Рӯзии зи қазо ба вақти шабгир

روزی ز قضا به وقت شبگیر

намерафт шикорӣ эй ба нахҷӣр

می‌رفت شکاری‌ای به نخجیر

Бар наҷад нишаста буд маҷнӯн

بر نجد نشسته بود مجنون

Чун бар сари тоҷ дар макнун

چون بر سر تاج دُر مکنون

Сайёд чу дид бар гузари шер

صیاد چو دید بر گذر شیر

Бикшод дар ӯ забон чу шамшер

بگشاد در او زبان چو شمشیر

Пурсед варо чу сӯгворон

پرسید ورا چو سوگواران

К-эии давр аз аҳли байту ёрон

کای دور از اهل بیت و یاران

Фориғ ки зи пеши ту пасӣ ҳаст

فارغ که ز پیش تو پسی هست

ё ҷузи Лайлии туро касе ҳаст

یا جز لیلی ترا کسی هست

Наз модар ва наз падари бёдт

نز مادر و نز پدر بیادت

Бешарм касе ки шарми бодат

بی‌شرم کسی که شرم بادت

Чун ту халафӣ ба хоки беҳтар

چون تو خلفی به خاک بهتر

Каз нохалафии бароварии сар

کز ناخلفی برآوری سر

Гирами зи падар ба зиндагонӣ

گیرم ز پدر به زندگانی

Даврии тлбидӣ аз ҷавонӣ

دوری طلبیدی از جوانی

Чун марди падари турои бақои бод

چون مرد پدر ترا بقا باد

Охир кам аз онкии оряши ёд ?

آخر کم از آنکه آریش یاد؟

Ое ба зиёраташи замонӣ

آیی به زیارتش زمانی

Вории зи тараҳҳумаши нишоне

واری ز ترحمش نشانی

Дар пӯзиши турбаташи паноҳӣ

در پوزش تربتش پناهی

Узрии зи равон ӯ бихоҳӣ

عذری ز روان او بخواهی

Маҷнӯн з навой он каҷи оҳанг

مجنون ز نوای آن کج آهنگ

Нолид ва хамед рост чун чанг

نالید و خمید راست چون چنگ

Худро зи дареғ бар замин зад

خود را ز دریغ بر زمین زد

Бисёр тапонча бар ҷабин зад

بسیار تپانچه بر جبین زد

зи орому қарори гашти холӣ

ز آرام و قرار گشت خالی

То гӯри падари давиди ҳоле

تا گور پدر دوید حالی

Чун шӯшаи турбат падар дид

چون شوشهٔ تربت پدر دید

Алмоси шикаста дар ҷигар дид

الماس شکسته در جگر دید

Бар турбаташи аўФтод бе ҳуш

بر تربتش اوفتاد بی‌هوش

Бигирифташ чун ҷигар дар оғӯш

بگرفتش چون جگر در آغوش

Аз дӯстии равони покаш

از دوستی روان پاکش

Тар кард ба оби дидаи хокаш

تر کرد به آب دیده خاکش

Гуҳи хок варо гирифт дар бар

گه خاک ورا گرفت در بر

Гуҳ кард зи дарди хок бар сар

گه کرد ز درد خاک بر سر

Зиндонии рӯзро шаб омад

زندانی روز را شب آمد

Бемори шабонаро таб омад

بیمار شبانه را تب آمد

ӯ худ ҳамаи сола дар ситам буд

او خود همه ساله در ستم بود

Каз гоми нахусти асири ғам буд

کز گام نخست اسیر غم بود

Онкас ки асир бим гардад

آنکس که اسیر بیم گردد

Чун бошад чун ятем гардад

چون باشد چون یتیم گردد

Навмед шудаи зи дастгирӣ

نومید شده ز دستگیری

Бо зли ятемӣу асирӣ

با ذل یتیمی و اسیری

Ғалатед барон замини замонӣ

غلطید بران زمین زمانی

Май ҷусти з ҳам нишин нишоне

می‌جست ز هم نشین نشانی

Чун ғмхўри хешро наме ёфт

چون غمخور خویش را نمی‌یافت

Аз ғам хӯрдан Аннан наме тофт

از غم خوردن عنان نمی‌تافت

Чандон зи мижаи сиришки хӯни рехт

چندان ز مژه سرشک خون ریخت

Кондоми замин ба хӯни бромихт

کاندام زمین به خون برآمیخت

Гуфт эй падар эй падари куҷое ?

