Соқӣ ба куҷо ки май пурситам
ساقی به کجا که می پرستم
То соғар медиҳад ба дастам
تا ساغر می دهد به دستم
Он май ки чу ашки ман зулол аст
آن می که چو اشک من زلال است
Дар мазҳаби ошиқон ҳалол аст
در مذهبِ عاشقان حلال است
Дар май ба умеди он занами чанг
در می به امید آن زنم چنگ
То бози кушояди ин дили танг
تا باز گشاید این دلِ تنگ
Ширӣ аст нишаста бар гузаргоҳ
شیری است نشسته بر گذرگاه
Хоҳам ки зи шер гум кунам роҳ
خواهم که ز شیر گم کنم راه
Зини пеш нишотӣ озмудам
زین پیش نشاطی آزمودم
Имрӯз на онкасам ки будам
امروز نه آنکسم که بودم
Ин низ чу бугзарад зи дастам
این نیز چو بگذرد ز دستم
Оҷизтар аз ин шавам ки ҳастам
عاجزتر از این شوم که هستم
Соқӣ ба мановар он май лаъл
ساقی به من آور آن میِ لعل
КоФкнди сухан дар оташами наъл
کافکنْد سخن در آتشم نعل
Он май ки гиреҳи гушой кор аст
آن می که گرهگشای کار است
Бо рӯҳ чу рӯҳ созгор аст
با روح چو روح سازگار است
Гар шуд падарам ба суннати ҷад
گر شد پدرم به سنّتِ جد
Юсуфи писар зкӣ мӯед
یوسف پسرِ زکی موید
Бо давр ба доварӣ чаҳ кӯшам ?
با دور به داوری چه کوشم؟
Давраст на ҷавр чун хурӯшам ?
دورست نه جور چون خروشم؟
Чун дар падарон рафта дидам
چون در پدران رفته دیدم
Арақи падарии з дил буридам
عرقِ پدری ز دل بریدم
То ҳарчӣ расад зи неши он нӯш
تا هرچه رسد ز نیش آن نوش
Дорам ба фаризаи тани фаромӯш
دارم به فریضه تن فراموش
Соқии манишин ба ман даҳ он май
ساقی منشین به من ده آن می
Каз хӯн фусурда баркашад хуй
کز خون فسرده برکشد خوی
Он май ки чу гунг аз он банушад
آن می که چو گنگ از آن بنوشد
Нутқаш ба мизоҷ дар баҷушад
نطقش به مزاج در بجوشد
Гар модари ман раиса кард
گر مادر من رئیسهٔ کُرد
Модари сифатонаи пеши ман мард
مادر صفتانه پیش من مرد
Аз лобагарӣ киро кунам ёд ?
از لابهگری که را کنم یاد؟
То пеши ман орадаш ба фарёд
تا پیش من آردش به فریاد
Ғами бештар аз қиёс хӯрд аст
غم بیشتر از قیاسِ خورد است
Гирдобаи фузуни зи қад мард аст
گردابه فزون ز قدِ مرد است
Зон бештараст коси ин дард
زان بیشتر است کاس این درد
Конро ба ҳазор дам тавон хӯрд
کانرا به هزار دم توان خوَرد
Бо ин ғаму дард бе канора
با این غم و درد بیکناره
Доруӣ Фромшӣаст чора
داروی فرامشی است چاره
Соқии паии боргим риш аст
ساقی پی بارگیم ریش است
Май даҳ ки раҳи раҳил пеш аст
می ده که ره رحیل پیش است
Он май ки чу шӯр дар сари орад
آن می که چو شور در سرآرد
Аз пои ҳазор сари برارد
از پای هزار پَر برآرد
Гар хоҷаи умр ки холи ман буд
گر خواجه عُمَر که خال من بود
Холӣ шуданаши ваболи ман буд
خالی شدنش وبال من بود
Аз талхи гўорӣ нўолаҳ ам
از تلخ گواری نوالهام
Дар ноӣ гулӯи шикаст нола ам
در نای گلو شکست نالهام
Май тарсам аз ин кабӯди занҷир
میترسم از این کبود زنجیر
Ки афғон кунам ӯ шавад гаулӯгир
کهافغان کنم او شود گلوگیر
Соқии зи хами шароби хона
ساقی ز خُم شرابخانه
Пеш ор меӣ чу нори дона
پیش آر میی چو ناردانه
Он май ки муҳӣти бахш кишт аст
آن می که محیطبخشِ کشت است
Ҳамшираи шира биҳишт аст
همشیرهٔ شیرهٔ بهشت است
То кӣ дами аҳл , аҳли дами кӯ ?
