Саодат чун гулӣ пурвирд хоҳад

سعادت چون گلی پرورد خواهد

Ба бор ояд пас онгаҳ мард хоҳад

به بار آید پس آنگه مرد خواهد

Нахусти иқболи брдўзди кулоҳӣ

نخست اقبال بردوزد کلاهی

Пас онгоҳӣ наад бар фарқи шоҳӣ

پس آنگاهی نهد بر فرق شاهی

зи дарё дар براردи марди ғаввос

ز دریا دُر برآرد مرد غواص

Ба кам муддат шавад бар тоҷҳо хос

به کم‌مدت شود بر تاج‌ها خاص

Чу ширини гашти ширинтар зи ҷлоб

چو شیرین گشت شیرین‌تر ز جلاب

Сало дар дод хусравро ки дарёб

صلا در داد خسرو را که دریاب

Бихӯр кин ҷоми ширини нӯши бодат

بخور کاین جام شیرین نوش‌بادت

Биҷузи ширини ҳамаи Фрмўши бодат

بجز شیرین همه فرموش‌بادت

Ба хилват бар забони никномӣ

به خلوت بر زبان نیکنامی

Фиристодаш ба ҳушёрии паёмӣ

فرستادش به هشیاری پیامی

Ки ҷоми бода дар боқӣ кун имшаб

که جام باده در باقی کن امشب

Марои ҳам бодаи ҳам соқӣ кун имшаб

مرا هم باده هم ساقی کن امشب

Машав ширини параст ар май парастӣ

مشو شیرین‌پرست ار می پرستی

Ки натавон кард бо як дили ду мастӣ

که نتوان کرد با یک دل دو مستی

Чу мастии мардро бар сар занад дӯд

چو مستی مرد را بر سر زند دود

Кабобаши хоҳтар хоҳии намаки суд

کبابش خواه‌ تر خواهی نمک‌سود

Дигар чун бар муродаш даст бошад

دگر چون بر مرادش دست باشد

Бигӯед маст будам маст бошад

بگوید مست بودم مست باشد

Агар колои сад бикрии баради маст

اگر کالای صد بکری برَد مست

Ба ҳушёрӣ ҳушёрон кашад даст

به هشیاری، به هشیاران کشد دست

Басои мсто ки қуфл хеш бикшод

بسا مستا که قفل خویش بگشاد

Ба ҳушёрии з дуздон кард фарёд

به هشیاری، ز دزدان کرد فریاد

Хуш омад ин сухани шоҳи аҷам ро

خوش آمد این سخن شاه عجم را

Бигуфто ҳаст фармони он санам ро

بگفتا هست فرمان آن صنم را

Валикин буд рӯзи бода хӯрдан

ولیکن بود روز باده خوردن

Ҷгрхўорӣ наме шоист кардан

جگرخواری نمی‌شایست کردن

Навой борбади лаҳни нкисо

نوای باربد لحن نکیسا

Ҷабини Зуҳраро карда замини со

جبین زهره را کرده زمین‌سا

Гуҳӣ гуфтӣ ба соқӣ нағма равад

گهی گفتی به ساقی نغمهٔ رود

Бидиҳ ҷомӣ ки боди ин айши бадрӯд

بده جامی که باد این عیش بدرود

Гуҳӣ бо борбад гуфтӣ май аз ҷом

گهی با باربد گفتی می از جام

Бизан ки имсоли некати боди фарҷом

بزن که‌امسال نیکت باد فرجام

Малик бар ёди ширини талхи бода

ملک بر یاد شیرین تلخ باده

