Маҷнӯн чу шунид панди хуишон
مجنون چو شنید پند خویشان
Аз талхӣ панд шуд парешон
از تلخی پند شد پریشان
Зад даст ва дарид перҳан ро
زد دست و درید پیرهن را
Кин мурда чаҳ мекунад кафан ро
کاین مرده چه میکند کفن را؟
Он каз ду ҷаҳон бурун занад тахт
آن کز دو جهان برون زند تخت
Дар перҳанӣ куҷо кашад рахт
در پیرهنی کجا کشد رخت؟
Чун Вомиқ аз орзӯии узро
چون وامِق از آرزوی عذرا
Гуҳ кӯҳ гирифту гоҳи саҳро
گه کوه گرفت و گاه صحرا
Тарконаи зи хона рахт барбаст
ترکانه ز خانه رخت بربست
Дар кўчгаҳ раҳил бинишаст
در کوچگهِ رحیل بنشست
Дроъаҳ дарид ва дръ ме дӯхт
دراعه درید و درع میدوخت
Занҷир буриду банд май сӯхт
زنجیر برید و بند میسوخت
Май гашти зи давр чун ғарибон
میگشت ز دور چون غریبان
Домани бдридаҳ то гиребон
دامن بدریده تا گریبان
Бар куштан хеш гашта волӣ
بر کشتن خویش گشته والی
Лоҳўли азу ба ҳар ҳаволӣ
لاحول ازو به هر حوالی
Девонаи сифат шуда ба ҳар кӯй
دیوانهصفت شده به هر کوی
Лайлии Лайлии занон ба ҳар сӯй
لیلی لیلی زنان به هر سوی
Эҳроми даридаи сари кушода
احرام دریده سر گشاده
Дар кӯии маломати аўФтодаҳ
در کوی ملامت اوفتاده
Бо неку бадӣ ки буд дар сохт
با نیک و بدی که بود، درساخت
Нек аз баду бади з нек нашнохт
نیک از بد و بد ز نیک نشناخت
намехонд ншиди меҳрбонӣ
میخواند نشید مهربانی
Бар шавқи ситораи ямонӣ
بر شوق ستارهٔ یمانی
Ҳар байт ки омад аз забонаш
هر بیت که آمد از زبانش
Бар ёд гирифт ин ва онаш
بر یاد گرفت این و آنش
Ҳайрон шуда ҳар касе дар он пай
حیران شده هر کسی در آن پی
намедид ва ҳаме гирист бар вай
میدید و همیگریست بر وی
ӯ фориғ аз онкӣ мардумӣ ҳаст
او فارغ از آنکه مردمی هست
ё бар ҳарфаш касе наад даст
یا بر حرفش کسی نهد دست
Ҳарф аз варақи ҷаҳони ситурда
حرف از ورق جهان سترده
Май буд на зинда ва на мурда
میبود نه زنده و نه مرده
Бар санги фитодаи хор чун гул
بر سنگ فتاده خوار چون گِل
Санг дигараш фитода бар дил
سنگ دگرش فتاده بر دل
Софии тан ӯ чу дард гашта
صافیْ تنِ او چو دُرد گشته
Дар зери ду санг хирад гашта
در زیر دو سنگ خرد گشته
Чун шамъи ҷгргдози монда
چون شمعِ جگرگداز مانده
ё мурғи зи ҷуфти бози монда
یا مرغِ ز جفت باز مانده
Дар дили ҳамаи доғи дарднокӣ
در دل همه داغ دردناکی
Бар чеҳраи ғуборҳои хокӣ
بر چهره غبارهای خاکی
Чун монда шуд аз азобу андӯҳ
چون مانده شد از عذاب و اندوه
Саҷҷода бурун фиканд аз анбӯҳ
سجاده برون فکند از انبوه
Бинишаст ва баҳои ҳои бигирист
بنشست و به هایهای بگریست
Коўх чаҳ кунам ? давоӣ ман чист ?
