эй зи худои ғофил ва аз хештан
ای ز خدا غافل و از خویشتن
Дар ғами ҷони монда ва дар ранҷи тан
در غم جان مانده و در رنج تن
Ин ман ва ман гӯ ки дарин қолаб аст
این من و من گو که درین قالب است
Ҳеҷ магӯ ҷунбиш ӯ то лаб аст
هیچ مگو جنبش او تا لب است
Чун хами гардун ба ҷаҳон дар мапӣч
چون خَم ِ گردون به جهان در مپیچ
Ончӣ на он ту , ба он дар мапӣч
آنچه نَه آنِ تو، به آن در مپیچ
Зӯри ҷаҳон беш зи бозу ӣ туаст
زور جهان بیش ز بازوی توست
Санги ваии афзӯни зи тарозу ӣ туаст
سنگ وی افزون ز ترازوی توست
Қӯти кӯҳии зи ғубор ӣ махоҳ
قوّت کوهی ز غباری مخواه
Оташи диягии зи шарор ӣ махоҳ
آتش دیگی ز شراری مخواه
Ҳар камар ӣ кон ба ризо баста шуд
هر کمری کان به رضا بستهشد
Аз камари хизмати тан руста шуд
از کمر ِخدمتِ تن رستهشد
Ҳирси рибои хораи з маҳрӯмӣ аст
حرص رباخواره ز محرومی است
Тоҷи ризо бар сар маҳкӯмӣ аст
تاج رضا بر سر محکومی است
Кӣса баронанд дарин раҳгузар
کیسهبُرانند درین رهگذر
Ҳаркии тиҳии кӣсатар осӯда тар
هرکه تهیکیسهتر آسودهتر
Муҳташамӣ , дарди сиррӣ май пазир
محتشمی، دردسری میپذیر
Варна бирав домани ифлоси гир
ورنه برو دامن افلاس گیر
Кӯса кам риш дилӣ дошт танг
کوسهٔ کمریش دلی داشت تنگ
Риш кашон дид ду касро ба ҷанг
ریشکشان دید دو کس را به جنگ
Гуфт « рухам гарчи забонӣ Фш аст
گفت « رخم گرچه زبانیفَش است
Эминам аз риши кашони ҳам хушаст »
ایمنم از ریشکشان هم خوش است»
Маслиҳати кор дар он дида анд
مصلحت کار در آن دیدهاند
Каз ту хару бори ту бибрида анд
کز تو خر و بار تو ببریدهاند
То ту чу исо ба дар дили рисӣ
تا تو چو عیسی به درِ دل رسی
Бехар ва бебор ба манзили рисӣ
بی خر و بی بار به منزل رسی
Муъминии андеша габрӣ макун
مؤمنی اندیشهٔ گبری مکن
Дар тнкӣ кӯш ва ситабрӣ макун
در تنکی کوش و ستبری مکن
Мавҷи ҳалоки сети сабктар шитоб
موج هلاکست سبکتر شتاب
Ҷони бабру бори дроФкн ба об
جان ببر و بار درافکن به آب
Ба ки тиҳии мағзу хароби истӣ
به که تهیمغز و خراب ایستی
То чу каду бар сари оби истӣ
تا چو کدو بر سر آب ایستی
Қадар ба бе хӯрдӣу хобии дуруст
قدر به بیخوردی و خوابی دَرَست
Ганҷи бузургӣ ба харобии дуруст
گنج بزرگی به خرابی دَرَست
Мурдаи мурдор нае чун заған
مردهٔ مردار نهای چون زغن
Зоғи шӯу пой ба хӯн дар мазан
زاغ شو و پای به خون در مزن
Гар тан бехӯн шудае чун нигор
گر تن بیخون شدهای چون نگار
Эминӣ аз заҳмати мурдори хор
ایمنی از زحمت مردار خوار
Хӯни ҷгарии дон ба шаробӣ шуда
خون جگری دان به شرابی شده
Оташӣ аз шарм ба обӣ шуда
آتشی از شرم به آبی شده
То қадре қӯт хӯн башиканӣ
تا قَدَری قوّتِ خون بشکنی
Зарбати оҳани хурӣ ар оҳанӣ
ضربت آهن خوری ار آهنی
Ху мабар аз хӯрд ба якборагӣ
خو مبُر از خورد به یکبارگی
Хурдаи нигаҳдор ба кам хўоргӣ
خرده نگهدار به کمخوارگی
Шери з кам хӯрдан худ саркаш аст
شیر ز کم خوردن خود سرکش است
Хираи хурии қоида оташ аст
خیره خوری قاعدهٔ آتش است
Рӯз ба як қурса чу хурсанд гашт
روز به یک قرصه چو خرسند گشت
Равшании чашми хирадманди гашт
روشنی چشم خردمند گشت
Шаб ки сабӯҳӣ на ба ҳангом кард
شب که صبوحی نه به هنگام کرد
Хӯни зиёдаши сияҳ андом кард
خون زیادش سیهاندام کرد
Ақли з бисёр хурӣ кам шавад
عقل ز بسیار خوری کم شود
Дил чу спрғми сипар ғам шавад
دل چو سپرغم سپرِ غم شود
Ақли ту ҷонии сет ки ҷисмаши туе
عقل تو جانیست که جسمش تویی
Ҷони ту ганҷӣ ки тилисмаши туе
جان تو گنجی که طلسمش تویی
Кӣ диҳад ин ганҷи турои равшанӣ ?
