Рухшандаи шабӣ чу рӯзи равшан
رخشنده شبی چو روز روشن
Рӯи тозаи фалак чу сабзи гулшан
رو تازه فلک چو سبز گلشن
Аз мурсалаҳои зари ҳамоил
از مرسلههای زر حمایل
Заррин шудаи чархро шамоил
زرین شده چرخ را شمایل
Сайёра ба дасти банди хӯбӣ
سیاره به دست بند خوبی
Бар нтъи уфуқ ба поикӯбӣ
بر نطع افق به پایکوبی
Бар деви шаҳоби ҳарбаи ронда
بر دیو شهاب حربه رانده
Лоҳўли влои зи даври хонда
لاحول ولا ز دور خوانده
Аз нофаи шаби ҳавои мънбр
از نافهٔ شب هوا معنبر
Вази гавҳари маи замини мунаввар
وز گوهر مه زمین منور
Зон гавҳару нофаи чархи шаш тоқ
زان گوهر و نافه چرخ ششطاق
Пари зевар ва атр карда офоқ
پر زیور و عطر کرده آفاق
Анҷуми сифат дигар гирифта
انجم صفتِ دگر گرفته
Зебандагӣ ӣӣ зи сари гирифта
زیبندگییی ز سر گرفته
Сад гӯнаи ситораи шаби оҳанг
صد گونه ستارهٔ شب آهنگ
Бинмуда сипеҳр дар як авранг
بنموده سپهر در یک اورنگ
Карда фалак аз фалаки саворӣ
کرده فلک از فلک سواری
Рӯйин дизи қутбро ҳисорӣ
رویین دز قطب را حصاری
Фарқад ба изки ҷнибаҳи ронда
فرقد به یزک جنیبه رانده
Киштӣ ба ҷиноҳи шати рисонда
کشتی به جناح شط رسانده
Парвини зи ҳарири зарду азрақ
پروین ز حریر زرد و ازرق
Бар снҷқ зар кашида байрақ
بر سنجق زر کشیده بیرق
Ма гирд паранд зар кашида
مه گرد پرند زر کشیده
Пероя эй аз қсби танида
پیرایهای از قصب تنیده
Гуфтӣ зи камони гуруҳаи шоҳ
گفتی ز کمان گروههٔ شاه
Як муҳра фитод бар сари моҳ
یک مهره فتاد بر سر ماه
ё шакли Уторид аз камонаш
یا شکل عطارد از کمانش
Тирӣаст ки зад бар осмонаш
تیری است که زد بر آسمانش
Зуҳра ки стоми зин ӯ буд
زهره که ستام زین او بود
Хуши ху чу хуии ҷабин ӯ буд
خوشخو چو خوی جبین او بود
Хуршед чу теғ ӯ ҷҳонсўз
خورشید چو تیغ او جهانسوز
Пӯшида ба шаби бараҳна дар рӯз
پوشیده به شب برهنه در روز
Миррӣх ба кӣнаи гарми таъҷил
مریخ به کینه گرم تعجیل
То чашми адуи шро кашад майл
تا چشم عدوش را کشد میل
Брҷис ба меҳр ӯ нигин дошт
برجیس به مهر او نگین داشت
Ки иқболи ҷаҳон дар остин дошт
کهاقبال جهان در آستین داشت
Кайвони мусинии алоқаи овез
کیوان مسنی علاقه آویز
То оҳани теғ ӯ кунад тез
تا آهن تیغ او کند تیز
Шоҳӣ ки чунин буд ҷалолаш
شاهی که چنین بود جلالش
Офоқ мабод бе ҷамолаш
آفاق مباد بیجمالش
Дар хизмати ин хдиўи номӣ
در خدمت این خدیو نامی
Мо аъзами шонк , эй Низомӣ !
ما اعظم شانک، ای نظامی!
