Лайлии пас пардаи иморӣ
لیلی پسِ پردهٔ عماری
Дар пардаи дарии зи пардаи дор ӣ
در پردهدری ز پردهداری
Аз пардаи ному нанги рафта
از پردهٔ نام و ننگ رفته
Дар парда ноӣу чанги рафта
در پردهٔ نای و چنگ رفته
Нақли даҳани ғазали сароён
نقل دهن غزلسرایان
Райҳонии мағзи атри сои ён
ریحانی مغز عطرسایان
Дар пардаи ошиқони хнидаҳ
در پردهٔ عاشقان خنیده
Захми даф мутрибон чашида
زخم دف مطربان چشیده
Афтода чу зулфи хеш дар тоб
افتاده چو زلف خویش در تاب
Бемӯнис ва беқарор ва бе хоб
بیمونس و بیقرار و بیخواب
Маҷнӯни рамида низ дар дашт
مجنون رمیده نیز در دشت
Саргашта чу бахти хеш май гашт
سرگشته چو بخت خویش میگشت
Бе узри ҳамеи давиди узро
بیعذر همیدوید عذرا
Дар мавкиби ваҳшёни саҳро
در موکب وحشیان صحرا
Бўрӣ ба ҳазор зӯр ме ронад
بوری به هزار زور میراند
Байтӣ ба ҳазор дард ме хонд
بیتی به هزار درد میخواند
Бар наҷад шудӣ зи тези ваҷдӣ
بر نجد شدی ز تیز وجدی
Шайхона вале на шайх наҷаддӣ
شیخانه ولی نه شیخ نجدی
Бар захмаи ишқи кӯфтии пой
بر زخمهٔ عشق کوفتی پای
Вази садамаи оҳи рўФтии ҷой
وز صدمهٔ آه روفتی جای
Ҳар ошиқи коаҳ вай шунидӣ
هر عاشق کآه وی شنیدی
Ҳар ҷома ки доштӣ даридӣ
هر جامه که داشتی دریدی
Аз нарми дилони малики он бум
از نرمدلان مُلک آن بوم
Буд оҳанӣ об дода чун мум
بود آهنی آبداده چون موم
НўФли номӣ ки аз шуҷоат
نوفل نامی که از شجاعت
Буд он тарафаш ба зери тоъат
بود آن طرفش به زیر طاعت
Лашгари шиканӣ ба захми шамшер
لشگرشکنی به زخم شمشیر
Дар меҳри ғизол ва дар ғазаби шер
در مِهر غزال و در غضب شیر
Ҳам ҳишмати гир ва ҳам ҳашами дор
هم حشمتگیر و هم حشمدار
Ҳам давлатманд ва ҳам дирами дор
هم دولتمند و هم درمدار
Рӯзии зи сари қавии силаҳӣ
روزی ز سرِ قوی سلاحی
Омад ба шикори он навоҳӣ
آمد به شکار آن نواحی
Дар рахнаи ғорҳои дилгир
در رخنهٔ غارهای دلگیر
Май гашт ба ҷустуҷӯии нахҷӣр
میگشت به جستجوی نخجیر
Дид обилаи пои дардманд ӣ
دید آبِلهپایْ دردمندی
Бар ҳар мӯеи зи мӯяи бандӣ
بر هر مویی ز مویه بندی
Меҳнат задае ғарибу ранҷур
محنتزدهای غریب و رنجور
Душмани комии зи дӯстони давр
دشمن کامی ز دوستان دور
Ваҳшӣ шуда аз миёни мардум
وحشی شده از میان مردم
Ваҳшии ду се аўФтодаҳ дар дам
وحشی دو سه اوفتاده در دُم
Пурсед зи хуй ва аз хисолаш
پرسید ز خوی و از خصالش
Гуфтанд чунонкӣ буд ҳолаш
گفتند چنانکه بود حالش
Каз меҳри зании бад-ӣни ҳазинӣ
کز مِهرِ زنی بدین حزینی
Девона шуд ин чунин ки бинӣ
دیوانه شد اینچنین که بینی
Гардад шабу рӯзи байти гӯйон
گردد شب و روز بیتگویان
Он ғолияро зи боди ҷӯён
آن غالیه را ز باد جویان
Ҳар бод ки буи ӯ расонад
هر باد که بوی او رسانَد
Сад байту ғазал бадв бихонад
صد بیت و غزل بدو بخواند
Ҳар абр казон диёр пуед
هر ابر کزان دیار پوید
Шеърӣ чу шукр бадв бигӯед
شعری چو شکر بدو بگوید
Оянд мусофири ани з ҳар бум
آیند مسافران ز هر بوم
Бенанд дар ин ғариби мазлӯм
بینند در این غریب مظلوم
Оранди шароб ё таомӣ
آرند شراب یا طعامی
