Чун дид падар ки дардманд аст
چون دید پدر که دردمند است
Дар олами ишқ шҳрбнд аст
در عالم عشق شهربند است
Бардошти азуи умеди беҳбуд
برداشت ازو امید بهبود
Кони риштаи таби пар аз гиреҳ буд
کان رشتهٔ تب پر از گره بود
Гуфт эй ҷигару ҷгрхўри ман
گفت ای جگر و جگرخور من
Ҳам ғули ман ва ҳам афсари ман
هم غل من و هم افسر من
Навмидии ту самоъ кардам
نومیدی تو سماع کردم
Худроу туро видоъ кардам
خود را و ترا وداع کردم
Афтод падари зи кор бгарӣ
افتاد پدر ز کار بگری
Бгарӣ ба сазоу зор бгарӣ
بگری به سزا و زار بگری
Дар гарданами ори даст ва бархез
در گردنم آر دست و برخیز
Обии зи сиришк бар рухами рез
آبی ز سرشک بر رخم ریز
То ғусл сафар кунам бидон об
تا غسل سفر کنم بدان آب
Дар маҳди сафари хушами баради хоб
در مهد سفر خوشم برد خواب
Ин бозпасин дам раҳил аст
این بازپسین دم رحیل است
Дар дида ба ҷои серума майл аст
در دیده به جای سرمه میل است
Дар бар гирам на ҷой ноз аст
در بر گیرم نه جای ناز است
То тӯша кунам ки раҳ дароз аст
تا توشه کنم که ره دراز است
Зини олами рахт бар ниҳодам
زین عالم رخت بر نهادم
Дар олами дигари аўФтодм
در عالم دیگر اوفتادم
Ҳам даври ним зи олами ту
هم دور نیم ز عالم تو
намемеРом ва мехӯрам ғами ту
میمیرم و میخورم غم تو
Бо инки чу дидаи нозанинӣ
با اینکه چو دیده نازنینی
Бадрӯд ки дигарам набинӣ
بدرود که دیگرم نبینی
Бадрӯд ки рахти роҳи бастам
بدرود که رخت راه بستم
Дар киштӣ рафтагон нишастам
در کشتی رفتگان نشستم
Бадрӯд ки бор барниҳодам
بدرود که بار برنهادم
Дар қабзи қиёмати аўФтодм
در قبض قیامت اوفتادم
Бадрӯд ки хешӣ аз миён рафт
بدرود که خویشی از میان رفت
Мо дайри шудем ва корвон рафт
ما دیر شدیم و کاروان رفت
Бадрӯд ки азм кӯч кардам
بدرود که عزم کوچ کردم
Рафтам на чунон ки бози гирдам
رفتم نه چنان که باز گردم
Чун аз сари ин дуруд бигузашт
چون از سر این درود بگذشت
Бадрӯдаш карду бози пас гашт
بدرودش کرد و باز پس گشت
Омад ба сарои хеши ранҷур
آمد به سرای خویش رنجور
Наздики бдонкаҳ ҷон шавад давр
نزدیک بدانکه جان شود دور
Рӯзии ду з рӯй нотавонӣ
روزی دو ز روی ناتوانی
намекард ба ғуссаи зиндагонӣ
میکرد به غصه زندگانی
Ногуҳи аҷал аз камӣни буруни тохт
ناگه اجل از کمین برون تاخت
Носохтаи кор , кор ӯ сохт
ناساخته کار، کار او ساخت
Мурғи фалакӣ бурун шуд аз дом
مرغ فلکی برون شد از دام
Дар мақъад сидқ ёфт ором
در مقعد صدق یافت آرام
Аршӣ ба таноб арш зад даст
عرشی به طناب عرش زد دست
Хокӣ ба нишеби хоки пайваст
خاکی به نشیب خاک پیوست
Осӯда касеаст ков дар ин дайр
آسوده کسی است کاو در این دیر
Носуда буд чу моҳ дар сайр
ناسوده بوَد چو ماه در سیر
Дар хонаи ғам бақо нагирад
در خانهٔ غم بقا نگیرد
Чун барқи бзоиду бимирад
چون برق بزاید و بمیرد
Дар манзили олами сипанҷӣ
در منزل عالم سپنجی
Осӯда мабош то наранҷӣ
آسوده مباش تا نرنجی
Онкас ки дар ин диҳиш мақом аст
آنکس که در این دهش مقام است
Осӯдаи дилӣ бар ӯ ҳаром аст
آسوده دلی بر او حرام است
Он марди казин ҳисори ҷони барад
آن مرد کزین حصار جان بُرد
Он мард дар ин на ин дар он мард
آن مُرد در این نه این در آن مُرد
Девӣаст ҷаҳон , фириштаи сӯрат
دیوی است جهان، فرشته صورت
Дар банди ҳалоки ту зарурат
در بند هلاکِ تو ضرورت
Дар коса ш нест ҷузи ҷигари чиз
در کاسهش نیست جز جگر چیز
Вази паҳлавии тести он ҷигар низ
وز پهلوی تست آن جگر نیز
Сарви ту дар ин чаман дареғ аст
سرو تو در این چمن دریغ است
Кобши намаку гёш теғ аст
کابش نمک و گیاش تیغ است
То чанд ғами замона хӯрдан ?
