Ҳикоят бар гирифтаи шоҳу шопӯр

حکایت بر گرفته شاه و شاپور

Ҷаҳони диданд яксар нур дар нур

جهان دیدند یکسر نور در نور

Парии пайкар бурун омад зи харгоҳ

پری پیکر برون آمد ز خرگاه

Чунон каз зер абр ояд буруни моҳ

چنان کز زیر ابر آید برون ماه

Чу айёри ани сармаст аз сари меҳр

چو عیار‌ان سرمست از سر مهر

Ба пои шаҳ дар афтод он парии чеҳр

به پای شه در افتاد آن پری‌چهر

Чу шаҳи маъшӯқро мавлоӣ худ дид

چو شه معشوق را مولای خود دید

Сари маро ба зери пой худ дид

سر مه را به زیر پای خود دید

зи шодии сохташ бар фарқи худ ҷой

ز شادی ساختش بر فرق خود جای

Ки шаҳро тоҷ бар сар ба ки дар пой

که شه را تاج بر سر به که در پای

Дар он хизмат ки ёраш соз ме кард

در آن خدمت که یارش ساز می‌کرد

Мукофоти ши яке даҳ боз ме кард

مکافات‌ش یکی ده باز می‌کرد

Чу кор аз пои бӯсӣ бартар омад

چو کار از پای‌بوسی برتر آمد

Тақозо ӣ даҳани бӯсӣ бар омад

تقاضا‌ی دهن‌بوسی بر آمد

Аз он оташ ки бар хотир гузар кард

از آن آتش که بر خاطر گذر کرد

Турши рӯе ба ширин дар асар кард

ترش‌رویی به شیرین در اثر کرد

Малики ҳайрон шудаи кон рӯй гулранг

ملک حیران شده کان روی گلرنگ

Чаро шуд шод ва чун шуд бози дилтанг ? !

چرا شد شاد و چون شد باز دلتنگ‌؟!

Ниҳон дар гӯш хусрав гуфт шопӯр

نهان در گوش خسرو گفت شاپور

Кигар ма шуд гирифта , ҳаст маъзӯр

که گر مه شد گرفته‌، هست معذور

Барои онкии худро то ба имрӯз

برای آنکه خود را تا به امروز

Ба номи неки пурвирди он дили афрӯз

به‌نام نیک پرورد آن دل‌افروز

Кунун тарсад ки мутлақи дастии шоҳ

کنون ترسد که مطلق‌دستی شاه

Наад холи хиҷолат бар рухи моҳ

نهد خال خجالت بر رخ ماه

Чу шаҳ донист кони тухми барӯманд

چو شه دانست کان تخم برومند

Бадви сар дар наёрад ҷуз ба пайванд

بدو سر در نیارد جز به پیوند

Басӣ савганд хӯрд ва аҳдҳо баст

بسی سوگند خورد و عهدها بست

Ки бе ковин наёрад сӯй ӯ даст

که بی کاوین نیارد سوی او دست

Бузургони ҷаҳонро ҷамъ созад

بزرگان جهان را جمع سازد

Ба ковин карданаши гардани фарозад

به کاوین کردنش گردن فرازد

Вале бояд ки май дар ҷоми резад

ولی باید که می در جام ریزد

Ки аз дасти ин замони он брнхизд

که از دست این زمان آن برنخیزد

Як имшаби шодмон бо ҳам нишинем

یک امشب شادمان با هم نشینیم

Ба рӯй якдигари олами бубинем

به روی یکدیگر عالم ببینیم

Чу аҳди шоҳро бишунид ширин

چو عهد شاه را بشنید شیرین

Ба ханда баргушод аз моҳи парвин

به خنده برگشاد از ماه پروین

Лабаш бо дар ба ғаввосӣ дар омад

لبش با دُر به غواصی در آمد

Сари зулфаш ба раққосӣ бар омад

سر زلفش به رقاصی بر آمد

Хурӯши зевари зар тоб дода

خروش‌ِ زیور‌ِ زر تاب داده

Димоғи мутрибонро хоб дода

دماغ مطربان را خواب داده

Лабаш аз май қадаҳ бар даст карда

لبش از می قدح بر دست کرده

Ба ҷуръаи соқёнро маст карда

به جرعه ساقیان را مست کرده

зи шодӣ чун тавонад монад боқӣ

ز شادی چون تواند ماند باقی

Ки маи мутриб буд хуршеди соқӣ

که مه مطرب بود خورشید ساقی

Дил аз мастии чунон махмури монда

دل از مستی چنان مخمور مانده

Каз асбоби ғаразҳо даври монда

کز اسباب غرض‌ها دور مانده

Димоғ аз чошниҳои дигар нӯш

دماغ از چاشنی‌های دگر نوش

з лиззат карда шаҳватро фаромӯш

ز لذت کرده شهوت را فراموش

Бихӯр атр ва онгаҳ рӯй зебо

بخور عطر و آنگه روی زیبا

Дил аз шодӣ куҷо бошад шикеб ?