Аз шакли буруҷ ва аз манозил
از شکل بروج و از منازل
Афтодаи сипеҳр дар злозл
افتاده سپهر در زلازل
Акси ҳамл аз ҳилоли ханда
عکس حمل از هلال خنده
Бар ҷайби фалак зиҳӣ фиканда
بر جیب فلک زهی فکنده
Гови фалакӣ чу гови дарё
گاو فلکی چو گاو دریا
Гавҳар ба гулӯ дар аз сурайё
گوهر به گلو دُر از ثریا
Ҷавзои камари ду равияи баста
جوزا کمر دو رویه بسته
Бар тахти ду пайкарӣ нишаста
بر تخت دو پیکری نشسته
Ҳқъаҳ чу кўоъби қсби пӯш
هقعه چو کواعب قصب پوش
Бо ҳнъаҳ нишаста гӯш дар гӯш
با هنعه نشسته گوش در گوش
Харчанг ба чнгли зроъӣ
خرچنگ به چنگل ذراعی
Андохта нохуни сбоъӣ
انداخته ناخن سباعی
Насра ба нисори гавҳари афшон
نثره به نثار گوهر افشان
Турфаи тарафӣ дигар зарафшон
طرفه طرفی دگر زرافشان
Ҷабҳаи зи фурӯғи ҷбҳти хеш
جبهه ز فروغ جبهت خویش
Афрӯхтаи сад чароғ дар пеш
افروخته صد چراغ در پیش
Қалби алосд аз асади фурӯзон
قلبالاسد از اسد فروزان
Чун оташи авди авди сӯзон
چون آتش عود عود سوزان
Узрои рухи сунбула дар он тараф
عذرا رخ سنبله در آن طرف
Бесарфа накард донае сарф
بیصرفه نکرد دانهای صرف
Ангехта ғФр чун карямон
انگیخته غفر چون کریمان
Се қурса ба косаи ятемон
سه قرصه به کاسهٔ یتیمان
Мизон чу забони марди доно
میزان چو زبان مرد دانا
Бигушодаи забона бо збоно
بگشاده زبانه با زبانا
Ъўои зи смоки ҳеҷ шамшер
عوا ز سماک هیچ شمشیر
Тозии саги хеши ронда бар шер
تازی سگ خویش رانده بر شیر
Иклил ба қалб тоҷ дода
اکلیل به قلب تاج داده
Ақраб ба камон хароҷ дода
عقرب به کمان خراج داده
Бо содиру вориди нъоим
با صادر و وارد نعایم
Баладаи ду се даст карда қоим
بلده دو سه دست کرده قایم
Ҷаддии сари худ чу бузи бурӣда
جدی سر خود چو بز بریده
Ки афсона србзӣ шунида
کهافسانهٔ سربزی شنیده
Зобҳи зи хатари даҳони гирифта
ذابح ز خطر دهان گرفته
Саъди ахбиаҳро Аннани гирифта
سعد اخبیه را عنان گرفته
Балъи арнаҳи дуои балъамӣ буд
بلع ارنه دعای بلعمی بود
Дар субҳ чаро ду даст бинмуд ?
در صبح چرا دو دست بنمود؟
Далв аз каллаҳои офтобӣ
دلو از کلههای آفتابی
Хомӯши лаб аз даҳани пари обӣ
خاموش لب از دهن پر آبی
Бинвишта ду байти зераш аз зар
بنوشته دو بیت زیرش از زر
Кин ҳаст мақдами он мؤхр
کاین هست مقدم آن مؤخر
Хотуни ршои зи ноқаи дорӣ
خاتون رشا ز ناقهداری
Бо батни алҳўт дар иморӣ
با بطنالحوت در عماری
Бар шаҳи раҳи манзили кавокиб
بر شهرهِ منزل کواکب
Аҷром буруҷ гашта рокиб
اجرام بروج گشته راکب
Баста ба се пояи ҳавоӣ
بسته به سه پایهٔ هوایی
Батни алҳмл аз чаҳор пое
بطنالحمل از چهار پایی
Айюқ ба дасти зўрмндӣ
عیوق به دست زورمندی
Бардаи зи ҳам афсарони баландӣ
برده ز هم افسران بلندی
Ваон кавкаби деги пояи кирдор
وان کوکب دیگپایه کردار
Дар деги фалаки фишонда афзор
در دیگ فلک فشانده افزار
Насрини парандаи пари кушода
نسرین پرنده پر گشاده
Тоир шудаи воқеъи истода
طایر شده واقع ایستاده
