Мо ки ба худ даст броФшондаҳ ем

ما که به خود دست برافشانده‌ایم

Бар сари хокӣ чаҳ фурӯмонда ем

بر سر خاکی چه فرومانده‌ایم

Суҳбати ин хоки туро хор кард

صحبت این خاک ترا خار کرد

Хоки чунин таъбия бисёр кард

خاک چنین تعبیه بسیار کرد

Умр ҳама рафт ва ба пас густарем

عمر همه رفت و به پس‌کس‌تریم

Қофила аз қофила вопас тарем

قافله از قافله واپس تریم

Ин ду фиришта шуда дар банди мо

این دو فرشته شده در بند ما

Деви зи бадномии пайванди мо

دیو ز بدنامی پیوند ما

Гарми рӯи сард чу гулхан гарем

گرم‌رو سرد چو گلخن گریم

Сарди паии гарм чу хокистарем

سرد‌پی گرم چو خاکستریم

Нури дилу равшании синаи кӯ

نور دل و روشنی سینه کو‌؟

Роҳату осоиши поринаи кӯ

راحت و آسایش پارینه کو‌؟

Субҳи шбоҳнг қиёмат дамид

صبح شباهنگ قیامت دمید

Шуд илми субҳи равони нопадид

شد علم صبح‌روان ناپدید

Хандаи ғифлат ба даҳони дршкст

خنده غفلت به دهان درشکست

Орзӯии умр ба ҷони дршкст

آرزوی عمر به جان درشکست

Аз кафи ин хок ба афсунгарӣ

از کف این خاک به افسونگری

Чораи он соз ки чун ҷони барӣ

چاره آن ساز که چون جان بری

Бар пари азин дом ки хунхораи ист

بر پَر ازین دام که خونخواره‌ای‌ست

Зиракӣ аз баҳри чунин чораи ист

زیرکی از بهر چنین چاره‌ای‌ست

Гурги зи рӯбоҳ ба дандон турост

گرگ ز روباه به دندان تراست

Рӯбаҳ аз он раст ки ба дон турост

روبه از آن رَست که به دان تراست

Ҷаҳд бар он кун ки вафоро шӯй

جهد بر آن کن که وفا را شوی

Худ напарастӣу худоро шӯй

خود نپرستی و خدا را شوی

Хоки дилии шӯ ки вафое дараваст

خاک دلی شو که وفایی در اوست

Вази гули инсоф гёиӣ дараваст

وز گل انصاف گیایی در اوست

Ҳар ҳунарии кони з дил омухтанд

هر هنری کان ز دل آموختند

Бар зиҳи мнсўҷ вафо дӯхтанд

بر زه منسوج وفا دوختند

Гар ҳунарӣ дар тани мардум буд

گر هنری در تن مردم بود

Чун напасандӣ гуҳарии гум буд

چون نپسندی گهری گم بود

Гар бипасандяш дигар сон шавад

گر بپسندیش دگر سان شود

Чашмаи он оби ду чандон шавад

چشمه آن آب دو چندان شود

Мардуми парварда ба ҷон парваранд

مردم پرورده به جان پرورند

Гар ҳунарӣ дар тарафӣ бингаранд

گر هنری در طرفی بنگرند

Хоки замини ҷуз ба ҳунар пок нест

خاک زمین جز به هنر پاک نیست

Венаи ҳунари имрӯзи дарин хок нест

وین هنر امروز درین خاک نیست

Гар ҳунарии сари зи миёни барзанад

گر هنری سر ز میان برزند

Беҳунарӣ даст бидон дарзанд

بی‌هنری دست بدان درزند

Кори ҳунарманд ба ҷон оваранд

کار هنرمند به جان آورند

То ҳунарашро ба забон оваранд

تا هنرش را به زیان آورند

Ҳамли риёзат ба тамошо кунанд

حمل ریاضت به تماشا کنند

Нисбати андеша ба савдо кунанд

نسبت اندیشه به سودا کنند

Номи карами сохтаи муштии зиён

نام کرم ساخته مشتی زیان

Исми вафои бандагии ройгон

اسم وفا‌، بندگی رایگان

Гуфта сахоро қадре решханд