تا کی دم اهل، اهل دم کو؟
Ҳамроҳи куҷо ва ҳам қадами кӯ ?
همراه کجا و هم قدم کو؟
Наҳиллӣ ки ба шаҳд хуррамӣ кард
نحلی که به شهد خرمی کرد
Он шаҳди з рӯй ҳамдамӣ кард
آن شهد ز روی همدمی کرد
Пела ки бришмин кулоҳ аст
پیله که بریشمین کلاه است
Аз ёрии ҳамдамон роҳ аст
از یاری همدمان راه است
Аз шодӣ ҳамдамон кашад мӯр
از شادیِ همدمان کِشد مور
Онро ки азуи фузун буд зӯр
آنرا که ازو فزون بود زور
Бо ҳар ки дарини раҳеи ҳам овоз
با هر که دراین رهی هم آواز
Дар парда ӯ навои ҳамеи соз
در پردهٔ او نوا همی ساز
Дар пардаи ин таронаи танг
در پردهٔ این ترانه تنگ
Хориҷ буд ар ндонӣ оҳанг
خارج بود ار ندانی آهنگ
Дар чин на ҳама ҳарир бофанд
در چین نه همه حریر بافند
Гуҳи ҳалаи гуҳӣ ҳасир бофанд
گه حله گهی حصیر بافند
Дар ҳар чаҳ аз эътидол ёрӣ аст
در هر چه از اعتدال یاری است
Анҷомаши он ба созгорӣ аст
انجامِشِ آن به سازگاری است
Ҳар равад ки бо Гана насозад
هر رود که با غنا نسازد
Барад чу Ганагараш навозад
بُرَّد چو غناگرش نوازد
Соқӣ май машк буи бурдор
ساقی می مشکبوی بردار
Банд аз ман чора ҷӯй бурдор
بند از منِ چارهجوی بردار
Он май ки усора ҳаёт аст
آن می که عصارهٔ حیات است
Бокӯраи кӯза набот аст
باکورهٔ کوزهٔ نبات است
Зоин хонаи хоки пӯш то кӣ ?
زاین خانهٔ خاک پوش تا کی؟
Зон хӯрдани заҳру нӯш то кӣ ?
زان خوردن زهر و نوش تا کی؟
Он хона анкабут бошад
آن خانهٔ عنکبوت باشد
Кови бандади захму гуҳи харошад
کاو بندد زخم و گه خراشد
Гуҳ бар магасӣ кунад шабихун
گه بر مگسی کند شبیخون
Гуҳи даст касе раҳанд аз хӯн
گه دست کسی رهاند از خون
Чун пела бабанд хонаро дар
چون پیله ببند خانه را در
То дар шаби хоб , хуш наҳй сар
تا در شبِ خواب، خوش نهی سر
Ин хона ки хона вабол аст
این خانه که خانهٔ وبال است
Пайдост ки вақф чанд сол аст
پیداست که وقف چند سال است
Соқии з майу нишоти манишин
ساقی ز می و نشاط منشین
Май талхи даҳу нишоти ширин
می تلخ ده و نشاط شیرین
Он май ки чунон ки ҳол мард аст
آن می که چنان که حال مرد است
Зоҳир кунад ончӣ дар навард аст
ظاهر کند آنچه در نورد است
Чун мор макун ба саркашии майл
چون مار مکن به سرکشی میل
Коинҷои зи қафо ҳаме расад сайл
کاینجا ز قفا همیرسد سیل
Гар ҳафт сарат чу аждаҳо ҳаст
گر هفت سرت چو اژدها هست
Ҳар ҳафт сарат ниҳанд бар даст
هر هفت سرت نهند بر دست
Багар хатарӣ чунон насанҷӣ