Шеърӣ ба саёқати ямонӣ
شعری به سیاقت یمانی
Бешеър ба остин фишонӣ
بیشعر به آستین فشانی
Мабсута ба як чароғи зинда
مبسوطه به یک چراغ زنده
Мқбўзаҳи ду чашми зоғи канда
مقبوضه دو چشم زاغ کنده
Сайёфи мҷраҳи ранги шамшер
سیاف مجره رنگ شمشیر
Андохта бар қаллодаи шер
انداخته بر قلادهٔ شیر
Чун фарди равони ситораи фард
چون فرد روان ستارهٔ فرد
Бар фарқи ҷануб ҷилва ме кард
بر فرق جنوب جلوه میکرد
Бинишаста сарир бар тавобеъ
بنشسته سریر بر توابع
Солис чаҳ аҷаб ба зери робъ
ثالث چه عجب به زیر رابع
Тўқиъи смокҳо мусалсал
توقیع سماکها مسلسل
Гуҳ ромҳ бӯда гоҳи аъзл
گه رامح بوده گاه اعزل
намекард сҳо з ҳам нишинон
میکرد سها ز همنشینان
Наққодии чашми тезбинон
نقادی چشم تیزبینان
Тобони дами гург дар саҳаргоҳ
تابان دم گرگ در سحرگاه
Чун Юсуфи чоҳӣ аз бен чоҳ
چون یوسف چاهی از بن چاه
Пиромни он фалаки наварди ан
پیرامن آن فلکنوردان
Паргори бенот наъши гардон
پرگار بنات نعش گردان
Қорӣ бар наъш дар саворӣ
قاری برِ نعش در سواری
Кӣ давр буд зи наъши қорӣ ?
کی دور بوَد ز نعشْ قاری؟
Маҷнӯни зи сари назора созӣ
مجنون ز سر نظاره سازی
намекард ба чархи ҳуққаи бозӣ
میکرد به چرخ حقهبازی
Бар Зуҳра назар гумошт аввал
بر زهره نظر گماشت اول
Гуфт эй ба ту бахтро мъўл
گفت ای به تو بخت را معوّل
эй Зуҳраи равшани шаби афрӯз
ای زهرهٔ روشن شبافروز
эй толеъи давлат аз ту пирӯз
ای طالع دولت از تو پیروز
эй машъалаи нишоти ҷӯён
ای مشعلهٔ نشاط جویان
Соҳиби расади сурӯди гӯи ён
صاحبرصدِ سرودگویان
эй дар кафи ту калид ҳар ком
ای در کف تو کلید هر کام
Дар ҷуръаи ту рҳиқ ҳар ҷом
در جرعهٔ تو رحیق هر جام
эй меҳри нигини тоҷдор ӣ
ای مهر نگین تاجداری
Хотуни сарои комгорӣ
خاتونِ سرای کامگاری
эй тибтии латиф роён
ای طیبتی لطیف رایان
Халқи ту абири атри соён
خُلق تو عبیر عطر سایان
Лутфӣ кун аз он лутф ки дорӣ
لطفی کن از آن لطف که داری
Бигушоӣ дар умедворӣ
بگشای در امیدواری
Зон ёр ки ӯ давоӣ ҷон аст
زان یار که او دوای جان است
Бӯе бирасон ки вақт он аст
بویی برسان که وقت آن است
Чун муштарӣ аз уфуқи баромад
چون مشتری از افق برآمد
Бо ӯ з дар дигар даромад
با او ز در دگر درآمد
Ки эй муштарӣ , эй ситораи саъд
کهای مشتری، ای ستارهٔ سعد
эй дар ҳамаи ваъдаи содиқи алўъд
ای در همه وعده صادقالوعد
эй дар назари ту ҷонФзо ӣӣ
ای در نظر تو جانفزایی
Дар сиккаи ту ҷаҳони гушойӣ
در سکهٔ تو جهان گشایی
эй муншии номаи аноят
ای منشی نامهٔ عنایت
Бар фатҳу зафари турои вилоят
بر فتح و ظفر ترا ولایت
эй рост ба ту қарори олам
ای راست به تو قرار عالم
Қоим ба салоҳи кори олам
قایم به صلاح کار عالم
эй бахти марои баландӣ аз ту
ای بخت مرا بلندی از تو
Дилро ҳамаи зўрмндӣ аз ту
دل را همه زورمندی از تو
Дар ман ба вафои назора Эй кун
در من به وفا نظارهای کن
Вари чора ?ут ҳаст чора Эй кун
ور چارهات هست چارهای کن