Лаболаб карда ва бар лаби ниҳода

لبالب کرده و بر لب نهاده

Ба шодӣ ҳар замон мехӯрд косӣ

به شادی هر زمان می‌خورد کاسی

бад-инсон то з шаб бигузашт посӣ

بدینسان تا ز شب بگذشت پاسی

Чу омад вақти он косўдаҳу шод

چو آمد وقت آن کاسوده و شاد

Шавад сӯии арӯси хеши домод

شود سوی عروس خویش داماد

Чунон бади маст , ки ши биҳуши бурданд

چنان بُد مست‌، که‌ش بیهوش بردند

Биҷои ғошияи ш бар дӯши бурданд

بجای غاشیه‌ش بر دوش بردند

Чу ширин дар шабистон огаҳӣ ёфт

چو شیرین در شبستان آگهی یافت

Ки мастии шоҳро аз худ тиҳӣ ёфт

که مستی شاه را از خود تهی یافت

Ба ширинии ҷамол аз шоҳи бнҳФт

به شیرینی جمال از شاه بنهفت

Ниҳодаши ҷуфтае ширинтар аз ҷуфт

نهادش جفته‌ای شیرین‌تر از جفت

Зарифӣ карду берун аз зарифӣ

ظریفی کرد و بیرون از ظریفی

Нишоед кард бо мисатони ҳарифӣ

نشاید کرد با مستان حریفی

Ъҷўзӣ буд модари хонда ӯ ро

عجوزی بود مادر خوانده او را

зи насли модарони вои монда ӯ ро

ز نسل مادران وا مانده او را

Чаҳ гӯям ? рост чун гиреҳгӣ ба тақдир

چه‌گویم‌؟ راست چون گرگی به تقدیر

На чун гурги ҷавон , чун рӯбаҳи пер

نه چون گرگ جوان‌، چون روبه پیر

Ду пистон чун ду хики оби рафта

دو پستان چون دو خیک آب‌رفته

зи зонуи зӯр ва аз тани тоби рафта

ز زانو زور و از تن تاب رفته

Танӣ чун харакмон аз кўжпштӣ

تنی چون خرکمان از کوژپشتی

Бару пуштӣ чу кимхт аз дуруштӣ

بر و پشتی چو کیمخت از درشتی

Ду рух чун ҷўзи ҳиндии решаи реша

دو رخ چون جوز هندی ریشه‌ریشه

Чу ҳанзал ҳар яке заҳрӣ ба шиша

چو حنظل هر یکی زهری به شیشه

Даҳону лФҷнш аз шохи шохӣ

دهان و لفجنش از شاخ شاخی

Ба гӯрӣ танг мемонад аз фарохӣ

به گوری تنگ می‌ماند از فراخی

Шиканҷи абрӯяш бар лаби фитода

شکنج ابرویش بر لب فتاده

Даҳонашро шиканҷа бар ниҳода

دهانش را شکنجه بر نهاده

На бинӣ ! харгаҳӣ бар рӯй баста

نه بینی! خرگهی بر روی بسته

На дандон ! як ду зрнихи шикаста

نه دندان! یک دو زرنیخ شکسته

Мижаи ризидаҳи чашми ошуфтаи монда

مژه ریزیده چشم آشفته مانده

з хӯрдани дасту дандони суфтаи монда

ز خوردن دست و دندان سفته مانده

Ба ъмдои зеварӣ бар басташи он моҳ

به عمدا زیوری بر بستش آن ماه

Арӯсона фиристодаш бар шоҳ

عروسانه فرستادش برِ شاه

Бидон то мастяшро озмоид

بدان تا مستیش را آزماید

Ки маро зи абри фарқӣ май намояд ?