دل از شادی کجا باشد شکیبا‌؟

Фурӯи мондаи зи бозиҳои дилкаш

فرو مانده ز بازی‌های دلکش

Дар обу оташи андари обу оташ

در آب و آتش اندر آب و آتش

Кашиш ҳоӣ бидон рағбат ки бояд

کشش‌هایی بدان رغبت که باید

Чу миғнотис ки оҳанро рибоед

چو مغناطیس که‌آهن را رباید

Валикин буд суҳбат зинҳорӣ

ولیکن بود صحبت زینهاری

Накарданд аз вафои зинҳори хорӣ

نکردند از وفا زنهار خواری

Чу омад дар кафи хусрави дили дӯст

چو آمد در کف خسرو دل دوست

Бурун омад зи шодӣ чун гул аз пӯст

برون آمد ز شادی چون گل از پوست

Дили худро чу шамъ аз дида полуд

دل خود را چو شمع از دیده پالود

Паранд моҳро парвин бар Омуад

پرند ماه را پروین بر آمود

Ба мижгони дидаро дар моҳ ме дӯхт

به مژگان دیده را در ماه می‌دوخت

Магар бар миҷмари маи авд май сӯхт

مگر بر مجمر مه عود می‌سوخت

Гуҳӣ май суди наргис бар прндш

گهی می‌سود نرگس بر پرندش

Гуҳӣ май басти сунбул бар камандаш

گهی می‌بست سنبل بر کمندش

Гуҳӣ бар нор симинаш задӣ даст

گهی بر نار سیمینش زدی دست

Гуҳӣ ларзид чун симоби пайваст

گهی لرزید چون سیماب پیوست

Гуҳии мрғўли ҷаъдаш боз кардӣ

گهی مرغول جعدش باز کردی

зи шаб бар моҳ машк андоз кардӣ

ز شب بر ماه مشک‌انداز کردی

Гуҳ аз фарқи сараши мъҷри кушодӣ

گه از فرق سرش معجر گشادی

Ғуломонаи кулоҳаш бар наҳодӣ

غلامانه کلاهش بر نهادی

Гуҳ аз гесуаши бастӣ бар миёни банд

گه از گیسوش بستی بر میان بند

Гуҳ аз лаълаш наҳодӣ дар даҳони қанд

گه از لعلش نهادی در دهان قند

Гуҳии судии ақиқашро ба ангушт

گهی سودی عقیقش را به انگشت

Гуҳ оварадӣ занах чун себ дар мушт

گه آوردی زنخ چون سیب در مشت

Гуҳии дстинаҳ аз дасташи рабӯдӣ

گهی دستینه از دستش ربودی

Ба бозуи бандиаш бозу намӯдӣ

به بازو بندی‌اش بازو نمودی

Гуҳии халхолҳоаш аз пои кундӣ

گهی خلخال‌هاش از پای کندی

Ба ҷои тавқ дар гардан фикандӣ

به‌جای طوق در گردن فکندی

Гуҳ оварадӣ фурӯзони шамъ дар пеш

گه آوردی فروزان شمع در پیش

Дарав дидӣ ва дар ҳоли дили хеш

درو دیدی و در حال دل خویش

Гуҳӣ гуфтӣ танамро ҷони туе ту

گهی گفتی تنم را جان تویی تو

Гуҳӣ гуфт ин манам ман он туе ту

گهی گفت این منم من آن تویی تو

Дилаш дар банди он покизаи дилбанд

دلش در بند آن پاکیزه دلبند

Ба шоҳиди бозии он шаб гашт хурсанд

به شاهد بازی آن شب گشت خرسند

Нишот ҳар ду дар шаҳвати парастӣ

نشاط هر دو در شهوت پرستی

Ба шер маст монад аз шери мастӣ

به شیر مست ماند از شیر‌مستی

Садаф медошт дарҷи хешро пос

صدف می‌داشت درج خویش را پاس

Ки то бар дар науфтад нӯки алмос

که تا بر دُر نیفتد نوک الماس

зи бонги бӯсаҳои хуштар аз нӯш

ز بانگ بوسه‌های خوشتر از نوش

Замона арғунун карда фаромӯш

زمانه ارغنون کرده فراموش

