Чун роҳи диёри дӯсти бастанд

چون راه دیار دوست بستند

Бар ҷӯии бурӣдаи пули шикастанд

بر جوی بریده پل شکستند

Маҷнӯни зи машаққати ҷудоӣ

مجنون ز مشقت جدایی

Кардӣ ҳамаи шаби ғазали сарое

کردی همه شب غزل‌سرایی

Ҳрдми зи диёри хеши пӯён

هر دم ز دیار خویش پویان

Бар наҷад шудӣ сурӯди гӯйон

بر نجد شدی سرودگویان

Ёрии ду се аз пас аўФтодаҳ

یاری دو سه از پس اوفتاده

Чун ӯ ҳамаи ъўру саргушода

چون او همه عور و سرگشاده

Савдо зада замона гашта

سودا زدهٔ زمانه گشته

Дар расвоӣ фасона гашта

در رسوایی، فسانه گشته

Хуишони ҳама дар шикоят ӯ

خویشان همه در شکایت او

Ғамгини падар аз ҳикоят ӯ

غمگین پدر از حکایت او

Пандаш доданд ва панд нишнид

پندش دادند و پند نشنید

Гуфтанд фасона чанд нишнид

گفتند فسانه چند نشنید

Панд ар чаҳ ҳазор сӯдманд аст

پند ار چه هزار سودمند است

Чун ишқ омад чаҳ ҷой пандаст ?

