Рӯзи хуши умр ба шаб хуш расед

روز خوش عمر به شب‌خوش رسید

Хок ба бод , об ба оташ расед

خاک به باد‌، آب به آتش رسید

Субҳи баромад чаҳ шӯии масти хоб ?

صبح برآمد چه شوی مستِ خواب‌؟

Каз сари девори гузашти офтоб

کز سر دیوار گذشت آفتاب

Бигузар аз ин пай ки ҷаҳонгирӣ аст

بگذر از این پی که جهانگیری است

Ҳукм ҷавонӣ макун ин перӣ аст

حکم جوانی مکن این پیری است

Хушк шуд он дил ки зи ғами риш буд

خشک شد آن دل که ز غم ریش بود

Кон намакаш нест казин пеш буд

کان نمکش نیست کزین پیش بود

Шефта шуд ақлу табаи гашти рой

شیفته شد عقل و تبه گشت رای

Обила шуд дасту змни гашти пой

آبله شد دست و زَمن گشت پای

Бо ту заминро сар бахшоиш аст

با تو زمین را سر بخشایش است

Пои фурӯкаш , гуҳ осоиш аст

پای فروکش، گَهِ آسایش است

Нест дарин покӣу олӯдагӣ

نیست درین پاکی و آلودگی

Хуштар аз осӯдагӣ , осӯдагӣ

خوش‌تر از آسودگی‌، آسودگی

Чашмаи маҳтоби ту сард ӣ гирифт

چشمهٔ مهتابِ تو سرد‌ی گرفت

Лолаи сероби ту зардӣ гирифт

لالهٔ سیرابِ تو زردی گرفت

Мӯӣ ба мӯяти зи ҳабаш то тароз

موی به مویت ز حبش تا طراز

Тозӣу тарки омада дар тарк тоз

تازی و ترک آمده در ترک‌تاز

Пери ду мӯе ки шабу рӯзи тест

پیر دو مویی که شب و روز تست

Рӯзи ҷавонӣ адаб омӯз тест

روز جوانی ادب‌آموز تست

Каз ту ҷавонтар ба ҷаҳон чанд буд

کز تو جوان‌تر به جهان چند بود

Худ нашавад пери дарин банд буд

خود نشود پیر درین بند بود

Пурҳи гули боди хазоняши барад

پرهٔ گل باد خزانیش برد

Омадаи перӣу ҷавонии ши барад

آمده پیری و جوانی‌ش برد

Айб ҷавонӣ напазируфта анд

عیب جوانی نپذیرفته‌اند

Перӣ ва сад айб , чунин гуфта анд

پیری و صد عیب، چنین گفته‌اند

Давлат агар давлат ҷамшедӣ аст

دولت اگر دولت جمشیدی است

Мӯии сипеди оят навмидӣ аст

موی سپید آیت نومیدی است

Мӯии сипед аз аҷали оради паём

موی سپید از اجل آرد پیام

Пушти хам аз марги расонади салом

پشت خم از مرگ رساند سلام

Малики ҷавонӣу никуӣ ки рост ?