که مه را ز ابر فرقی می‌نماید؟

зи тараф парда омад пери берун

ز طرف پرده آمد پیر بیرون

Чу Марӣ коед аз нахҷӣри берун

چو ماری کاید از نخجیر بیرون

Гарони ҷонӣ ки гуфтӣ ҷон набӯдаш

گران‌جانی که گفتی جان نبودش

Ба дандонӣ ки як дандон набӯдаш

به دندانی که یک دندان نبودش

Шаҳ аз мастӣ дар он соъати чунон буд

شه از مستی در آن ساعت چنان بود

Ки дар чашми осмонаши ресмон буд

که در چشم آسمانش ریسمان بود

Валек он моя будаш ҳӯшёрӣ

ولیک آن مایه بودش هوشیاری

Ки хуштар зин равад Кебеки баҳорӣ

که خوشتر زین رود کبک بهاری

Камони абрувонро зиҳ барафканад

کمان ابروان را زه برافکند

Бидон дили коҳуии фарбеҳ дар афканд

بدان دل کاهوی فربه در افکند

Чу сайд афканда шуд коҳӣ наярзед

چو صید افکنده شد کاهی نیرزید

Вазони сад гург рӯбоҳӣ наярзед

وزان صد گرگ روباهی نیرزید

Калоғӣ дид бар ҷои ҳумое

کلاغی دید بر جای همایی

Шуда дар маҳди моҳии аждаҳое

شده در مهد ماهی اژدهایی

Ба дил гуфт ин чаҳ аждарҳо парастӣаст

به دل گفت این چه اژدرها پرستیست

Хаёли хоб ё савдоӣ мастӣаст

خیال خواب یا سودای مستیست

На бас ширин шуд ин талхи ду то пушт

نه بس شیرین شد این تلخ دو تا پشت

Чаҳ ширин каз турши рӯеи марои кишт

چه شیرین کز ترش‌رویی مرا کشت

Вале чун ғӯли мастии раҳзанаш буд

ولی چون غول مستی رهزنش بود

Гумон афтод кони модари занаш буд

گمان افتاد کان مادر زنش بود

Дар оварад аз сари мастӣ ба ду даст

در آورد از سر مستی بِدو دست

Фитод он ҷому шиша ҳар ду бишикаст

فتاد آن جام و شیشه هر دو بشکست

Ба сад ҷаҳду балои бардошти овоз

به صد جهد و بلا برداشت آواز

Ки мардуми ҷони модари чорае соз

که مردم جان مادر چاره‌ای ساز

Чу ширини бонги модар хонда бишунид

چو شیرین بانگ مادر خوانده بشنید

Ба фарёдаш расӣдан маслиҳат дид

به فریادش رسیدن مصلحت دید

Бурун омад зи тарафи ҳафт парда

برون آمد ز طرف هفت پرده

Бномизди рухӣ ҳар ҳафт карда

بنامیزد رخی هر هفت کرده

Чаҳ гӯям чун шукр ? шукр кадомаст ?

چه‌گویم چون شکر؟ شکر کدامست؟

Тбрзд на ки ӯ низаш ғулом аст

طبرزد نه که او نیزش غلام است

Чу сарвигар буд дар доманаши нӯш

چو سروی گر بوَد در دامنش نوش

Чу моҳигар буд моҳии қсби пӯш

چو ماهی گر بوَد ماهی قصب‌پوش

Маии хуршед бо хубяши дарвеш

مهی خورشید با خوبیش درویش

Гулӣ аз сад баҳораши мамлакат беш

گلی از صد بهارش مملکت بیش

Бутии комад парастидани ҳалолаш

بتی کامد پرستیدن حلالش

Биҳиштии нақди бозори ҷамолаш

بهشتی نقد بازار جمالش

Биҳиштии шарбатӣ аз ҷон сиришта

بهشتی شربتی از جان سرشته

Вале номи тамаъ бар яхи навишта

ولی نام طمع بر یخ نوشته

Ҷаҳони афрӯзи дилбандӣ , чаҳ дилбанд !

جهان‌افروز دلبندی‌، چه دلبند‌!

