Донои сухан чунин кунад ёд
دانای سخن چنین کند یاد
Каз ҷумлаи манъмони Бағдод
کز جملهٔ منعمان بغداد
Ошиқи писарии бади ошно рӯй
عاشق پسری بد آشنا روی
Як мӯӣ нагашта аз яке мӯӣ
یک موی نگشته از یکی موی
Ҳам сайли балои бадви расида
هم سیل بلا بدو رسیده
Ҳам силӣ ошиқӣ чашида
هم سیلی عاشقی چشیده
Дардии каши ишқу дарди паймоӣ
دردیکش عشق و درد پیمای
Андӯҳ нишину ранҷи Фрсоӣ
اندوه نشین و رنج فرسای
Гейтяши салом ном карда
گیتیش سلام نام کرده
Ва иқболи бадв салом карда
و اقبال بدو سلام کرده
Дар олам ишқ гашта чолок
در عالم عشق گشته چالاک
Дар хондани шеърҳо ҳўснок
در خواندن شعرها هوسناک
Чун аз сари қиссаҳои дар пош
چون از سر قصههای دُر پاش
Шуд қиссаи Қайс дар ҷаҳони фош
شد قصهٔ قیس در جهان فاش
Дар ҳар тарафии зи табъи покаш
در هر طرفی ز طبع پاکش
Хонданд насеб дарднокаш
خواندند نسیب دردناکش
Ҳар ғам задае ки шеър ӯ хонд
هر غم زدهای که شعر او خواند
Он ноқа ки дошт сӯй ӯ ронад
آن ناقه که داشت سوی او راند
Чун шаҳр ба шаҳр то ба Бағдод
چون شهر به شهر تا به بغداد
Овозаи ишқ ӯ дар афтод
آوازهٔ عشق او در افتاد
Аз саҳари ҳалол ӯ зарифон
از سحر حلال او ظریفان
Карданд самоъ бо ҳарифон
کردند سماع با حریفان
Афтод саломро казон хок
افتاد سلام را کزان خاک
Ояд ба саломи он ҳўснок
آید به سلام آن هوسناک
Барбаст буна ба ноқае чуст
بربست بنه به ناقهای چست
Бикшод зимоми ноқаро суст
بگشاد زمام ناقه را سست
Дар ҷустан он ғариби дилтанг
در جستن آن غریب دلتنگ
Дар бодия ронад чанд фарсанг
در بادیه راند چند فرسنگ
Пурсед нишон ва ёфташ ҷой
پرسید نشان و یافتش جای
Афтодаи бараҳнаи фарқ то пой
افتاده برهنه فرق تا پای
Пиромнш аз вуҳуши ҷўқӣ
پیرامنش از وحوش جوقی
Ҳалқа шуда бар мисоли тавқӣ
حلقه شده بر مثال طوقی
ӯ карда зи роҳи шавқу зорӣ
او کرده ز راه شوق و زاری
Зон ҳалқаи ҳисоби тавқи дорӣ
زان حلقه حساب طوق داری
Чун дид ки ояд аз раҳи давр
چون دید که آید از ره دور
Наздики ваии он ҷавони манзур
نزدیک وی آن جوان منظور
Зад бонг бар он сбоъи ҳоил
زد بانگ بر آن سباع هایل
То теғ кунанд дар ҳамоил
تا تیغ کنند در حمایل
Чун ёфт саломи азуи қиёмӣ
چون یافت سلام ازو قیامی
Додаш зи миёни ҷони саломӣ
دادش ز میان جان سلامی
Маҷнӯни з хуш омад саломаш
مجنون ز خوش آمد سلامش
Бинмуд тақаррубии тамомаш
بنمود تقربی تمامش
Кардаш ба ҷавоби худ гиромӣ
کردش به جواب خود گرامی
Пурседаш каз куҷои хиромӣ ?
