Маҷлиси хилвати нигари ороста
مجلس خلوت نگر آراسته
Равшану хуш чун маи нокоста
روشن و خوش چون مه ناکاسته
Шамъи фурӯзону шукри рехта
شمعْ فروزان و شکرْ ریخته
Тахт зада ғолияи омехта
تخت زده غالیه آمیخته
Душмани ҷони сети турои рӯзгор
دشمن جانست ترا روزگار
Хештан аз дӯстиаш вогузор
خویشتن از دوستیاش واگذار
Байн ки « ба занҷири каёнро кашид ? »
بین که «به زنجیر کیان را کشید؟»
Ҳарки дарав дид забонро кашид
هرکه درو دید زبان را کشید
Бо ту дунёи талаби дайни гузор
با توِ دنیاطلبِ دینگذار
Бонги баровардаи рақибони бор
بانگ برآورده رقیبان بار
Каз дар бедодгар ан бозгард
کز درِ بیدادگران بازگرد
Гирди саропардаи ин рози гирд
گِرد سراپردهٔ این راز گرد
Аз туфи ин бодияи ҷӯшида Эй
از تَف این بادیه جوشیدهای
Бар ту напушанд ки пӯшида Эй
بر تو نپوشند که پوشیدهای
Сарди нафас буд саги гарми кин
سرد نفَس بود سگِ گرم کین
Рӯбаҳ аз он дӯхт магари пӯстин
روبه از آن دوخت مگر پوستین
Дӯзах гӯгирд шуд ин тираи дашт
دوزخ گوگرد شد این تیرهدشت
эй хунаки онкас ки сабктар гузашт
ای خنُک آنکس که سبکتر گذشت
Оби даҳоне ба адаб гирд кун
آب دهانی به ادب گرد کن
Дар туфи ин чашма гӯгирд кун
در تَف این چشمهٔ گوگرد کن
Боздиҳи ин вом фалак дода ро
بازده این وام فلکداده را
Тарҳ кун ин хоки замини зода ро
طرح کن این خاک زمینزاده را
Ҷумлаи барандоз ба устод ӣ ӣӣ
جمله برانداز به استادییی
То ту форумонеу озод ӣ ӣӣ
تا تو فرومانی و آزادییی
Ҳаркии дарин роҳ манӣ ме кунад
هرکه درین راه منی میکند
Бар ман ва ту роҳзанӣ ме кунад
بر من و تو راهزنی میکند
Хасмии каждуми бтар аз аждаҳои сет
خصمیِ کژدم بتر از اژدهاست
Кин зи ту пинҳон буд он бармалои сет
کاین ز تو پنهان بوَد آن برملاست
Хонаи пар аз дузд , ҷавоҳир бапуш
خانه پر از دزد، جواهر بپوش
Бодияи пари ғӯл , ба тасбеҳ кӯш
بادیه پر غول، به تسبیح کوش
Ғортёнӣ ки раҳ дил зананд
غارتیانی که ره دل زنند
Роҳ ба наздикӣ манзил зананд
راه به نزدیکی منزل زنند
Тарсам аз он шаб ки шабихун кунанд
ترسم از آن شب که شبیخون کنند
Хори ти азин бодия берун кунанд
خوارَت ازین بادیه بیرون کنند
Душмани хиради сети балоеи бузург
دشمن خُردست بلایی بزرگ
Ғифлат азу ҳаст хато ӣӣ сутург
غفلت ازو هست خطایی سترگ
Бо аду ӣ хирад машав хиради кин
با عدوی خُرد مشو خُردکین
Хиради шӯй гар нашӯй хурдаи байн
خرد شوی گر نشوی خردهبین
Бо ҳамаи хурдӣ ба қадари мояи зӯр
با همه خردی به قدر مایه زور
Майли каши бача шераст мӯр
میلکش بچهٔ شیر است مور
Қофилаи барда ба манзил расед
قافلهٔ برده به منزل رسید
Киштӣ пургашта ба соҳил расед
کشتی پُرگشته به ساحل رسید
Тот набенанд ниҳони шӯ чу хоб
تات نبینند نهان شو چو خواب
Тот наронанд равони шӯ чу об
تات نرانند روان شو چو آب
Пои дарин савмиъаи ннҳоднии сет
پای درین صومعه ننهادنیست
Чун бунаии востдаҳ додании сет
چون بنهی واستده دادنیست
Гар нарӯй дар ҷигари т хӯн ниҳанд
گر نروی در جگرت خون نهند
Ротбт аз савмиъа берун ниҳанд
راتبت از صومعه بیرون نهند
Гар сафар аз хок набӯдӣ ҳунар
گر سفر از خاک نبودی هنر
Чархи шаб ва рӯз накардӣ сафар
چرخ شب و روز نکردی سفر
То надард деви гиребони ти хез
تا ندرد دیو گریبانت خیز
Домани дайни гир ва дар имони гурез
دامنِ دین گیر و در ایمان گریز
Шаръ туро хонд самоъаш бикун
شرع ترا خواند سماعش بکن
Табъ туро нест , видоъаш бикун
طبع ترا نیست، وداعش بکن
Шаръ насимӣаст , ба ҷонаш сипор
شرع نسیمی است، به جانش سپار