گفته سخا را قدری ریشخند

Хондаи суханро тарафии лўркнд

خوانده سخن را طرفی لورکند

Нақши вафо бар сар ях ме зананд

نقش وفا بر سر یخ می‌زنند

Бар мау хуршед занах ме зананд

بر مه و خورشید زنخ می‌زنند

Гар нафасии марҳами роҳат буд

گر نَفَسی مرهم راحت بود

Бар дили ин қавми ҷароҳат буд

بر دل این قوم جراحت بود

Гар зи лабии шарбати ширини чшнд

گر ز لبی شربت شیرین چشند

Даст ба ширина ба рӯйиши кашанд

دست به شیرینه به رویش کشند

Бар ҷигари пухтаи анҷӣри фом

بر جگر پخته انجیر فام

Сирка фурушанд чу ангури хом

سرکه فروشند چو انگور خام

Чашми ҳунари байн на касеро дуруст

چشم هنر بین نه کسی را درست

Ҷузи халал ва айб ндонанд ҷуст

جز خلل و عیب ندانند جست

Ҳосили дарё на ҳама дар буд

حاصل دریا نه همه در بود

Як ҳунар аз табъ касе пар буд

یک هنر از طبع کسی پر بود

Диҷла буд қатрае аз чашми кӯр

دجله بود قطره‌ای از چشم کور

Пои малахи пар буд аз дасти мӯр

پای ملخ پر بود از دست مور

Айб харанд ин ду се номӯсгар

عیب‌خَر‌َند این دو سه ناموس‌گر

Беҳунар ва бар ҳунари афсӯсгар

بی‌هنر و بر هنر افسوسگر

Тиратар аз гавҳари гул дар гуланд

تیره‌تر از گوهر گل در گلند

Талхтар аз ғуссаи дил бар диланд

تلخ‌تر از غصه دل بر دلند

Дӯд шаванд ар ба димоғӣ расанд

دود شوند ار به دماغی رسند

Бод шаванд ар ба чароғӣ расанд

باد شوند ار به چراغی رسند

Ҳоли ҷаҳони байн ки саронаш ки анд

حال جهان بین که سرانش که‌اند

Номзаду номваронаш ки анд

نامزد و نامورانش که‌اند

Ин ду се бадноми куҳани маҳди хеш

این دو سه بدنام کهن مهد خویش

Май шкнндми ҳама чун аҳди хеш

می‌شکنندم همه‌، چون عهد خویش

Ман ба сифат чун ма гардун шавам

من به صفت چون مه گردون شوم

Нашканам ар башиканам афзӯн шавам

نشکنم ار بشکنم افزون شوم

Ранҷ гирифтам зи ҳад афзӯн баранд

رنج گرفتم ز حد افزون برند

Бо фалаки ин рқъаҳ ба сар чун баранд

با فلک این رقعه به‌سر چون برند‌؟

Бар сухани тозатар аз боғи рӯҳ

بر سخن تازه‌تر از باغ روح

Мункири дерина чу асҳоби Нӯҳ

منکر دیرینه چو اصحاب نوح

эй илми Хизр ғзоӣӣ бикун

ای عَلَم خضر غزایی بکن

Ваии нафаси Нӯҳ дъоӣӣ бикун

وی نَفَس نوح دعایی بکن

Дил ки надорад сари бедодашон

دل که ندارد سر بیدادشان

Бод Фромш кунад ар ёдашон

باد فرامُش‌، کند ار یادشان

Бо бадашони кон на бондозаҳи ист

با بدشان کان نه باندازه‌ای‌ست

Хомшии ман қавии овозаи ист

خامشی من قوی آوازه‌ای‌ست

Ҳуққаи пари овоз ба як дар буд

حقه پر آواز به یک دُر بود

Гунг шавад чун шикамаши пар буд

گنگ شود چون شکمش پر بود

Хнбраҳи нимаи براردи хурӯш

خنبره نیمه برآرد خروش

Лек чу пар гардад гардад хамӯш

لیک چو پر گردد گردد خموش

Гар парӣ аз дониш хомӯш бош

گر پُری از دانش‌، خاموش باش

Тарки забони гӯйу ҳама гӯй бош

تَرک زبان گوی و همه گوش باش