پرسیدش کز کجا خرامی؟
Гуфт эй ғарази марои нишона
گفت ای غرض مرا نشانه
Воўоргии марои баҳона
وآوارگی مرا بهانه
Оем бар ту зи шаҳри Бағдод
آیم بر تو ز شهر بغداد
То аз рух фаррухат шавам шод
تا از رخ فرخت شوم شاد
Ғурбати з барои ту гузидам
غربت ز برای تو گزیدم
Кобёти ғариб ту шунидам
کابیات غریب تو شنیدم
Чун кард марои худои рӯзӣ
چون کرد مرا خدای روزی
Рӯй ту бад-ӣн ҷаҳон фурӯзӣ
روی تو بدین جهان فروزی
Зини пас ману хоки бӯси поят
زین پس من و خاک بوس پایت
Гардани нкшми зи ҳукму роят
گردن نکشم ز حکم و رایت
Дам бе нафаси ту бар наёрам
دم بی نفس تو بر نیارم
Дар хизмати ту нафаси шуморам
در خدمت تو نفس شمارم
Ҳар шеър ки афкании ту бунёд
هر شعر که افکنی تو بنیاد
Гирами маниш аз миёни ҷони ёд
گیرم منش از میان جان یاد
Чандон сухани ту ёди гирам
چندان سخن تو یاد گیرم
Комўдаҳ шавад бадви замирам
کاموده شود بدو ضمیرم
Густохи терм ба худ раҳо кун
گستاخ ترم به خود رها کن
Бо хотири хешам ошно кун
با خاطر خویشم آشنا کن
Медаҳ зи ншиди худ самоъам
میده ز نشید خود سماعم
Пиндори яке аз ин сбоъм
پندار یکی از این سباعم
Банда шудан чу ман ҷавонӣ
بنده شدن چو من جوانی
Донам ки надорадат зӣоне
دانم که نداردت زیانی
Ман низ ба санги ишқи судам
من نیز به سنگ عشق سودم
Ошиқ шуда хорӣ озмудам
عاشق شده خواری آزمودم
Маҷнӯн чу ҳилол дар рух ӯ
مجنون چو هلال در رخ او
Зад ханда ва дод посух ӯ
زد خنده و داد پاسخ او
К-эии хоҷаи хуби нози пурвирд
کای خواجهٔ خوب ناز پرورد
Раҳи пар хатараст бози пас гирд
ره پر خطر است باز پس گرد
На марди манӣ агарчӣ мардӣ
نه مرد منی اگرچه مردی
Каз сад ғами ман яке нахурдӣ
کز صد غم من یکی نخوردی
Ман ҷузи сари дом ва дад надорам
من جز سر دام و دد ندارم
На пои ту пой худ надорам
نه پای تو پای خود ندارم
Моро ки зи хуии худ малол аст
ما را که ز خوی خود ملال است
Бо хуии ту сохтан маҳол аст
با خوی تو ساختن محال است
Аз суҳбати ман туро чаҳ хезад ?
از صحبت من ترا چه خیزد؟
Дев аз ману суҳбатами гурезад
دیو از من و صحبتم گریزد
Ман ваҳшӣам ва ту инси ҷӯӣ
من وحشیام و تو انس جویی
Он навъи талаб ки ҷинс ӯе
آن نوع طلب که جنس اویی
Чун оҳан агар ҳмўли гардӣ
چون آهن اگر حمول گردی
Зоаҳ чу манӣ малули гардӣ
زآه چو منی ملول گردی
Гар оби шӯй ба ҷони навозӣ
گر آب شوی به جان نوازی
Бо оташи ман шабӣ насозӣ
با آتش من شبی نسازی
Бо ман ту наганҷӣ андарин пӯст
با من تو نگنجی اندرین پوست
Ман худ кашам ва ту хештани дӯст
من خود کشم و تو خویشتن دوست
Бигзор маро дар ин харобӣ
بگذار مرا در این خرابی
Каз ман дам ҳамдамӣ наёбӣ
کز من دم همدمی نیابی
Гар дар талабам раҳе буридӣ
گر در طلبم رهی بریدی
эй ман раҳеи ?ут ки ранҷ дидӣ
ای من رهیات که رنج دیدی
Чун ёфтӣам ғарибу ғмхўор
چون یافتیام غریب و غمخوار
Аллоҳ мък бигӯӣ ва бигзор
الله معک بگوی و بگذار
Тарсам чу ба лутфи брнхизӣ
ترسم چو به لطف برنخیزی
Аз ранҷи заруратии гурезӣ
از رنج ضرورتی گریزی
Дар гӯши саломи орзӯманд
در گوش سلام آرزومند