Бошад ки бадв диҳанд ҷомӣ
باشد که بدو دهند جامی
Гирад ба ҳазор ҷаҳди як ҷом
گیرد به هزار جهد یک جام
Ва он низ ба ёди он длором
وآن نیز به یاد آن دلارام
Дар кори ҳамаи шумориш ин аст
در کار همه شمارش این است
Инаст шумори кораш ин аст
این است شمار کارش این است
НўФл чу шунид ҳоли маҷнӯн
نوفل چو شنید حال مجنون
Гуфто ки з мардумӣаст акнӯн
گفتا که ز مردمی است اکنون
Кин дил шударо чунонкӣ донам
کاین دلشده را چنانکه دانم
Кӯшам ки ба коми дили расонам
کوشم که به کام دل رسانم
Аз пушти саманди хайзарони даст
از پشت سمندِ خیزران دست
Рони бозгшод ва бар замини ҷуст
ران بازگشاد و بر زمین جست
Онгоҳи варо ба пеш худ хонд
آنگاه ورا به پیش خود خواند
Бо хештанаш ба суфра бинишонад
با خویشتنش به سفره بنشاند
намегуфт фасонаҳои гармаш
میگفت فسانههای گرمش
Чндонкаҳ чу мум кард нармаш
چندانکه چو موم کرد نرمش
Гӯянда чу дид кони ҷавонмард
گوینده چو دید کان جوانمرد
Бе дӯсти нўолаҳ Эй наме хӯрд
بیدوست نوالهای نمیخورد
Ҳарчи он на ҳадиси дӯст будӣ
هرچ آن نه حدیث دوست بودی
Гар худ ҳамаи мағз , пӯст будӣ
گر خود همه مغز، پوست بودی
Аз ҳар нмтӣ ки қисса ме хонд
از هر نمطی که قصه میخواند
Ҷуз дар Лайлӣ сухан наме ронад
جز در لیلی سخن نمیراند
Ваон шефтаи зи раҳи рамида
وان شیفتهٔ ز رَه رمیده
зи онҳо ки шунида орамида
زآنها که شنیده آرمیده
Хўшдл шуд ва орамид бо ӯ
خوشدل شد و آرمید با او
Ҳам хӯрд ва ҳам ошмид бо ӯ
هم خورد و هم آشمید با او
Бо ӯ ба бдиҳаҳ хуш даромад
با او به بدیهه خوش درآمد
Чун дид ҳарифи хуши баромад
چون دید حریف خوش برآمد
намезад ҷигари ш чу мағз бар ҷӯш
میزد جگرش چو مغز برجوش
намехонд қасидаҳои чун нӯш
میخواند قصیدههای چون نوش
Бар ҳар суханӣ ба хандаи хуш
بر هر سخنی به خندهٔ خَوش
намегуфт бдиҳаҳ эй чу оташ
میگفت بدیههای چو آتش
Ва он чарби сухан ба хуши ҷавобӣ
وآن چربسخن به خوش جوابی
намекард иморати харобӣ
میکرد عمارت خرابی
Каз даврии он чароғи пурнур
کز دوری آن چراغ پرنور
Ҳон то нашӯй чу шамъи ранҷур
هان تا نشوی چو شمع رنجور
Ковро ба зар ва ба зӯри бозу
کاو را به زر و به زور بازو
Гардонам бо ту ҳам тарозу
گردانم با تو هم ترازو
Гар мурғ шавад ҳаво бигирад
گر مرغ شود هوا بگیرد
Ҳам чанги маниш қафо бигирад
هم چنگ منش قفا بگیرد
Гар бошад чун шарора дар санг
گر باشد چون شراره در سنگ
Аз оҳанаш оварам фарои чанг
از آهنش آورم فرا چنگ
То ҳамсар ту нагардад он моҳ
تا همسر تو نگردد آن ماه
Аз вай накунам каманди кӯтоҳ
از وی نکنم کمند کوتاه
Маҷнӯни зи сари умедвор ӣ
مجنون ز سر امیدواری
намекард ба саҷдаи ҳақи гузорӣ
میکرد به سجده حقگزاری
Кин қисса ки ътрсоӣ мағз аст
کاین قصه که عطرسای مغز است
Гар ранг ва фиреб нест нағз аст
گر رنگ و فریب نیست نغز است
ӯро ба чу ман рамидаи хуӣ
او را به چو من رمیدهخویی
Модари надиҳад ба ҳеҷ рӯе
مادر ندهد به هیچ رویی
Гулро натавон ба бод додан
گل را نتوان به باد دادن
Маи зода ба деви зод додан
مهزاده به دیوزاد دادن
ӯро сӯии мо куҷо тавофаст ?