کی دهد این گنج ترا روشنی؟
То ту тилисм дар ӯ нашиканӣ
تا تو طلسم دَرِ او نشکنی
Хок ба нои муътамад ӣ гашти фош
خاک به نامعتمدی گشت فاش
Суҳбати номуътамад ӣ гӯ мабош
صحبت نامعتمدی گو مباش
Гар ҳамаи умрат ба ғами орад ба сар
گر همه عمرت به غم آرد به سر
Аз паии ту ғам нахурд ғам махӯр
از پی تو غم نخورد غم مخور
Гуфт ба зангии падар « ин ханда чист ?
گفت به زنگی پدر «این خنده چیست؟
Бар сияҳӣ чун ту бибояд гирист »
بر سیهی چون تو بباید گریست»
Гуфт « чу ҳастам зи ҷаҳони ноумед
گفت «چو هستم ز جهان ناامید
Рӯй сияҳи беҳтару дандони сифед »
روی سیه بهتر و دندان سفید»
Нест аҷаби хандаи з рӯй сиёҳ
نیست عجب خنده ز روی سیاه
Кобри сияҳ барқ надорад нигоҳ
کاَبر سیه برق ندارد نگاه
Чун ту надории сари ин шаҳри банд
چون تو نداری سر این شهربند
Барқи шӯ ва бар ҳамаи олами биханд
برق شو و بر همه عالم بخند
Хандаи тӯтии лаби шукри шикаст
خندهٔ طوطی لب شِکَّر شکست
Қаҳқаҳаи пари даҳани Кебеки баст
قهقههٔ پر دهن کبک بست
Ханда чу бе вақти кушояди гиреҳ
خنده چو بیوقت گشاید گره
Гиря аз он ханда бевақт ба
گریه از آن خندهٔ بیوقت به
Сӯхтану ханда задани барқи вор
سوختن و خنده زدن برقوار
Кӯтаҳӣ умр диҳад чун шарор
کوتهی عمر دهد چون شرار
Бе тараби ин ханда чун шамъ чист ?
بی طرب این خندهٔ چون شمع چیست؟
Бас ки бар ин ханда бибояд гирист
بس که بر این خنده بباید گریست
То назанӣ ханда дандон намой
تا نزنی خندهٔ دنداننمای
Лаб ба гуҳи ханда ба дандони бхоӣ
لب به گه خنده به دندان بخای
Гиряи пари маслиҳат дида нест
گریهٔ پر مصلحت دیده نیست
Ханда бисёр писандида нест
خندهٔ بسیار پسندیده نیست
Гар куҳании бинӣ вагар тоза Эй
گر کهنی بینی و گر تازهای
Боядаш аз неку бади андоза Эй
بایدش از نیک و بد اندازهای
Хезу ғамӣ май хур ва хуш ме нишин
خیز و غمی میخور و خوش مینشین
Гоҳи чунон бояд ва гоҳе чунин
گاه چنان باید و گاهی چنین
Дар дили хуши нола дилсӯз ҳаст
در دل خوش نالهٔ دلسوز هست
Бо шабаҳи шаби гуҳар рӯз ҳаст
با شبه شب گهر روز هست
Ҳеҷ каси обии з ҳавоӣ нахурд
هیچ کس آبی ز هوایی نخورد
Каз пас он об , қафое нахурд
کز پس آن آب، قفایی نخورد
Ҳар бунаеро ҷарасӣ дода анд
هر بُنِهای را جَرَسی دادهاند
Ҳар шукр иро магасӣ дода анд
هر شکری را مگسی دادهاند
Дояи доно ӣ ту шуд рӯзгор
دایهٔ دانای تو شد روزگار
Неку бади хеши бадви вогузор
نیک و بد خویش بدو واگذار
Гар диҳадат сирка чу шираи мҷўш
گر دهدت سرکه چو شیره مجوش
Хайр ту хоҳад , ту чаҳ доне ? хамӯш
خیر تو خواهد، تو چه دانی؟ خموش
Собити ин роҳи Муқӣмӣ буд
ثابت این راه مقیمی بُوَد
Ҳамсафари Хизри климӣ буд
همسفر خضر کلیمی بُوَد
Нози бузургонат бибояд кашид
ناز بزرگانت بباید کشید
То ба бузургӣ битавонӣ расед
تا به بزرگی بتوانی رسید
Ёри мусоид ба гуҳи нохушӣ
یار مساعد به گَهِ ناخوشی
Дом кашӣ кард на домани кашӣ
دامکِشی کرد نه دامنکشی