ПзрФтаҳ нашуд ҳадиси он панд
پذرفته نشد حدیث آن پند
Гуфто ба худоӣ агар бакӯшӣ
گفتا به خدای اگر بکوشی
Каз ташнаи зулолро бапушӣ
کز تشنه زلال را بپوشی
Бигзор ки аз сари ниёзӣ
بگذار که از سر نیازی
Дар қибла ту кунам намозӣ
در قبلهٔ تو کنم نمازی
Гар саҳв шавад ба саҷдаи роҳам
گر سهو شود به سجده راهم
Дар саҷдаи саҳв узр хоҳам
در سجدهٔ سهو عذر خواهم
Маҷнӯни бгзошт аз басии ҷаҳд
مجنون بگذاشت از بسی جهد
То ӯҳда ба сари барад дар он аҳд
تا عهده به سر برد در آن عهد
Бикшод саломи суфраи хеш
بگشاد سلام سفرهٔ خویش
Ҳалвоу кличаҳи рехт дар пеш
حلوا و کلیچه ریخت در پیش
Гуфто бигушоӣ чеҳр бо ман
گفتا بگشای چهر با من
Ноне башикан ба меҳр бо ман
نانی بشکن به مهر با من
Нохўрднт ар чаҳ дилпазир аст
ناخوردنت ار چه دلپذیر است
Зини як ду нўолаҳ ногузир аст
زین یک دو نواله ناگزیر است
Мард арча ба табъ мард бошад
مرد ارچه به طبع مرد باشد
Неруии таниш ба хӯрд бошад
نیروی تنش به خورد باشد
Гуфтои ман аз ин ҳисоби фардам
گفتا من از این حساب فردم
Конро ки ғизо хур аст хӯрдам
کان را که غذا خور است خوردم
Неруӣ касе ба нон ва ҳалвост
نیروی کسی به نان و حلواست
Кӯро ба вуҷӯд хеш парвост
کو را به وجود خویش پرواست
Чун ман зи ниҳоди хеши покам
چون من ز نهاد خویش پاکم
Кӣ бехӯришӣ кунад ҳалокам ?
کی بی خورشی کند هلاکم؟
Чун дид саломи кони ҷигари сӯз
چون دید سلام کان جگر سوز
На хусбад ва на хӯрд шабу рӯз
نه خسبد و نه خورد شب و روز
На рӯй барад ба ҳеҷ кӯе
نه روی برد به هیچ کویی
На сабр кунад ба ҳеҷ рӯе
نه صبر کند به هیچ رویی
намедод дилаши зи длнўозӣ
میداد دلش ز دلنوازی
Кон ба ки дар ин бало бисозӣ
کان به که در این بلا بسازی
Доими дили ту ҳазин намонад
دایم دل تو حزین نماند
Яксони фалак инчунин намонад
یکسان فلک اینچنین نماند
Гардандаи фалаки шитоб гирд аст
گردنده فلک شتاب گرد است
Ҳрдми варақяш дар навард аст
هردم ورقیش در نورد است
То чашми баҳам ниҳода гардад
تا چشم بهم نهاده گردد
Сад дар зи фараҷ кушода гардад
صد در ز فرج گشاده گردد
Зини ғам ба агар ғамин набошӣ
زین غم به اگر غمین نباشی
То паии сипар замин набошӣ
تا پی سپر زمین نباشی
Ба гардӣ агарчӣ дардмандӣ
به گردی اگرچه دردمندی
Чндонкаҳ гиристӣ бихандӣ
چندانکه گریستی بخندی
Ман низ чу ту шикаста будам
من نیز چو تو شکسته بودم
Дили хастау пой баста будам
دل خسته و پای بسته بودم
Ҳам фазлу анояти худоӣ
هم فضل و عنایت خدایی
Додам зи чунон ғамии раҳоӣ
دادم ز چنان غمی رهایی
Фарҷоми шӯии ту низ хомӯш
فرجام شوی تو نیز خاموش
Воин воқеаро кунӣ фаромӯш
واین واقعه را کنی فراموش
Ин шуъла ки ҷӯш меҳрбонӣ аст
این شعله که جوش مهربانی است
Аз гармии оташ ҷавонӣ аст
از گرمی آتش جوانی است
Чун дар гузарад ҷавонӣ аз мард
چون در گذرد جوانی از مرد
Он кӯра оташин шавад сард
آن کورهٔ آتشین شود سرد
Маҷнӯни зи ҳадиси он накӯи рой
مجنون ز حدیث آن نکو رای
Аз ҷой нашуд вале шуд аз ҷой
از جای نشد ولی شد از جای
Гуфто чаҳ гумони барӣ ки мастам ?