او را سوی ما کجا طواف است؟
Девонау моҳи нав газоф аст
دیوانه و ماه نو گزاف است
Шастанд басӣ ба чора созӣ
شُستند بسی به چارهسازی
Пероҳан мо нашуд намоз ӣ
پیراهن ما نشد نمازی
Карданд басии сипеди симӣ
کردند بسی سپیدسیمی
Аз мо нашуд ин сияҳи гилӣмӣ
از ما نشد این سیهگلیمی
Гар дасти туро кароматӣ ҳаст
گر دست ترا کرامتی هست
Он дастрасӣ буд на зини даст
آن دسترسی بوَد نه زین دست
Андеша кунам ки вақти ёрӣ
اندیشه کنم که وقت یاری
Дар нимаи раҳами фурӯ гузорӣ
در نیمه رهم فروگذاری
Ноомадаи ин шикор дар шаст
ناآمده این شکار در شست
Дории зи ману зи кори ман даст
داری ز من و ز کار من دست
Он бод ки ин дуҳули забонӣ
آن باد که این دهلزبانی
Бошад тиҳӣ аз тиҳии миёнӣ
باشد تهی از تهیمیانی
Гар аҳд кунӣ бидонча гуфтӣ
گر عهد کنی بدانچه گفتی
Музд т бошад ки роҳ рафтӣ
مزدت باشد که راه رُفتی
Вари чашмаи ин сухан сароб аст
ور چشمهٔ این سخن سراب است
Бигзор марои туро савоб аст
بگذار مرا، ترا ثواب است
То пешаи хеши пеши гирам
تا پیشهٔ خویش پیش گیرم
Хезами паии кори хеши гирам
خیزم پی کار خویش گیرم
НўФли зи нафири зорӣ ӯ
نوفل ز نفیرِ زاری او
Шуд тези Аннан ба ёрӣ ӯ
شد تیزعنان به یاری او
Бхшўд бар он ғариби ҳамсол
بخشود بر آن غریب همسال
Ҳам соли тиҳӣ на , балки ҳам ҳол
همسال تهی نه، بلکه هم حال
Мисоқ намӯд ва хӯрд савганд
میثاق نمود و خورد سوگند
Аввал ба худои худованд
اول به خدایی خداوند
Вонгаҳ ба рисолати расӯлаш
وانگه به رسالت رسولش
Ки имони даҳ ақл шуд қабулаш
کهایماندهِ عقل شد قبولش
Каз роҳи вафо ба ганҷу шамшер
کز راه وفا به گنج و شمشیر
Кӯшам на чу гург балки чун шер
کوشم نه چو گرگ بلکه چون شیر
На сабр буд на хӯрду хобам
نه صبر بود نه خورد و خوابم
То ончӣ талаб кунам биёбам
تا آنچه طلب کنم بیابم
Лекин ба туам таваққуъӣ ҳаст
لیکن به توام توقعی هست
Каз шефтагӣ раҳо кунӣ даст
کز شیفتگی رها کنی دست
Биншинӣу сокинии пазирӣ
بنشینی و ساکنی پذیری
Рӯзии ду се дил ба даст гирӣ
روزی دو سه دل به دست گیری
Аз ту дили оташин ниҳодан
از تو دل آتشین نهادن
Вази ман дар оҳанӣни кушодан
وز من درِ آهنین گشادن
Чун шефта , шарбатӣ чунон дид
چون شیفته، شربتی چنان دید
Дар хӯрдан он наҷот ҷон дид
در خوردن آن نجات جان دید
Осуду рамидагӣ раҳо кард
آسود و رمیدگی رها کرد
Бо ваъдаи он сухан вафо кард
با وعدهٔ آن سخن وفا کرد
Май буд ба сабри пои баста
میبود به صبر پای بسته
Обӣ зада оташӣ нишаста
آبی زده آتشی نشسته
Бо ӯ ба қароргоҳ ӯ тохт
با او به قرارگاه او تاخت
Дар соя ӯ қарори гуҳи сохт
در سایهٔ او قرارگه ساخت
Гармоба заду либоси пӯшед
گرمابه زد و لباس پوشید
Ором гирифт ва бода нӯшед
آرام گرفت و باده نوشید
Бар расми араби ъамома дар баст
بر رسم عرب عمامه در بست
Бо ӯ ба шароб ва равад бинишаст
با او به شراب و رود بنشست
Чандини ғазали латифи пайванд
چندین غزل لطیفپیوند
Гуфт аз ҷиҳати ҷамоли дилбанд
گفت از جهت جمال دلبند
НўФл ба сараши зи меҳрбонӣ
نوفل به سرش ز مهربانی
намекард чу абри дирафшоне
میکرد چو ابر دُرفشانی