تا چند غم زمانه خوردن؟
Тозидну тозӣона хӯрдан ?
تازیدن و تازیانه خوردن؟
Олами хуши хур ки олам ин аст
عالم خوشخور که عالم این است
Ту дар ғами олимӣ , ғам ин аст
تو در غم عالمی، غم این است
Он мор буд на марди чолок
آن مار بوَد نه مرد چالاک
Кови ганҷ раҳо кунад хӯрд хок
کاو گنج رها کند خورَد خاک
Хуши хур ки гул ҷаҳон фурӯзӣ
خوشخور که گلِ جهان فروزی
Чун мор мабош хоки рӯзӣ
چون مار مباش خاکْ روزی
Умраст ғараз ба умр дар печ
عمر است غرض به عمر در پیچ
Чун умр намонад , гӯи ммони ҳеҷ
چون عمر نماند، گو ممان هیچ
Сим арча салоҳи хуб ва зиштӣ аст
سیم ارچه صلاح خوب و زشتی است
Лангари шикани ҳазор киштӣ аст
لنگر شکن هزار کشتی است
Чун чаҳ мисатон , мадор дар чанг
چون چَه مَسِتان، مدار در چنگ
Бустон ва бидиҳ чу Асияи санг
بستان و بده چو آسیا سنگ
Чун бастоне бибоядат дод
چون بستانی ببایدت داد
Каз доду ситад ҷаҳон шуд обод
کز داد و ستد جهان شد آباد
Чун борат нест боҷ набӯд
چون بارت نیست باج نبود
Бар вайронӣ хароҷ набӯд
بر ویرانی خراج نبود
Зонон ки ҷнибаҳ бо ту ронданд
زانان که جنیبه با تو راندند
Бингар ба ҷарида то ки монданд
بنگر به جریده تا که ماندند
Рафтанди каён ва дайн прессатон
رفتند کیان و دینپرستان
Монданди ҷаҳон ба зердастон
ماندند جهان به زیردستان
Ин қавми каён ва он каёнанд ?
این قوم کیان و آن کیانند؟
Бар ҷои каён нигар каёнанд !
بر جای کیان نگر کیانند!
Ҳам пояи он сарон нагардӣ
همپایهٔ آن سران نگردی
Ало ба тариқи неки мардӣ
الا به طریق نیکمردی
Некӣ кун ва аз бадӣ биандеш
نیکی کن و از بدی بیندیش
Нек ояд некро фарои пеш
نیک آید نیک را فرا پیش
Бад бо ту накард ҳар ки бад кард
بد با تو نکرد هر که بد کرد
Кони бад ба яқин ба ҷой худ кард
کان بد به یقین به جای خود کرد
Некӣ бикун ва ба чаҳ дар андоз
نیکی بکن و به چَه در انداز
Каз чаҳ ба ту рӯй барканд боз
کز چه به تو روی برکند باز
Ҳар неку бадӣ ки дар навое аст
هر نیک و بدی که در نوایی است
Дар гунбади оламаш садое аст
در گنبد عالمش صدایی است
Бо кӯҳ касе ки роз гуяд
با کوه کسی که راز گوید
Кӯҳ ончӣ шунид боз гуяд
کوه آنچه شنید باز گوید