چون عشق آمد چه جای پند است‌؟

Мискин падараш бимонада дар банд

مسکین پدرش بمانده در بند

Ранҷури дил аз барои фарзанд

رنجور دل از برای فرزند

Дар пардаи он хаёли бозӣ

در پردهٔ آن خیال‌بازی

Бечора шудаи зи чора созӣ

بیچاره شده ز چاره‌سازی

Пурсед зи муҳаррамони хона

پرسید ز محرمان خانه

Гуфтанд якояки ин фасона

گفتند یکایک این فسانه

Кови дил ба фалон арӯс дода сет

کاو دل به فلان عروس داده‌ست

Каз пардаи чунин ба дар фитодаи сет

کز پرده چنین به در فتاده‌ست

Чун қисса шунид қасд он кард

چون قصه شنید قصد آن کرد

Каз чеҳра гул фишонд он гирд

کز چهرهٔ گل فشانَد آن گرد

Он дар ки ҷаҳон бадв фурӯзад

آن دُر که جهان بدو فروزد

Бар тоҷи мурод худ бидӯзад

بر تاج مراد خود بدوزد

Вони зинати қавмро ба сад зин

وآن زینت قوم را به صد زین

Хоҳад з барои қурраи алъайн

خواهد ز برای قره‌العین

Перони қабӣла низ як сар

پیران قبیله نیز یک‌سر

Бастанди барони муроди маҳзар

بستند برآن مراد محضر

Кон дар насуфтаро дарони сифт

کآن دُر نسفته را در آن سُفت

Бо гавҳари тоқ худ кунад ҷуфт

با گوهر طاق خود کند جفت

Як равия шуд он гуруҳро рой

یک‌رویه شد آن گروه را رای

Ки оҳанг сафар кунанд аз онҷоӣ

کآهنگ سفر کنند از آن جای

Аз роҳи никоҳ агар тавонанд

از راه نکاح اگر توانند

Он шефтаро ба ма расонанд

آن شیفته را به مه رسانند

Чун Сайиди омирӣ чунон дид

چون سیّد عامری چنان دید

Аз гиряи гузашт ва боз хандид

از گریه گذشت و باز خندید

Бо анҷуманӣ бузург бархест

با انجمنی بزرگ برخاست

Кард аз ҳама рӯй барги раҳи рост

کرد از همه روی برگ ره راست

Ороста бо чунон гуруҳе

آراسته با چنان گروهی

намерафт ба беҳтарини шикваӣ

می‌رفت به بهترین شکوهی

Чун аҳли қабӣлаи дили ором

چون اهل قبیلهٔ دل‌آرام

Огоҳ шуданд хос то ом

آگاه شدند خاص تا عام

Рафтанди бурун ба мизбонӣ

رفتند برون به میزبانی

Аз роҳи вафоу меҳрбонӣ

از راه وفا و مهربانی

Дар манзили меҳр пай фишурданд

در منزل مهر پی فشردند

Вон назул ки буд пеши бурданд

وآن نُزل که بود پیش بردند

Бо Сайиди омирӣ ба як бор

با سید عامری به یک بار

Гуфтанд чаҳ ҳоҷатаст пеши ор

گفتند چه حاجت است پیش‌آر

Мақсӯд бигӯ , ки пос дорем

مقصود بگو‌، که پاس داریم

Дар додан он сипос дорем

در دادن آن سپاس داریم

Гуфто ки муродам ошноӣ аст

گفتا که مرادم آشنایی است

Онҳами зи паии ду равшаноӣ аст

آنهم ز پی دو روشنایی است

Вонгаҳи падари арӯсро гуфт

وآن گه پدر عروس را گفت

Ки оростаи боди ҷуфт бо ҷуфт

کآراسته باد جفت با جفت

Хоҳам ба тариқи меҳру пайванд

خواهم به طریق مهر و پیوند

Фарзанди турои зи баҳри фарзанд

فرزند تو را ز بهر فرزند

Кин ташнаи ҷигар ки рег зода аст

کاین تشنه‌جگر که ریگ‌زاده است

Бар чашмаи ту назар ниҳода аст

بر چشمهٔ تو نظر نهاده است

Ҳар чашма ки об лутф дорад

هر چشمه که آب لطف دارد

Чун ташна хӯрд ба ҷони гўорд

چون تشنه خورد به جان گوارد

Зинсон ки ман ин мурод ҷӯям

زین‌سان که من این مراد جویم

Хиҷлат набарам брончаҳ гӯям

خجلت نبَرَم بر آن چه گویم

Маърӯфтарин ин замона

معروف‌ترین این زمانه

Доне ки манам дарини миёна

دانی که منم در این میانه؟

Ҳам ҳишмат ва ҳам хазина дорам

هم حشمت و هم خزینه دارم

Ҳам олати меҳр ва кӣна дорам

هم آلت مهر و کینه دارم

Ман дар хуррам ва ту дар фурӯшӣ

من دُر خرم و تو دُر فروشی

Бифурӯш матоъ агар бҳўшӣ

بفروش متاع اگر بهوشی

Чандон ки баҳо кунӣ падедор

چندان که بها کنی پدیدار

Ҳастам ба зёдтии харидор

هستم به زیادتی خریدار

Ҳар нақд ки он буд баҳоӣ

هر نقد که آن بود بهایی

Бифурӯш чу омадаш равое

بفروش چو آمدش روایی

Чун гуфта шуд ин ҳадиси фаррух

چون گفته شد این حدیث فرخ

Додаш падари арӯси посух

دادش پدر عروس پاسخ

Кин гуфта на барқарор хеш аст

کاین گفته نه برقرار خویش است

Май гӯи ту фалак ба кор хеш аст

می‌گو تو فلک به کار خویش است

Гарчи сухани обдори байнам

گر چه سخن آب‌دار بینم

Бо оташи тез кӣ нишинам ?

با آتش‌ِ تیز کی نشینم‌؟

Гар дӯстӣ ӣӣ дарин шумор аст

گر دوستی‌یی دراین شمار است

Душмани комяш садҳазор аст

دشمن کامیش صدهزار است

Фарзанди ту гарчи ҳаст пидром

فرزند تو گرچه هست پدرام

Фаррух набӯд , чу ҳаст худком

فرخ نبوَد‌، چو هست خودکام

Девонагӣ ӣӣ ҳамеи намояд

دیوانگی‌یی همی نماید

Девонаи ҳариф мо нишоед

دیوانه حریف ما نشاید

Аввал ба дуо аноятӣ кун

اول به دعا عنایتی کن

Вонгаҳи зи вафо ҳикоятӣ кун

وآن گه ز وفا حکایتی کن

То ӯ нашавад дурусти гавҳар

تا او نشود درست‌گوهر

Ин қисса нагуфтанӣаст дигар

این قصه نگفتنی است دیگر

Гавҳар ба халал харид натавон

گوهر به خلل خرید نتوان

Дар ришта халал кашид натавон

در رشته خلل کشید نتوان

Доне ки араб чаҳ айби ҷӯянд ? !

دانی که عرب چه عیب جویند‌؟

Ин кор кунам маро чаҳ гӯйанд ? !

این کار کنم مرا چه گویند‌؟‌‌

Бо ман бикун ин сухани фаромӯш

با من بکن این سخن فراموش

Хатмаст барӣну гашти хомӯш

ختم است بر این و گشت خاموش

Чун омирён сухан шуниданд

چون عامریان سخن شنیدند

Ҷузи боз шудан дарӣ надиданд

جز باز شدن دری ندیدند

Навмед шудаи зи пеши рафтанд

نومید شده ز پیش رفتند

Озурда ба ҷои хеши рафтанд

آزرده به جای خویش رفتند

Ҳар як чу ғариби ғами расида

هر یک چو غریبِ غم‌رسیده

Аз роҳи забони ситами расида

از راه زبان ستم‌رسیده

Машғӯли бдонкаҳ ганҷ бозанад

مشغول بدان که گنج بازند

Ваон шефтаро алоҷи созанд

وآن شیفته را علاج سازند

Вонгаҳ ба насиҳаташ нишонданд

وآن گه به نصیحتش نشاندند

Бар оташ хор ме фишонданд

بر آتش خار می‌فشاندند

Кин ҷо ба аз он арӯси дилбар

کاین جا به از آن عروس دل‌بر

Ҳастанд батон рӯҳ парвар

هستند بتان روح‌پرور

Ёқӯти лабон дар биногваш

یاقوت‌لبانِ دُر بناگوش

Ҳам ғолияи пош ва ҳам қсби пӯш

هم غالیه‌پاش و هم قصب‌پوش

Ҳар як ба қиёс чун нигорӣ

هر یک به قیاس چون نگاری

Оростатар зи нави баҳорӣ

آراسته‌تر ز نو بهاری

Дар пеши сад ошно ки ҳастӣ

در پیش صد آشنا که هستی

Бегона чаро ҳамеи парастӣ ?

بیگانه چرا همی پرستی‌؟

Бигзор кзоини хуҷастаи номон

بگذار کز این خجسته‌نامان

Хоҳеми турои бутии хиромон

خواهیم تو را بتی خرامان

Ёрӣ ки дили турои навозад

یاری که دل تو را نوازد

Чун шукру шер бо ту созад

چون شکر و شیر با تو سازد