Ба хирманҳо гул ва харворҳо қанд

به خرمن‌ها گل و خروارها قند

Баҳории тоза чун гул бар дарахтон

بهاری تازه چون گل بر درختان

Сазовори канори неки бахатон

سزاوار کنار نیک‌بختان

Хаҷали рӯеи зи рӯйиши муштарӣ ро

خجل‌رویی ز رویش مشتری را

Чунон каз рафтанаши Кебеки дарӣ ро

چنان کز رفتنش کبک دری را

Ақиқ мем шаклаши санг дар мушт

عقیق میم‌شکلش سنگ در مشت

Ки то бар ҳарф ӯ кас наниҳад ангушт

که تا بر حرفِ او کس نَنْهد انگشت

Насимаш дар баҳои ҳам санги ҷон буд

نسیمش در بها هم‌سنگِ جان بود

Тарозуи дорӣ зулфаш бидон буд

ترازو‌داریِ زلفش بدان بود

зи холаши чашми бад дар хоби рафта

ز خالش چشم بد در خواب رفته

Чу дидаи нақш ӯ аз тоби рафта

چو دیده نقش او از تاب رفته

зи курсии дории он машки ҷўснг

ز کرسی‌داریِ آن مشکِ جوسنگ

Тарозугоҳ ҷӯ мезад гуҳии санг

ترازوگاه جو می‌زد گهی سنگ

Лабу дандонӣ аз ишқи офарӣда

لب و دندانی از عشق آفریده

Лабаши дандону дандони лаби надида

لبش دندان و دندان لب ندیده

Рух аз боғи сабки рӯҳии насимӣ

رخ از باغِ سبک‌روحی نسیمی

Даҳон аз нуқта мавҳум мемай

دهان از نقطهٔ موهوم میمی

Кашида гирди маи мшгини камандӣ

کشیده گِردِ مه‌ مشگین‌کمندی

Чароғии баста бар дӯди сапандӣ

چراغی بسته بر دودِ سپندی

Ба нозии қалби туркистони дарида

به نازی قلب ترکستان دریده

Ба бӯсии дахл хузистон харида

به بوسی دخل خوزستان خریده

Рухӣ чун тозаи гулҳои диловез

رخی چون تازه‌گل‌های دلاویز

Гулоб аз шарми он гулҳо арақи рез

گلاب از شرم آن گلها عرق‌ریز

Сипеду нарм чун қоқм бару пушт

سپید و نرم چون قاقم بر و پشت

Кашида чун дами қоқми даҳ ангушт

کشیده چون دُم قاقم ده انگشت

Танӣ чун шер бо шукр сиришта

تنی چون شیر با شکر سرشته

Тбоширш ба ҷои шери ҳашта

تباشیرش به جای شیر هشته

зтарӣ хости андомаш чакидан

ز تری خواست اندامش چکیدن

зи бозии зулфаш аз дасташ паридан

ز بازی زلفش از دستش پریدن

Кушодаи тоқи абрӯ то биногваш

گشاده طاق ابرو تا بناگوش

Кашида тавқи ғабғаб то сари дӯш

کشیده طوق غبغب تا سر دوش

Киришма карданӣ бар дили Аннани зан

کرشمه‌کردنی بر دل عنان‌زن

Хумори олӯдаи чашмии корвони зан

خمار آلوده چشمی کاروان‌زن

зи хотирҳо чу бодаи гирд май барад

ز خاطرها چو باده گَرد می‌بُرد

зи дилҳо чун муфарраҳи дард май барад

ز دل‌ها چون مفرح درد می‌برد

Гулу шукри кадомин гул ? чаҳ шукр ?