Дуҳули зан чун дуҳулро соз ме кард

دهل‌زن چون دهل را ساز می‌کرد

Ҳануз ин лоба ва он ноз ме кард

هنوز این لابه و آن ناز می‌کرد

бад-инсон ҳафтае дмсоз буданд

بدینسان هفته‌ای دمساز بودند

Гуҳӣ бо узру гуҳ бо ноз буданд

گهی با عذر و گه با ناز بودند

Ба рӯзи оҳанг ъушрат доштандӣ

به روز آهنگ عشرت داشتندی

Дамӣ бе хўшдлии нгзоштндӣ

دمی بی‌خوشدلی نگذاشتندی

Ба шаб нарад қаноати бохтндӣ

به شب نرد قناعت باختندی

Ба бӯсаи къбтини андохтндӣ

به بوسه کعبتین انداختندی

Шаби ҳафтум ки кор аз даст ме шуд

شب هفتم که کار از دست می‌شد

Ғарази девонаи шаҳват маст ме шуд

غرض دیوانه‌، شهوت مست می‌شد

Малик фармуд то ҳам дар шаби он моҳ

ملک فرمود تا هم در شب آن ماه

Ба бурҷи хештан равшан кунад роҳ

به برج خویشتن روشن کند راه

Сипоҳӣ чун кавокиб дар рикобаш

سپاهی چون کواکب در رکابش

Ки аз парӣ худо донад ҳисобаш

که از پری خدا داند حسابش

Нишинад то ба сад тамкинаши оранд

نشیند تا به صد تمکینش آرند

Чу ма дар маҳмили зарринаши оранд

چو مه در محمل زرینش آرند

Чунон коед ба бурҷи хештани моҳ

چنان کاید به برج خویشتن ماه

Ба қаср хештан омад зи харгоҳ

به قصر خویشتن آمد ز خرگاه

Чу рафт он нақди симини боз дар санг

چو رفت آن نقد سیمین باز در سنگ

зи нақд сим шуд дасти ҷаҳони танг

ز نقد سیم شد دست جهان تنگ

Фалак бар кард заррини бодбонӣ

فلک بر کرد زرین بادبانی

Намонад аз сими киштиҳо нишоне

نماند از سیم کشتی‌ها نشانی

Шҳншаҳ кӯч кард аз манзили хеш

شهنشه کوچ کرد از منزل خویش

Гирифтаи роҳи доролмлк дар пеш

گرفته راه دارالملک در پیش

Ба шаҳр омад тарабро кор фармуд

به شهر آمد طرب را کار فرمود

Бросўду з мехӯрдан нёсуд

برآسود و ز می خوردن نیاسود

Ба файзи абрӯии симои дурахшӣ

به فیض ابروی سیما درخشی

Ҷаҳонро тоза кард аз тоҷи бахше

جهان را تازه کرد از تاج بخشی

Даромад мардро бахшанда дорад

درآمد مرد را بخشنده دارد

Замин то дар наёрад бар наёрад

زمین تا در نیارد بر نیارد

На резади абр бе тавфири дарё

نه ریزد ابر بی توفیر دریا

На беборон шавад дарёи муҳайё

نه بی‌باران شود دریا مهیا

На бар марди тиҳӣ рӯ ҳаст боҷай

نه بر مرد تهی‌رو هست باجی

На аз вайрона кас хоҳад хароҷӣ

نه از ویرانه کس خواهد خراجی

Шабӣ фармуд то ахтари шиносон

شبی فرمود تا اختر شناسان

Кунанд андешаи душвору осон

کنند اندیشهٔ دشوار و آسان

Биҷӯянд аз шаби торики торак

بجویند از شب تاریک‌تارَک

Ба равшани хотирии рӯзии муборак

به روشن‌خاطری، روزی مبارک

Ки шояд маҳди он моҳи длФрўз

که شاید مهد آن ماه دلفروز

Ба бурҷи офтоб овардан он рӯз

به برج آفتاب آوردن آن روز

Рсдбндон бар ӯ мушкил кушоданд

رصدبندان بر او مشکل گشادند

Тарабро толеъӣ маймун ниҳоданд

طرب را طالعی میمون نهادند