کاوخ چه کنم؟ دوای من چیست؟
Овораи зи хону мони чунонам
آواره ز خان و مان چنانم
Каз кӯй ба хона раҳ надонам
کز کوی به خانه ره ندانم
На бар дар дайри худ паноҳӣ
نه بر درِ دیرِ خود پناهی
На бар сари кӯии дӯсти роҳӣ
نه بر سرِ کویِ دوست راهی
Қробаҳи ному шишаи нанг
قرابهٔ نام و شیشهٔ ننگ
Афтоду шикаст бар сари санг
افتاد و شکست بر سر سنگ
Шуд табли бишоратами дарида
شد طبل بشارتم دریده
Ман табл раҳил баркашида
من طبل رحیل برکشیده
Туркӣ ки шикор ланг ӯем
ترکی که شکار لنگ اویم
Омоҷгаҳ хаданг ӯем
آماجگه خدنگ اویم
Ёрӣ ки зи ҷони мутӣъам ӯ ро
یاری که ز جان مطیعم او را
Дар додани ҷони шафиъам ӯ ро
در دادن جان شفیعم او را
Гар мастам хонд ёр , мастам
گر مستم خواند یار، مستم
Вар шефта гуфт низ ҳастам
ور شیفته گفت، نیز هستم
Чун шефтагӣ ва мастӣ ам ҳаст
چون شیفتگی و مستیام هست
Дар шефта , дили мҷўӣ ва дар маст
در شیفته، دل مجوی و در مست
Ошуфтаи чунон неам ба тақдир
آشفته چنان نیام به تقدیر
Ки осӯда шавам ба ҳеҷ занҷир
کهآسوده شوم به هیچ زنجیر
Вайрон на чунон шудаи сети корам
ویران نه چنان شدهست کارم
Ки ободии хеш чашм дорам
کهآبادی خویش چشم دارم
эй кош ки бар ман аўФтодӣ
ای کاش که بر من اوفتادی
Хокӣ ки маро ба бод додӣ
خاکی که مرا به باد دادی
ё соъиқае даромадии сахт
یا صاعقهای درآمدی سخت
Ҳам хона бсухтӣ ва ҳам рахт
هم خانه بسوختی و هم رخت
Кас нест ки оташӣ дар орад
کس نیست که آتشی در آرد
Дӯд аз ману ҷони ман برارد
دود از من و جان من برآرد
Андозад дар дами наҳангам
اندازد در دَمِ نهنگم
То боз раҳад ҷаҳони зи нангам
تا باز رهد جهان ز ننگم
Аз нохалафӣ ки дар замонам
از ناخلفی که در زمانم
Девонаи халқу дев хон ам
دیوانهٔ خلق و دیو خانام
Хуишони марои зи хуии ман хор
خویشان مرا ز خوی من خار
Ёрони марои зи номи ман ор
یاران مرا ز نام من عار
Хўнризи ман хароби хаста
خونریز من خراب خسته
Ҳаст аз дяту қисоси руста
هست از دیت و قصاص رسته
эй ҳам нафасони маҷлис ва равад
ای هم نفسان مجلس و رود
Бадрӯд шавед ҷумлаи бадрӯд
بدرود شوید جمله بدرود
Кони шиша май ки буд дар даст
کان شیشهٔ می که بود در دست
Афтода шуд обгина бишикаст
افتاده شد آبگینه بشکست
Гар дар раҳам обгина шуд хирад
گر در رهم آبگینه شد خُرد
Сайл омаду обгинаро барад
سیل آمد و آبگینه را برد
То ҳар ки ба ман расед райш
تا هر که به من رسید رایش
Нозорд аз обгинаи поиш
نازارد از آبگینه پایش
эй бе хабарони зи дарду оҳам
ای بیخبران ز درد و آهم
Хезед ва раҳо кунед роҳам
خیزید و رها کنید راهم
Ман гум шудаам марои мҷўиид
من گمشدهام مرا مجویید
Бо гум шудагон сухан магӯӣед
با گمشدگان سخن مگویید
То кӣ ситам ва ҷафо кунедам ?