گل و شکر کدامین گل‌؟ چه شکر‌؟

Ба ӯ ӯ монаду баси аллоҳи Акбар

به او او ماند و بس الله اکبر

Малик чун ҷилваи дилхоҳ нав дид

ملک چون جلوه دلخواه نو دید

Ту гуфтӣ деви дидаи моҳ нав дид

تو گفتی دیو دیده ماه نو دید

Чу девонаи зи ма нав барошуфт

چو دیوانه ز مه نو برآشفت

Дар он мастӣ ва он ошуфтагӣ хуфт

در آن مستی و آن آشفتگی خفت

Саҳаргаҳ чун ба одати гашти бедор

سحرگه چون به عادت گشت بیدار

Фитодаш чашм бар хурмоӣ бе хор

فتادش چشم بر خرمای بی‌خار

Арӯсӣ дид зебо , ҷони дарави баст

عروسی دید زیبا، جان درو بست

Танурии гарми ҳолеи нони дарави баст

تنوری گرم حالی نان درو بست

Нбиз талх гашта созгораш

نبیذِ تلخ گشته سازگارش

Шикастаи бӯса ӣ ширини хумораш

شکسته بوسه‌‌ی شیرین خمارش

Ниҳода бар даҳонаш соғари мл

نهاده بر دهانش ساغر مل

Шукуфта дар канораши хирмани гул

شکفته در کنارش خرمن گل

Ду мшгини тавқ дар ҳалқаши фитода

دو مشگین طوق در حلقش فتاده

Ду симини нор бар себаши ниҳода

دو سیمین نار بر سیبش نهاده

Бунафша бо шақоӣқ дар муноҷот

بنفشه با شقایق در مناجات

Шукр мегуфт фии алтохири офот

شکر می‌گفت فی‌التاخیر آفات

Чу абр аз пеш рӯй моҳ бархест

چو ابر از پیش روی ماه برخاست

Шикеби шоҳ низ аз роҳ бархест

شکیب شاه نیز از راه برخاست

Хирад бо рӯй хубон ношикеб аст

خرد با روی خوبان ناشکیب است

Шароби чинёни Монӣ фиреб аст

شراب چینیان مانی‌فریب است

Ба хузистон даромад хоҷаи сармаст

به خوزستان درآمد خواجه سرمست

Тбрзд май рабӯд ва қанд ме хаст

طبرزد می‌ربود و قند می‌خست

На хуштар зон сабӯҳии дидаи дида

نه خوشتر زان صبوحی دیده دیده

На субҳӣ зон муборактар дамида

نه صبحی زان مبارک‌تر دمیده

Сари аввал ба гул чидан дар омад

سر اول به گل چیدن در آمد

Чун гул зон рух ба хандидан дар омад

چو گل زان رخ به خندیدن در آمد

Пас онгаҳ ишқро овоза дар дод

پس آنگه عشق را آوازه در داد

Салои миваҳои тоза дар дод

صلای میوه‌های تازه در داد

Ки аз себу самани бади нақли созяш

که از سیب و سمن بد نقل سازیش

Гуҳӣ бо нор ва наргис рафт бозяш

گهی با نار و نرگس رفت بازیش

Гуҳии бози сипед аз дасти шаҳи ҷуст

گهی باز سپید از دست شه جَست

Тзрўи боғро бар сина бинишаст

تذرو باغ را بر سینه بنشست

Гуҳӣ аз баси нишоти ангези парвоз

گهی از بس نشاط‌انگیز پرواز

Кабӯтар чира шуд бар синаи боз

کبوتر چیره شد بر سینه باز

Гавазн мода мекушед бо шер

گوزن ماده می‌کوشید با شیر

Бар ӯ ҳам шер нар шуд оқибати чир

بر او هم شیر نر شد عاقبت چیر

Шигарфӣ кард ва то хозин хабар дошт

شگرفی کرد و تا خازن خبر داشت

Ба ёқӯт аз ақиқаши меҳри бардошт

به یاقوت از عقیقش مُهر برداشت

Буруни барад аз дили пари дард ӯ дард

برون برد از دل پر درد او درد

Баровард аз гул бегирд ӯ гирд

برآورد از گل بی گرد او گرد

Ҳисорӣ ёфт симини қуфл бар дар

حصاری یافت سیمین قفل بر در

Чу оби зиндагонии меҳр бар сар

چو آب زندگانی مُهر بر سر

На бонги пой мазлӯмон шунида

نه بانگ پای مظلومان شنیده

На дасти золимон бар ваии расида

نه دست ظالمان بر وی رسیده

Хаданги ғунча бо пайкон шудаи ҷуфт

خدنگ غنچه با پیکان شده جفت

Ба пайкони лаъли пайконеи ҳамеи сифт

