эй фалаки оҳистатар ин давр чанд ?
ای فلک آهستهتر این دور چند؟
Ваии замии осӯдатар ин ҷавр чанд ?
وی زمی آسودهتر این جور چند؟
Аз пас ҳар шомгҳии чоштии сет
از پس هر شامگهی چاشتیست
Охири бардошт фурӯ доштӣ сет
آخرِ برداشت فرو داشتیست
Дар табақоти замии афкандаи бим
در طبقات زمی افکنده بیم
Зилзилаи алсоъаҳи шиии азим
زلزلةِ الساعةُ شَيئٌ عظیم
ШиФтни хок сиёсат намӯд
شیفتن خاک سیاست نمود
Ҳалқаи занҷири фалакро бсўд
حلقه زنجیر فلک را بسود
Боди тани шефтаи дарҳами шикаст
باد تن شیفته درهم شکست
Шефтаи занҷир фароҳам гусаст
شیفته زنجیر فراهم گسست
Бо ки гарави басти замин каз миён
با که گرو بست زمین کز میان
Бози кушояди камари осмон ?
باز گشاید کمر آسمان؟
Шоми зи рангу саҳар аз буи раст
شام ز رنگ و سحر از بوی رَست
Чархи зи чавгони замӣ аз гӯии ҷуст
چرخ ز چوگان، زمی از گوی جَست
Хок дар чарх барин ме занад
خاک درِ چرخِ برین میزند
Чархи миёни баста камӣн ме занад
چرخ میانبسته کمین میزند
Ҳодисаи чарх камӣн баргушод
حادثهٔ چرخ کمین برگشاد
Як ба як андом замин баргушод
یک به یک اندام زمین برگشاد
Пери фалак хирқа бихоҳад дарид
پیرِ فلک خرقه بخواهد درید
Муҳраи гул ришта бихоҳад бурид
مُهره گِل رشته بخواهد برید
Чарх ба зер ояд ва якто шавад
چرخ به زیر آید و یکتا شود
Чархи занони хок ба боло шавад
چرخزنان خاک به بالا شود
Руста шавад ҳар ду сар аз дарди мо
رسته شود هر دو سر از درد ما
Пок шавад ҳар ду раҳ аз гирди мо
پاک شود هر دو ره از گرد ما
Ҳам фалак аз шуғли ту сокин шавад
هم فلک از شغل تو ساکن شود
Ҳам замӣ аз макри ту эмин шавад
هم زمی از مکر تو ایمن شود
Шарм гирифт анҷуму афлок ро
شرم گرفت انجم و افلاک را
Чанд парастанд кафии хокро ?
چند پرستند کفی خاک را؟
Мор сифат шуд фалаки ҳалқаи вор
مار صفت شد فلک حلقهوار
Хок хӯрд мори саранҷоми кор
خاک خورَد مار سرانجام کار
эй ҷигари хок ба хӯн аз шумо
ای جگر ِخاک بهخون از شما
Кист дар ин хоки бурун аз шумо ?
کیست در این خاک برون از شما؟
Хок дар ин хнбраҳ ғам чарост ?
خاک در این خنبرهٔ غم چراست؟
Ранги хамаши азрақ мотам чарост ?
رنگ خُمش ازرق ماتم چراست؟
Гар натавонед камӣни сохтан
گر نتوانید کمین ساختن
Ин гули азин хам ба дар андохтан
این گِل ازین خم به در انداختن
Домани азин хнбраҳи дўднок
دامن ازین خنبرهٔ دودناک
Пок бишуед ба ҳафт обу хок
پاک بشویید به هفت آب و خاک
Хирқаи анҷуми з фалак баркашид
خرقهٔ انجُم ز فلک برکشید
Хати харобӣ ба ҷаҳони дркшид
خطِ خرابی به جهان درکشید
Бар сари хок аз фалаки тизгшт
بر سرِ خاک از فلکِ تیزگشت
Воқеа тез бихоҳад гузашт
واقعهٔ تیز بخواهد گذشت
Таъбия эйро ки дарави корҳост
تعبیهای را که درو کارهاست
Ҷунбиши афлоки намӯдор ҳост
جنبش افلاک نمودارهاست
Сар биҷаҳад чунки бихоҳад шикаст
سر بجهد چونکه بخواهد شکست
Венаи ҷаҳиши имрӯзи дарин хок ҳаст
وین جهش امروز درین خاک هست
Душмани тести ин садафи машки ранг
دشمن تست این صدفِ مشکرنگ
Дидаи пар аз гавҳару дили пари наҳанг
دیده پر از گوهر و دل پر نهنگ
Ин на садаф , гавҳар дарёӣ аст
این نه صدف، گوهر دریایی است
Вена на гуҳар , маъдан бенаӣ аст
وین نه گهر، معدن بینایی است
Ҳар ки дар ӯ дид димоғаши Фсрд
هر که در او دید دماغش فسرد
Дида чу афъӣ ба зумурради супурд
دیده چو افعی به زمرد سپرد
Лоҷарамаши нури назар ҳеҷ нест
لاجرمش نور نظر هیچ نیست
Дида ҳазорасту басар ҳеҷ нест
دیده هزار است و بصر هیچ نیست
Роҳи адамро написандида Эй
راه عدم را نپسندیدهای
Зонка ба чашми дгарони дида Эй
زانکه به چشم دگران دیدهای
Поятро дарди сиррӣ май расон
پایت را درد سری میرسان
Раҳ натавон рафт ба пои касон
ره نتوان رفت به پای کسان
Гар ба фалаки бршўд аз зару зӯр
گر به فلک برشود از زر و زور
Гӯр буд баҳраи баҳроми гӯр
گور بود بهرهٔ بهرام گور
Дар натавон бастан азин кӯй дар
در نتوان بستن ازین کوی در
Бар натавон кардан азин боми сар
بر نتوان کردن ازین بام سر
Бош дарин хонаи зиндониён
باش درین خانهٔ زندانیان
Равзану дарбаста чу буҳронён
روزن و دربسته چو بحرانیان
Чанд ҳадиси фалаку ёд ӯ ?