گفتا چه گمان بری که مستم؟
ё шефтае ҳавои пурситам ?
یا شیفتهای هوا پرستم؟
Шоҳаншаҳи ишқам аз ҷалолат
شاهنشه عشقم از جلالت
Нобардаи зи нафаси худ хиҷолат
نابرده ز نفس خود خجالت
Аз шаҳвати узрҳои хокӣ
از شهوت عذرهای خاکی
Маъсӯм шуда ба ғусли покӣ
معصوم شده به غسل پاکی
Золоиши нафаси бози руста
زآلایش نفس باز رسته
Бозори ҳавои худ шикаста
بازار هوای خود شکسته
Ишқаст хулосаи вуҷӯдам
عشق است خلاصهٔ وجودم
Ишқи оташи гашт ва ман чу авдам
عشق آتش گشت و من چو عودم
Ишқ омад ва хос кард хона
عشق آمد و خاص کرد خانه
Ман рахт кашидам аз миёна
من رخت کشیدم از میانه
Бо ҳастӣ ман ки дар шумор аст
با هستی من که در شمار است
Ман нестам ончӣ ҳаст ёр аст
من نیستم آنچه هست یار است
Кам гардад ишқи ман дар ин ғам
کم گردد عشق من در این غم
Гар анҷум осмон шавад кам
گر انجم آسمان شود کم
Ишқ аз дили ман тавон ситурдан
عشق از دل من توان ستردن
Гар реги замини тавон шумурдан
گر ریگ زمین توان شمردن
Дар суҳбати ман чу ёфтӣ роҳ
در صحبت من چو یافتی راه
Май дори забони зи айби кӯтоҳ
میدار زبان ز عیب کوتاه
Дар қомати ҳол хеш бингар
در قامت حال خویش بنگر
Аз таъни маҳол хеш бигузар
از طعن محال خویش بگذر
Зингўнаҳи гузоришӣ аҷаб кард
زینگونه گذارشی عجب کرد
Зон ҳарфи ҳарифро адаб кард
زان حرف حریف را ادب کرد
Чун ҳарфат ӯ ҳариф бишнохт
چون حِرفت او حریف بشناخت
Ҳарфӣ ба хато дигар нияндохт
حرفی به خطا دگر نینداخت
Густох сухан мабош бо кас
گستاخ سخن مباش با کس
То узр сухан нахоҳӣ аз пас
تا عذر سخن نخواهی از پس
Гар сахт буд камон вагар суст
گر سخت بود کمان و گر سست
Густох кашӣдан офати тест
گستاخ کشیدن آفت تست
Гар суст буд малолати орад
گر سست بود ملالت آرد
Вари сахт буд хиҷолати орад
ور سخت بود خجالت آرد
Маҷнӯну саломи рўзкӣ чанд
مجنون و سلام روزکی چند
Буданд ба ҳам ба роҳи пайванд
بودند به هم به راه پیوند
Он тӯҳфа ки дар миёна ме рафт
آن تحفه که در میانه میرفت
Чун дар ғазалӣ равона ме рафт
چون در غزلی روانه میرفت
Ҳар байт ки гуфтӣ он ҷаҳони гирд
هر بیت که گفتی آن جهان گرد
Бар ёд гирифтӣ он ҷавонмард
بر یاد گرفتی آن جوانمرد
Маҷнӯни зи раҳи заъифи ҳоле
مجنون ز ره ضعیف حالی
Буд аз ҳамаи хоб ва хӯрд холӣ
بود از همه خواب و خورد خالی
Бечораи саломро дар он дард
بیچاره سلام را در آن درد
Наз хоби гзир буд ва наз хӯрд
نز خواب گزیر بود و نز خورد
Чун суфра тиҳӣ шуд аз нўолаҳ
چون سفره تهی شد از نواله
Меҳмон ба видоъ шуд ҳавола
مهمان به وداع شد حواله
Кард аз сари оҷизии видоъаш
کرد از سر عاجزی وداعش
Бгзошти миёни он сбоъш
بگذاشت میان آن سباعش
Зон марҳала рафт сӯии Бағдод
زان مرحله رفت سوی بغداد
Бигрифта басии қасида бар ёд
بگرفته بسی قصیده بر یاد
Ҳарҷо ки яке қасида хондӣ
هرجا که یکی قصیده خواندی
Ҳуш шунаванда хира монадӣ
هوش شنونده خیره ماندی