تا کی ستم و جفا کنیدم؟
Бо меҳнати худ раҳо кунедам
با محنتِ خود رها کنیدم
Берун макунед аз ин диёрам
بیرون مکنید از این دیارم
Ман худ ба гурехтани саворам
من خود به گریختن سوارم
Аз пой фитодаам чаҳ тадбир
از پای فتادهام چه تدبیر
эй дӯсти биёу дасти ман гир
ای دوست بیا و دست من گیر
Ин хаста ки дили супурдаи тест
این خسته که دلسپردهٔ تست
Зинда ба ту ба ки мурдаи тест
زنده به تو بِه که مردهٔ تست
Бинавоз ба лутфи як саломам
بنواز به لطف یک سلامم
Ҷони тозаи намо ба як паёмам
جان تازه نما به یک پیامم
Девонаи манам ба ройу тадбир
دیوانه منم به رای و تدبیر
Дар гардан ту чарост занҷир ?
در گردن تو چراست زنجیر؟
Дар гардани худ расан Маяфкан
در گردن خود رسن میفکن
Ман ба бошам расан ба гардан
من بِه باشم رسن به گردن
Зулф ту дарид ҳар чаҳ дил дӯхт
زلف تو درید هر چه دل دوخت
Ин пардаи дарии варо ки омухт ?
این پردهدری ورا که آموخت؟
Дили бурдани зулфи ту на зӯр аст
دل بردن زلف تو نه زور است
ӯ ҳиндӯу рӯзгор кӯр аст
او هندو و روزگارِ کور است
Корӣ бикун эй нишони корам
کاری بکن ای نشان کارم
Зин чаҳ ки фурӯ шудам барорам
زین چَه که فرو شدم برآرم
ё даст бигир аз ин фусӯсам
یا دست بگیر از این فسوسم
ё пой бидор то бабўсам
یا پای بدار تا ببوسم
Бекор наме тавон нишастан
بیکار نمیتوان نشستن
Дар кунҷ хатост даст бастан
در کنج خطاست دست بستن
Бе раҳматами ин чунин чаҳ монадӣ ?
بیرحمتم این چنین چه ماندی؟
« арҳми тараҳҳум » магари нхўондӣ ?
«ارحم ترحم» مگر نخواندی؟
Осӯда ки ранҷ бар надорад
آسوده که رنج بر ندارد
Аз ранҷурон хабар надорад
از رنجوَران خبر ندارد
Сирӣ ки ба гурусна наад хон
سیری که به گرسنه نهد خوان
Хурдак шаканд ба коса дар нон
خردک شکند به کاسه در نان
Он рости хабар аз оташи гарм
آن راست خبر از آتش گرم
Кови даст даров занад бе озарм
کاو دست دراو زند بیآزرم
эй ҳам ман ва ҳам ту одамизод
ای هم من و هم تو آدمیزاد
Ман хори хски ту шохи шамшод
من خار خسک تو شاخ شمشاد
Зрних чу зари куҷо азизаст ?
زرنیخ چو زر کجا عزیز است؟
Зон як ман азин ба як пашиз аст
زان یک من ازین به یک پشیز است
эй роҳати ҷони ман куҷое ?
ای راحت جان من کجایی؟
Дар бурдани ҷони ман чарое ?
در بردن جان من چرایی؟
Ҷурми дили узрхоҳ ман чист ?
جرم دل عذرخواه من چیست؟
Ҷузи дӯстии ?ути гуноҳ ман чист ?
جز دوستیات گناه من چیست؟
Як шаби зи ҳазор шаб маро бош
یکشب ز هزار شب مرا باش
Як рои савоби гӯ хато бош
یک رای صواب گو خطا باش
Гардани макаш аз ризои ин кор
گردن مکش از رضای این کار
Дар гардани ман ?хитои ин кор
در گردن من خطای این کار
Ин кам задаро ки ном кам нест
این کمزده را که نام کم نیست
Озарм ту ҳаст ҳеҷ ғам нест
آزرم تو هست هیچ غم نیست
Сафрои тугар машом сӯз аст
صفرای تو گر مشام سوز است
Лутфати зи паии кадом рӯзаст ?