به گر خطری چنان نسنجی
Каз вай чу биўФтӣу биринҷӣ
کز وی چو بیوفتی، برنجی
Дар вақти фурӯ фитодан аз бом
در وقت فرو فتادن از بام
Сад газ набӯд чунонкии як гом
صد گز نبُوَد چنانکه یک گام
Хокии шӯ ва аз хатар миндиш
خاکی شو و از خطر میندیش
Хок аз се гуҳар ба сокинии пеш
خاک از سه گهر به ساکنی پیش
Ҳар гавҳарӣ арча тобнок аст
هر گوهری ارچه تابناک است
Манзуртарин ҷумла хок аст
منظورترین جمله خاک است
ӯ ҳаст падед дар се ҳам кор
او هست پدید در سه هم کار
Ваон ҳар се дар ӯст нопадедор
وان هر سه در اوست ناپدیدار
Соқӣ май лола ранг баргир
ساقی می لاله رنگ برگیر
Насафӣ ба навой чанг баргир
نصفی به نوای چنگ برگیر
Он май ки мунодӣ сабӯҳ аст
آن می که منادی صبوح است
Ободкни сарой рӯҳ аст
آبادکنِ سرایِ روح است
То кӣ ғами норасида хӯрдан ?
تا کی غم نارسیده خوردن؟
Донистан ва ношунида кардан
دانستن و ناشنیده کردن
Багар суханам ба ёди дорӣ
به گر سخنم به یاد داری
Вази умри гузаштаи ёди норай
وز عمر گذشته یاد ناری
Он умр шуда ки пеш хӯрд аст
آن عمر شده که پیش خورد است
Пиндор ҳануз дар навард аст
پندار هنوز در نورد است
Ҳам бар варақи гузаштаи гираш
هم بر ورق گذشته گیرش
Вокрдаҳ ва дар набшаи гираш
واکرده و در نبشته گیرش
Ингор ки ҳафт сабъ хондӣ
انگار که هفت سبع خواندی
ё ҳафт ҳазор сол монадӣ
یا هفت هزار سال ماندی
Охир на чу муддати аспри гашт
آخر نه چو مدت اِسپری گشت
Он ҳафт ҳазор сол бигузашт ?
آن هفت هزار سال بگذشت؟
Чун қомати мо барои ғарқ аст
چون قامت ما برای غرق است
Кӯтоҳу дарозро чаҳ фарқаст ?
کوتاه و دراز را چه فرق است؟
Соқӣ ба сабӯҳи бомдодам
ساقی به صبوح بامدادم
Май даҳ ки нахурда нӯши бодам
می ده که نخورده نوش بادم
Он май ки чу офтоб гирад
آن می که چو آفتاب گیرد
Зу чашмаи хушк об гирад
زو چشمهٔ خشک آب گیرد
То чанд чу яхи фусурда бӯдан
تا چند چو یخ فسرده بودن
Дар об чу мӯши мурда бӯдан ?
در آب چو موش مرده بودن؟
Чун гул бигзор нарми хуӣ
چون گل بگذار نرمخویی
Бигузар чу бунафша аз дурӯе
بگذر چو بنفشه از دورویی
Ҷое бошад ки хор бояд
جایی باشد که خار باید
Девонагӣ эй ба кор бояд
دیوانگیای به کار باید
Кардӣ харакӣ ба каъба гум кард
کُردی خرکی به کعبه گم کرد
Дар каъбаи давид ва аштлм кард
در کعبه دوید و اُشتلُم کرد
Кин бодияро раҳе дароз аст
کاین بادیه را رهی دراز است
Гуми гаштани хари зи ман чаҳ розаст ?
