Рӯзӣ аз онҷо ки фироқӣ расед
روزی از آنجا که فراغی رسید
Боди сулаймон ба чароғӣ расед
باد سلیمان به چراغی رسید
Мамлакаташи рахт ба саҳрои ниҳод
مملکتش رخت به صحرا نهاد
Тахт бар ин таҳтаи минои ниҳод
تخت بر این تختهٔ مینا نهاد
Дид ба навъе ки дилаши пораи гашт
دید بهنوعی که دلش پاره گشت
Барзигар ӣ пер дар он содаи дашт
برزگری پیر در آن ساده دشت
Хонаи зи муштии ғаллаи пардохта
خانه ز مشتی غله پرداخته
Дар ғаллаи дон карам андохта
در غله دان کرم انداخته
Дона фишон гашта ба ҳар гӯша Эй
دانهفشان گشته به هر گوشهای
Рустаи з ҳар дона ӯ хӯша Эй
رسته ز هر دانهٔ او خوشهای
Пардаи он дона ки деҳқони кушод
پردهٔ آن دانه که دهقان گشاد
Мантиқи мурғони зи сулаймони кушод
منطق مرغان ز سلیمان گشاد
Гуфт ҷавонмарди шӯ эй пермард
گفت جوانمرد شو ای پیرمرد
Кин қудрат буд , ббоист хӯрд
کاین قَدَرَت بود، ببایست خورد
Дом нае дона фишонӣ макун
دام نهای دانه فشانی مکن
Бо чу манӣ мурғ забонӣ макун
با چو منی مرغ زبانی مکن
Бели надории гули саҳрои мхор
بیل نداری گِل صحرا مخار
Об наёбӣ ҷӯи деҳқони макор
آب نیابی جو دهقان مکار
Мо ки ба сероб замин коштем
ما که به سیرابزمین کاشتیم
Зончаҳ бикуштем чаҳ бардоштем ?
زانچه بِکِشتیم چه برداشتیم؟
То ту дарин мазраъаи донаи сӯз
تا تو درین مزرعهٔ دانهسوز
Ташна ва беоб чаҳ ореи буруз
تشنه و بی آب چه آری بروز
Пер бадв гуфт маранҷ аз ҷавоб
پیر بدو گفت مرنج از جواب
Фориғам аз парвариши хоку об
فارغم از پرورش خاک و آب
Ботар ва бо хушк маро нест кор
با تر و با خشک مرا نیست کار
Донаи зи ман парвариш аз кирдигор
دانه ز من پرورش از کردگار
Оби ман инак арақи пушти ман
آب من اینک عرق پشت من
Бели ман инак сари ангушти ман
بیل من اینک سر انگشت من
Нест ғами малику вилояти маро
نیست غم ملک و ولایت مرا
То манам , ин донаи кифояти маро
تا منم، این دانه کفایت مرا
Онкии бишорат ба худам ме диҳад
آنکه بشارت به خودم میدهد
Донаи яке ҳафтсад м ме диҳад
دانه یکی هفتصدم میدهد
Дона ба анбозии шайтони макор
دانه به انبازی شیطان مکار
То зи яке ҳафтсад ояд ба бор
تا ز یکی هفتصد آید به بار
Донаи шоиста бибояд нахуст
دانهٔ شایسته بباید نخست
То гиреҳи хӯшаи кушояди дуруст
تا گره خوشه گشاید درست
Ҳар назариро ки барафрӯхтанд
هر نظری را که برافروختند
Ҷома ба андоза тан дӯхтанд
جامه بهاندازهٔ تن دوختند
Рахт масеҳо накушуд ҳар харӣ
رخت مسیحا نکشد هر خری
Муҳаррам давлат набӯд ҳар сиррӣ
محرم دولت نبود هر سری
Каргадании гардан пелӣ хӯрд
کرگدنی گردن پیلی خورد
Мӯри зи пой малахӣ нагзарад
مور ز پای ملخی نگذرد
Баҳр ба сад равад шуд ороми гир
بحر به صد رود شد آرام گیر
Ҷӯй ба як сайли براردи нафир
جوی به یک سیل برآرد نفیر
Ҳаст дар ин доираи лоҷувард
هست در این دایرهٔ لاجورد
Мартабаи мард ба миқдори мард
مرتبهٔ مرد بهمقدار مرد
Давлатӣ ӣӣ бояд соҳиби диранг
دولتییی باید صاحب درنگ
Каз қадре ноз наёяд ба танг
کز قدری ناز نیاید به تنگ
Ҳар нафасии ҳавсила ноз нест
هر نفسی حوصلهٔ ناز نیست
Ҳар шикамии ҳомила роз нест
هر شکمی حاملهٔ راز نیست
Ноз нагӯям ки зи хомӣ буд
ناز نگویم که ز خامی بود
Нози кашии кори Низомӣ буд
نازکشی کار نظامی بود