لطفت ز پی کدام روز است؟
Гар хашми ту оташӣ занад тез
گر خشم تو آتشی زند تیز
Обии зи сиришки ман бар ӯ рез
آبی ز سرشک من بر او ریز
эй моҳ навом ситораи ту
ای ماه نواَم ستارهٔ تو
Ман шефтаи назораи ту
من شیفتهٔ نظارهٔ تو
Багар ба туам наме навозанд
به گر به توام نمینوازند
ки ошуфтау моҳ нав насозанд
کآشفته و ماه نو نسازند
Аз сояи нишон ту напурсам
از سایه نشان تو نپرسم
Каз соя хештан битарсам
کز سایهٔ خویشتن بترسم
Ман кори туро ба сояи дида
من کار ترا به سایه دیده
Ту сояи зи кори ман бурӣда
تو سایه ز کار من بریده
Барадии дилу ҷонам , ин чаҳ шӯраст ?
بردی دل و جانم، این چه شور است؟
Ин бозӣ нест даст зӯр аст
این بازی نیست دست زور است
Аз ҳосили ту ки ном дорам
از حاصل تو که نام دارم
Беҳосилӣ тамом дорам
بیحاصلی تمام دارم
Бар васли ту гарчи нест дастам
بر وصل تو گرچه نیست دستم
Ғам нест чу бар умед ҳастам
غم نیست چو بر امید هستم
Гар бинад Тифли ташна дар хоб
گر بیند طفل تشنه در خواب
Ковро ба сабуӣ зар диҳанд об
کاو را به سبوی زر دهند آب
Лекин чу зи хоб хуш бароед
لیکن چو ز خواب خوش براید
Ангушти зи тишнагии бхоид
انگشت ز تشنگی بخاید
Поем чу ду лоами хам пазир аст
پایم چو دو لام خمپذیر است
Дастам чу ду ё шиканҷ гир аст
دستم چو دو یا شکنجگیر است
Номи ту маро чу ном дорад
نام تو مرا چو نام دارد
Ков низ ду ё ду лоам дорад
کاو نیز دو یا دو لام دارد
Ишқи ту зи дил ниҳоданӣ нест
عشق تو ز دل نهادنی نیست
Венаи роз ба кас кушоданӣ нест
وین راز به کس گشادنی نیست
Бо шер ба тани фурушади ин роз
با شیر به تن فروشُد این راز
Бо ҷон ба даройад аз танами боз
با جان به درآید از تنم باز
Ин гуфт ва фитод бар сари хок
این گفت و فتاد بر سر خاک
Нзоргён шуданд ғамнок
نظارگیان شدند غمناک
Гаштанд ба лутфи чораи созиш
گشتند به لطف چاره سازش
Бурданд ба сӯии хонаи бозаш
بردند به سوی خانه بازش
Ишқӣ ки на ишқ ҷовдонӣ аст
عشقی که نه عشق جاودانی است
Бозичаи шаҳват ҷавонӣ аст
بازیچهٔ شهوت جوانی است
Ишқ он бошад ки кам нагардад
عشق آن باشد که کم نگردد
То бошад аз ин қадам нагардад
تا باشد از این قدم نگردد
Он ишқ на срсрӣ хаёл аст
آن عشق نه سرسری خیال است
Ковро абади алобд завол аст
کاو را ابد الابد زوال است
Маҷнӯн ки баланди ном ишқ аст
مجنون که بلند نام عشق است
Аз маърифати тамом ишқ аст
از معرفت تمام عشق است
То зинда ба ишқи боркаш буд
تا زنده به عشق بارکش بود
Чун гул ба насими ишқи хуш буд
چون گل به نسیم عشق خوش بود
Вокнўн ки гулаш раҳил ёб аст
واکنون که گلش رحیل یاب است
Ин қатра ки монад азу гулоб аст
این قطره که ماند ازو گلاب است
Ман низ бидон гулоби хушбӯӣ
من نیز بدان گلاب خوشبوی
Хуш мекунам оби худ дарини ҷӯй
خوش میکنم آب خود دراین جوی