Аввал кин ишқ парастӣ набӯд
اوّل کاین عشقپرستی نبود
Дар адам овоза ҳастӣ набӯд
در عدم آوازه هستی نبود
Мқблӣ аз ктми адам соз кард
مُقبلی از کِتم عدم ساز کرد
Сӯй вуҷӯд омад ва дар боз кард
سوی وجود آمد و در باز کرد
Бози пасини Тифли парии зодагон
بازپسین طفلِ پریزادگان
Пештари йени башарии зодагон
پیشترینِ بشریزادگان
Он ба хилофати илми ороста
آن به خلافت عَلَم آراسته
Чун илми афтодау бархеста
چون علم افتاده و برخاسته
« илми одам » сифати пок ӯ
«عَلَّمَ آدم» صفتِ پاک او
« хамри тинаҳ » шарафи хок ӯ
«خَمَّرَ طینه» شرفِ خاک او
Он ба гуҳари ҳам кидир ва ҳам сафӣ
آن به گهر هم کدر و هم صفی
Ҳам маҳак ва ҳам зар ва ҳам сирФӣ
هم محک و هم زر و هم صیرَفی
Шоҳиди нави фитна ӣ афлокён
شاهدِ نوفتنهی افلاکیان
Нави хати фарди оина ӣ хокён
نوخطِ فرد آینهی خاکیان
Ёра ӯ соиди ҷонро нигор
یارهٔ او ساعد جان را نگار
Соиди ш аз ҳафт фалаки ёраи дор
ساعدش از هفت فلک یارهدار
Он зи ду гаҳвораи барангехта
آن ز دو گهواره برانگیخته
Мағзи ду гавҳар ба ҳам омехта
مغز دو گوهر به هم آمیخته
Пешкаши халъати зиндониён
پیشکش خلعت زندانیان
Мӯҳтасибу соқии рӯҳонӣон
محتسب و ساقی روحانیان
Сари ҳади хилқат , шудаи бозор ӯ
سرحدِ خلقت، شده بازار او
Бикрии қудрат , шуда дар кор ӯ
بِکریِ قدرت، شده در کار او
Тифли чиҳил рӯзаи кажи мжи забон
طفل چهلروزه کژ مژ زبان
Пери чиҳил сола бар ӯ дарс хон
پیر چهل ساله بر او درسخوان
Хуби хаттии ишқи набшати омада
خوبخطی عشقنبشت آمده
Гулбунӣ аз боғи биҳишти омада
گلبنی از باغ بهشت آمده
Нурӣ азон дида ки бино тараст
نوری ازان دیده که بیناترست
Мурғӣ азон шох ки болотрст
مرغی ازان شاخ که بالاترست
Зу шудаи мурғони фалаки донаи чин
زو شده مرغانِ فلک دانهچین
Зон ҳамаро омадаи сар бар замин
زان همه را آمده سر بر زمین
Ва ӯ ба яке донаи зи роҳи карам
و او به یکی دانه ز راه کرم
Ҳала дар андохтау ҳиллӣаи ҳам
حله در انداخته و حلیه هم
Омада дар доми чунин дона Эй
آمده در دام چنین دانهای
Камтар аз овозаи шукрона Эй
کمتر از آوازه شکرانهای
Зон ба дуоҳо ба вуҷӯди омада
زان به دعاها بهوجود آمده
Ҷумлаи олам ба суҷуди омада
جمله عالم به سجود آمده
Бар дар он қибла ҳар дида Эй
بر در آن قبله هر دیدهای
Саҳв шудаи саҷдаи шӯрида Эй
سهو شده سجده شوریدهای
Гашта гули афшони вай аз ҳашт боғ
گشته گل افشان وی از هشت باغ
Бар ҳамаи гулбарг ва бар Иблиси доғ
بر همه گلبرگ و بر ابلیس داغ
Бе ту нишотяш дар андоми не
بی تو نشاطیش در اندام نی
Дар Ирамаши як нафаси ороми не
در ارمش یکنفس آرام نی
Тоқати он кор киёе надошт
طاقت آن کارکیایی نداشت
Каз ғами кори ту раҳоӣ надошт
کز غم کار تو رهایی نداشت
Гармии гандуми ҷигараши тофта
گرمی گندم جگرش تافته
Чун дили гандум ба ду бшикофта
چون دل گندم به دو بشکافته
зи орзӯии мо ки шудаи нав бар ӯ
ز آرزوی ما که شده نو بر او
Гандум хӯрдан ба яке ҷӯ бар ӯ