به پیکان لعل پیکانی همی‌سفت

Магари шаҳи Хизр буду шаби сиёҳӣ

مگر شه خضر بود و شب سیاهی

Ки дар оби ҳаёти афканди моҳӣ

که در آب حیات افکند ماهی

Чу тахти пел шаҳ шуд таҳтаи оҷ

چو تخت پیل شه شد تخته عاج

Ҳисоб ишқ раст аз тахт ва аз тоҷ

حساب عشق رست از تخت و از تاج

Ба зарби дӯстӣ бар даст ме зад

به ضرب دوستی بر دست می‌زد

Дабиронаи яке дар шаст ме зад

دبیرانه یکی در شصت می‌زد

Нагӯям бар нишона тир ме шуд

نگویم بر نشانه تیر می‌شد

Рутаб беустихон дар шер ме шуд

رطب بی‌استخوان در شیر می‌شد

Шудаи чанбари миёнӣ бар миёнӣ

شده چنبر میانی بر میانی

Расида зон миёни ҷонӣ ба ҷонӣ

رسیده زان میان جانی به جانی

Чакидаи оби гул дар симгуни ҷом

چکیده آب گل در سیمگون جام

Шукри бгдохтаҳ дар мағзи бодом

شکر بگداخته در مغز بادام

Садаф бар шохи марҷони маҳди баста

صدف بر شاخ مرجان مهد بسته

Ба якҷои обу оташи аҳди баста

به یکجا آب و آتش عهد بسته

зи рангомезӣ он оташу об

ز رنگ‌آمیزی آن آتش و آب

Шабистон гашта пуршингарфу симоб

شبستان گشته پرشنگرف و سیماب

Шубони рӯзӣ ба тарк хоб гуфтанд

شبان‌روزی به تَرکِ خواب گفتند

Ба марворидҳо ёқӯт сифтанд

به مرواریدها یاقوت سفتند

Шубони рӯзӣ дигар хуфтанд мадҳуш

شبان‌روزی دگر خفتند مدهوش

Бунафша дар бару наргис дар оғӯш

بنفشه در بر و نرگس در آغوش

Ба якҷо ҳар ду чун тоўси хуфта

به یکجا هر دو چون طاووس خفته

Ки алҳақ хуш буд тоўси ҷуфта

که الحق خوش بود طاووس جفته

зи нӯшин хоб чун сар барграфтанд

ز نوشین خواب چون سر برگرفتند

Худоро офарин аз сар гирифтанд

خدا را آفرین از سر گرفتند

Ба оби андомро тодиб карданд

به آب اندام را تادیب کردند

Ниёйиши хонаро тартиб карданд

نیایش خانه را ترتیب کردند

зи дасти хоссагони пардаи шоҳ

ز دست خاصگان پرده شاه

Нашуд ранги арӯсӣ то ба як моҳ

نشد رنگ عروسی تا به یک ماه

Ҳмилоу самани тарку ҳумоюн

همیلا و سمن‌ترک و همایون

зи ҳинои дастҳоро карда гулгун

ز حنا دست‌ها را کرده گلگون

Малики рӯзӣ ба хилватгоҳ бинишаст

ملک روزی به خلوتگاه بنشست

Нишонди он лаъибатонро низ бар даст

نشاند آن لعبتان را نیز بر دست

Ба расми ороишӣ дар хӯрдашон кард

به رسم آرایشی در خوردشان کرد

зи гавҳари сурх ва аз зар зардашон кард

ز گوهر سرخ و از زر زردشان کرد

Ҳумоюнро ба шопӯр гузин дод

همایون را به شاپور گزین داد

Тбрзд хӯрду подош ангабин дод

طبرزد خورد و پاداش انگبین داد

Ҳмилоро нкисо ёр шуд рост

همیلا را نکیسا یار شد راست

Самани тарк аз барои борбади хост

سمن‌ترک از برای باربد خواست

Хутани хотуни з рӯй ҳикмату панд

ختن‌خاتون ز روی حکمت و پند

Бузурги умедро фармуд пайванд

بزرگ امید را فرمود پیوند

Пас онгаҳ дод бо ташрифу маншур

پس آنگه داد با تشریف و منشور

Ҳамаи малики маин бонӯ ба шопӯр

همه ملک مهین‌بانو به شاپور

Чу омад давлати шопӯр дар кор

چو آمد دولت شاپور در کار

Дар он давлат иморат кард бисёр

در آن دولت عمارت کرد بسیار

Аз он пас кори хусрави хуррамӣ буд

از آن پس کار خسرو خرمی بود

зи давлат бар муродаши ҳамдамӣ буд

ز دولت بر مرادش همدمی بود

Ҷавонӣу муроду подшоҳӣ

جوانی و مراد و پادشاهی

Азин багар ба ҳам бошад чаҳ хоҳӣ ? !