Табъи ғуборӣ , ба ҷаҳонаши гузор
طبع غباری، به جهانش گذار
Шаръи турои сохтаи райҳон ба даст
شرع ترا ساخته ریحان به دست
Табъ парастӣ макун , ӯро параст
طبعپرستی مکن، او را پرست
Бар дар ҳар кас чу сабо дар мтоз
بر درِ هر کس چو صبا در متاز
Бо дам ҳар хас чу ҳаво дар мсоз
با دَمِ هر خس چو هوا در مساز
Ин ҳама чун соя , ту чун нур бош
اینهمه چون سایه، تو چون نور باش
Гар ҳамаи дории зи ҳама давр бош
گر همه داری ز همه دور باش
Чанбар туаст ин фалаки чанбарӣ
چنبر توست این فلکِ چنبری
То ту азин чанбари сар чун барӣ
تا تو ازین چنبر سر چون بری
Гар ба ту бар қисса кунад ҳоли хеш
گر به تو بر قصه کند حال خویش
ё хабарӣ гуядат аз соли хеш
یا خبری گویدت از سال خویش
Танг буд ғори ту бо ғӯр ӯ
تنگ بود غار تو با غور او
Ҳеҷ буд умри ту бо давр ӯ
هیچ بود عمر تو با دور او
Охири гуфтори ту хомӯшӣ аст
آخر گفتار تو خاموشی است
Ҳосили кори ту фаромӯшӣ аст
حاصل کار تو فراموشی است
То ба ҷаҳон дар нафасӣ май занӣ
تا به جهاندر نفَسی میزنی
Ба ки дар ишқ касе май занӣ
بِه که درِ عشق کسی میزنی
Кин ду нафас бо чу ту афтода Эй
کاین دو نفس با چو تو افتادهای
Хуш набӯд ҷуз ба чунон бода Эй
خوش نبود جز به چنان بادهای
Ҳеҷ қабо ӣӣ набаред осмон
هیچ قبایی نبرید آسمان
То ду каллаи вори набард аз миён
تا دو کُلهوار نبُرد از میان
Ҳарчӣ кунӣ олами кофари ситез
هرچه کنی عالَم ِ کافرستیز
Бар ту нависад ба қаламҳои тез
بر تو نویسد به قلمهای تیز
Ва ончии гушойии з дар ъзу ноз
و آنچه گشایی ز درِ عِزّ و ناز
Бар ту ҳамон дар бигушоӣанд боз
بر تو همان در بگشایند باز
Чашми тугар парда таннозӣ аст
چشم تو گر پرده طنازی است
Бо ту дарин пардаи ҳамон бозӣ аст
با تو درین پرده همان بازی است
Неку бади онон ки басӣ дида анд
نیک و بد آنان که بسی دیدهاند
Нек бидон бад написандида анд
نیک بدان بد نپسندیدهاند
Ҳарки раҳе рафт нишоне бидод
هرکه رهی رفت نشانی بداد
Ҳарки бадӣ кард змонӣ бидод
هرکه بدی کرد ضمانی بداد
Сӯрат агар нек ва агар бади барӣ
صورت اگر نیک و اگر بد بری
Номи ту онаст ки бо худ барӣ
نام تو آن است که با خود بَری
Хор буд номи гули хорпўш
خار بود نام گل خارپوش
Анбари номи омадаи ънбрФрўш
عنبرنام آمده عنبرفروش
Қалб машав то нашӯй вақти кор
قلب مشو تا نشوی وقت کار
Ҳам зи худ ва ҳам зи худои шармсор
هم ز خود و هم ز خدا شرمسار
Бонг бар ин даври ҷигари тоби зан
بانگ بر این دور جگرتاب زن
Санг бар ин шишаи хуноби зан
سنگ بر این شیشهٔ خوناب زن
Рҷм кун ин лаъибати шингарф ро
رجم کن این لعبت شنگرف را
Дар қалами насхи каши ин ҳарф ро
در قلم نسخ کش این حرف را
Даст бар ин қалъа қалъӣ барор
دست بر این قلعهٔ قلعی برآر
Пои дарин аблақи хтлии дрор
پای درین ابلق ختلی درآر
То фалак аз минбар на харгаҳӣ
تا فلک از منبر نُهخرگهی
Бар ту кунад хутбаи шоҳаншаҳӣ
بر تو کند خطبهٔ شاهنشهی
Кор ту бошад илм андохтан
کار تو باشد عَلَم انداختن
Кор манаст ин илм афрохтан
کار من است این علم افراختن
Одамӣам рафъ малик ме кунам
آدمیام رفع ملک میکنم
Даъвӣ аз онсӯӣ фалак ме кунам
دعوی از آنسوی فلک میکنم
Қиматам аз қоматам афзӯн тараст
قیمتم از قامتم افزونترست
Даврам аз ин доира берун тараст
دورم از این دایره بیرونترست
Об нау баҳр шикваӣ кунам
آب نه و بحرشکوهی کنم
Ҷғд нау ганҷ пажӯҳӣ кунам
جغد نه و گنجپژوهی کنم
Чун фалакам бар сар ганҷаст пой
چون فلکم بر سر گنج است پای
Лоҷарамами сахти баланди сети ҷой
لاجرمم سخت بلندست جای