گندم خوردن به یکی جو بر او
ӯ ки чу гандуми сар ва пое надошт
او که چو گندم سر و پایی نداشت
Безамӣу санг навое надошт
بی زمی و سنگ نوایی نداشت
То нФкнднд нараст он умед
تا نفکندند نرُست آن امید
То нашикастанд нашуд рӯи сипед
تا نشکستند نشد روسپید
Гандум гаван гашта адимш чу коҳ
گندمگون گشته ادیمش چو کاه
Ёфта ҷўдонаҳ чу кимхти моҳ
یافته جودانه چو کیمُختِ ماه
Чун ҷӯу гандум шудаи хоки озмоӣ
چون جو و گندم شده خاکآزمای
Дар ғами ту эй ҷӯ гандум намой
در غم تو ای جو گندم نمای
Хӯрдан он гандуми номрдмш
خوردن آن گندم نامردمش
Карда бараҳна чу дили гандумаш
کرده برهنه چو دلِ گندمش
Он ҳамаи хорӣ ки зи бадхоҳи барад
آنهمه خواری که ز بدخواه برد
Икдлии гандумаш аз роҳи барад
یکدلی گندمش از راه برد
Гандуми сахт аз ҷигари афсурдагии сет
گندم سخت از جگر افسردگیست
Хурдӣ ӯ моя бе хурдагии сет
خُردی او مایه بیخُردگیست
Мардум чун хӯрдан ӯ соз кард
مردم چون خوردن او ساز کرد
Аз сар то пои даҳан боз кард
از سر تا پای دهن باز کرد
эй ба ту сари риштаи ҷони гум шуда
ای به تو سر رشته جان گم شده
Доми ту он донаи гандум шуда
دامِ تو آن دانه گندم شده
Қурси ҷӯин май шикан ва май шикеб
قرص جوین میشکن و میشکیب
То нахурӣ гандуми одами фиреб
تا نخوری گندمِ آدمفریب
Пайки дилӣ , пайрав шайтон мабош
پیکِ دلی، پیرو شیطان مباش
Шери амӣрӣ , саг дарбон мабош
شیرِ امیری، سگِ دربان مباش
Чирк нишоед зи адими ту шаст
چرک نشاید ز ادیم تو شست
То накунӣ тавбаи одами нахуст
تا نکنی توبه آدم نخست
Узр ба онро ки хатое расед
عذر بِهْ آنرا که خطایی رسید
Ки одам аз он узр ба ҷое расед
کهآدم از آن عذر به جایی رسید
Чун зи паии донаи ҳавас нок шуд
چون ز پی دانه هوسناک شد
Мақтаи ин мазраъа хок шуд
مُقطعِ این مزرعه خاک شد
Дид ки дар донаи тамаъ хом кард
دید که در دانه طمع خام کرد
Хештани афкандаи ин дом кард
خویشتن افکنده این دام کرد
Оби расонади ин гули пажмурда ро
آب رساند این گل پژمرده را
Зад ба сари андиби саропарда ро
زد به سراندیب سراپرده را
Рӯсия аз ин гунаҳ онҷо гурехт
روسیه از این گنه آنجا گریخت
Бар сари он хок сиёҳӣ бирехт
بر سر آن خاک سیاهی بریخت
Муддатӣ аз нили хами осмон
مدتی از نیل خُم آسمان
Нилгар ӣ кард ба ҳиндӯи ситон
نیلگری کرد به هندوستان
Чун кафш аз нили фалак шаста шуд
چون کفش از نیلِ فلک شستهشد
Нили гё дар қадамаш руста шуд
نیلگیا در قدمش رُسته شد
Тарки хтоиӣ шуда яъне чу моҳ
تُرک ختایی شده یعنی چو ماه
Зулфи хато бар зада зери кулоҳ
زلف خطا بر زده زیرِ کلاه
Чун дилаш аз тавба латофат гирифт
چون دلش از توبه لطافت گرفت
Малики заминро ба хилофат гирифт
ملک زمین را به خلافت گرفت
Тухми вафо дар замии адли кишт
تخم وفا در زمی عدل کشت
Вақфии он мазраъа бар мо навишт
وقفی آن مزرعه بر ما نوشت
Ҳарчӣ бадви хозин фирдавс дод
هرچه بدو خازن فردوس داد
Ҷумла дар ин ҳуҷраи шаш дар ниҳод