ازین به گر به‌هم باشد چه خواهی‌‌؟!

Набӯдӣ рӯзу шаб бебода ва равад

نبودی روز و شب بی‌باده و رود

Ҷаҳонро хӯрд ва боқӣ кард бадрӯд

جهان را خورد و باقی کرد بدرود

Ҷаҳон хӯрдан гузин кин хушгувораст

جهان خوردن گزین کاین خوشگوارست

Ғами кори ҷаҳон хӯрдан чаҳ кораст ? !

غم کار جهان خوردن چه کارست‌‌؟!‌

Ба хуши табъӣ ҷаҳон медод ва ме хӯрд

به خوش‌طبعی جهان می‌داد و می‌خورد

Қазои айши чандин сола ме кард

قضای عیش چندین ساله می‌کرد

Пас аз як чанд чун бедордили гашт

پس از یک چند چون بیداردل گشت

Аз он гстохрўииҳо хаҷали гашт

از آن گستاخرویی‌ها خجل گشت

Чу мӯяши дидаи бон бар оризи афканд

چو مویش دیده‌بان بر عارض افکند

Ҷавониро зи дидаи мӯӣ бар кунад

جوانی را ز دیده موی بر کند

з ҳастӣ то адами мӯе умед аст

ز هستی تا عدم مویی امید است

Магари кони мӯии худ мӯӣ сипед аст

مگر کان موی خود موی سپید است

Чу дар мӯӣ сиёҳ омад сипедӣ

چو در موی سیاه آمد سپیدی

Падед омад нишони ноумедӣ

پدید آمد نشان ناامیدی

Бунафшаи зулфро чандон диҳад тоб

بنفشه زلف را چندان دهد تاب

Ки бошад ёсуманро дида дар хоб

که باشد یاسمن را دیده در خواب

зи шаби чандон тавон дидани сиёҳӣ

ز شب چندان توان دیدن سیاهی

Ки бурноед фурӯғи субҳгоҳӣ

که برناید فروغ صبحگاهی

Ҳавои боғи чандоне буд гарм

هوای باغ چندانی بود گرم

Ки сабзиро сипедӣ дорад озарм

که سبزی را سپیدی دارد آزرم

Чу бар сабза фишонд барфи кофур

چو بر سبزه فشانَد برف کافور

Бо бод сард бошад боғи маъзӯр

به باد سرد باشد باغ معذور

Саги тозӣ ки оҳӯ гир гардад

سگ تازی که آهو گیر گردد

Бигирад оҳӯяш чун пер гардад

بگیرد آهویش چون پیر گردد

Камони тарк чун давр уфтад аз тир

کمان ترک چون دور افتد از تیر

Дафӣ бошад куҳан бо мутрибии пер

دفی باشد کهن با مطربی پیر

Чу гандумро сипедӣ дод рангаш

چو گندم را سپیدی داد رنگش

Шавад талх ар буд солии дирангаш

شود تلخ ار بود سالی درنگش

Чу гозр шӯй гардад ҷомаи хом

چو گازر شوی گردد جامه خام

Хӯрд миқрозаи миқрози ноком

خورد مقراضه مقراض ناکام

Бухори дег чун каф бар сари орад

بخار دیگ چون کف بر سر آرد

Ҳамаи матбах ба хокистари برارد

همه مطبخ به خاکستر برآرد

Сиёҳи матбахиро гӯ миндиш

سیاه مطبخی را گو میندیش

Ки дории Асияе низ дар пеш

که داری آسیایی نیز در پیش

Агар дар матбахат номаст анбар

اگر در مطبخت نامست عنبر

Шӯй дар Асияи кофури пайкар

شوی در آسیا کافور پیکر

Бар онкас ки Асияи гардии нишонд

بر آنکس که‌آسیا گردی نشانَد

Намонад гирд чун худро фишонд

نمانَد گرد چون خود را فشاند

Касе кофтад бар ӯ зини Асияи гирд

کسی کافتد بر او زین آسیا گرد