چند حدیث فلک و یاد او؟
Хоки тиҳӣ бар сари пари бод ӯ
خاک تهی بر سرِ پُر باد او
Аз фалаку роҳи мҷраҳ аш маранҷ
از فلک و راه مجرهاش مرنج
Коҳкширо ба яке ҷӯи мснҷ
کاهکشی را به یکی جو مسنج
Бар пар аз ин гунбади дулоби ранг
بر پَر از این گنبد دولاب رنگ
То раҳе аз гардиши паргори танг
تا رهی از گردشِ پرگار تنگ
Ваҳм ки борӣктарин риштаи ист
وهم که باریکترین رشتهایست
Зини раҳи борӣк хаҷал гашта ист
زین رهِ باریک خجل گشتهایست
Оҷизии ваҳми хаҷал рӯй байн
عاجزیِ وهم ِ خجلروی بین
Мӯӣ ба мӯии ин раҳ чун мӯии байн
مویبهموی این ره ِ چون موی بین
Бар сари мӯеи сари мӯеи мгир
بر سر مویی سر مویی مگیر
Варна буруни ой чу мӯӣ аз хамир
ورنه برون آی چو موی از خمیر
Чун ба азин моя ба даст оварӣ
چون به ازین مایه به دست آوری
Бад буд ӣнҷо ки нишаст оварӣ
بد بود اینجا که نشست آوری
Пуштаи ин гул чу вафодор нест
پشتهٔ این گِل چو وفادار نیست
Рӯй бадви маслиҳат кор нест
روی بدو مصلحت کار نیست
Ҳар каллаии ҷои сари афкандагии сет
هر کُلَهی جایِ سر افکندگیست
Ҳар камари олӯдаи сад бандагии сет
هر کمر آلودهٔ صد بندگیست
Ҳар ҳунарии таънаи шаҳрии дарав
هر هنری طعنهٔ شهری درو
Ҳар шукрии заҳмати заҳрии дарав
هر شکری زحمت زهری درو
Оташи субҳӣ ки дар ин матбах аст
آتش صبحی که در این مطبخ است
Ним шарории зи туф дӯзах аст
نیم شراری ز تف دوزخ است
Ма ки чароғ фалакӣ шуд таниш
مه که چراغ فلکی شد تنش
Ҳаст зи дарюзаи хури равғанаш
هست ز دریوزه خور روغنش
Абр ки ҷондорўии пажмурдагии сет
ابر که جانداروی پژمردگیست
Ҳам қадре блғми афсурдагии сет
هم قدری بلغم افسردگیست
Об ки осоиши ҷонҳо дар ӯст
آب که آسایش جانها در اوست
Киштӣ донад чаҳ зиёнҳо дар ӯст
کشتی داند چه زیانها در اوست
Хона пурайб шуд ин коргоҳ
خانهٔ پُرعیب شد این کارگاه
Худ накунӣ ҳеҷ ба айбаши нигоҳ !
خود نکنی هیچ به عیبش نگاه!
Чашми фурӯи бастае аз айби хеш
چشم فرو بستهای از عیب خویش
Айби касонро шудаи ойӣнаи пеш
عیب کسان را شده آیینه پیش
Айб намое макун ойӣнаи вор
عیبنمایی مکن آیینهوار
То нашӯй аз нафасии айби дор
تا نشوی از نفَسی عیبدار
ё ба дар афкани ҳунар аз ҷайби хеш
یا بهدر افکن هنر از جیب خویش
ё башикан оинаи айби хеш
یا بشکن آینهٔ عیب خویش
Дидаи зи айб дгарон кун фароз
دیده ز عیب دگران کن فراز
Сӯрати худ байну дарави айби соз
صورتِ خود بین و درو عیب ساز
Дар ҳамаи чизеи ҳунар ва айб ҳаст
در همه چیزی هنر و عیب هست
Айби мубин то ҳунари оре ба даст
عیب مبین تا هنر آری به دست
наменатавон ёфт ба шаб дар чароғ
مینتوان یافت به شب در چراغ
Дар қафаси рӯз тавон дид зоғ
در قفس روز توان دید زاغ
Дар пари товус ки зар пайкар аст
در پر طاووس که زر پیکر است
Сарзаниши пои куҷо дархураст ?
سرزنشِ پای کجا درخوَر است؟
Зоғ ки ӯро ҳама тан шуд сиёҳ
زاغ که او را همه تن شد سیاه
Дида сипедаст дар ӯ кун нигоҳ
دیده سپید است در او کن نگاه