گم گشتن خر ز من چه راز است؟
Ин гуфт ва чу гуфт боз пас дид
این گفت و چو گفت باز پس دید
Хар дид ва чу дид хар бихандед
خر دید و چو دید خر بخندید
Гуфтои хуррам аз миёнаи гум буд
گفتا خرم از میانه گم بود
ВоёФтнш ба аштлм буд
وایافتنش به اشتلم بود
Гар аштлмӣ намезад он кард
گر اشتلمی نمیزد آن کُرد
Хар мешуду бор низ май барад
خر میشد و بار نیز میبرد
Ин даҳ ки ҳисор биҳшон аст
این دِه که حصارِ بیهُشان است
Иқтоъи даҳ забун кашон аст
اقطاعدهِ زبونکُشان است
Бе шери дилӣ басар наёяд
بیشیردلی بسر نیاید
Вази гови дилон ҳунар наёяд
وز گاودلان هنر نیاید
Соқӣ май ноб дар қадаҳи рез
ساقی میِ ناب در قدح ریز
Обӣ бизан оташии барангез
آبی بزن آتشی برانگیز
Он май ки чу рӯй санг шавед
آن می که چو رویِ سنگ شوید
Ёқӯти з рӯй санги равед
یاقوت ز رویِ سنگ روید
Поини талаби хасон чаҳ бошӣ ?
پایینطلب ِخسان چه باشی؟
Дасти хуши нокасон чаҳ бошӣ ?
دست خوش ناکسان چه باشی؟
Гардан чаҳ наҳй ба ҳар қафое ?
گردن چه نهی به هر قفایی؟
Розӣ чаҳ шӯй ба ҳар ҷафое ?
راضی چه شوی به هر جفایی؟
Чун кӯҳи блндпштӣ Эй кун
چون کوه بلندپشتیای کن
Бо нарми ҷаҳони дуруштӣ Эй кун
با نَرمِ جهان درشتیای کن
Чун сӯсан агар ҳарири бофӣ
چون سوسن اگر حریر بافی
Дардии хурӣ аз замини софӣ
دُردی خوری از زمین صافی
Хории халали дарунии орад
خواری خللِ درونی آرد
Бидодкшии забунии орад
بیدادکِشی زبونی آرد
намебош чу хори ҳарба бар дӯш
میباش چو خار حربه بر دوش
То хирмани гули кашӣ дар оғӯш
تا خرمن گل کشی در آغوش
Неру шиканаст ҳайфу бедод
نیرو شکن است حیف و بیداد
Аз ҳайфи бимиради одамизод
از حیف بمیرد آدمیزاد
Соқии манишин ки рӯз дайр аст
ساقی منشین که روز دیر است
Май даҳ ки серуми зи шуғл сайр аст
می ده که سرم ز شغل سیر است
Он май ки чароғ раҳравон шуд
آن می که چراغ رهروان شد
Ҳар пер ки хӯрд аз ӯ ҷавон шуд
هر پیر که خورد از او جوان شد
Бо як ду се ринди лоуболӣ
با یک دو سه رند لاابالی
Роҳии талаб аз ғурури холӣ
راهی طلب از غرور خالی
Бо зарра нишин чу нури хуршед
با ذره نشین چو نور خورشید
Ту кӣу нишотгоҳи ҷамшед ?