گفت ای پدر ای پدر کجایی؟

КоФср ба писар наме намое

کافسر به پسر نمی‌نمایی

эй ғмхўри ман каҷот ҷӯям

ای غمخور من کجات جویم

Тимори ғами ту бо ки гӯям

تیمار غم تو با که گویم

Ту беписарӣ салоҳ дидӣ

تو بی پسری صلاح دیدی

Зон рӯй ба хоки дркшидӣ

زان روی به خاک درکشیدی

Ман бепадарӣ надида будам

من بی‌پدری ندیده بودم

Талхаст кунун ки озмудам

تلخ است کنون که آزمودم

Саркӯфт даврем макун беш

سرکوفت دوریم مکن بیش

Ман худ хаҷалам з карда хеш

من خود خجلم ز کردهٔ خویش

Фарёд барояд аз ниҳодам

فریاد برآید از نهادم

Коед зи насиҳати ту ёдам

کاید ز نصیحت تو یادم

Ту роизи ман ба каши хиромӣ

تو رایض من به کش خرامی

Ман тавсани ту ба бади лагомӣ

من توسن تو به بد لگامی

Ту гӯши маро чу ҳалқаи зар

تو گوش مرا چو حلقهٔ زر

Ман даври зи ту чу ҳалқа бар дар

من دور ز تو چو حلقه بر در

Ман карда дуруштӣ ва ту нармӣ

من کرده درشتی و تو نرمی

Аз ман ҳамаи сардӣ аз ту гармӣ

از من همه سردی از تو گرمی

Ту дар ғами ҷони ман ба сад дард

تو در غم جان من به صد درد

Ман гирди ҷаҳони гирифтаи новирд

من گرد جهان گرفته ناورد

Ту бистари ман зи гирди рафта

تو بستر من ز گرد رفته

Ман рафта ба тарк хоб гуфта

من رفته به ترک خواب گفته

Ту базми нишоти ман ниҳода

تو بزم نشاط من نهاده

Ман бар сари сангии аўФтодаҳ

من بر سر سنگی اوفتاده

Ту гуфта дуо ва асар накарда

تو گفته دعا و اثر نکرده

Ман куштаи дарахт ва бар нахурда

من کشته درخت و بر نخورده

Ҷони дӯстии туро ба ҳар дам

جان دوستی ترا به هر دم

Ёди орм ва ҷон барорам аз ғам

یاد آرم و جان برآرم از غم

Бар ҷомаи зи дидаи нили пошам

بر جامه ز دیده نیل پاشم

То кӯру кабӯд ҳар ду бошам

تا کور و کبود هر دو باشم

Оҳ эй падари оҳ аз ончӣ кардам

آه ای پدر آه از آنچه کردم

Як дард на бо ҳазор дардам

یک درد نه با هزار دردم

Озрдмт эй падар на бар ҷой

آزردمت ای پدر نه بر جای

Вой ар бҳлм намекунӣ вой

وای ار بحلم نمی‌کنی وای

Озори ту роҳи мо мгирод

آزار تو راه ما مگیراد

Моро ба гуноҳи мо мгирод

ما را به گناه ما مگیراد

эй навардаи ситораи ман

ای نوردهِ ستارهٔ من

Хўшнўдии тести чораи ман

خوشنودی تست چارهٔ من

Тарсам кунадам худои махӯз

ترسم کُندم خدای مأخوذ

Гар ту нашӯй зи бандаи хўшнўд

گر تو نشوی ز بنده خوشنود

Гуфтӣ ҷигари манӣ ба тақдир

گفتی جگر منی به تقدیر

Вонгоаҳи бад-ӣни ҷигари зании тир

وانگاه بدین جگر زنی تیر

Гар ман ҷигари туами мтобм

گر من جگر توام متابم

Чун бенамакон макун кабобам

چون بی نمکان مکن کبابم

Зинсони ҷигарат ба хӯни гушойӣ

زینسان جگرت به خون گشایی

Ту дар ҷигари замин чарое ?

تو در جگر زمین چرایی؟

Хӯни ҷигарами хурии бад-ӣни рӯз

خون جگرم خوری بدین روز

Хуонеи ҷигарами зиҳии ҷигари сӯз

خوانی جگرم زهی جگر سوز

Бо ман ҷигарати ҷигар хур афтод

با من جگرت جگر خور افتاد

Коташ ба чунин ҷигар дар афтод

کاتش به چنین جگر در افتاد

Гар дар ҳақ ту шудам гунаҳи кор

گر در حق تو شدم گنه کار

Гаштам ба гуноҳи худ гирифтор

گشتم به گناه خود گرفتار

Гар панд ба гӯш дар накардам

گر پند به گوش در نکردم

Аз захми ту гӯшмол хӯрдам

از زخم تو گوشمال خوردم

Зингўнаҳи дареғ ва оҳ ме кард

زینگونه دریغ و آه می‌کرد

Рӯзӣ ба шабӣ сиёҳ ме кард

روزی به شبی سیاه می‌کرد

То шаби илм сиёҳ нанамуд

تا شب علم سیاه ننمود

Нолааш зи дуҳул задан нёсуд

ناله‌اش ز دهل زدن نیاسود

Чун ҳотифи субҳ дам баровард

چون هاتف صبح دم برآورد

Вази кӯҳи шафақ илм баровард

وز کوه شفق علم برآورد

Эксирии субҳи кӣмёгар

اکسیری صبح کیمیاگر

Кард аз дами хеши хокро зар

کرد از دم خویش خاک را زر

Он хоки равони з рӯй он хок

آن خاک روان ز روی آن خاک

Бар пушта наҷад рафт ғамнок

بر پشتهٔ نجد رفت غمناک

намекард ҳамон сиришки борӣ

می‌کرد همان سرشک باری

Аммо ба тариқи сӯгворӣ

اما به طریق سوگواری

намезад нафасӣ ба шӯри бахтӣ

می‌زد نفسی به شور بختی

намезист ба сад ҳазор сахтӣ

می‌زیست به صد هزار سختی

Май баради зи баҳри длФрўзӣ

می‌برد ز بهر دلفروزی

Рӯзӣ ба шабии шабӣ ба рӯзӣ

روزی به شبی شبی به روزی