиро чу ман кардӣ ҳисорӣ
عروسی را چو من کردی حصاری
Пас аз олами арӯсии чашми дорӣ
پس از عالم عروسی چشم داری
Бибин дар ашки марвориди пӯшам
ببین در اشک مروارید پوشم
Макун бозӣ ба марвориди гӯшам
مکن بازی به مروارید گوشم
Ба оҳи анбари йенами байн ки чун аст
به آه عنبرینم بین که چون است
Ки ақд ънбринаҳам пари з хӯн аст
که عقد عنبرینهام پر ز خون است
Лаб чун нордонами байн чаҳ хирад аст
لبِ چون ناردانم بین چه خُرد است
Ки нори мро зи бустони дузд барда аст
که نارم را ز بُستان دزد برده است
Магар бар фундуқи дастами зании санг
مگر بر فندق دستم زنی سنگ
Ки унноб лабам дорад дилии танг
که عناب لبم دارد دلی تنگ
Муборак рӯем аммо дар иморӣ
مبارک رویم اما در عماری
Мубораки бодами ин парҳезгорӣ
مبارک بادم این پرهیزگاری
Макун густохӣ , аз чашмам бипарҳез
مکن گستاخی، از چشمم بپرهیز
Ки дар ҳар ғамза дорад дашнае тез
که در هر غمزه دارد دشنهای تیز
Ҳар он мӯе ки дар зулфам наҳуфта аст
هر آن مویی که در زلفم نهفته است
Бар ӯ Марии сияҳ чун қӣр хуфта аст
بر او ماری سیه چون قیر خفته است
Туро бо ман дами хуш дар нагирад
تو را با من دمِ خوش در نگیرد
Ба қандили яхи оташ дар нагирад
به قندیلِ یخ آتش در نگیرد
Ба тамаъи ин расан дар чаҳ науфтам
به طَمْعِ این رسن در چَه نیفتم
Ба ҳирси ин шикор аз раҳ науфтам
به حرصِ این شکار از ره نیفتم
Дилат бисёр гум мегардад аз роҳ
دلت بسیار گم میگردد از راه
Дарави зангӣ бибояд бастан аз оҳ
درو زنگی بباید بستن از آه
Набинӣ занг дар ҳар корвонӣ ?
نبینی زنگ در هر کاروانی؟
зи баҳр пос медорад фиғонӣ ?
ز بهر پاس میدارد فغانی؟
Саҳар то корвони норади шбоҳнг
سحر تا کاروان نارد شباهنگ
Набандад ҳеҷ мурғӣ дар гулӯи занг
نبندد هیچ مرغی در گلو زنگ
Ғалати ронӣ ки захмаи ?ут мутлақ афтод
غلط رانی که زخمهات مطلق افتاد
Бар адҳам мезадӣ , бар аблақ афтод
بر اَدهَم میزدی، بر ابلق افتاد
Ба Ҳиндӯстони ҷнибт май дўондӣ
به هندوستان جَنیبَت میدواندی
Ғалат шуд раҳ , ба Бобул боз монадӣ
غلط شد ره، به بابل باز ماندی
Ба дарё мешудӣ , дар шат нишастӣ
به دریا میشدی، در شط نشستی
Ба гул рағбат намӯдӣ , лолаи бастӣ
به گل رغبت نمودی، لاله بستی
Ба ҷони дору ӣ ширин соз кардӣ
به جانداروی شیرین ساز کردی
Вале рӯза ба шукр боз кардӣ
ولی روزه به شِکر باز کردی
Туро ман ёр ва он гуҳи ҷузи миннати ёр ?
تو را من یار و آن گه جز منت یار؟
Туро ин кор ва он гуҳ бо миннати кор ?