Чун дид ки он бухори хезон
چون دید که آن بخار خیزان
Ҳастанд зи авҷи худ гурезон
هستند ز اوج خود گریزان
Донист казон хаёли бозӣ
دانست کزان خیال بازی
Кораш нарасад ба чора созӣ
کارش نرسد به چاره سازی
Нолид дар он ки чора соз аст
نالید در آن که چاره ساز است
Аз ҷумлаи вуҷӯд бениёз аст
از جمله وجود بینیاز است
Гуфт эй дар ту паноҳгоҳам
گفت ای در تو پناهگاهم
Дар ҷузи ту касе чаро паноҳам
در جز تو کسی چرا پناهم
эй Зуҳрау муштарии ғуломат
ای زهره و مشتری غلامت
Сари номаи ном ҷумла науммат
سر نامهٔ نام جمله نامت
эй илми ту беш аз онкӣ донанд
ای علم تو بیش از آنکه دانند
Ва эҳсони ту беш аз онкӣ хонанд
و احسان تو بیش از آنکه خوانند
эй банди гшо ӣ ҷумлаи мақсӯд
ای بندگشای جمله مقصود
Дорои вуҷӯду довари ҷӯад
دارای وجود و داور جود
эй кори баровари баландон
ای کار برآور بلندان
Некӯ кун кори мустамандон
نیکو کنِ کار مستمندان
эй мо ҳамаи бандагон дар банд
ای ما همه بندگان در بند
Касро на ба ҷузи ту каси худованд
کس را نه به جز تو کس خداوند
эй ҳафт фалак фиканда ту
ای هفت فلک فکندهٔ تو
эй ҳар ки ба ҷузи ту бандаи ту
ای هر که به جز تو بندهٔ تو
эй шаш ҷиҳат аз баланду пастӣ
ای شش جهت از بلند و پستی
Мамлуки туро ба зери дастӣ
مملوک ترا به زیردستی
эйгар басарӣ ба ту расида
ای گر بصری به تو رسیده
Бедида шуда чу дар ту дида
بی دیده شده چو در تو دیده
эй ҳар ки саги ту , гавҳари ши пок
ای هر که سگ تو، گوهرش پاک
Вой ҳар ки на бо ту , бар сараши хок
وای هر که نه با تو، بر سرش خاک
эй хоки ман аз ту об гашта
ای خاک من از تو آب گشته
Бингар ба ман хароб гашта
بنگر به من خراب گشته
Магузор ки оҷиз ӣ ғарибам
مگذار که عاجزی غریبم
Аз раҳмати хеш бе насибам
از رحمت خویش بینصیبم
Он кун зи анояти худоӣ
آن کن ز عنایت خدایی
Коед шаби ман ба равшаноӣ
کاید شب من به روشنایی
Рӯзам ба вафо хуҷаста гардад
روزم به وفا خجسته گردد
Бахтами зи баҳона руста гардад
بختم ز بهانه رسته گردد
Чун як ба як ин сухан фурӯ гуфт
چون یک به یک این سخن فرو گفت
Дар гуфтани ин сухан фурӯ хуфт
در گفتن این سخن فرو خفت
Дар хоб чунон намӯд бахташ
در خواب چنان نمود بختش
Каз хок бар авҷ шуд дарахташ
کز خاک بر اوج شد درختش
Мурғии бпридӣ аз сари шох
مرغی بپریدی از سر شاخ
Рафтӣ бар ӯ ба табъи густох
رفتی برِ او به طبعِ گستاخ
Гавҳари зи даҳан фурӯ фишондӣ
گوهر ز دهن فرو فشاندی
Бар тораки тоҷ ӯ нишондӣ
بر تارک تاج او نشاندی
Бинандаи зи хоб чун даромад
بیننده ز خواب چون درآمد
Субҳ аз уфуқи фалаки баромад
صبح از افق فلک برآمد
Чун субҳи з рӯй тозаи рӯе
چون صبح ز روی تازهرویی
намекард нишоти мҳрҷўиӣ
میکرد نشاط مهرجویی
Зон хоби мизоҷ бар гирифта
زان خواب مزاج بر گرفته
Зон мурғ чу мурғи пари гирифта
زان مرغ چو مرغ پر گرفته
Дар ишқ ки васл танг ёб аст
در عشق که وصل تنگ یاب است
Шодӣ ба хаёл , ё ба хоб аст
شادی به خیال، یا به خواب است