تو کی و نشاطگاه جمشید
Бигзор маоши подшоҳӣ
بگذار معاش پادشاهی
Коўоргӣ оварад сипоҳӣ
کاوارگی آورد سپاهی
Аз суҳбат Подшаҳ бипарҳез
از صحبت پادشه بپرهیز
Чун пунбаи хушк аз оташи тез
چون پنبهٔ خشک از آتش تیز
Зон оташ агарчӣ пари з нур аст
زان آتش اگرچه پر ز نور است
Эмин буд он касе ки давр аст
ایمن بود آن کسی که دور است
Парвона ки нур шамъаш афрӯхт
پروانه که نور شمعش افروخت
Чун базм нишин шамъ шуд сӯхт
چون بزمنشین شمع شد سوخت
Соқии нафасами з ғам фурӯбаст
ساقی نفسم ز غم فروبست
Май даҳ ки ба май зи ғам тавон раст
می ده که به می ز غم توان رست
Он май ки сафоӣ сим дорад
آن می که صفای سیم دارد
Дар дили асарӣ азим дорад
در دل اثری عظیم دارد
Дил на ба насиби хоссаи хеш
دل نِه به نصیبِ خاصهٔ خویش
Хоидани ризқ кас миндиш
خاییدنِ رزقِ کس میندیش
Бар гардад бахт аз он сабки рой
بر گردد بخت از آن سبکرای
КоФзўни зи гилӣм худ кашад пой
کافزون ز گلیم خود کشد پای
Мурғӣ ки на авҷ хеш гирад
مرغی که نه اوج خویش گیرد
Ҳанҷори ҳалок пеш гирад
هنجار هلاک پیش گیرد
Марӣ ки на роҳи худ бсичд
ماری که نه راه خود بسیچد
Аз печиши кор худ бипечад
از پیچش کار خود بپیچد
Зоҳид ки кунад силаҳи пӯшӣ
زاهد که کند سلاحپوشی
Силӣ хӯрд аз зиёда кӯшӣ
سیلی خورد از زیادهکوشی
Рӯбаҳ ки занад тапонча бо шер
روبه که زند تپانچه با شیر
Доне ки ба даст кист шамшер
دانی که به دست کیست شمشیر
Соқӣ май мғзҷўши дарда
ساقی می مغزجوش درده
Ҷомӣ ба салои нӯши дарда
جامی به صلای نوش درده
Он май ки калиди ганҷ шодӣ аст
آن می که کلید گنج شادی است
Ҷони доруии ганҷ киқбодӣ аст
جانداروی گنج کیقبادی است
Хурсандиро ба табъ дар банд
خرسندی را به طبع در بند
намебош бидонча ҳаст хурсанд
میباش بدانچه هست خرسند
Ҷузи одамиён ҳрончаҳ ҳастанд
جز آدمیان هرآنچه هستند
Бар шақа қонеъӣ нишастанд
بر شِقهٔ قانعی نشستند
Дар ҷустани ризқ худ шитобанд
در جستن رزق خود شتابند
Созанд бидон қадар ки ёбанд
سازند بدان قدر که یابند
Чун ваҷҳ кифоятӣ надоранд
چون وجه کفایتی ندارند
Ёрои шикоятӣ надоранд
یارای شکایتی ندارند
Он одамӣаст каз далерӣ
آن آدمی است کز دلیری
Куфри оради вақти ним сирӣ
کفر آرد وقت نیم سیری
Гар фӯт шавад яке нўолаҳи ш
گر فوت شود یکی نوالهش
Бар чарх расад нафиру нолаи ш
بر چرخ رسد نفیر و نالهش
Гар тар шавадаш ба қатрае бом
گر تر شودش به قطرهای بام
Дар абр забон кашад ба дашном
در ابر زبان کشد به دشنام
Вари як ҷӯи санг тоб гирад
ور یک جو سنگ تاب گیرد
Харсанг дар офтоб гирад
خرسنگ در آفتاب گیرد
Шарти равиши он буд ки чун нур
شرط روش آن بود که چون نور
Золоиши неку бади шӯии давр
زالایش نیک و بد شوی دور
Чун оби з рӯй ҷони навозӣ
چون آب ز روی جاننوازی
Бо ҷумлаи ранг ҳо бисозӣ
با جملهٔ رنگها بسازی
Соқии зи раҳ баҳона бархез
ساقی ز ره بهانه برخیز
Пеши ор мемуғона бархез
پیش آر می مغانه برخیز
Он май ки ба базм ноз бахшад
آن می که به بزم ناز بخشد
Дар разми силаҳ ва соз бахшад
در رزم سلاح و ساز بخشد
Афсурда мабош агар на сангӣ
افسرده مباش اگر نه سنگی
Раҳвортар ой агар на лангӣ
رهوارتر آی اگر نه لنگی
Гирд аз сар ин намад фурӯи рўб
گَرد از سر این نمد فرو روب
Пое ба сар намад Фрўкўб
پایی به سر نمد فروکوب
Дар рақси раванда чун фалак бош
در رقص رونده چون فلک باش
Гӯи ҷумлаи роҳи пар хск бош
گو جملهٔ راه پر خسک باش
Мураккаб бидиҳ ва пиёдагӣ кун
مرکب بده و پیادگی کن
Силии хур ва рўгшодгӣ кун
سیلی خور و روگشادگی کن
Бори ҳама май каш ар туоне
بار همه میکش ار توانی
Беҳтар чаҳ зи боркаши раҳоне ?