جمله در این حجره ششدر نهاد
Брхўри азин моя ки суд ш турост
برخور ازین مایه که سودش تراست
Куштанаш ӯроу дуруд ш турост
کِشتنش او را و درودش تراست
Нолаи авд аз нафаси миҷмари сет
ناله عود از نفس مجمرست
Ранҷи хар аз роҳати полонгар сет
رنج خر از راحت پالانگرست
Кори туро бе ту чу пардохтанд
کار تورا بیتو چو پرداختند
Номзади лутфи туро сохтанд
نامزد لطف تورا ساختند
Киштӣ гул бош ба мавҷи баҳор
کشتی گل باش به موج بهار
То нашӯй лангари бустон чу хор
تا نشوی لنگر بستان چو خار
Роҳ ба дили шӯ чу бидидӣ хазон
راه بهدل شو چو بدیدی خزان
Коб ба дил мешавад оташ ба ҷон
کآب به دل میشود آتش به جان
Сӯрати шер ӣ дили шер ӣ т нест
صورت شیری دل شیریت نیست
Гарчи дилат ҳаст далер ӣ т нест
گرچه دلت هست دلیریت نیست
Шери тавон басти зи нақши сарой
شیر توان بست ز نقش سرای
Лек ба сад чӯб наҷунбад зи ҷой
لیک به صد چوب نجنبد ز جای
Халъати афлок наме зебади т
خلعت افلاک نمیزیبدت
Хокӣу ҷузи хок наме зибдт
خاکی و جز خاک نمیزیبدت
Толеъи карт ба забунии дуруст
طالع کارت به زبونی دَرَست
Дил ба камии ғам ба фузӯнии дуруст
دل به کمی غم به فزونی دَرَست
Варна чаро кард сипеҳри баланд
ورنه چرا کرد سپهر بلند
Шаҳри гшо ӣӣ чу турои шҳрбнд ?
شهرگشایی چو ترا شهربند؟
Доираи кирдори миён баста бош
دایرهکِردارْ میانبسته باش
Дар фалакӣ бо фалак оҳиста бош
در فلکی با فلک آهسته باش
Тези такӣ пеша ӣ оташ буд
تیزتکی پیشهی آتش بود
Боз наМонӣ зи так он хуш буд
باز نمانی ز تک آن خوش بود
Об сифат бошу сабк тар барон
آب صفت باش و سبکتر بران
Коб сабк ҳаст ба қимати гарон
کآبِ سبک هست به قیمت گران
Гавҳари тан дар тнкӣ ёфтанд
گوهر تن در تَنُکی یافتند
Қимати ҷон дар сабукӣ ёфтанд
قیمت جان در سَبُکی یافتند
Боди сабки рӯҳ буд дар тавоф
باد سبکروح بوَد در طواف
Худ ту гронҷонтарӣ аз кӯҳи қоф
خود تو گرانجانتری از کوه قاف
Гар на фарибандаи рангӣ чу хор
گر نه فریبنده رنگی چو خار
Рух чу бунафша ба сӯии худ мадор
رخ چو بنفشه بهسوی خود مدار
Хонаи мсқли ҳамаи ҷо рӯй тест
خانه مصقل همه جا روی تست
Аз паии он дидаи ту сӯии тест
از پی آن دیده تو سوی تست
Гарчи пазирнда ҳар ҳад шудӣ
گرچه پذیرنده هر حد شدی
Аз ҳама чун ҳеҷ муҷаррад шудӣ
از همه چون هیچ مجرد شدی
Ошиқи хешии туу сӯрати параст
عاشق خویشی تو و صورتپرست
Зон чу сипеҳри оинаи дорӣ ба даст
زان چو سپهر آینه داری بهدست
Гар ҷӯи сангии намаки худ чшӣ
گر جوِ سنگی نمک خود چشی
Доман аз ин бе намакии дркшӣ
دامن از این بینمکی دَرکشی
Зулм раҳо кун ба вафои дргриз
ظلم رها کن به وفا درگریز
Халқ чаҳ бошад ? ба худои дргриз
خلق چه باشد؟ به خدا درگریز
Некӣ ӯ байну барон кор кун
نیکی او بین و برآن کار کن
Бар бадии хештан иқрор кун
بر بدی خویشتن اقرار کن
Чун ту хаҷали вори барории нафас
چون تو خجلوار برآری نفس
Фазл кунад раҳмати фарёдрас
فضل کند رحمت فریادرس