Ба сад дарё нишоед ғусл ӯ кард

به صد دریا نشاید غسل‌ِ او کرد

Ҷавонӣ чист ? савдоеаст дар сар

جوانی چیست‌‌؟ سودایی است در سر

Вазони савдои таманноеи муяссар

وزان سودا تمنایی میسر

Чу перӣ бар вилояти гашти волӣ

چو پیری بر ولایت گشت والی

Бурун кард аз сари он савдо ба солӣ

برون کرد از سر آن سودا به‌سالی

Ҷавонӣ гуфт периро чаҳ тадбир ?

جوانی گفت پیری را چه تدبیر‌‌؟

Ки ёр аз ман гурезад чун шавам пер

که یار از من گریزد چون شوم پیر‌‌

Ҷавобаш дод пери нағзи гуфтор

جوابش داد پیر نغز گفتار

Ки дар перии ту худ бигурезӣ аз ёр

که در پیری تو خود بگریزی از یار

Бар он сари космони симоби резад

بر آن سر کاسمان سیماب ریزد

Чу симоб аз бути симини гурезад

چو سیماب از بت سیمین گریزد

Сияҳи мӯеи ҷавонро ғам задойад

سیه‌مویی جوان را غم زداید

Ки дар чашми сиёҳон ғам наёяд

که در چشم سیاهان غم نیاید

Ғам аз зангӣ бигардонад илм ро

غم از زنگی بگرداند علم را

Надонад ҳеҷ зангии номи ғам ро

نداند هیچ زنگی نام غم را

Сиёҳии тўтёии чашм аз онаст

سیاهی توتیای چشم از آنست

Ки фаррош раҳ Ҳиндӯстонаст

که فراش ره هندوستانست

Мхсб эй сар ки перӣ дар сар омад

مخسب ای سر که پیری در سر آمد

Сипоҳи субҳгоҳ аз дар дар омад

سپاه صبحگاه از در در آمد

з пунба шуд биногвашати кафани пӯш

ز پنبه شد بناگوشت کفن‌پوش

Ҳануз ин пунбаи беруни норай аз гӯш

هنوز این پنبه بیرون ناری از گوش

Чу хусрав дар бунафша ёсуман ёфт

چو خسرو در بنفشه یاسمن یافت

зи перӣ дар ҷавонии ёс ман ёфт

ز پیری در جوانی یاس من یافت

Агарчӣ неки аҳдӣ пеша ме кард

اگرچه نیک عهدی پیشه می‌کرد

Ҷаҳони бадаҳд буд андеша ме кард

جهان بدعهد بود اندیشه می‌کرد

Гуҳӣ бар тахт заррин нарад май бохт

گهی بر تخت زرین نرد می‌باخت

Гуҳии шабдизро чун бахт май тохт

گهی شبدیز را چون بخت می‌تاخت

Гуҳӣ мекард шаҳди борбади нӯш

گهی می‌کرد شهد باربد نوش

Гуҳӣ май гашт бо ширини ҳам оғӯш

گهی می‌گشت با شیرین هم آغوش

Чу тахту борбади ширину шабдиз

چو تخت و باربد شیرین و شبدیز

Бишуд ҳар чори нузҳатгоҳи парвиз

بشد هر چار نزهتگاه پرویز

Азон хоби гузашта ёдаш омад

ازان خواب گذشته یادش آمد

Харобӣ дар дил ободаш омад

خرابی در دل آبادش آمد

Чу медонист каз хокӣу обӣ

چو می‌دانست کز خاکی و آبی

Ҳар онч обод шуд гирад харобӣ

هر آنچ آباد شد گیرد خرابی

Маи нав то ба бадарӣ нур гирад

مه نو تا به بدری نور گیرد

Чу дар бадарӣ расад нуқсони пазирад

چو در بدری رسد نقصان پذیرد

Дарахти мива то хомаст хезад

درخت میوه تا خامست خیزد

Чу гардад пухтаи ҳоле бар бирезад

چو گردد پخته حالی بر بریزد