بهتر چه ز بارکشرهانی؟
То чун ту беафтӣ аз сари кор
تا چون تو بیفتی از سر کار
Сифти ҳамаи кас туро кашад бор
سفت همه کس ترا کشد بار
Соқӣ меарғавонӣам даҳ
ساقی می ارغوانیام ده
Ёрии даҳ зиндагонӣам даҳ
یاریدهِ زندگانیام ده
Он май ки чу бо мизоҷ созад
آن میکه چو با مزاج سازد
Ҷон тоза кунад ҷигари навозад
جان تازه کند جگر نوازد
Зини домгаҳ эътикоф бигушоӣ
زین دامگه اعتکاف بگشای
Бар аҷзи худ эътироф бинмоӣ
بر عجز خود اعتراف بنمای
Дар роҳи телии бад-ӣни баландӣ
در راه تلی بدین بلندی
Густох машав ба зўрмндӣ
گستاخ مشو به زورمندی
Бо як сипари дарида чун гул
با یک سپرِ دریده چون گل
То чанд шағаб кунӣ чу булбул ?
تا چند شغب کنی چو بلبل؟
Раҳи пар шиканаст пар бияфкан
ره پر شکن است پر بیفکن
Теғаст қавӣ , сипар бияфкан
تیغ است قوی، سپر بیفکن
То борагии ту пеш тозад
تا بارگیِ تو پیش تازد
Сарбори ту чарх беш созад
سربار تو چرخ بیش سازد
Якбора беафт азин саворӣ
یکباره بیفت ازین سواری
То ёбии роҳи растгорӣ
تا یابی راه رستگاری
Бинӣ ки чу ма шикаста гардад
بینی که چو مه شکسته گردد
Аз уқдаи рухам руста гардад
از عقدهٔ رَخم رسته گردد
Соқӣ ба нафас расед ҷонам
ساقی به نفس رسید جانم
Тар кун ба зулол май даҳонам
تر کن به زلال می دهانم
Он меки нахурда ҷой ҷон аст
آن می که نخورده جای جان است
Чун хӯрда шавад давоӣ ҷон аст
چون خورده شود دوای جان است
Фориғи манишин ки вақт кӯч аст
فارغ منشین که وقت کوچ است
Дар худ мангар ки чашм лӯч аст
در خود منگر که چشم لوچ است
Ту обилаи пойу роҳи душвор
تو آبلهپای و راه دشوار
эй пораи кор чун буд кор ?
ای پارهٔ کار چون بود کار؟
ё рахти худ аз миёна барбанд
یا رخت خود از میانه بربند
ё дар ба рухи замонаи дарбанд
یا در به رخِ زمانه دربند
Суҳбат чу ғалла намедиҳад боз
صحبت چو غله نمیدهد باز
Ҷон дар ғаллаи дон хилват андоз
جان در غلهدان خلوت انداز
Бе нақши саҳифа чанд хуоне ?
بینقش صحیفه چند خوانی؟
Бе оби сафина чанд ронӣ ?
بیآب سفینه چند رانی؟
Он ба ки нзомё дар ин роҳ
آن به که نظامیا در این راه
Бар чашмаи занӣ чу Хизри харгоҳ
بر چشمه زنی چو خضر خرگاه
Сероби шӯй чу дар макнун
سیراب شوی چو دُر مکنون
Аз оби зулоли ишқи маҷнӯн
از آب زلال عشق مجنون