تو را این کار و آن گه با منت کار؟
Макун чандин бар ин ғами хор , хорӣ
مکن چندین بر این غمخوار، خواری
Ки кардӣ пеш аз ин бисёр зорӣ
که کردی پیش از این بسیار زاری
Бирав Фрмўш кун даҳ рондае ро
برو فرموش کن دِه راندهای را
Раҳо кун дар диҳии вомондае ро
رها کن در دهی واماندهای را
Чу фарзандии падар - модари надида
چو فرزندی پدر-مادر ندیده
Ятемона ба луқмаи парварида
یتیمانه به لقمه پروریده
Чу ғӯлии монда дар байғӯла гоҳе
چو غولی مانده در بیغوله گاهی
Ки он ҷо нагзарад мӯрӣ ба моҳӣ
که آن جا نگذرد موری به ماهی
зи ту комии надида дар замона
ز تو کامی ندیده در زمانه
Шудаи тири маломатро нишона
شده تیر ملامت را نشانه
Дар ин сангам раҳо кун зор ва бе зӯр
در این سنگم رها کن زار و بیزور
Дигар сангӣ бар ӯ на то шавад гӯр
دگر سنگی بر او نِه تا شود گور
Чу бошад зеру болои санг бар санг
چو باشد زیر و بالا سنگ بر سنگ
Бипушадгар чаҳ бошад нанг бар нанг
بپوشد گر چه باشد ننگ بر ننگ
Ҳамон пиндорам эй дили дори дили сӯз
همان پندارم ای دلدارِ دلسوز
Ки афтодами зи шабдизи аввалин рӯз
که افتادم ز شبدیز اولین روز
Ҷавон мардӣ кун аз ман бор бурдор
جوانمردی کن از من بار بردار
Гули афшонии бас , аз раҳ хор бурдор
گلافشانی بس، از ره خار بردار
Гул афшодан , ғубор ангехтан чанд ?
گل افشاندن، غبار انگیختن چند؟
Намак хӯрдан , намакдони рехтан чанд ?
نمک خوردن، نمکدان ریختن چند؟
Баси он каз баҳри ту бе чораи гаштам
بس آن کز بهر تو بیچاره گشتم
зи хону мони хеши овораи гаштам
ز خان و مانِ خویش آواره گشتم
Марои он рӯз шодӣ кард ба дуруд
مرا آن روز شادی کرد بِدرود
Ки ширинро раҳо кардӣ ба шҳрўд
که شیرین را رها کردی به شهرود
Ман мискин киу шаҳри мдоин ?
منِ مسکین کِه و شهر مداین؟
Чаҳ шояд кардан « алмақдур кин »
چه شاید کردن «المقدور کاین»
Туро мисли ту бояд сари баландӣ
تو را مثل تو باید سر بلندی
Чаҳ бархезад з чун ман мустаманд ӣ ?
چه برخیزد ز چون من مستمندی؟
Чаҳ он ҷо кун каз ӯ обӣ барояд
چَه آن جا کَن کز او آبی برآید
Раги он ҷои зан каз ӯ хӯнии кушояд
رگ آن جا زن کز او خونی گشاید
Баннои дӯстӣ бар бод додӣ
بنای دوستی بر باد دادی
Магари кокнўни асос нав наҳодӣ
مگر کاَکنون اساس نو نهادی
Гилӣми нав каз ӯ гармӣ наёяд
گلیم نو کز او گرمی نیاید
Куҳан гардад куҷо гармӣ фазояд ?
کهن گردد کجا گرمی فزاید؟
Дарахтӣ каз ҷавонӣ кўж бархест
درختی کز جوانی کوژ برخاست
Чу хушк ва пер гардад кӣ шавад рост ?
چو خشک و پیر گردد کی شود راست؟
Қадами бардоштӣу ранҷа будӣ
قدم برداشتی و رنجه بودی
Карам кардӣ , хдўондӣ намӯдӣ
کَرم کردی، خدواندی نمودی
Валек имшаб , шаб дар сохтан нест
ولیک امشب، شبِ در ساختن نیست
Умеди ҳуҷраи во пардохтан нест
امید حجره وا پرداختن نیست
Ҳануз ин зирбо дар дег хом аст
هنوز این زیربا در دیگ خام است
Ҳануз асбоби ҳалво нотамом аст
هنوز اسبابِ حلوا ناتمام است
Ту имшаби бози гирд аз ҳукми ронӣ
تو امشب باز گرد از حکمرانی
Ба мисатон кард натавон миҳмонӣ
به مستان کرد نتوان میهمانی
Чу вақт ояд ки гардад пухтаи ин кор
چو وقت آید که گردد پخته این کار
Тавонам хонданати меҳмон дигар бор
توانم خواندنت مهمان دگر بار
Ба олами вақт ҳар чизе падед аст
به عالم وقت هر چیزی پدید است
Дар ҳар ганҷро вақте калид аст
درِ هر گنج را وقتی کلید است
Набинӣ мурғ чун бевақт хонд ?
نبینی مرغ چون بیوقت خوانَد؟
Ба ҷои прФшонӣ сар фишонд
به جای پرفشانی سر فشاند