ملک جوانی و نکویی که‌راست‌؟

Нест маро ёрб гӯйӣ ки рост

نیست مرا یارب گویی که‌راست

Рафт ҷавонӣ ба тағофул ба сар

رفت جوانی به تغافل به سر

Ҷои дареғи сет дареғӣ бихӯр

جای دریغ‌ست دریغی بخوَر

Гум шуда ҳар ки чу Юсуф буд

گم‌شدهٔ هر که چو یوسف بُوَد

Гум шуданаши ҷои таъассуф буд

گم شدنش جای تأسف بُوَد

Фориғӣ аз қадари ҷавонӣ ки чист

فارغی از قدر جوانی که چیست

То нашӯй пер ндонӣ ки чист

تا نشوی پیر ندانی که چیست

Шоҳид боғаст дарахти ҷавон

شاهد باغ است درخت جوان

Пер шавад бишиканадаши боғбон

پیر شود بشکندش باغبان

Гарчи ҷавонии ҳамаи худ оташ аст

گرچه جوانی همه خود آتش است

Перӣ талхасту ҷавонӣ хуш аст

پیری تلخ است و جوانی خوش است

Шохтар аз баҳри гул навбар аст

شاخ‌ِ تر از بهر گل نوبر است

Ҳизуми хушк аз пай хокистар аст

هیزم خشک از پی خاکستر است

Мӯии сияҳи ғолияи сар буд

موی سیه غالیهٔ سر بُوَد

Санги сияҳи сирФии зар буд

سنگ سیه صیرفی زر بُوَد

Аҳди ҷавонӣ ба сар омад мхсб

عهد جوانی به‌سر آمد مخسب

Шаб шуд ва инак саҳар омад мхсб

شب شد و اینک سحر آمد مخسب

Оташи табъи ту чу кофур хӯрд

آتش طبع تو چو کافور خوَرد

Машки турои табъ чу кофур кард

مشک ترا طبع چو کافور کرد

Чунки ҳаво сард шавад як ду моҳ

چونکه هوا سرد شود یک دو ماه

Барф сипед оварад абри сиёҳ

برف سپید آوَرَد ابر سیاه

Гозрӣ аз рангразӣ давр нест

گازری از رنگرزی دور نیست

Кулбаи хуршеду масеҳо яке аст

کلبه خورشید و مسیحا یکی است

Гозри кории сифат об шуд

گازر‌کاری صفت آب شد

Ранги рузии пеша маҳтоб шуд

رنگ‌رزی پیشه مهتاب شد

Ранг хараст ин караи лоҷувард

رنگ‌خر است این کره لاجورد

Исо аз он ранги рузӣ пеша кард

عیسی از‌آن رنگ‌رزی پیشه کرد

То паии азин зангӣу рӯмии тўрост

تا پی ازین زنگی و رومی توراست

Доғи ҷҳўлӣу злўмии тўрост

داغ جهولی و ظلومی توراست

Дар камари кӯҳи зи хуии ду ранг

در کمر کوه ز خوی دو رنگ

Пушт бурӣдааст миёни паланг

پشت بریده است میان پلنگ

То чу арӯсони дарахт аз қиёс

تا چو عروسان‌ِ درخت از قیاس

Гоҳи қсби пӯшӣ ва гоҳе пилос

گاه قصب پوشی و گاهی پلاس

Дорӣ аз ин хуии мухолифи бсич

داری از این خوی مخالف بسیچ

Гармӣ ва сад ҷбаҳу сардӣ ва ҳеҷ

گرمی و صد جبه و سردی و هیچ

Он хур ва он пӯш чу шеру паланг

آن خور و آن پوش چو شیر و پلنگ

Киоварӣ онро ҳамаи сола ба чанг

که‌آوری آن را همه ساله به چنگ

То шикамии нону дамӣ об ҳаст

تا شکمی نان و دمی آب هست

КФчаҳ макун бар сар ҳар косаи даст

کفچه مکن بر سر هر کاسه دست

Нон агар оташ нанишонд зи ту

نان اگر آتش نَنِشانَد ز تو

Обу гёро ки сетанд зи ту ?

آب و گیا را که ستانَد ز تو؟

Зонка зании нони касонро сало

زانکه زنی نان کسان را صلا

Ба ки хурӣ чун хари исои гё

بِه که خوری چون خر عیسی گیا

Оташи ин хоки хами бодгрд

آتشِ این خاک خَم ِ بادگَرد

Нони надиҳад то набарди оби мард

نان ندهد تا نبَرَد آبِ مرد

Гар на дарин дахмаи зиндониён

گر نه درین دخمه زندانیان

Бетабашаст оташи рӯҳонӣон

بی‌تبش است آتش روحانیان

Гурги дамии Юсуф ҷонаш чарост ?

گرگ‌دَمی یوسف جانش چراست‌؟

Шери дилии гурба хониш чарост ?

شیر‌دلی گربهٔ خوانش چراست‌؟

Аз паии муштии ҷӯ гандум намой

از پی مشتی جو گندم‌نمای

Донаи дил чун ҷӯу гандуми мсоӣ

دانهٔ دل چون جو و گندم مسای

Нони хӯриш аз сина худ кун чу об

نان‌خورش از سینه خود کن چو آب

Вази дили худ соз чу оташи кабоб

وز دل خود ساز چو آتش کباب

Хоки хуру нон бахилон махӯр

خاک خور و نان بخیلان مخور

Хок нае захм залилон махӯр

خاک نه‌ای زخم ذلیلان مخور

Бар дилу дастати ҳама хорӣ бизан

بر دل و دستت همه خاری بزن

Тан мазану даст ба корӣ бизан

تن مزن و دست به کاری بزن

Ба ки ба корӣ бикунӣ дастхуш

به که به کاری بکنی دستخوش

То нашӯй пеши касони дасткаш

تا نشوی پیش کسان دستکش