Чун роҳати пӯшиш ва хӯриш ёфт
چون راحت پوشش و خورش یافت
Ороста шуд ки парвариш ёфт
آراسته شد که پرورش یافت
Шуд чеҳраи зарди ши арғавонӣ
شد چهرهٔ زردش ارغوانی
Болои хамидаи хайзаронӣ
بالای خمیده خیزرانی
Вони ғолияи гавани хати сиёҳаш
وآن غالیهگون خط سیاهش
Паргор кашид гирди моҳаш
پرگار کشید گردِ ماهش
зи он гул ки латофат нафас дод
زآن گل که لطافت نفس داد
Боди ончии рабӯди боз пас дод
باد آنچه ربود باز پس داد
Шуд субҳи мунири бози хандон
شد صبح منیر باز خندان
Хуршед намӯд бози дандон
خورشید نمود باز دندان
Занҷирӣ дашт шуд хирадманд
زنجیریِ دشت شد خردمند
Аз бандии хона давр шуд банд
از بندی خانه دور شد بند
Дар боғ гирифт сабзаи ором
در باغ گرفت سبزه آرام
Доданд ба дасти сурхи гули ҷом
دادند بهدست سرخگل جام
Маҷнӯн ба сукӯнату гаронӣ
مجنون به سکونت و گرانی
Шуд оқили маҷлиси маъонӣ
شد عاقل مجلس معانی
Ваон меҳтари миҳмони навозиш
وان مهتر میهمان نوازش
намедошт ба сад ҳазор нози ш
میداشت به صد هزار نازش
Беталъат ӯ тараб наме кард
بیطلعت او طرب نمیکرد
Май ҷуз ба ҷамол ӯ наме хӯрд
می جز به جمال او نمیخورد
Моҳии ду се дар нишоти корӣ
ماهی دو سه در نشاطکاری
Карданд ба ҳам шароби хорӣ
کردند به هم شرابخواری
Рӯзии ду ба ду нишаста буданд
روزی دو به دو نشسته بودند
Шодӣ ва нишот ме фузуданд
شادی و نشاط میفزودند
Маҷнӯни зи шикояти замона
مجنون ز شکایت زمانه
Байтии ду се гуфт ошиқона
بیتی دو سه گفت عاشقانه
К-эии фориғ аз оҳи дўднокм
کای فارغ از آه دودناکم
Бар бод фиреб дода хокам
بر بادِ فریب داده خاکم
Сад ваъда меҳр дода бешӣ
صد وعدهٔ مهر داده بیشی
Бо ним вафо накарда хешӣ
با نیم وفا نکرده خویشی
ПзрФтаҳ ки пешат оварам нӯш
پذرفته که پیشت آورم نوش
ПзрФтаҳ хеш карда Фрмўш
پذرفتهٔ خویش کرده فرموش
Оварда маро ба длФрибӣ
آورده مرا به دلفریبی
Во дода ба дасти ношикебӣ
وا داده بهدست ناشکیبی
Додеми забон ба меҳру пайванд
دادیم زبان به مهر و پیوند
Ва имрӯз ҳаме кунӣ забони банд
و امروز همیکنی زبان بند
Сад захм забон шунидам аз ту
صد زخم زبان شنیدم از تو
Як марҳам дил надидам аз ту
یک مرهم دل ندیدم از تو
Сабр м шуду ақл рахт барбаст
صبرم شد و عقل رخت بربست
Дарёб ва гарна рафтам аз даст
دریاب و گرنه رفتم از دست
Дилдорӣ бе дилии намӯдан
دلداریِ بیدلی نمودن
Вонгаҳ ба хилофи қавл бӯдан
وانگه به خلاف قول بودن
Даври аўФтд аз бузургворӣ
دور اوفتد از بزرگواری
Ёрон ба аз ин кунанд ёрӣ
یاران به از این کنند یاری
Қавлӣ ки дар ӯ вафо набинам
قولی که در او وفا نبینم
Аз чун ту касе раво набинам
از چون تو کسی روا نبینم
Бе ёри манам заъифу ранҷур
بییار منم ضعیف و رنجور
Чун ташнаи зи оби зиндагии давр
چون تشنه ز آب زندگی دور
Шартаст ба ташнаи об додан
شرط است به تشنه آب دادن
Ганҷӣ ба даҳ хароб додан
گنجی به ده خراب دادن
Гар силсила маро кунӣ соз
گر سلسلهٔ مرا کنی ساز
Варна , шудаи гири шефтаи боз
ورنه، شده گیر شیفته باز
Гар Лайлиро ба ман расонӣ
گر لیلی را به من رسانی
Варна на ман ва на зиндагонӣ
ورنه نه من و نه زندگانی